ଯ ଆସନ୍ନଫଲୋ ଭାଵସ୍ ସ୍ଵଵଶେନାଵଶେନ ଵା । ସର୍ଵଭାଵୋପମର୍ଦେନ ସ ଏଵାଗ୍ରେ ଵିଲୋକ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ଭାବ ନିଜ ଇଚ୍ଛା କିମ୍ବା ଅନିଚ୍ଛାରେ ସବୁଠାରୁ ନିକଟରେ ଫଳ ଦେବାକୁ ଯାଉଛି, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଅନ୍ୟ ଭାବକୁ ଦବାଇ ଦେଇ, ସେଇ ଭାବଟିକୁ ଆଗରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଶୁଭମ୍ ଅସ୍ତୁ ମମେଦାନୀଂ ଚିରଂ ମାଶୁଭମ୍ ଅସ୍ତୁ ମେ । ଆକୀଟାମରମ୍ ଆଶୈଷା କ୍ଷୀଯତେ ନ କଦାଚନ
'ଏବେ ମୋତେ ଭଲ ହେଉ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋତେ କିଛି ଖରାପ ନ ହେଉ'—ଏହି ଆଶା, ସବୁଠୁ ଛୋଟ ପୋକାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦେବତାମାନେ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, କେବେ ମଧ୍ୟ କମିଯାଏ ନାହିଁ।
କ୍ଷୀଯତେ ଭାଵନୈଷାନ୍ତẖ କେଵଲଂ ଵିଦିତାତ୍ମନଃ । ଆକାଶଵିଶଦଶ୍ ଶାନ୍ତୋ ଜ୍ଞḫ ପ୍ରନିର୍ଵାତି ଶାମ୍ଯତି
ଏହି ଆଶା କେବଳ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମନରୁ ହ୍ରାସ ପାଏ; ସେ ଆକାଶ ପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଜ୍ଞାନୀ ନିଜକୁ ଶାନ୍ତ ଓ ସ୍ଥିର କରି ଶେଷରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତିରେ ବସିଯାଏ।
ଜଡଶ୍ ଚେତ୍ ତତ୍ ପୁରୋ ଭାଵାନ୍ ମୃତୌ କାଂଶ୍ଚିନ୍ ନ ପଶ୍ଯତି । ଅଜଡଶ୍ ଚେତ୍ ତଦଭ୍ଯସ୍ତୈର୍ ଭାଵୈର୍ ଆକ୍ରମ୍ଯତେ ଽଵଶଃ
ଯଦି ସେ ଅବୁଦ୍ଧିମାନ୍, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ସେ ପୂର୍ବ ଅବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିପାରେନି; ଯଦି ସେ ସଚେତନ, ତେବେ ସେ ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଭ୍ୟାସ କରିଛି, ସେଠାରେ ଅବଶ୍ୟମ୍ଭାବେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଏ।
ଏଵମ୍ ଆକାଶରୂପୋ ଽସୌ ଜୀଵସ୍ ସଂଵୃତଵାସନଃ । ତଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଜଡାଵସ୍ଥୋ ଯୁଗଂ ଯାତଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
ଏଭଳି, ଏହି ଜୀବ ଆକାଶ ସ୍ୱଭାବ ଓ ଚିତ୍ତର ଗୁପ୍ତ ଆଶାରେ ଢାକାଯାଇ, ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଅବୁଦ୍ଧି ଅବସ୍ଥାରେ ଏକ ଯୁଗ ବିତିଗଲା ବୋଲି ଅନୁଭବ କରେ।
ଅଭଵଂ ପ୍ରାଗ୍ ଅହଂ ଜନ୍ତୁର୍ ମୃତସ୍ ତତ୍ରାସ୍ମି ବନ୍ଧୁଷୁ । ଯୁଗମ୍ ଅତ୍ର ପରିକ୍ଷୀଣମ୍ ଅଭିପଶ୍ଯତି ସ କ୍ଷଣାତ୍
ସେ ଭାବେ, 'ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ ଥିଲିନି; ଏବେ ମୁଁ ମରି, ଏହି ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି,' ଏବଂ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେ ଏଠାରେ ଏକ ଯୁଗ ସମାପ୍ତ ହୋଇଗଲା ବୋଲି ଦେଖେ।
ମୁହୂର୍ତ ଏଵ ସଞ୍ଜାତେ ସ ଜୀଵୋ ଯୁଗନିଶ୍ଚଯେ । ଇହ ଜାତୁ ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ଽସ୍ମି ଦେଶ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵବୁଧ୍ଯତେ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିତିଲେ, ସେ ଜୀବ ନିଜେ ଅନୁଭବ କରେ — 'ମୁଁ ଏଠାରେ, ଏହି ସ୍ଥାନରେ, କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।'
ଅଭଵଂ ପ୍ରାଗ୍ ଅହଂ ଜନ୍ତୁର୍ ମୃତସ୍ ତତ୍ରାସ୍ମି ବନ୍ଧୁଷୁ । ତତẖ କୃତା ମେ ସ୍ଵଜନୈḫ ପିଣ୍ଡଦାନାଦିକାẖ କ୍ରିଯାଃ
ପୂର୍ବେ, ମୁଁ ଏକ ପ୍ରାଣୀ ଥିଲି ଯିଏ ନିଜ ପରିବାରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲି; ତାପରେ, ମୋ ପରିଜନମାନେ ମୋ ପାଇଁ ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ।
ତାଭିର୍ ଲବ୍ଧଶରୀରେଣ ମଯା ସୁକୃତଦୁଷ୍କୃତେ । ଭୁକ୍ତେ ଚିରତରଂ କାଲଂ ଜାତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯେତ୍ଥମ୍ ଉତ୍ଥିତଃ
ସେଇ କ୍ରିୟାମାନେ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଏହି ଶରୀର ମିଳିଲା; ମୋର ଭଲ ଓ ଖରାପ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲି; ଏବେ ଏଭଳି ମୁଁ ଉଠିଛି।
ଇତ୍ଥଂ ମୁହୂର୍ତ ଏଵାସୌ ଗତେ ପ୍ରତ୍ଯଯଵାନ୍ ଭଵନ୍ । ସ୍ଵଵାସନାନୁସାରେଣ ଦେହମ୍ ଆତ୍ମନି ପଶ୍ଯତି
ଏଭଳି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ବିତିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସ କରେ, ଏବଂ ନିଜ ଆଦତ ଅନୁଯାୟୀ ନିଜ ମନରେ ଏକ ଶରୀରକୁ ଦେଖେ।
ମୁହୂର୍ତେ ସୁଚିରଂ କାଲମ୍ ଅଶରୀରଶ୍ ଶରୀରକମ୍ । ଚିନୋତି ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅଭ୍ଯେତି ଜୀଵସ୍ ସ୍ଵପ୍ନଂ ଭଵାନ୍ ଇଵ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କିମ୍ବା ବହୁତ ସମୟ ପରେ, ଦେହ ନଥିବା ଜୀବ ନିଜେ ଏକ ଦେହ ତିଆରି କରେ, ଦେଖେ ଏବଂ ତାହାକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଯେପରି ଜଣେ ଲୋକ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ଅଶ୍ରେଷ୍ଠଯା ଵାସନଯା ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମଫଲଵାନ୍ ଅହମ୍ । ଦୁẖଖଵାନ୍ ଅଧମୋ ଜାତ ଇତି ପଶ୍ଯତି ଜୀଵକଃ
ଖରାପ ଆଦତ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ମନର ଫଳରେ, ଏହି ଜୀବ ନିଜକୁ ଦୁଃଖୀ ଏବଂ ନିମ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖେ।
ପ୍ରଧାନଯା ଵାସନଯା ପ୍ରଧାନଫଲଵାନ୍ ଅହମ୍ । ଜାତḫ ପ୍ରଧାନ ଏଵେତି ଚିନୋତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମାନମ୍ ଆତ୍ମନା
ଉତ୍ତମ ଆଦତ ଓ ତାହାର ମୁଖ୍ୟ ଫଳରେ, ସେ ନିଜକୁ ଉଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି ବୋଲି ଅନୁଭବ କରେ ଏବଂ ନିଜେ ନିଜକୁ ଚିହ୍ନି ପାଏ।
ଜୀଵ ଏଵମ୍ ଅଦେହୋ ଽପି ସଦେହତ୍ଵମ୍ ଉପାଗତଃ । ଦେଶକାଲକ୍ରମପ୍ରୌଢଂ ପରଲୋକଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
ଏଭଳି ଭାବେ, ଦେହ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜୀବ ଦେହ ଥିବା ଅବସ୍ଥାକୁ ପାଇଯାଏ, ଏବଂ ସେ ସ୍ଥାନ ଓ ସମୟର କ୍ରମରେ ପରଲୋକକୁ ଦେଖିପାରେ।
ଅଯଂ ସ ପରଲୋକୋ ମେ ଧର୍ମରାଜନରା ଇମେ । ଅଯଂ ନୀତୋ ଽସ୍ମି ନେଯୋ ଽଯଂ ମମେଦଂ ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ଈହିତମ୍
ଏହିଠାରେ ମୋ ପାଇଁ ସେଠିଅନ୍ୟ ଲୋକ ଅଛି, ଏହିମାନେ ଧର୍ମର ରାଜାମାନେ, ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି, ଏହିଠିକୁ ଆଣିବାକୁ ଅଛି, ଏହା ମୋର, ସେଇ ମୁଁ ଖୋଜୁଥିବା ସତ୍ୟ।
ପରଲୋକଭୁଵସ୍ ତ୍ଵ୍ ଏତାସ୍ ସତ୍ଯଂ ଵଚ୍ମି ପୁରାକୃତମ୍ । ପୃଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଯଂ ଧର୍ମଭୃତା ଚ୍ଛାଯେଯଂ ମମ ସାକ୍ଷିଣୀ
ଏହିମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନ୍ୟ ଲୋକର ଭୂମି, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କରାଯାଇଥିବା କଥା ସତ୍ୟ କହୁଛି; ମୋତେ ପଚାରାଯାଉଛି, ଏହିଠି ଧର୍ମର ରକ୍ଷକମାନେ ଅଛନ୍ତି, ଏହି ଛାୟା ମୋର ସାକ୍ଷୀ।
ସୁକୃତଂ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଚେଦଂ କର୍ମ ମେ ପୁରତସ୍ ସ୍ଥିତମ୍ । ଅଯଂ ନୀତୋ ଽସ୍ମି ଗଚ୍ଛାମି ସ୍ଵର୍ଗଂ ନରକମ୍ ଏଵ ଵା
ମୋର ଭଲ କାମ ଓ ଖରାପ କାମ ଏଠି ଆଗରେ ଦଢ଼ିଛି; ମୁଁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛି, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ କିମ୍ବା ନରକକୁ ଯିବି।
ଏଵମ୍ପ୍ରତ୍ଯଯଵାଞ୍ ଜୀଵୋ ଦୀର୍ଘଂ ସଂସୃତିଵିଭ୍ରମମ୍ । ସମ୍ପଶ୍ଯତି କ୍ଷଣେନୈଵ ସଂଵତ୍ସରଶତେନ ଚ
ଏଭଳି ଭାବରେ ବିଶ୍ୱାସ କରୁଥିବା ଜୀବ ଦୀର୍ଘ ସଂସାରର ଭ୍ରମକୁ କେବେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, କେବେ ଶତବର୍ଷ ଧରି ଦେଖେ।
ଏଷ ଦୁẖଖମହାଷଣ୍ଡୋ ଵାସନାବୀଜକୋଟରାତ୍ । ଅହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମନୋ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ଦୁର୍ଜାତାଦ୍ ଉପଜାଯତେ
ଏହି ବଡ଼ ଦୁଃଖର ଜଙ୍ଗଲ ମନର ଗୁପ୍ତ ଆଶା-ବୀଜରୁ, 'ମୁଁ' ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଦୁଷ୍ଟ ମୂଳରୁ ଉପଜିଥାଏ ।
ନିଯୋଜିତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଯଂ ଦୁẖଖେ ସୁଖେ ଵା ଯୋଜିତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଯମ୍ । ଅଯଂ ମେ ଵତ୍ସରୋ ଯାତ ଇଦଂ ଵର୍ଷଶତଂ ଗତମ୍
ମୁଁ ଏହି ଦୁଃଖକୁ ଭୋଗୁଛି କିମ୍ବା ଏହି ସୁଖରେ ଲଗିଛି; ଏହି ବର୍ଷ ମୋ ପାଇଁ କଟିଗଲା, ଏହି ଶତବର୍ଷ ଚାଲିଗଲା ।
ଏତତ୍ ତଦ୍ ଦୁଷ୍କୃତଂ ଭୁକ୍ତମ୍ ଏତାସ୍ ତାସ୍ ସ୍ଵର୍ଗସମ୍ପଦଃ । ଯୋନ୍ଯନ୍ତରେଷୁ ତିଷ୍ଠନ୍ ହି ସ୍ଥିତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ ଇହ ଦ୍ରୁମଃ
ଏହାହିଁ ସେ ଅପକର୍ମ ଯାହାକୁ ମୁଁ ଭୋଗିଛି, ଏହା ସେ ସ୍ୱର୍ଗର ଭୋଗ; ଅନ୍ୟ ଗର୍ଭରେ ରହି, ଏବେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଗଛ ହୋଇ ବସିଛି ।
ସ୍ଥିତାସ୍ମୀଯମ୍ ଅହଂ ଵଲ୍ଲୀ ସମ୍ପନ୍ନୋ ଽସ୍ମୀହ ଷଣ୍ଡକଃ । ଗର୍ଦଭୋ ଽଯମ୍ ଅହଂ ଜାତଶ୍ ଶୁକୋ ଽଯମ୍ ଅହମ୍ ଆସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ଏଠାରେ ଏହି ବେଳ ହୋଇ ରହିଛି; ଏଠାରେ ମୁଁ ଏହି ନପୁଂସକ ପଶୁ ହୋଇ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି; ଏହି ଗଧା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି; ଏହି ଶୁଆ ଭାବେ ଆସିଛି ।
ମର୍କଟୋ ଽସ୍ମୀହ ସମ୍ପନ୍ନସ୍ ସମ୍ପନ୍ନୋ ଽସ୍ମୀହ ତିତ୍ତିରିଃ । ଋକ୍ଷୋ ଽସ୍ମୀହ ଵଟୋ ଽସ୍ମୀହ ମତ୍ସ୍ଯୋ ଽସ୍ମୀହାଥ କଚ୍ଛପଃ
ଏଠି ମୁଁ କେବେ ବାନର, କେବେ ଟିଟିରି ପକ୍ଷୀ, କେବେ ଭାଲୁ, କେବେ ବଟଗଛ, କେବେ ମାଛ, ଏବଂ କେବେ କଉଁଛି ହେଉଛି।
ଇହ ଵର୍ଷଶତଂ ତିର୍ଯଗ୍ ଇହ ଵର୍ଷଶତଂ ତୃଣମ୍ । ପ୍ରାପ୍ନୋମି ମାନୁଷୀଂ ଜାତିଂ ନରୋ ଭୂଯୋ ଭଵାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଏଠି ଶତବର୍ଷ ମୁଁ ପଶୁ ହୋଇ ରହେଉଛି, ଏଠି ଶତବର୍ଷ ଘାସ ହୋଇ ରହେଉଛି; ପରେ ମୁଁ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ପାଉଛି, ଏବଂ ପୁଣିଥରେ ମୁଁ ମଣିଷ ହେଉଛି।
ପିଣ୍ଡଦାନାଦିଭିର୍ ବନ୍ଧୁକୃତ୍ଯୈସ୍ ସତ୍ପୁତ୍ରଚେଷ୍ଟିତୈଃ । କ୍ଷୀଣଦୁଷ୍କୃତସମ୍ପନ୍ନୋ ଭଵାମି ପୁରୁଷୋ ଽଧୁନା
ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ଦେଇଥିବା ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ଭଲ ପୁଅଙ୍କର ନିକୋଟରୁ ହେଉଥିବା ନିର୍ମଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ମୋର ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ଏବେ ମୁଁ ମଣିଷ ହେଉଛି।
ଅଯମ୍ ଅସ୍ଯାସ୍ ସ୍ତ୍ରିଯା ଗର୍ଭେ ମାତୁର୍ ଅସ୍ମି ନିଯୋଜିତଃ । ଗର୍ଭମାସାଷ୍ଟକେ କ୍ଷୀଣେ ପିତୁର୍ ଜାତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଯଂ ଗୃହେ
ଏହି ଜଣେ ଜନନୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମୋତେ ରଖାଯାଇଛି; ଆଠ ମାସ ଗର୍ଭବାସ ପରେ, ମୁଁ ପିତାଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ସ୍ଥିତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଯମ୍ ଅହଂ ବାଲḫ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଽସ୍ମି ନଵଯୌଵନମ୍ । ଅଯଂ ଜରାମ୍ ଅହମ୍ ଇତଶ୍ ଚିରାଦ୍ ଅଯମ୍ ଅହଂ ମୃତଃ
ଏଠାରେ ମୁଁ ଏକ ଶିଶୁ, ଏଠାରେ ଯୁବକ ହୋଇଛି, ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବଂ ବହୁତ ସମୟ ପରେ ଏଠାରେ ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛି।
ଇତ୍ଯାଦ୍ଯ୍ ଅନୁଭଵଞ୍ ଜୀଵୋ ନିଜଵିଭ୍ରମଜର୍ଜରଃ । ଉହ୍ଯତେ ଵାସନାଵାତ୍ଯାପରାଵର୍ତୈḫ ପୁନḫ ପୁନଃ
ଏଭଳି ଅନେକ ଅନୁଭୂତି ଅନୁଭବ କରି, ଜୀବ ନିଜ ଭ୍ରମରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଆଦତର ଝଂପରେ ପୁଣିପୁଣି ଉଠାଯାଏ।
ଵାସନାବିଲକଲ୍ଲୋଲୈର୍ ଵିଵିଧାଵର୍ତଵୃତ୍ତିଭିଃ । ଜୀଵତୃଣ୍ଯାସ୍ ସ୍ଫୁରନ୍ତୀମାସ୍ ସଂସାରୈକମହାର୍ଣଵେ
ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆଦତର ତରଙ୍ଗ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରବୃତ୍ତିର ଧାରାରେ, ଜୀବ ଏକ ଘାସ ତଣିଆ ପରି, ଏହି ଏକମାତ୍ର ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ କମ୍ପିତ ହୁଏ।
ଜୀଵẖ କ୍ଵଚିତ୍ ସୁଷୁପ୍ତସ୍ଥẖ କ୍ଵଚିତ୍ ସ୍ଥାଵରତାଜଡଃ । କ୍ଵଚିଦ୍ ଵ୍ଯାଧିପରିମ୍ଲାନẖ କ୍ଵଚିଦ୍ ଆଧିଭିର୍ ଆତୁରଃ
କେବେ ଜୀବ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ରହେ, କେବେ ଗଛପାତା ପରି ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୁଏ, କେବେ ରୋଗରେ କ୍ଷୀଣ ହୁଏ, ଏବଂ କେବେ ମନୋବ୍ୟଥାରେ ପୀଡିତ ହୁଏ।