ନାହନ୍ତ୍ଵଂ ଲଭ୍ଯତେ ସାଧୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଲଂ କିଂ ନିରୀକ୍ଷିତମ୍ । ଅସଦ୍ ଏଵ କୁତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଏତଦ୍ ବାଲଯକ୍ଷ ଇଵୋତ୍ଥିତମ୍
ହେ ସାଧୁ, 'ମୁଁ' ବୋଧ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା କେବେ ମିଳେନାହିଁ; ଏହାକୁ ଅଧିକ ଖୋଜିବାର କାହିଁକି? ଏହି ଅସତ୍ୟ ଜିନିଷ କେଉଁଠୁ ଉପଜିଛି, ଯେପରି ଶିଶୁର କଳ୍ପିତ ଭୂତ ।
ମୁକ୍ତଂ ତ୍ଵ୍ ଅହନ୍ତ୍ଵଶବ୍ଦାର୍ଥୈର୍ ଲଭ୍ଯତେ ଯଚ୍ ଚ ତତ୍ ପରମ୍ । ଯୁକ୍ତଂ ତ୍ଵ୍ ଅହନ୍ତ୍ଵଶବ୍ଦାର୍ଥୈḫ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯମାଣଂ ଵିଲୀଯତେ
'ମୁଁ' ବୋଧ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥକୁ ଛାଡ଼ିଲେ ଯାହା ମିଳେ, ସେହିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; କିନ୍ତୁ 'ମୁଁ' ବୋଧ ଅର୍ଥକୁ ଦେଖିଲେ, ସେହି ଲୟ ହୋଇଯାଏ ।
ଭେଦୋ ଜଗଦ୍ବ୍ରହ୍ମଦୃଶୋର୍ ଅଭେଦḫ ପର୍ଯାଯଶବ୍ଦାର୍ଥଵିଲାସତୁଲ୍ଯଃ । ସଙ୍କଲ୍ପମାତ୍ରପ୍ରଥିତୋ ନ ସତ୍ଯୋ ଯଥାନଯୋର୍ ଵୈ କଟକତ୍ଵହେମ୍ନୋଃ
ଏହି ସଂସାର ଓ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଭିନ୍ନତା, ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟବାଚୀ ଶବ୍ଦର ଖେଳ ପରି; ଏହା କେବଳ ଭାବନାରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେପରି ବାଲା ଓ ସୁନା ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ମାତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ, ସତ୍ୟରେ ତାହା ନାହିଁ।
ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଦଯିତାଙ୍ଗାନି ମଗ୍ନାନ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗେ ନିରମ୍ବରେ । ଯୋ ବୁଧ୍ଯମାନସ୍ ସୁସମସ୍ ସ ପରସ୍ମିନ୍ ପଦେ ସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟ ଜାଗୃତ ଅବସ୍ଥାରେ, ନିଜ ଦେହରେ ଶସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରିୟଜନଙ୍କର ଅଙ୍ଗ ସ୍ପର୍ଶ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମତାରେ ରହିପାରେ, ସେଇ ଉଚ୍ଚତମ ଅବସ୍ଥାରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ତାଵତ୍ ପୁରୁଷଯତ୍ନେନ ଧୈର୍ଯେଣାଭ୍ଯାସମ୍ ଆହରେତ୍ । ଯାଵତ୍ ସୁଷୁପ୍ତତୋଦେତି ପଦାର୍ଥୋଦଯନଂ ପ୍ରତି
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ଯେପରି ଜଗତର ଉଦୟ ଅନୁଭବ ହୁଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନୁଷ୍ୟ ଦୃଢ଼ ଚେଷ୍ଟା ଓ ଧୈର୍ୟ୍ୟ ସହିତ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଥାଭୂତାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞମ୍ ଆଧଯୋ ଽଙ୍ଗଗତା ଅପି । ନ ମନାଗ୍ ଅପି ଲିମ୍ପନ୍ତି ପଯାଂସୀଵ ସରୋରୁହମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଜଳ ପଦ୍ମପତ୍ରକୁ ଛୁଁଇ ନ ରହେ, ସେପରି ଯିଏ ସତ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣିଛି, ତାଙ୍କ ଦେହରେ ଦୁଃଖ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଛୁଁଇପାରେ ନାହିଁ।
ଶସ୍ତ୍ରାଙ୍ଗନାନଭାଂସ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗଲଗ୍ନାନ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ ଅସଂଵିଦନ୍ । ଅଲଗ୍ନାନୀଵ ଶାନ୍ତାତ୍ମା ଯḫ ପଶ୍ଯତି ସ ପଶ୍ଯତି
ଯେଉଁଜଣେ ଶସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆଘାତ ପାଇଥିବା ଦେହର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ସେଠି ଶାନ୍ତ ମନ ଯେପରି ଏମିତି ଆଘାତ କିଛି ହୋଇନାହିଁ ବୋଲି ଭାବେ, ସେ ଠିକ୍ ଦେଖନ୍ତି ।
ଵିଷଂ ଯଥା ସ୍ଵାନ୍ତର୍ ଏଵ ଘୁଗ୍ଘୁନ୍ଥୀଭଵତି ସ୍ଵଯମ୍ । ନ ଚ ଘୁଗ୍ଘୁନ୍ଥତା ନାମ ଵିଷାଦ୍ ଅନ୍ଯାସ୍ତି କାଚନ
ଯେପରି ବିଷ ନିଜ ଭିତରେ ଅପେକ୍ଷା କରି ଘୁଘୁନ୍ଥା କୀଟ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ଘୁଘୁନ୍ଥା ହେବାର କୌଣସି ଅନ୍ୟ କାରଣ ନାହିଁ, ବିଷ ଛଡ଼ା ।
ସ୍ଵରୂପମ୍ ଅଜହନ୍ନ୍ ଏଵ ଜୀଵତାମ୍ ଅଧିତିଷ୍ଠତି । ତଥାତ୍ମା ତତ୍ପରିଜ୍ଞାନମାତ୍ରୈକପ୍ରଵିଲାଯିନୀମ୍
ଏହିପରି, ଆତ୍ମା ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଛାଡ଼ିନାହିଁ, ସେ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥାଏ, କେବଳ 'ତାହା' ଜଣାଯିବା ଜ୍ଞାନରେ ଏହା ଲୟ ହୋଇଯାଏ ।
ଜୀଵୀଭଵତି ଘୁଗ୍ଘୁନ୍ଥୋ ମୃତ୍ଯାତ୍ମୈଵ ଯଥା ତଥା । ଅତ୍ଯଜନ୍ତୀ ନିଜଂ ରୂପଂ ଚିଜ୍ ଜଡଂ ରୂପମ୍ ଋଚ୍ଛତି
ଯେପରି ବିଷରୁ ଘୁଘୁନ୍ଥା କୀଟ ଜୀବନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଚେତନା ନିଜ ରୂପକୁ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେ ଜଡ଼ ରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଅନନ୍ଯୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯାଭୋ ଘୁଗ୍ଘୁନ୍ଥକଵଦ୍ ଉତ୍ଥିତଃ । ତତ୍ସ୍ଥସ୍ ସ ଏଵାସ ଇଵାପ୍ଯ୍ ଅତତ୍ସ୍ଥ ଇଵ ସର୍ଗକଃ
ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଜଣେ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଭଳି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଯେପରି ଵିଷରୁ ଘୁଘୁଁଥା ଉପଜେ। ସେ ତାହାରେ ବସିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଥିଲା କି ନଥିଲା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ପରି।
ଵିଷଂ ଵିଷତ୍ଵମ୍ ଅଜହଦ୍ ଯଥା ସ୍ଵାନ୍ତẖ କ୍ରିମିẖ କ୍ରମାତ୍ । ନ ଜାଯତେ ନ ମ୍ରିଯତେ ଜାଯତେ ମ୍ରିଯତେ ଽପି ଚ
ଯେପରି ଏକ କୀଟ ତାହାର ବିଷ ଗୁଣକୁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ, ଦେହର ଭିତରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ଉପଜେ, ସେପରି ଏହା ଜନ୍ମ ନେଇ ନାହିଁ, ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଦେଖିବାକୁ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଭଳି ଲାଗେ।
ସ୍ଵେନୈଵ ସଂଵିଦର୍ଥେନ ପଦାର୍ଥାନାମ୍ ଅରୂପିଣା । ତୀର୍ଯତେ ଗୋଷ୍ପଦମ୍ ଇଵ ନ ତୁ ଦୈଵାଦ୍ ଭଵାର୍ଣଵଃ
ନିଜର ନିରାକାର ଚେତନା ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା, ସଂସାର ସମୁଦ୍ର କୃଷ୍ଣ ଗାଈର ଖୁର ଚିହ୍ନ ପରି ସହଜରେ ଅତିକ୍ରମ ହୁଏ, ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।
ସର୍ଵଭାଵାନ୍ତରାଵସ୍ଥା ସର୍ଵଭାଵାତିଶାଯିନୀ । ଅନ୍ତଶ୍ଶୀତଲତା ଯସ୍ମିଂସ୍ ତସ୍ମିନ୍ କିମ୍ ଅଵହେଲନମ୍
ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଅବସ୍ଥା ରହିଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ, ଏବଂ ଯାହାର ଭିତରେ ଶାନ୍ତି ଅଛି—ସେଠାରେ ଅବହେଳା କଣ ହେବ?
ଜଗତ୍ପଦାର୍ଥସତ୍ତାନ୍ତସ୍ ସାମାନ୍ଯେନାଶୁ ଭାଵ୍ଯତାମ୍ । ମନୋଽହଙ୍କାରବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିẖ କẖ କଲଙ୍କୋ ଽମଲାତ୍ମନି
ଏହି ସଂସାରରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ଅସଲ ସ୍ଥିତିକୁ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର। ମନ, ଅହଂକାର, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେଉଁଠି ନିର୍ମଳ ଆତ୍ମା ଅଛି, ସେଠି କେମିତି ଦାଗ ପଡିପାରିବ?
ଯଥା ଘଟପଟାଦ୍ଯ୍ ଅର୍ଥାନ୍ ପଶ୍ଯସ୍ଯ୍ ଅର୍ଥଂ ଶରୀରକମ୍ । ତଥାହନ୍ତ୍ଵମନୋବୁଦ୍ଧିଵେଦନାଦ୍ଯ୍ ଅପି ପଶ୍ଯ ହେ
ଯେପରି ତୁମେ ଘଡ଼ା, କପଡ଼ା ଭଳି ବସ୍ତୁମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶରୀରୀୟ ଉପାଦାନକୁ ଦେଖ, ସେପରି ମିତ୍ର, ଅହଂକାର, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଅନୁଭୂତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଦେଖ।
ଜଗତ୍ପଦାର୍ଥସାର୍ଥୌଘଂ ମନୋବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିସଂଯୁତମ୍ । ଜ୍ଞ ଏଵାସଂଵିଦଂସ୍ ତିଷ୍ଠ ପରିନିଷ୍ଠିତନିଷ୍ଠଯା
ସଂସାରର ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଏବଂ ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଏମାନେ ମିଶିଥିବା ଏକ ଗୋଟିଏ ଦଳ ମାତ୍ର ବୋଲି ଜାଣ। ନିଶ୍ଚିତ ଜ୍ଞାନରେ ଅଟୁଟ ରୁହି, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ବସ।
ନ କେନଚିତ୍ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଏଵ କଶ୍ଚିଦ୍ ଦୋଷୋ ନ ଚୈଵେହ ଗୁଣẖ କଦାଚିତ୍ । ସୁଖେନ ଦୁẖଖେନ ଭଵାଭଵେନ ନ ଚାସ୍ତି ଭୋକ୍ତା ନ ଚ କର୍ତୃତେତି
ଏଠାରେ କାହାର ଉପରେ କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ, କେବେ ବି କୌଣସି ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ସୁଖ, ଦୁଃଖ, ଜନ୍ମ, ମୃତ୍ୟୁ — ଏସବୁରେ କୌଣସି ଭୋଗି କିମ୍ବା କର୍ତ୍ତା ନାହିଁ।
ଖ ଏଵ ଵ୍ଯୋମ ସମ୍ପନ୍ନମ୍ ଇତି ସଙ୍କଲ୍ପନଂ ଯଥା । ଭ୍ରାନ୍ତିମାତ୍ରମ୍ ଅସଦ୍ରୂପଂ ତଥାହମ୍ଭାଵଭାଵନମ୍
ଯେପରି ଆକାଶ ଭିତରେ ଆକାଶ ରହିଛି ବୋଲି ଭାବିବା କେବଳ ଭ୍ରମ ଏବଂ ଅସତ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି 'ମୁଁ' ବୋଲି ଭାବିବା ମଧ୍ୟ କେବଳ ଭ୍ରମ ଏବଂ ଅସତ୍ୟ ଅନୁଭୂତି।
ଖଂ ଖେ ଜାତମ୍ ଇତି ଭ୍ରାନ୍ତେର୍ ଅହଂ କଲ୍ପଯିତା ଯଥା । ତଥା ନିର୍ଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯାତ୍ମ ସଦ୍ ଅସ୍ତ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଇଵାତତମ୍
ଯେପରି ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା କେହି ଭାବେ ଯେ ଆକାଶ ଆକାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେପରି ଅବ୍ୟକ୍ତ ଆତ୍ମାରୁ ସତ୍ୟ ଜଣେ ଅସତ୍ୟ ପରି ବିସ୍ତୃତ ଦେଖାଯାଏ।
ଖେ ଖାତ୍ମୈଵାସ୍ତି ଚିଦ୍ରୂପଂ ତତ୍ ସ୍ଵକଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଵପୁଃ । ଭାସତେ ଯଦ୍ ଇଦନ୍ତ୍ଵେନ ନାହମ୍ ଅସ୍ମି ନ ଚାନହମ୍
ଆକାଶ ଭିତରେ କେବଳ ଆକାଶର ଆତ୍ମା ଅଛି, ଯାହାର ସ୍ୱରୂପ ହେଉଛି ଚେତନା; ଏହାର ନିଜ ଆକୃତି ଯେଉଁଠି ଦେଖାଯାଏ, ସେଠି ମୁଁ 'ମୁଁ' ନୁହେଁ, ଏବଂ 'ମୁଁ ନୁହେଁ' ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ତତଂ ଚିଦ୍ରୂପମ୍ ଅସ୍ତୀଦୃଗ୍ ଯତ୍ର ସ୍ଥୂଲଂ ଖମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ଅଣାଵ୍ ଇଵ ମହାମେରୁସ୍ ତତ୍ସଂଵିତ୍ତିର୍ ହି ଖାଦିତା
ସେଇ ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟାପ୍ତ ଚେତନା ସ୍ୱରୂପ ଏପରି ଅଛି ଯେ, ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ମୋଟା ଆକାଶ ମଧ୍ୟ ଅତି ଅଳ୍ପ ଲାଗେ; ଯେପରି ଏକ ଅଣୁ ଭିତରେ ମହାମେରୁ ପର୍ବତ ରହିଥାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଏହି ଆକାଶ ଭିତରେ ଲୟ ହୋଇଯାଏ।
ଘନସ୍ ତତୋ ଵିଦାଭାସẖ ଖାଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅତିତରାମ୍ ଅଣୁଃ । ଜାନାତି ଯତ୍ ସ୍ଵଭାଵଂ ତଦ୍ ଏତତ୍ ସର୍ଗତଯା ସ୍ଥିତମ୍
ଘନ ଅବସ୍ଥାରୁ ବିଭାଜନର ଭାସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସୂକ୍ଷ୍ମ ଅବସ୍ଥାରୁ ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଅଂଶ ଦେଖାଯାଏ। ଯାହା ନିଜର ସ୍ୱଭାବକୁ ଜାଣେ, ସେଇ ସୃଷ୍ଟିରୂପେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି।
ଅହନ୍ତାଖାଦିତାଦ୍ଯାତ୍ମ ଵିଦḫ ପ୍ରସରଣଂ ଜଗତ୍ । ଅମ୍ଭୋଦ୍ରଵପ୍ରସରଣଂ ଯଥାଵର୍ତାଦିଵେଷ୍ଟନମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ବିସ୍ତାର ହେଉଛି 'ମୁଁ' ଭାବରେ ଆତ୍ମାର ପ୍ରକାଶ; ଯେପରିକି ପାଣି ଜଳଚକ୍ରରେ ଘୂରି ଘୂରି ଚାଲିଯାଏ।
ଅଵିତ୍ପ୍ରସରଣଂ ଶାନ୍ତମ୍ ଅସ୍ପନ୍ଦୀଵ ଜଲଦ୍ରଵଃ । ନିସ୍ସ୍ପନ୍ଦପଵନାକାରମ୍ ଆକାଶହୃଦଯୋପମମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ବିସ୍ତାର ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଶାନ୍ତି ଅଛି; ଯେପରି ନିର୍ଜଳ ଜଳରେ କୌଣସି ତରଙ୍ଗ ନାହିଁ। ଏହା ନିର୍ଜନ ପବନ ଭଳି, ଆକାଶର ହୃଦୟ ସମାନ।
ନ ଦେଶକାଲାଦି ଜଗତ୍ପ୍ରସରେଷୂପଯୁଜ୍ଯତେ । ଘନାଚ୍ ଛୂନ୍ଯାନ୍ ନିରାଭାସାଦ୍ ଵିନ୍ମାତ୍ରପ୍ରସରାଦ୍ ଋତେ
ବିଶ୍ୱର ବିସ୍ତାରରେ ଦେଶ, କାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାଦାନ ଲାଗୁ ହୁଏନି—କେବଳ ଘନ, ଶୂନ୍ୟ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ବିସ୍ତାର ବ୍ୟତୀତ।
ଵିନ୍ମାତ୍ରେ ପ୍ରସୃତେ କାଷ୍ଠେ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ନାଵି ଜଲେ ସ୍ଥଲେ । ନିଦ୍ରାଯାଂ ଜାଗ୍ରତି ସ୍ଵପ୍ନେ ଭଵେଜ୍ ଜଗଦ୍ ଇଵୋଦିତମ୍
ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଯେତେବେଳେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ସେଠି କାଠ, ଆକାଶ, ନୌକା, ପାଣି କିମ୍ବା ଭୂମିରେ, ନିଦ୍ରା, ଜାଗ୍ରତ କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ, ପ୍ରପଞ୍ଚ ଦେଖାଯାଏ।
ପ୍ରସରଣାପ୍ରସରଣେ ନ ଚ ସମ୍ଭଵତୋ ମିଥଃ । ଖାଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅତିତରାଚ୍ଛତ୍ଵାଦ୍ ଅକ୍ଷୋଭାଦେସ୍ ସଦୈଵ ହି
ବିସ୍ତାର ଓ ଅବିସ୍ତାର ଏହି ଦୁଇଟିର ଏକାଉଁଥିରେ କେବେ ମିଶିବା ନାହିଁ; କାରଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଅସ୍ଥିର ନଥିବାରୁ, ସେ ସଦା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ରହିଥାଏ।
ଜ୍ଞଶ୍ ଚେତତି ନ ଭୋଗାଦି ନ ଚୈଵାତ୍ମନ୍ଯ୍ ଅସାଵ୍ ଅହମ୍ । ଦ୍ରଵତ୍ଵମ୍ ଅମ୍ଭସୀଵାନ୍ତର୍ ଅଦ୍ଵିତୀଯḫ ପରେ ସ୍ଥିତଃ
ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଜାଣିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଭୋଗ ଆଦି କିଛି ଅନୁଭବ କରୁନାହାନ୍ତି, ଏବଂ 'ମୁଁ ଏହି ଆତ୍ମା' ଭାବିନାହାନ୍ତି; ପାଣିର ଭିତରେ ଯେମିତି ତାରଳତା ରହିଥାଏ, ସେମିତି ସେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ପରମରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ରହନ୍ତି।
ଧୀର୍ ହ୍ରୀଶ୍ ଶ୍ରୀସ୍ ସ୍ତ୍ରୀ ସ୍ମୃତିẖ କୀର୍ତିẖ କାନ୍ତିର୍ ଇତ୍ଯାଦିକଂ ଗଣମ୍ । ନ ପଶ୍ଯତି ଵିସଙ୍କଲ୍ପସ୍ ତମସୀଵ ପଦାନ୍ଯ୍ ଅହେଃ
ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ଲଜ୍ଜା, ଶ୍ରୀ, ନାରୀତ୍ୱ, ସ୍ମୃତି, କୀର୍ତ୍ତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁଣକୁ, ସେ ଯେଉଁଠି ଭାବନା ନାହିଁ, ସେଠି ସାପର ଅନ୍ଧାରରେ ପାଦ ଦେଖିବା ପରି, ଦେଖିପାରୁନାହାନ୍ତି।