ଯଦ୍ ଯଦ୍ ଆଲୋକ୍ଯତେ ତୋଯେ ତତ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଯଥା ଦ୍ରଵଃ । ଯଦ୍ ଯଦ୍ ଆମୃଶ୍ଯତେ ଶାନ୍ତେ ତତ୍ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଚିତିସ୍ ତଥା
ଯେଉଁଠି ଜଳରେ ଯାହା ଦେଖାଯାଏ, ସେସବୁ ଦ୍ରବ ହେଉଛି; ଏହିପରି ଶାନ୍ତ ମନରେ ଯାହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ସେସବୁ ଚେତନା ହେଉଛି।
ଚିଦୀହନଂ ଵିଦୁସ୍ ଚିତ୍ତଂ ନିର୍ଵାଣଂ ଚିଦନୀହନମ୍ । ନ ଚିଦାଲିହନୀଯୋ ଽତḫ ପଦାର୍ଥୋ ଽଵିଦିତାତ୍ମନଃ
ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ଚିତ୍ତ ହେଉଛି ଚେତନାର ଚେଷ୍ଟା, ଏବଂ ନିର୍ବାଣ ହେଉଛି ସେଇ ଚେଷ୍ଟାର ଶେଷ। ତେଣୁ ଯାହାର ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅଜ୍ଞାତ, ସେଠାରେ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ବସ୍ତୁକୁ ଧରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଚିତ୍ତସତ୍ତା ପରଂ ଦୁẖଖଂ ଚିତ୍ତାସତ୍ତା ପରଂ ସୁଖମ୍ । ଅତଶ୍ ଚିତ୍ତଂ ଵିଦୀହାତ୍ମ ନେଯଂ ଶମମ୍ ଅଵେଦନାତ୍
ମନ ଚଞ୍ଚଳ ହେଲେ ଅତି ଦୁଃଖ ମିଳେ, ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ଏହିଯୋଗୁଁ, ମନକୁ ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶାନ୍ତିକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରମ୍ଯମ୍ ଅରମ୍ଯଂ ଵା ସ୍ଥେଯଂ ପାଷାଣଵତ୍ ସମମ୍ । ଏତାଵତାତ୍ମଯତ୍ନେନ ଜିତା ଭଵତି ସଂସୃତିଃ
ସୁଖ ବା ଦୁଃଖ ଯାହା ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଥର ପରି ସମ ରହିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ନିଜ ଚେଷ୍ଟାରେ, ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରକୁ ଜିତିହେବା ସମ୍ଭବ।
ସ୍ଵେନୈଵ ପୁରୁଷାର୍ଥେନ ପଦାର୍ଥାମଜ୍ଜନାତ୍ମନା । ତୀର୍ଯତେ ଗୋଷ୍ପଦମ୍ ଇଵ ନ ତୁ ଦୈଵାଦ୍ ଭଵାର୍ଣଵଃ
ନିଜ ଉଦ୍ୟମ ଓ ଚେଷ୍ଟାରେ, ବସ୍ତୁର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଗହିରେ ବୁଝିଲେ, ଭାଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହି ସଂସାର ସମୁଦ୍ରକୁ ଗାଈର ଖୁର ଚିହ୍ନ ପରି ସହଜରେ ଅଟିଯିବାଯାଏ।
ଵସ୍ତୁପ୍ରାପ୍ତୌ ଚିଦୀହାଯାମ୍ ଉଦିତେ ଚିତ୍ତରାକ୍ଷସେ । ସଙ୍ଖ୍ଯାତୁଂ କେନ ଶକ୍ଯନ୍ତେ ଶୂନ୍ଯାସ୍ ସଂସୃତିଵିଭ୍ରମାଃ
ଯେତେବେଳେ ସତ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନର ସିଂହ ଦ୍ୱାରା ସଂସାରର ଶୂନ୍ୟ ଭ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ କିଏ ଗଣନା କରିପାରିବ?
ଅତଶ୍ ଚିତମ୍ ଅଧାଵନ୍ତୀଂ ଧାରଯନ୍ନ୍ ଅଵିଦନ୍ନ୍ ଇଵ । କାଷ୍ଠଲୋଷ୍ଟସମସ୍ ତିଷ୍ଠ କାର୍ଯଂ କୁର୍ଵନ୍ ଯଥାଗତମ୍
ତେଣୁ ଚଞ୍ଚଳ ମନକୁ ଅଜାଣିଥିବା ପରି ଧରି, କାଠ ବା ପଥର ଭଳି ନିର୍ବିକାର ରୁହ, ଯେଉଁ କାମ ଆସେ, ସେଠିକି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କର।
ସଂଵେଦନୀଯଂ ନ ସୁଖଂ ନାସୁଖଂ ନୈଵ ମଧ୍ଯମମ୍ । ଏତାଵତା ତୁ ଯତ୍ନେନ ଦୁẖଖାନ୍ତୋ ଽନନ୍ତ ଆପ୍ଯତେ
ଯାହା ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ସେଟି ନ ସୁଖ, ନ ଦୁଃଖ, ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଏପରି ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ଅନନ୍ତ ଦୁଃଖର ଶେଷ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ଵସ୍ତ୍ଵସନ୍ମୃଗତୃଷ୍ଣାମ୍ବୁ ଜୀଵୋ ଵସ୍ତୁତଯା ଲିହନ୍ । ଚିତ୍ତଯକ୍ଷୋଦଯେ ଭୀମାମ୍ ଇମାଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ସଂସୃତିମ୍
ଏହି ଜୀବ ଅସତ୍ୟ ମୃଗତୃଷ୍ଣାର ପାଣିକୁ ସତ୍ୟ ଭାବି, ତାହାକୁ ଲାଗିଥିବା ପରି ଚେଷ୍ଟା କରେ। ମନର ଦୁର୍ଦ୍ଦମ ଶକ୍ତି ଉଦୟ ହେଲେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ପଡ଼ିଯାଏ।
ସବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ପଶ୍ଯଂଶ୍ ଚିତା ଚୈତ୍ତଂ ଦୃଷଦ୍ଦୃଢଃ । ଭୂମିକାକ୍ରମଯୋଗେନ ମୁକ୍ତୋ ଭଵ ଭଵାର୍ଣଵାତ୍
ବାହାର ଓ ଭିତର ଦୁହିଁକୁ ଦେଖି, ମନକୁ ପାହାଡ଼ ଭଳି ଦୃଢ଼ କର। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଚରଣ କରି, ଏହି ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତ ହେ।
ଆପୀନମଣ୍ଡଲଶଶାଙ୍କଵଦ୍ ଅନ୍ତର୍ ଏଵ ଶ୍ରୀମଦ୍ରସାଯନମଯସ୍ ସୁଖମ୍ ଏତି ତଜ୍ଜ୍ଞଃ । ଵିଜ୍ଞାତସର୍ଵଭୁଵନତ୍ରଯଵସ୍ତୁସାରẖ କୁର୍ଵନ୍ ନ ନାମ କୁରୁତେ ପରମ୍ ଅଭ୍ଯୁପେତଃ
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରମା ତାହାର ମଣ୍ଡଳରେ ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ସେପରି ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ମଧୁର ଆନନ୍ଦରେ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରସରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ହୋଇ ସଉଖ୍ୟ ଅନୁଭବ କରେ। ସେ ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ସାର ଜାଣି, କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କିଛି କରୁନାହିଁ, କାରଣ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି।
ସପ୍ତାନାଂ ଯୋଗଭୂମୀନାମ୍ ଅଭ୍ଯାସẖ କ୍ରିଯତେ କଥମ୍ । କୀଦୃଶାନି ଚ ଚିହ୍ନାନି ଭୂମିକାଂ ପ୍ରତି ଯୋଗିନଃ
ଏହି ସାତଟି ଯୋଗ ଅବସ୍ଥାର ଅଭ୍ୟାସ କିପରି କରାଯାଏ? ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅବସ୍ଥାରେ ଯୋଗୀଙ୍କର କେଉଁ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ?
ଯତẖ କୁତଶ୍ଚିତ୍ ସମ୍ପନ୍ନମ୍ ଅଵିଦ୍ଯାଵ୍ଯାଧିଵେଦନମ୍ । ସତ୍ଯଂ ଭଵତ୍ଵ୍ ଅସତ୍ଯଂ ଵା ଚିକିତ୍ସାଂ ତ୍ଵ୍ ଅସ୍ଯ ମେ ଶୃଣୁ
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି କାରଣରୁ ଅଜ୍ଞାନର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ସେଠାରେ ସେ ଯଥାର୍ଥ ହେଉ କିମ୍ବା ଅସତ୍ୟ ହେଉ, ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କିପରି କରିବା ଯାହା ମୁଁ କହିବି, ତୁମେ ଶୁଣ।
ପରାଦ୍ ଅନନ୍ତାଦ୍ ଯଦ୍ଯ୍ ଏଷା ତତ୍ ତଦ୍ ଏଵେଯମ୍ ଅକ୍ଷତମ୍ । ନ ଜାତେଯଂ ନ ଚାଵିଦ୍ଯା ବୋଧମାତ୍ରାଦ୍ ଭଵେଦ୍ ଅତଃ
ଯଦି ଏହି ଅଜ୍ଞାନ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱରୂପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଯଥାର୍ଥରେ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରହିଥାଏ; ଏହା ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ, ଏବଂ ଏହା ଅଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, କାରଣ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରୁ ମାତ୍ର ଏହା ଦେଖାଯାଏ।
ପକ୍ଷମ୍ ଏତମ୍ ଅନାଦୃତ୍ଯ ସ୍ଵସଙ୍କଲ୍ପଵିଲାସିନଃ । ସତ୍ଯାମ୍ ଅପୀହାଵିଦ୍ଯାଯାଂ ଶୃଣୁ ନିର୍ନାଶନେ କ୍ରମମ୍
ନିଜ ମନର କଳ୍ପନାର ଖେଳକୁ ଛାଡ଼ି, ଏଠାରେ ଅସଲ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅଜ୍ଞାନକୁ କେମିତି ଦୀରେ-ଦୀରେ ନଶ୍ଟ କରାଯାଏ, ସେଥିର ଉପାୟକୁ ଶୁଣ।
ଜନ୍ତୁḫ ପ୍ରଥମଜାତସ୍ ତୁ ସୁଷୁପ୍ତାଵସ୍ଥଚେତନଃ । ଭାଵିଭାଵନଦୁẖଖାତ୍ମା କ୍ରିମିସଂଵିଦ୍ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅଧୀଃ
ଯେ ପ୍ରଥମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାର ଚେତନା ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ରହିଛି, ଭବିଷ୍ୟତ କଳ୍ପନାର ଦୁଃଖ ତାହାର ସ୍ୱଭାବ, ଏହି ପ୍ରକାର ଜୀବ ଜଣେ କୀଟ ଭଳି ଅବୁଦ୍ଧି ଓ ସୀମିତ ଜ୍ଞାନ ଧାରଣ କରେ।
ଭଵେଚ୍ ଚେନ୍ ନଵଜାତସ୍ଯ ନ ଭାଵୀ ଭାଵନୋଦଯଃ । ସୁଖାଦିସଂଵିଦା ସଦ୍ଯସ୍ ତତ୍ ସ ଏଵ ପରଂ ପଦମ୍
ଯଦି ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଶିଶୁରେ ଭବିଷ୍ୟତ କଳ୍ପନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି, ତେବେ ସେ ଯେପରି ସୁଖ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ଅନୁଭୂତିରେ ଅଛି, ସେଇ ଅବସ୍ଥା ହିଁ ପରମ ପଦ।
ଏତାଵତୈଵ ସୌଷୁପ୍ତୀ ସ୍ଥିତିର୍ ଭିନ୍ନା ପରାତ୍ ପଦାତ୍ । ଯଦ୍ ଭାଵିଵାସନୌଘାସୌ ଜଡା ଚୋପଲଧର୍ମିଣୀ
ଏହି ଅବସ୍ଥାଟି ହେଉଛି ସୁଷୁପ୍ତି ଅବସ୍ଥା, ଯାହା ପରମ ପଦରୁ ଅଲଗା, ଯେଉଁଠାରେ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଶା ଓ ପାଥର ଭଳି ଜଡତା ବ୍ୟାପି ରହିଥାଏ।
ତୁର୍ଯାଵସ୍ଥାସମା ସ୍ଵସ୍ଥା ସଦ୍ରୂପା ଶାନ୍ତଵାସନା । ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତେସ୍ ସ୍ଥିତିର୍ ଅତୋ ନ ସୁଷୁପ୍ତୋପମା ଭଵେତ୍
ଯେଉଁଠି ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥା ଅଛି, ସେଠି ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା ପରି ସ୍ୱାଭାବିକ ଏବଂ ନିଜ ସ୍ୱରୂପରେ ଥାଏ, ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଚିନ୍ତା ଶୂନ୍ୟ ରହେ । ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରା ସହିତ ତୁଳନା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ।
ଅଗ୍ରସ୍ଥଵସ୍ତୁସମ୍ବୋଧସନ୍ତତାଭ୍ଯାସଯୋଗତଃ । ବାଲସ୍ ସୁଷୁପ୍ତାଵସ୍ଥାଯାẖ କ୍ରମାନ୍ ନିର୍ଯାତି ରାଘଵ
ଉତ୍ତମ ସତ୍ୟର ସାଧାରଣ ସଚେତନତାର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା, ଏକ ଶିଶୁ ଦୀର୍ଘ ନିଦ୍ରାରୁ ଦେଖାଦେଖି ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, ହେ ରାଘବ ।
କିଞ୍ଚିଜ୍ଜାତଧିଯୋ ଜନ୍ତୋର୍ ଦେଶଭାଷାର୍ଥଵେଦିନଃ । ଗୃହ୍ଣାମୀଦଂ ତ୍ଯଜାମୀଦମ୍ ଇତି ସଞ୍ଜାଯତେ ସ୍ଥିତିଃ
ଯେତେବେଳେ କାହାରୋ ମନ ଅଳ୍ପ ଜାଗ୍ରତ ହୁଏ ଏବଂ ସେ ଦେଶ, ଭାଷା ଓ ଜିନିଷର ଅର୍ଥ ବୁଝିପାରେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ଭାବ ଆସେ — 'ମୁଁ ଏହାକୁ ନେଉଛି, ଏହାକୁ ଛାଡ଼ୁଛି' ।
ଏତାଵନ୍ମାତ୍ରବୁଦ୍ଧିର୍ ଯସ୍ ସ୍ଵଵୃଦ୍ଧଜନଗୋଚରଃ । ଭଵେତ୍ ସ୍ଵକର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଵିଷଯୋ ଽସାଵ୍ ଅଲଂ ଵିଧେଃ
ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ଏତିକି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି, ଯିଏ ବଡ଼ମାନେ ଦେଖିପାରନ୍ତି, ସେ ନିଜ କର୍ମ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ଚାଲେ; ଏହା ନିୟମ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ।
କୁଲଵୃଦ୍ଧପ୍ରଯୁକ୍ତେନ ସ୍ଵନିଶ୍ଚଯଵତୈଵ ଵା । ଭାଵ୍ଯଂ ପଦପଦାର୍ଥାନାଂ ତେନ ତଜ୍ଜ୍ଞେନ ଵୈ ତତଃ
ଶବ୍ଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥକୁ ଯେଉଁଠି ବଡ଼ମାନେ କହିଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ନିଜ ନିଶ୍ଚୟରେ ଯେପରି ଭାବିଛନ୍ତି, ସେଭଳି ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତି ଭଲଭାବେ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍।
ଜନ୍ତୁḫ ପଦପଦାର୍ଥଜ୍ଞୋ ହେଯଂ ତ୍ଯଜତି ତଜ୍ଜ୍ଞଧୀଃ । ଉପାଦେଯମ୍ ଉପାଦତ୍ତେ ନାଲୋକଯତି ମଧ୍ଯମମ୍
ଯିଏ ଶବ୍ଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥକୁ ଭଲଭାବେ ଜାଣେ, ତାହାର ବୁଦ୍ଧି ନିର୍ଣ୍ଣୟଶୀଳ ଥାଏ, ସେ ଯାହା ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍, ତାହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ଯାହା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଯାହାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହିଁ ନାହିଁ।
ଵିଵେକାଦ୍ ଵୃଦ୍ଧଭୀତ୍ଯା ଵା ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥଵ୍ଯଵହାରିଣଃ । ଵିଚାରପୂର୍ଵଂ ଯସ୍ଯେହା ସ ପୁମାନ୍ ଇତି କଥ୍ଯତେ
ବିବେକ କିମ୍ବା ବଡ଼ମାନଙ୍କ ଭୟରୁ, ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ ସବୁ କାମ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରେ, ସେଠିକି ଜଣେ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତଶ୍ ଚ ନିଵୃତ୍ତଶ୍ ଚ ଭଵତି ଦ୍ଵିଵିଧḫ ପୁମାନ୍ । ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗୋନ୍ମୁଖଯୋଶ୍ ଶୃଣୁ ଲକ୍ଷଣମ୍ ଏତଯୋଃ
ପୁରୁଷ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଥାଏ—ଏକ ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥାଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯିଏ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ପଛକୁ ହଟିଯାଏ। ଏହି ଦୁଇ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ, ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣ।
କିମ୍ ଏତନ୍ ନାମ ନିର୍ଵାଣଂ ଵରଂ ସଂସୃତିର୍ ଏଵ ନଃ । ଇତି କର୍ତଵ୍ଯକର୍ତା ଯସ୍ ସ ପ୍ରଵୃତ୍ତ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଯିଏ ଏହିପରି ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରେ— 'ଏହି ନିର୍ବାଣ କ'ଣ? ସମ୍ଭବତଃ ଏହି ସଂସାର ହିଁ ଆମ ପାଇଁ ସତ୍ୟ'— ଏବଂ କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ୍, କ'ଣ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ ବୋଲି ଭାବିଥାଏ, ସେ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଚଲାର୍ଣଵଯୁଗଚ୍ଛିଦ୍ରକୂର୍ମଗ୍ରୀଵାର୍ପଣୋପମା । ଅନେକଜନ୍ମାନ୍ତରତୋ ଭାଵିନୀ ତସ୍ଯ ମୋକ୍ଷଧୀଃ
ତାଙ୍କର ମୁକ୍ତି ଭାବନା, ଅନେକ ଜନ୍ମରୁ ଆସିଥିବା, ଚଞ୍ଚଳ ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଛିଦ୍ରକୁ କୁମିର ଗଳା ଛୁଇଁଯିବା ପରି ଅତି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଏବଂ ଅସ୍ଥାୟୀ।
ଅସାରା ବତ ସଂସାରଵ୍ଯଵସ୍ଥାଲଂ ମମୈତଯା । କିଂ କର୍ମଭିḫ ପର୍ଯୁଷିତୈର୍ ଦିନଂ ତୈର୍ ଏଵ ନୀଯତେ
ହାଏ, ଏହି ସଂସାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମୋ ପାଇଁ ଏକଦମ ଅର୍ଥହୀନ। ଏହି ପୁରୁଣା କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକର କ'ଣ ଉପକାର? ଦିନଟି ଏହାମାନଙ୍କ ସହିତ ହିଁ କଟିଯାଏ।
କ୍ଷଯାତିଶଯନିର୍ମୁକ୍ତଂ କିଂ ସ୍ଯାଦ୍ ଵିଶ୍ରମଣଂ ପରମ୍ । ଇତି ନିଶ୍ଚଯଵାନ୍ ଯୋ ଽନ୍ତସ୍ ସ ନିଵୃତ୍ତ ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଯିଏ ମନରେ ଦୃଢ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି କରେ— 'କ୍ଷୟ ଓ ଅତିରିକ୍ତତାରୁ ମୁକ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ରାମ କ'ଣ ହେବ?'— ସେ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ପଛୁଆଯାଇଛି ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।