ଯେ ତ୍ଵ୍ ଏଵଂ କର୍ମସନ୍ତ୍ଯାଗମ୍ ଅକୃତ୍ଵାନ୍ଯତ୍ପ୍ରଵର୍ତିତାଃ । ଅତ୍ଯାଗଂ ତ୍ଯାଗରୂପାତ୍ମ ଗଗନଂ ମାରଯନ୍ତି ତେ
ଯେମାନେ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଛାଡ଼ି, ଅନ୍ୟ କାମରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଅନ୍ତରେ ତ୍ୟାଗ ନ ଥିବାରୁ, ଆତ୍ମାର ଆକାଶ ସଦୃଶ ସ୍ୱରୂପକୁ ଅନ୍ଧାର କରିଦିଅନ୍ତି।
ବୋଧାତ୍ମକତଯା କର୍ମତ୍ଯାଗସ୍ ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ସ୍ଵଯମ୍ । ଦଗ୍ଧବୀଜା ନିରିଚ୍ଛୋଚ୍ଚୈର୍ ଅକ୍ରିଯୈଵ ଭଵେତ୍ କ୍ରିଯା
ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ ସ୍ୱତଃସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ହୁଏ; ଯେପରି ଜଳିଯାଇଥିବା ବୀଜରୁ ଅଙ୍କୁର ନିଷ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ସେପରି ଜ୍ଞାନ ଆସିଲେ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଫଳ ନଥାଏ।
ବୁଦ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରିଯେହିତଂ କର୍ମ ସଫଲଂ ରସଭାଵନାତ୍ । ଵେଷ୍ଟିତତ୍ଯକ୍ତଦାମ୍ନୀଵ ସ୍ପନ୍ଦୋ ଽନ୍ଯୋ ନିଷ୍ଫଲୋ ଽଙ୍ଗଜଃ
ବୁଦ୍ଧି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ଭୋଗର ଆସ୍ୱାଦ ଥିଲେ ଫଳ ଦିଏ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଆସ୍ୱାଦକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଶରୀରରୁ ହେଉଥିବା ଯେକୌଣସି ଚଳନ ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିବା ଦାମି ନିର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ।
କର୍ମତ୍ଯାଗେ ସ୍ଥିତେ ବୋଧାଜ୍ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତୋ ଵିଵାସନଃ । ଗେହେ ତିଷ୍ଠତ୍ଵ୍ ଅରଣ୍ଯେ ଵା ଶାମ୍ଯତ୍ଵ୍ ଅଭ୍ଯେତୁ ଵୋଦଯମ୍
ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ ଦୃଢ଼ ହେଲେ, ଜୀବନରେ ମୁକ୍ତି ମିଳିଯାଏ; ଘରେ ରୁହନ୍ତୁ କି ଅରଣ୍ୟରେ, ସେମାନେ ସଦା ଶାନ୍ତ ଓ ସୁଖୀ ରହନ୍ତି, ନୂଆ ପ୍ରଭାତକୁ ସ୍ୱାଗତ କରନ୍ତି।
ଗେହମ୍ ଏଵୋପଶାନ୍ତସ୍ଯ ଵିଜନଂ ଦୂରକାନନମ୍ । ଅଶାନ୍ତସ୍ଯାପ୍ଯ୍ ଅରଣ୍ଯାନୀ ଵିଜନା ସଜନା ପୁରୀ
ଯିଏ ଶାନ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେଠି ପାଇଁ ଘରେ ବସିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକାନ୍ତ ଲାଗେ; ଯେଉଁମାନେ ଅଶାନ୍ତ, ସେମାନେ ଦୂର ଅରଣ୍ୟକୁ ଯାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଭିଡ଼ ଲାଗେ। ଅଶାନ୍ତ ମନିଷ୍ୟ ପାଇଁ ଅରଣ୍ୟ ଓ ଏକାନ୍ତ ମଧ୍ୟ ସହର ପରି ଲାଗେ।
ପରିଶାନ୍ତମତେର୍ ଜ୍ଞସ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନେ ଽପ୍ଯ୍ ଅପ୍ରାପ୍ତମାନଵା । ନିର୍ମଲା ଵିତତା ହୃଦ୍ଯା ହୃଦ୍ ଏଵ ଵନଭୂମିକା
ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ, ସେମାନେ ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଅରଣ୍ୟକୁ ପାଉନାହାନ୍ତି। ସେହି ଅରଣ୍ୟ ପବିତ୍ର, ବିସ୍ତୃତ ଓ ହୃଦୟକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଥିବା, କେବଳ ହୃଦୟରେ ଅଛି।
ଜ୍ଞସ୍ଯ ନିର୍ଵାଣଦୃଶ୍ଯସ୍ଯ ନିଷ୍ପଦାର୍ଥା ମନୋମଯୀ । ଶାନ୍ତାଶେଷଵିଶେଷାର୍ଥା ଜଗଦ୍ ଏଵ ମହାଟଵୀ
ଯିଏ ମୁକ୍ତିକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ସେଠି ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଏକ ବଡ଼ ଅରଣ୍ୟ ଭଳି; ଏହା ମନରେ ତିଆରି, ଆସଲେ କିଛି ନାହିଁ, ଶାନ୍ତ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରଭେଦରୁ ମୁକ୍ତ।
ଅନନ୍ତସଙ୍କଲ୍ପଵତୋ ହୃଦଯୋଦ୍ଯଜ୍ଜଗତ୍ସ୍ଥିତେଃ । ହୃଦ୍ଯ୍ ଏଵାଵର୍ତତେ ଭୂମିର୍ ଅଜ୍ଞସ୍ଯାଖିଲସାଗରା
ଯାହାଙ୍କର ଅନେକ ଭାବନା ଅଛି, ସେମାନଙ୍କର ହୃଦୟରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେଉଥିବା ଏହି ଜଗତ ହେଉଛି ସେମାନଙ୍କର ବସିବା ସ୍ଥଳ। ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଓ ସମୁଦ୍ର ହୃଦୟ ଭିତରେ ଘୂରୁଛି।
ଘନସ୍ଯାଜ୍ଞସ୍ଯ ଦୀନସ୍ଯ ଵିଵିଧଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵସଙ୍କଟା । ସାରମ୍ଭା ଵିପୁଲାକାରା ହୃଦ୍ଯ୍ ଏଵ ଗ୍ରାମମଣ୍ଡଲୀ
ଅଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ସମସ୍ୟାର ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ଗ୍ରାମ ମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଵିଵିଧକାର୍ଯଵିକାରଦଶାମଯୀ ସପୁରପତ୍ତନପର୍ଵତମଣ୍ଡଲା । ମକୁରକୋଶ ଇଵ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତା ହୃଦି ଭଵତ୍ଯ୍ ଅମଲା ମଲିନେ ମହୀ
ପୂତିତ ଓ ଅପୂତିତ ପୃଥିବୀ, ସହର, ଗାଁ ଓ ପାହାଡ଼ ସହିତ, ମନରେ ଏକ ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହେବା ପରି ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ।
ସାହନ୍ତାଦିଜଗଚ୍ଛାନ୍ତୌ ବୋଧେ ସଂଵିତ୍କଲାତ୍ମନି । ଦୀପସଂଶାନ୍ତିସଙ୍କାଶସ୍ ତ୍ଯାଗସ୍ ସିଧ୍ଯତି ନାନ୍ଯଥା
'ମୁଁ' ବୋଧରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ଚେତନାର ମୂଳ ଜ୍ଞାନରେ ଦୀପର ଶାନ୍ତି ପରି ଶାନ୍ତି ଆସିଲେ, ତେବେ ମାତ୍ର ତ୍ୟାଗ ସଫଳ ହୁଏ; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
ନ ତ୍ଯାଗẖ କର୍ମସନ୍ତ୍ଯାଗୋ ବୋଧସ୍ ତ୍ଯାଗ ଇତି ସ୍ମୃତଃ । ଅଜଗତ୍ପ୍ରତିଭୈକାତ୍ମା ଯୋ ଽନହନ୍ତାଦିର୍ ଅଵ୍ଯଯଃ
ତ୍ୟାଗ ମାନେ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଛାଡ଼ିଦେବା ନୁହେଁ; ଏହାକୁ ଅଜ୍ଞାନର ତ୍ୟାଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା 'ମୁଁ' ବୋଧ ନଥିବା ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ଏକ ଅସତ୍ୟ ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ସ୍ୱରୂପ।
ଅଯଂ ସୋ ଽହମ୍ ଇଦଂ ତନ୍ ମେ ଇତି ନିସ୍ସ୍ନେହଦୀପଵତ୍ । ଶାନ୍ତେ ପରମନିର୍ଵାଣଂ ପ୍ରବୋଧାତ୍ମୈଵ ଶିଷ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ଏକ ଦୀପ ଭଳି ନିର୍ଲିପ୍ତ ରହିଥାଏ, ଏବଂ 'ଏହା ସେଇ, ମୁଁ ଏହି, ଏହା ମୋର' ବୋଲି ଭାବେ, ସେତେବେଳେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତିରେ କେବଳ ଜାଗୃତ ଆତ୍ମା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
ଅଯଂ ସୋ ଽହମ୍ ଇଦଂ ତନ୍ ମେ ଶାନ୍ତମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଯସ୍ଯ ନୋ । ନ ଜ୍ଞାନଂ ତସ୍ଯ ନୋ ଶାନ୍ତିର୍ ନ ତ୍ଯାଗୋ ନ ଚ ନିର୍ଵୃତିଃ
ଯାହାଙ୍କର ମନରେ 'ଏହା ସେଇ, ମୁଁ ଏହି, ଏହା ମୋର, ଏହା ଶାନ୍ତ' ବୋଧ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନ ଜ୍ଞାନ ରହିଥାଏ, ନ ଶାନ୍ତି, ନ ତ୍ୟାଗ, ଏବଂ ନ ଆନନ୍ଦ।
ମମେଦମ୍ ଅଯମ୍ ଏଵାହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏତାଵତି ଯẖ କ୍ଷଯଃ । ବୋଧାତ୍ମା ଶିଵଂ ଶାନ୍ତଂ ତୁ ତସ୍ମାଦ୍ ଅନ୍ଯନ୍ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ 'ଏହା ମୋର, ମୁଁ ଏହି' ବୋଧ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ସେଠାରେ କେବଳ ଶାନ୍ତ, ମଙ୍ଗଳମୟ, ଜାଗୃତ ଆତ୍ମା ଅଛି; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ।
ଅହମଂଶେ ଚିତା କ୍ଷୀଣେ ସର୍ଵମ୍ ଏଵ କ୍ଷଯଂ ଗତମ୍ । ନ କିଞ୍ଚିଚ୍ ଚ କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଷୀଣଂ ନିର୍ଵାଣୈକଘନଂ ସ୍ଥିତମ୍
ଯେତେବେଳେ 'ମୁଁ' ବୋଧ ଚିତ୍ତରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ସମସ୍ତ କିଛି ଶେଷ ହୋଇଯାଏ; କୌଣସିଠି କିଛି ଅବଶିଷ୍ଟ ରହେନାହିଁ, କେବଳ ଏକମାତ୍ର ନିର୍ବାଣର ଏକାଠି ଅବସ୍ଥା ରହିଯାଏ।
ଅହଂଵିଦ୍ ଅନହଂଵିତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଏଵ ଶାମ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅଵିଘ୍ନତଃ । ଏତାଵନ୍ମାତ୍ରସାଧ୍ଯେଯଂ କିମ୍ ଏଵେଯଂ କଦର୍ଥନା
ମୁଁ ଭାବ ନଥିବାବେଳେ, 'ମୁଁ ନୁହେଁ' ଭାବ ଆସିଲେ, ସହଜରେ ଏହି ଅନୁଭୂତି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ଏହିଟି ହେଉଛି ଆପଣଙ୍କୁ କରିବାକୁ ପଡିବା କାମ। ଏହା ଛଡା ଅନ୍ୟ କିଛି ଜଟିଳତା କାହିଁକି ଆଣିବେ?
ଅହଂ ନାହମ୍ ଇତି ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ନ ଚ ଵିତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଋତେ ଽସ୍ତି ସା । ଵିତ୍ତ୍ଵଂ ଚାକାଶଵିଶଦମ୍ ଅତẖ କ୍ଵୈଷା ଭ୍ରମସ୍ଥିତିଃ
'ମୁଁ' ଓ 'ମୁଁ ନୁହେଁ' ଭାବର ଭ୍ରମ କେବଳ 'ମୁଁ' ଭାବ ଥିବାରୁ ହୁଏ; ଏହା ଛଡା ଏହି ଭ୍ରମ ଅଛିନାହିଁ। 'ମୁଁ' ଭାବ ଆକାଶ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଖାଲି; ତେଣୁ ଏହି ଭ୍ରମର ଅବସ୍ଥା କେଉଁଠି ଅଛି?
ନ ଭ୍ରମୋ ଭ୍ରମଣଂ ନୈଵ ନ ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଭ୍ରମକୋ ଽସ୍ତି ଵା । ଅନାଲୋକନମ୍ ଏଵେଦମ୍ ଆଲୋକାନ୍ ନେଦମ୍ ଅସ୍ତି ତେ
ନା ଭ୍ରମ ଅଛି, ନା ଭ୍ରମଣ ଅଛି, ନା ଭ୍ରାନ୍ତି କିମ୍ବା ଭ୍ରମର କାରଣ ଅଛି। ଏହା କେବଳ ଦୃଷ୍ଟି ନଥିବା ଅବସ୍ଥା। ଦୃଷ୍ଟି ଆସିଲେ, ଏହି ଅବସ୍ଥା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅଛିନାହିଁ।
ଵିଦ୍ଧି ଵିନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଏଵେଦମ୍ ଅସଦ୍ରୂପୋପମଂ ତତମ୍ । ଓଁ ଅଲଂ ମୌନମ୍ ଆସ୍ସ୍ଵୈଵଂ ସର୍ଵଂ ନିର୍ଵାଣମାତ୍ରକମ୍
ଏହା କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ଅସତ୍ୟର ଛାୟା ପରି ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପି ଅଛି। ଓଁ—ବସ, ଏଭଳି ନିରବ ରୁହନ୍ତୁ; ସମସ୍ତ କିଛି କେବଳ ନିର୍ବାଣ ଅଟୁଟ।
ଯେନୈଵାଶୁ ନିମେଷେଣ ତ୍ଵ୍ ଅହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଚେତତି । ତେନୈଵ ନାହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଚେତିତ୍ଵାଶୁ ନ ଶୋଚ୍ଯତେ
ଯେ ସମୟରେ ତୁମେ ‘ମୁଁ ଅଛି’ ବୋଲି ଭାବୁଛ, ସେଇ ସମୟରେ ‘ମୁଁ ନାହିଁ’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଭାବିପାର। ଏହି ଭାବନା ଆସିଲେ, ତୁମେ ଦୁଃଖିତ ହେବାକୁ କାହିଁକି ପଡିବ?
ଅହମ୍ଭାଵଂ ନଞର୍ଥେନ ନିର୍ଵାପ୍ଯାରୂଢବାଣଵତ୍ । ଅଜସ୍ରମ୍ ଆସଵକ୍ଷୀଵସ୍ ତିଷ୍ଠାଵଷ୍ଟବ୍ଧତତ୍ପଦଃ
‘ମୁଁ’ ବୋଲି ଯେ ଅଭିମାନ, ତାକୁ ନାକାରାର୍ଥକ ଭାବନା ସହିତ ଶାନ୍ତ କର। ଏହା ଏକ ତୀର ଲାଗିଥିବା ପରି ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ରହି, ସେହି ଦଶାରେ ଅଚଳ ଓ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ଅବିରତ ରୁହ।
ସନଞର୍ଥାମ୍ ଅହନ୍ତାଂ ତ୍ଵଂ ଚେତନ୍ନ୍ ଏଵମ୍ ଅନାରତମ୍ । ସର୍ଵଭାଵୈର୍ ଅନାରୂଢୋ ଭଵ ତୀର୍ଣଭଵାର୍ଣଵଃ
ତୁମେ ଯଦି ସଦା ‘ମୁଁ’ ଓ ତାହାର ବିପରୀତ ଭାବନାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥାଅ, ତେବେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥାରେ ଆଟକିବ ନାହଅ, ଏବଂ ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିବ।
ସ୍ଵଭାଵମାତ୍ରାଵଜଯେ ସ୍ଵଯଂ ଯସ୍ଯ ନ ଵୀରତା । ତସ୍ଯୋତ୍ତମପଦପ୍ରାପ୍ତୌ ପଶୋର୍ ବ୍ରୂହି କଥୈଵ କା
ଯେଉଁଠାରେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଜୟ କରିବା ପାଇଁ ନିଜରେ ସାହସ ନାହିଁ, ସେଉଁଠି ଏମିତି ଲୋକେ କେମିତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିବ? ଏହା ତ ପଶୁ ସମାନ ଅବସ୍ଥା।
ଷଡ୍ଵର୍ଗୋ ନିର୍ଜିତḫ ପୂର୍ଵଂ ଯେନୋତ୍ତମଵିଦା ସ୍ଵତଃ । ଭାଜନଂ ସ ପ୍ରକର୍ଷାଣାଂ ନେତରୋ ନରଗର୍ଦଭଃ
ଯେଉଁଠି ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଛଅ ପ୍ରକାରର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବରୁ ଜିତ କରାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ମାତ୍ର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାର ପାତ୍ର ମିଳେ; ଅନ୍ୟଥା, ଅନ୍ୟମାନେ ମାନବ ଗଧା ପରି ଅଛନ୍ତି।
ଯସ୍ଯ ସ୍ଵାନ୍ତର୍ ମନୋଵୃତ୍ତିର୍ ଜୀଯମାନା ଜିତାଥ ଵା । ଵିଷଯସ୍ ସ ଵିଵେକାନାଂ ସ ପୁମାନ୍ ଇତି କଥ୍ଯତେ
ଯାହାର ମନ ଭିତରର ଚିନ୍ତାଧାରା ଜିତାଯାଉଛି କିମ୍ବା ଜିତାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ବିବେକ ଥାଏ; ଏମିତି ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକୃତ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଅର୍ଥୋ ଦୃଷଦ୍ ଇଵାମ୍ଭୋଧୌ ଯୋ ଯ ଆପତତି ତ୍ଵଯି । ତସ୍ମାଦ୍ ଏଵ ପଲାଯ୍ଯାସ୍ସ୍ଵ ନାହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଭାଵନାତ୍
ଯେଉଁଠି କୌଣସି ବସ୍ତୁ, ପାଥର ଭଳି ସାଗରକୁ ପଡ଼ିଯାଏ, ସେଉଁଠି ତୁମେ 'ମୁଁ ଏହା ନୁହେଁ' ବୋଲି ଭାବନା କରି, ସେଠାରୁ ଦୂରେଇଯିବା ଉଚିତ।
ନାହମ୍ ଅସ୍ମୀତି ବୁଦ୍ଧ୍ଵାପି ସୋପପତ୍ତିକମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ଜ୍ଞାନାଜ୍ ଜ୍ଞୋ ଜ୍ଞପ୍ତିମାତ୍ରଂ ଚ କିମ୍ ଅଜ୍ଞ ଇଵ ମୁହ୍ଯସି
‘ମୁଁ ଏହା ନୁହେଁ’ ବୋଲି ବୁଝିବା ସହ ବ୍ୟବହାରିକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଧାରଣ କରିଥିବା ସତ୍ୱେ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ଓ ଜ୍ଞାନର ମାତ୍ର ଅବଧି ହେବା ସତ୍ୱେ, କାହିଁକି ଅଜ୍ଞାନୀ ପରି ଭ୍ରମିତ ହେଉଛ?
ନ ଜ୍ଞେ ଽହମର୍ଥତାସ୍ତୀହ ହେମ୍ନୀଵ କଟକାଦିତା । ଭ୍ରାନ୍ତିମାତ୍ରାଦ୍ ଋତେ ସା ଚ ଶାମ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅସ୍ମରଣେନ ତେ
ଏଠାରେ 'ମୁଁ ଜଣେ ଜଣାଇବାଳି' ବୋଲି କିଛି ନିଜସ୍ୱ ସତ୍ୟତା ନାହିଁ; ଯେପରି ଶୁଣାରେ କେବଳ କଂକଣ ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ, ସେପରି ଏହା କେବଳ ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ତୁମେ ଏହାକୁ ମନେ ନକରିଲେ ସେ ଭ୍ରମ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଯୋ ଯୋ ଭାଵ ଉଦେତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତସ୍ ତ୍ଵଯି ସ୍ପନ୍ଦ ଇଵାନିଲେ । ନାହମ୍ ଅସ୍ମୀତି ଚିଦ୍ଵୃତ୍ତ୍ଯା ତମ୍ ଅନାଧାରତାଂ ନଯ
ତୁମ ମନରେ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଭାବ ଉଠିଆସେ, ଯେପରି ପବନରେ ହଲଚଳ ହୁଏ, 'ମୁଁ ଏହା ନୁହେଁ' ବୋଲି ଜାଣି, ସେଭଳି ଭାବକୁ ଆଶ୍ରୟହୀନ କରିଦେ।