ଯେନୈଵାଶୁ ନିମେଷେଣ ତ୍ଵ୍ ଅହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଚେତତି । ତେନୈଵ ନାହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଚେତିତ୍ଵାଶୁ ନ ଶୋଚ୍ଯତେ
ଯେ ସମୟରେ ତୁମେ ‘ମୁଁ ଅଛି’ ବୋଲି ଭାବୁଛ, ସେଇ ସମୟରେ ‘ମୁଁ ନାହିଁ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଭାବିପାର। ଏହି ଭାବନା ଆସିଲେ, ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବାକୁ କାହିଁକି ପଡିବ?
ଅହମ୍ଭାଵଂ ନଞର୍ଥେନ ନିର୍ଵାପ୍ଯାରୂଢବାଣଵତ୍ । ଅଜସ୍ରମ୍ ଆସଵକ୍ଷୀଵସ୍ ତିଷ୍ଠାଵଷ୍ଟବ୍ଧତତ୍ପଦଃ
‘ମୁଁ’ ବୋଲି ଯେ ଅଭିମାନ, ତାକୁ ନାକାରାର୍ଥକ ଭାବନା ସହିତ ଶାନ୍ତ କର। ଏହା ଏକ ତୀର ଲାଗିଥିବା ପରି ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହି, ସେହି ଦଶାରେ ଅଚଳ ଓ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଅବିରତ ରୁହ।
ସନଞର୍ଥାମ୍ ଅହନ୍ତାଂ ତ୍ଵଂ ଚେତନ୍ନ୍ ଏଵମ୍ ଅନାରତମ୍ । ସର୍ଵଭାଵୈର୍ ଅନାରୂଢୋ ଭଵ ତୀର୍ଣଭଵାର୍ଣଵଃ
ତୁମେ ଯଦି ସଦା ‘ମୁଁ’ ଓ ତାହାର ବିପରୀତ ଭାବନାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥାଅ, ତେବେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ଆଟକିବ ନାହଅ, ଏବଂ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିବ।
ସ୍ଵଭାଵମାତ୍ରାଵଜଯେ ସ୍ଵଯଂ ଯସ୍ଯ ନ ଵୀରତା । ତସ୍ଯୋତ୍ତମପଦପ୍ରାପ୍ତୌ ପଶୋର୍ ବ୍ରୂହି କଥୈଵ କା
ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜୟ କରିବା ପାଇଁ ନିଜରେ ସାହସ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଏମିତି ଲୋକେ କେମିତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିବ? ଏହା ତ ପଶୁ ସମାନ ଅବସ୍ଥା।
ଷଡ୍ଵର୍ଗୋ ନିର୍ଜିତḫ ପୂର୍ଵଂ ଯେନୋତ୍ତମଵିଦା ସ୍ଵତଃ । ଭାଜନଂ ସ ପ୍ରକର୍ଷାଣାଂ ନେତରୋ ନରଗର୍ଦଭଃ
ଯେଉଁଠି ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଛଅ ପ୍ରକାରର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଜିତ କରାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ମାତ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାର ପାତ୍ର ମିଳେ; ଅନ୍ୟଥା, ଅନ୍ୟମାନେ ମାନବ ଗଧା ପରି ଅଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ସ୍ଵାନ୍ତର୍ ମନୋଵୃତ୍ତିର୍ ଜୀଯମାନା ଜିତାଥ ଵା । ଵିଷଯସ୍ ସ ଵିଵେକାନାଂ ସ ପୁମାନ୍ ଇତି କଥ୍ଯତେ
ଯାହାର ମନ ଭିତରର ଚିନ୍ତାଧାରା ଜିତାଯାଉଛି କିମ୍ବା ଜିତାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ବିବେକ ଥାଏ; ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକୃତ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅର୍ଥୋ ଦୃଷଦ୍ ଇଵାମ୍ଭୋଧୌ ଯୋ ଯ ଆପତତି ତ୍ଵଯି । ତସ୍ମାଦ୍ ଏଵ ପଲାଯ୍ଯାସ୍ସ୍ଵ ନାହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଭାଵନାତ୍
ଯେଉଁଠି କୌଣସି ବସ୍ତୁ, ପାଥର ଭଳି ସାଗରକୁ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେଉଁଠି ତୁମେ 'ମୁଁ ଏହା ନୁହେଁ' ବୋଲି ଭାବନା କରି, ସେଠାରୁ ଦୂରେଇଯିବା ଉଚିତ।
ନାହମ୍ ଅସ୍ମୀତି ବୁଦ୍ଧ୍ଵାପି ସୋପପତ୍ତିକମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ଜ୍ଞାନାଜ୍ ଜ୍ଞୋ ଜ୍ଞପ୍ତିମାତ୍ରଂ ଚ କିମ୍ ଅଜ୍ଞ ଇଵ ମୁହ୍ଯସି
‘ମୁଁ ଏହା ନୁହେଁ’ ବୋଲି ବୁଝିବା ସହ ବ୍ୟବହାରିକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିବା ସତ୍ୱେ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞାନର ମାତ୍ର ଅବଧି ହେବା ସତ୍ୱେ, କାହିଁକି ଅଜ୍ଞାନୀ ପରି ଭ୍ରମିତ ହେଉଛ?
ନ ଜ୍ଞେ ଽହମର୍ଥତାସ୍ତୀହ ହେମ୍ନୀଵ କଟକାଦିତା । ଭ୍ରାନ୍ତିମାତ୍ରାଦ୍ ଋତେ ସା ଚ ଶାମ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅସ୍ମରଣେନ ତେ
ଏଠାରେ 'ମୁଁ ଜଣେ ଜଣାଇବାଳି' ବୋଲି କିଛି ନିଜସ୍ୱ ସତ୍ୟତା ନାହିଁ; ଯେପରି ଶୁଣାରେ କେବଳ କଂକଣ ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ, ସେପରି ଏହା କେବଳ ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ତୁମେ ଏହାକୁ ମନେ ନକରିଲେ ସେ ଭ୍ରମ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଯୋ ଯୋ ଭାଵ ଉଦେତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତସ୍ ତ୍ଵଯି ସ୍ପନ୍ଦ ଇଵାନିଲେ । ନାହମ୍ ଅସ୍ମୀତି ଚିଦ୍ଵୃତ୍ତ୍ଯା ତମ୍ ଅନାଧାରତାଂ ନଯ
ତୁମ ମନରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବ ଉଠିଆସେ, ଯେପରି ପବନରେ ହଲଚଳ ହୁଏ, 'ମୁଁ ଏହା ନୁହେଁ' ବୋଲି ଜାଣି, ସେଭଳି ଭାବକୁ ଆଶ୍ରୟହୀନ କରିଦେ।
ଲୋଭୋ ଲଜ୍ଜା ମଦୋ ମୋହୋ ଯେନାଦାଵ୍ ଇତି ନୋ ଜିତାଃ । ନିରର୍ଥକମ୍ ଅନର୍ଥେ ଽସ୍ମିନ୍ ସ କିମର୍ଥଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଯିଏ ଆରମ୍ଭରୁ ଲୋଭ, ଲଜ୍ଜା, ଅହଂକାର ଓ ମୂଢତାକୁ ଜୟ କରିନାହାନ୍ତି, ସେ ଏହି ଦୁଃଖମୟ ସଂସାରରେ କାହିଁକି ଅର୍ଥହୀନ କାମ କରୁଛନ୍ତି?
ଅହନ୍ତ୍ଵଂ ପଵନେ ସ୍ପନ୍ଦ ଇଵ ଯତ୍ ତ୍ଵଯି ସଂସ୍ଥିତମ୍ । ପରମାତ୍ମନି ତନ୍ ନାନ୍ଯଦ୍ ଏତତ୍ ସ୍ପନ୍ଦ ଇଵାନିଲେ
ତୁମରେ ଯେଉଁ 'ମୁଁ' ବୋଧ ଅଛି, ଯେପରି ପବନରେ ହଲଚଳ ହୁଏ, ସେହି 'ମୁଁ' ବୋଧ ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ସେଟିଏ ପରମ ଆତ୍ମା; ଏହା ପବନର ହଲଚଳ ପରି।
ଅସର୍ଗସଂଵିଦା ସର୍ଗḫ ପରେ ଽସ୍ତୀତି ଵିରାଜତେ । ସନ୍ନିଵେଶଵିଶେଷେଣ ଦୁରର୍ଥୋ ଽପି ହି ଶୋଭତେ
ସୃଷ୍ଟି ନହେବାର ଜ୍ଞାନ ମାଧ୍ୟମରେ ସୃଷ୍ଟିର ଧାରଣା ଚମକେ। ଯେଉଁ ଦୁର୍ବୋଧ ଦେଖାଯାଏ, ତାହା ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ମଧୁର ଲାଗେ।
ପରମାତ୍ମା ତୁ ନୋଦେତି ନାସ୍ତଂ ଯାତି କଦାଚନ । ନ ଚାସ୍ମାଦ୍ ଅନ୍ଯଦ୍ ଅସ୍ତୀତି କୋ ଭାଵୋ ଽଭାଵ ଏଵ ଵା
ପରମାତ୍ମା କେବେ ଉଦୟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କେବେ ଅସ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହାଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏଠାରେ ଅସ୍ତି କିମ୍ବା ନାସ୍ତି କୁହିବାର କିଛି ଅର୍ଥ ନାହିଁ।
ପରଂ ପରେ ପରାପୂର୍ଣଂ ଶାନ୍ତେ ଶାନ୍ତଂ ଶିଵଶ୍ ଶିଵେ । ଇତ୍ଯେଵମାତ୍ରଂ ଵିତତଂ ନାହଂ ନ ଚ ଜଗନ୍ ନ ଧୀଃ
ପରମ ହେଉଛି ପରମ, ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶାନ୍ତିରେ ଶାନ୍ତ, ଶିବରେ ଶିବ। ଏହି ଏକା ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପିଛି; 'ମୁଁ', ଜଗତ କିମ୍ବା ଚିନ୍ତା ଏଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ନୁହେଁ।
ଅନିର୍ଵାଣଂ ଵିନିର୍ଵାଣେ ଶାନ୍ତେ ଶାନ୍ତଂ ଶିଵେ ଶିଵମ୍ । ନିର୍ଵାଣମ୍ ଅପି ନିର୍ଵାଣେ ସନଞର୍ଥଂ ନ ଵାପି ତତ୍
ଅମୋକ୍ଷ ମୋକ୍ଷରେ, ଶାନ୍ତି ଶାନ୍ତିରେ, ଶିବ ଶିବରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ। ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷରେ କେବେ ଅର୍ଥବାନ୍, କେବେ ଅର୍ଥହୀନ।
ଶସ୍ତ୍ରାଘାତାḫ ପ୍ରସହ୍ଯନ୍ତେ ସହ୍ଯନ୍ତେ ଵ୍ଯାଧିଵେଦନାଃ । ନାହମ୍ ଇତ୍ଯେଵମାତ୍ରସ୍ଯ ସହନେ କା କଦର୍ଥନା
ଅସ୍ତ୍ରର ଆଘାତ ସହିଯାଏ, ରୋଗର ବେଦନା ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ଭୋଗ କରେ; କିନ୍ତୁ 'ମୁଁ ନୁହେଁ' ବୋଧରେ ଯିଏ ଅଟୁଟ ରହେ, ସେଠାରେ ସହିବାରେ କଣସି କଷ୍ଟ ରହିନଥାଏ?
ଜଗତ୍ପଦାର୍ଥସାର୍ଥାନାମ୍ ଅହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଙ୍କୁରୋ ଽକ୍ଷଯଃ । ତସ୍ମିନ୍ ନିର୍ମୂଲତାଂ ନୀତେ ଜଗନ୍ ନିର୍ମୂଲତାଂ ଗତମ୍
ଏହି ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଓ ତାଙ୍କର ଅର୍ଥ ମଧ୍ୟରେ 'ମୁଁ' ବୋଧ ଅମର ଅଙ୍କୁର ଭଳି; ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ମୂଳସହିତ ଉପାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ, ସଂସାର ମଧ୍ୟ ମୂଳହୀନ ହୋଇଯାଏ।
ବାଷ୍ପେଣେଵାହମର୍ଥେନ ନିସ୍ସାରେଣାପି ସାରଵାନ୍ । ଶ୍ଯାମଲḫ ପରମାଦର୍ଶସ୍ ତଚ୍ଛାନ୍ତୌ ସମ୍ପ୍ରସୀଦତି
ଯେପରି ନିରାର୍ଥକ ଲୁହ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ତାହାରେ କିଛି ଅର୍ଥ ରହିଥାଏ, ସେପରି 'ମୁଁ' ବୋଧ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଶାନ୍ତିରେ ଅନ୍ଧକାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦର୍ପଣ ଶାନ୍ତି ପାଏ।
ଅହମର୍ଥḫ ପରେ ଵାଯୌ ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ତତ୍ପ୍ରଶମେ ତୁ ତତ୍ । ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯମ୍ ଅନାଭାସମ୍ ଅନନ୍ତମ୍ ଅଜମ୍ ଅଵ୍ଯଯମ୍
'ମୁଁ' ବୋଧ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାୟୁରେ ଏକ କମ୍ପନ; ଯେତେବେଳେ ସେ କମ୍ପନ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ସେଠାରେ କିଛି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବା ନୁହେଁ, ଦେଖିବାକୁ ନାହିଁ, ସେ ଅସୀମ, ଅଜନ୍ମା ଓ ଅକ୍ଷୟ।
ଅହମର୍ଥḫ ପୁରୋ ଦ୍ରଵ୍ଯପ୍ରତିବିମ୍ବକରḫ ପରେ । ରତ୍ନେ ତଦ୍ଵିଲଯାଦ୍ ଆସ୍ତେ ତଦରାଗମ୍ ଅବିମ୍ବନମ୍
‘ମୁଁ’ ଭାବ ପ୍ରଥମେ ବସ୍ତୁଗୁଡିକର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହେବାର କାରଣ ହୁଏ; ଯେତେବେଳେ ଏହି ଭାବ ମଣିରେ ଲୟ ହୋଇଯାଏ, ତାହାର ଆସକ୍ତି ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେବା ବନ୍ଦ କରେ।
ଅହମର୍ଥḫ ପୁରୋ ଦ୍ରଵ୍ଯପ୍ରତିବିମ୍ବପ୍ରଦଶ୍ ଚିତି । ତଚ୍ଛାନ୍ତୌ ସା ନିରାଭାସା ପରମା କେଵଲାଯତେ
‘ମୁଁ’ ଭାବ ପ୍ରଥମେ ଚେତନାରେ ବସ୍ତୁଗୁଡିକର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଉଥିବା; ଯେତେବେଳେ ଏହି ଭାବ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଚେତନା ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ନିର୍ମଳ ଏବଂ ଏକା ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
ଅହମର୍ଥାମ୍ବୁଦେ କ୍ଷୀଣେ ପରମାର୍ଥଶରନ୍ନଭଃ । ପରଯାନନ୍ତଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ସ୍ଵଚ୍ଛଯାଚ୍ଛଂ ଵିରାଜତେ
‘ମୁଁ’ ଭାବର ସାଗର ଶୁନ୍ୟ ହେଲେ, ପରମ ସତ୍ୟର ଶରତ ଆକାଶ ଅନନ୍ତ ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶ୍ରୀର ଚମକରେ ଶୋଭା ପାଏ।
ଅହମର୍ଥମଲୋନ୍ମୁକ୍ତମ୍ ଅହନ୍ତାତାମ୍ରମ୍ ଅଙ୍ଗ ଚେତ୍ । ତଦ୍ ପରଂ ପରମାଭାସଂ ସମ୍ପନ୍ନଂ ହେମକାନ୍ତିମତ୍
‘ମୁଁ’ ଭାବର ମଲିନତା ଦୂର ହେଲେ, ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର, ଅହଂକାରର ତାମ୍ବା ଏବେ ସୁନା ହେଉଛି; ତାପରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୀପ୍ତି ଏବଂ ସୁନାର ଚମକ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
ଯଥା ନିରଭିଧାର୍ଥଶ୍ରୀର୍ ଭଜତ୍ଯ୍ ଅଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯତାମ୍ । ତଥାନହନ୍ତାହନ୍ତେଯଂ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମ୍ ଅଧିଗଚ୍ଛତି
ଯେପରି କୌଣସି ଜିନିଷର ମହିମା ନାମ ଓ ବର୍ଣ୍ଣନା ଛାଡ଼ି ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ମୁଁ ଓ ମୋର ଭାବ ଛାଡ଼ିଲେ, ସେହି ଅହଂକାର ହୀନତା ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ସତ୍ଯ୍ ଅହନ୍ତ୍ଵେ ସ୍ଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମ ସନାମେଵ ପଦାର୍ଥଵତ୍ । ଶାନ୍ତଵତ୍ ସଦ୍ ଇଵାସଦ୍ଵତ୍ ତଦ୍ଵତ୍ ସଵ୍ଯପଦେଶଵତ୍
ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମ ଏହି 'ମୁଁ' ଭାବରେ ରହିଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ନାମ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ଏହା ଜିନିଷ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ; ଶାନ୍ତି, ସତ୍ୟ, ଅସତ୍ୟ ଭଳି, ଏହିପରି ଏହା ନାମ ଦ୍ୱାରା ପରିଚିତ ହୁଏ।
ଅହମର୍ଥୋ ଜଗଦ୍ବୀଜଂ ଯଦି ଦଗ୍ଧମ୍ ଅଭାଵନାତ୍ । ତଦ୍ ଅହଂ ତ୍ଵଂ ଜଗଦ୍ ବନ୍ଧ ଇତ୍ଯାଦେẖ କଲନୈଵ କା
ଯଦି 'ମୁଁ' ଭାବ, ଯାହା ଏହି ସଂସାରର ମୂଳ, ଅବିଚାର ଦ୍ୱାରା ପୁରାଇ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ 'ମୁଁ', 'ତୁମେ', 'ଜଗତ', 'ବନ୍ଧନ' ଓ ଏହାପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାରଣା କରିବାର କଣ ଅର୍ଥ ରହିଯାଏ?
ସଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଶିଵମ୍ ଆତ୍ମେତି ପରେ ନାମକଲଙ୍କିତା । ଉଦେତ୍ଯ୍ ଅହନ୍ତା କୁମ୍ଭତ୍ଵାଦ୍ ଇଵ ମୃଦ୍ଧାତୁଵିସ୍ମୃତିଃ
ସତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମ, ଶିବ, ଆତ୍ମା — ଏହାମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିରେ ନାମ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ; ଅହଂକାର ଏମିତି ଉଠେ, ଯେପରି ମାଟିର ମୂଳ ଭୁଲି, କୁମ୍ଭ ଭାବ ମନେ ପଡ଼େ।
ଅହମର୍ଥାଦ୍ ଇଯଂ ବୀଜାତ୍ ସତ୍ତା ଵିଷଲତୋତ୍ଥିତା । ଯସ୍ଯାଂ ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନନ୍ତାନି ଫଲାନ୍ଯ୍ ଆଯାନ୍ତି ଯାନ୍ତି ଚ
ଏହି 'ମୁଁ' ଭାବରୁ ଏହି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏକ ମଣ୍ଡ ମାନେ ବିଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ଜଗତ ଆସନ୍ତି ଓ ଯାଆନ୍ତି, ଯେପରି ଫଳ ଆସେ ଓ ଯାଏ।
ସାଦ୍ରିଦ୍ଯୂର୍ଵୀନଦୀଶେଯଂ ରୂପାଲୋକୈଷଣାଦିକା । ଅହମର୍ଥସ୍ଯ ମରିଚବୀଜସ୍ଯାନ୍ତଶ୍ ଚମତ୍କୃତିଃ
ପାହାଡ, ମାଟି, ନଦୀ ଓ ଏହାର ଆକୃତି, ଆଲୋକ ଓ ଆଶା-ଆକାଂକ୍ଷା ଭରିଥିବା ଏହି ସଂସାର, 'ମୁଁ' ଭାବର ତାରା ସଦୃଶ ବିଜ ମଧ୍ୟରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।