ଚିତ୍ତାବ୍ଧୌ ଵାସନା ଵୀଚିର୍ ଵାସନାବ୍ଧୌ ତୁ ସଂସୃତିଃ । ସଂସାରାବ୍ଧୌ ଶରୀରଂ ଚ ଶରୀରାବ୍ଧୌ ଚ ଜୀଵିତମ୍
ମନର ସମୁଦ୍ରରେ ଆଶା ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଆଶାର ସମୁଦ୍ରରେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରରେ ଦେହ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଦେହର ସମୁଦ୍ରରେ ଜୀବନ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ।
ଜୀଵିତାବ୍ଧୌ ଚ ଯୁଵତା ଚଞ୍ଚଲେ ଯୌଵନାର୍ଣଵେ । ଵୀଚିର୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯସଙ୍ଘାତସ୍ ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ତ୍ଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯଵାରିଧୌ
ଜୀବନର ସମୁଦ୍ରରେ ଯୁବତା ଅସ୍ଥିର ଅଟୁଟ; ଯୁବତାର ସମୁଦ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଏକତା ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରେ ଚଳନ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ।
ସ୍ପନ୍ଦାମ୍ଭୋଧାଵ୍ ଅନୁଭଵସ୍ ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯାମ୍ବୁଧୌ ତତଃ । ତରଙ୍ଗଶ୍ ଚିତ୍ସମୁଲ୍ଲାସ ଇତୀଦଂ ସର୍ଗଵେଦନମ୍
ଚଳନର ସମୁଦ୍ରରେ ଅନୁଭୂତି ଉପଜେ; ଏହା ପରେ, ନିଜ ଅନୁଭୂତିର ସମୁଦ୍ରରେ ଚେତନାର ଆନନ୍ଦ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ—ଏହିଭଳି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ଶବ୍ଦସଂସ୍ପର୍ଶରୂପାଦି ଯେନେଦମ୍ ଅଵବୁଧ୍ଯତେ । ତଚ୍ ଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ଜଗତ୍ ସର୍ଵଂ ତତ୍ସାରତ୍ଵାଦ୍ ରଘୂଦ୍ଵହ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ ଓ ଆଦିକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ରଘୁବଂଶୀ, ସେହିଟିଏ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସେହି ଚେତନାର ସାର, କାରଣ ସେହି ତାହାର ମୂଳ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଽଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯୋ ଽସାଵ୍ ଅସର୍ଗକରଣୋନ୍ମୁଖଃ । ଉନ୍ନୀଯତେ ଚିଦମ୍ଭୋଧିସ୍ ସଦ୍ଭିର୍ ବ୍ରହ୍ମେତି କେଵଲମ୍
ଏହି ଚେତନାର ସମୁଦ୍ର ଶାନ୍ତ ଓ ଅବର୍ଣ୍ୟ, ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନାସକ୍ତ, ଏହାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ଉଚ୍ଚ କରନ୍ତି ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧମ୍ ଅପି ତତ୍ କ୍ଷୁବ୍ଧମ୍ ଇଵ ଚେତ୍ କୃତଵେଦନମ୍ । ତଚ୍ ଚିଦଂଶମ୍ ଉପାରୁହ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଗ ଇତି ସ୍ଥିତମ୍
ଏହା ଶାନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଅଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ଚେତନାର ଏକ ଅଂଶକୁ ଅନୁଭବ କରି, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଏହାକୁ ଧାରଣା କରାଯାଏ ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଽସାଵ୍ ଅଵାଚ୍ଯୋ ହି ସମଶ୍ ଚିତିମହାର୍ଣଵଃ । ଵକ୍ତୁଂ ନ କେନଚିନ୍ ନାମ୍ନା କଲଯା ଵାପି ଶକ୍ଯତେ
ଏହି ଶାନ୍ତ ଓ ଅବର୍ଣ୍ୟ ଚେତନାର ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ରକୁ କେହି କେବଳ ନାମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ବିବରଣା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ନ ଚ ତସ୍ଯ ମହାବାହୋ କ୍ଷୋଭସ୍ ସମ୍ଭଵତି କ୍ଵଚିତ୍ । ପୃଥକ୍ ତନ୍ମାତ୍ରରୂପତ୍ଵାତ୍ ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତୋ ଗତେଃ
ହେ ମହାବାହୁ, ଏହାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅଶାନ୍ତି ଆସେ ନାହିଁ, କାରଣ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଗତି ଏହାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱର ରୂପରେ ଅଲଗା ଅଛି ।
ସ୍ଵରୂପେ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ କେଵଲଂ ଯା ଵିଲାସିତା । ସୈଷୋକ୍ତା କ୍ଷୋଭଶବ୍ଦେନ ଚିଚ୍ଛବ୍ଦେନ ଚ ଵାନଘ
ସେଇ ଦିବ୍ୟ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ୱରୂପରେ ଯେଉଁ ଖେଳ ହୁଏ, ତାହାକୁ 'କ୍ଷୋଭ' ବୋଲି ଏବଂ 'ଚେତନା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
ପରମାର୍ଥମହାମ୍ଭୋଧୌ ଚିଚ୍ ଚେତ୍ଯଲଵରୂପିଣୀ । ଊର୍ମିଵତ୍ ସ୍ଫୁରତି ସ୍ପନ୍ଦାତ୍ ତେନେଦଂ ଜାଯତେ ଜଗତ୍
ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ବଡ଼ ସାଗରରେ, ଚେତନା ଯେତେବେଳେ ବିଷୟ ଓ ଜ୍ଞାତା ଭେଦର ଆକାର ନେଇ, ତରଙ୍ଗ ପରି କମ୍ପନରୁ ଉପଜେ, ସେଠାରୁ ଏହି ସଂସାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଽସାଵ୍ ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯସ୍ ସମଶ୍ ଚିନ୍ମାତ୍ରସାଗରଃ । କ୍ଷୁବ୍ଧଶ୍ ଚେତ୍ଯତରଙ୍ଗସ୍ ତୁ ଚିଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆକଲିତୋ ବୁଧୈଃ
ଏହି ଅଚଳ, ବର୍ଣ୍ଣନା ଅସମ୍ଭବ, ସମ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ସାଗରକୁ, ଯେତେବେଳେ ତାହାର ତରଙ୍ଗ ବିଷୟ ହୁଏ, 'କ୍ଷୋଭ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ 'ଚେତନା' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଚିଦବ୍ଧୌ ଲହରୀ ଚେତ୍ଯଂ ସା ଚ ତସ୍ମାନ୍ ନ ଭିଦ୍ଯତେ । ତାଵନ୍ମାତ୍ରୈକସାରତ୍ଵାଦ୍ ଵାରି ଵୀଚିର୍ ଇଵାମ୍ଭସଃ
ଚେତନାର ସାଗରରେ ତରଙ୍ଗ ହେଉଛି ବିଷୟ, ଏହା ତାହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ; କାରଣ ତାହାର ସାର୍ଥକତା ସେଇ ଚେତନା, ଯେପରି ଜଳରେ ତରଙ୍ଗ ଜଳରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଭୂତାନି ଜାତାନି ତାଵନ୍ମାତ୍ରାଣି ତାନି ଚ । ତଦ୍ ଏଵାତଦ୍ ଇଵାଭାତି ସକଲଂ ଚାକଲଂ ଚ ତତ୍
ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଇ ମାତ୍ରାରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସେଇ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଅଟୁଟ ନୁହେଁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଏକମ୍ ଏଵ ନକିଞ୍ଚିଦ୍ ଯତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଵା ତଦ୍ ଇଦଂ ଜଗତ୍ । ନାନାନାନାତଯା ଚେତୋ ମା ମିଥ୍ଯାକୁଲତାଂ ନଯ
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ କେବଳ ଏକଟି ଅଟୁଟ ସତ୍ୟ, କିମ୍ବା କିଛି ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଯେପରି ଅଛି ସେପରି; ତୁମର ମନକୁ ଭୁଲ ବିଭିନ୍ନତାର ଧାରଣାରେ ଅସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଦିଅ ନାହିଁ।
ଏକସ୍ଯ ଵାମ୍ଭସୋ ଵୀଚିରୂପେଣ ସ୍ଫୁରତୋ ଯଥା । ନାନ୍ଯତାସ୍ତି ତଥା ଭୂତଭାଵେନ ସ୍ଫୁରଣାଚ୍ ଚିତଃ
ଯେପରି ଏକ ଜଳରୁ ତରଙ୍ଗ ଉପଜେ, ସେପରି ଚେତନାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ବୀଜମ୍ ଏଵ ଯଥା ସ୍ତମ୍ଭḫ ପତ୍ତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ରସଃ । ପରିଣାମାଦିରହିତଂ ଭଵତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଜଃ
ଯେପରି ଏକ ଗଛବିଜରୁ ତଣ୍ଡି, ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ରସ ଉପଜେ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ, ସେପରି ଅଜନ୍ମା ଜଗତମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଫଲାନ୍ତା ବୀଜସତ୍ତୈଵ ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯତଯେଵ ସା । ଅଦ୍ଵୈତୈକ୍ଯଜଗଦ୍ରୂପା ବ୍ରହ୍ମସତ୍ତୈଵ ଜୃମ୍ଭତେ
ବୀଜର ମୂଳ ଗୁଣ ଯେମିତି ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯଦ୍ୟପି ସେଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଲାଗେ; ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଏକାକି ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସଂସାର ରୂପେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି।
ବୀଜଂ ସତ୍ତୈକସାମାନ୍ଯେନାଫଲାନ୍ତଂ ଯଥା ସ୍ଥିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ସତ୍ତୈକସାମାନ୍ଯେନାସର୍ଗାନ୍ତଂ ତଥା ସ୍ଥିତମ୍
ଯେପରି ବୀଜର ଏକ ମୂଳ ଗୁଣ ବୀଜରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଫଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠାରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ରହିଥାଏ, ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମର ଏକ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅସୃଷ୍ଟି ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ବ୍ରହ୍ମୈକସତ୍ତାସାମାନ୍ଯମାତ୍ରମ୍ ଏଵେଦମ୍ ଆତତମ୍ । ସତ୍ଯମ୍ ଏକଂ ଜଗଦ୍ ଇତି ଵ୍ଯାହୃତଂ ତରୁଵୃକ୍ଷଵତ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାର ବ୍ରହ୍ମର ଏକ ମାତ୍ର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଏକାକି ବିସ୍ତାରିତ; 'ସଂସାର ଏକ ମାତ୍ର ସତ୍ୟ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେପରି ଗଛ ଓ ତାହାର ଶାଖାପ୍ରଶାଖା।
ଯ ଏଵାଚ୍ଛଶ୍ ଚିତସ୍ ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ସ ଏଵେତ୍ଥଂ ଜଗଦ୍ଭ୍ରମଃ । ଯଶ୍ ଚାସ୍ପନ୍ଦସ୍ ସ ଏଵାଙ୍ଗ ପରମୋପଶମଶ୍ ଶିଵଃ
ଚେତନାର ଯେଉଁ କମ୍ପନ ଅଛି, ସେଇ ଏହି ସଂସାର ମାୟା; ଯେଉଁଠାରେ କମ୍ପନ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରିୟ, ସେଠି ଶାନ୍ତିର ଶିରୋପରି ଅବସ୍ଥା, ସେଇ ଶିବ।
ଅହୋ ମହତ୍ତା ସ୍ଵଚ୍ଛାଯାଶ୍ ଚିତୋ ଯସ୍ଯା ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅପି । ସ୍ପନ୍ଦମାତ୍ରାତ୍ ସମୁଦ୍ଯନ୍ତି ଲୀଯନ୍ତେ ଽସ୍ପନ୍ଦମାତ୍ରତଃ
ହେ, ଏହି ଚେତନାର ପବିତ୍ର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କେତେ ବିଶାଳ! ଏହାର ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଉତ୍ସାହରୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଓ ଏହାର ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶାନ୍ତିରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଲୟ ହୋଇଯାଏ।
ଯସ୍ଯୋନ୍ମେଷନିମେଷାଭ୍ଯାଂ ଭାଵାନାଂ ପ୍ରଲଯୋଦଯୌ । ନାନାନାନାଭମ୍ ଇଵ ଯତ୍ ତଦ୍ ଇଦଂ ବ୍ରହ୍ମ ଚିଦ୍ଘନଃ
ଯାହାର ଚେତନାର ଖୋଲିବା ଓ ବନ୍ଦ ହେବା ସହିତ ନିଜେ ନିଜେ ବିଭିନ୍ନ ଦୃଶ୍ୟ ଉଦ୍ଭବ ଓ ଲୟ ପାଉଛି, ସେଇ ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଚେତନା ହେଉଛି ଏହି ବ୍ରହ୍ମ, ଶୁଦ୍ଧ ଜୀବନ ରୂପ।
ଚିଦ୍ ଵାତଵଦ୍ ଅଭିନ୍ନାତ୍ମା ସ୍ପନ୍ଦାଦ୍ ଆତ୍ମଗତାଦ୍ ଯଥା । ତଥୈଵ ଜଗଦ୍ ଏତସ୍ମାତ୍ ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ସ୍ଥଂ ତଦ୍ ଏଵ ଚ
ଚେତନା, ପବନ ପରି, ଏକାଟି ଓ ଅଖଣ୍ଡ; ଏହାର ନିଜ ଉତ୍ସାହରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ, ଓ ଏହି ଚେତନା ଛଡ଼ା କିଛି ନୁହେଁ।
ଅତଶ୍ ଶୁଦ୍ଧମ୍ ଅନାଭାସଂ ସର୍ଵଂ ଚିଦ୍ଘନମ୍ ଅକ୍ଷଯେ । ଦୃଶ୍ଯମାନେ ଽପି ନୈଵ ସ୍ତସ୍ ତ୍ଵତ୍ତାମତ୍ତେ ଭଵାଭଯଃ
ଏହିପରି, ସମସ୍ତ କିଛି ଶୁଦ୍ଧ, ଅଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ଚେତନାମୟ; ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସତ୍ୟରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ—ଏଠାରେ ନ ଜନ୍ମ ଅଛି, ନ ଭୟ।
ନୈକ୍ଯଂ ନ ଚ ଦ୍ଵୈତମ୍ ଇହାସ୍ତି କିଞ୍ଚିନ୍ ନ ତ୍ଵତ୍ତ୍ଵମତ୍ତ୍ଵାଦି ସଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଵା । ସର୍ଵଂ ଚ ସର୍ଵତ୍ର ସଦୈଵ ଚାସ୍ତି ଯଦ୍ ବୁଦ୍ଧଵାନ୍ ଏଵମ୍ ଅପୀହ ତତ୍ ତତ୍
ଏଠାରେ ଏକତା କିମ୍ବା ଦ୍ୱିତୀୟତା କିଛି ନାହିଁ, ନା ଆତ୍ମତ୍ୱ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟତ୍ୱ, ନା ଅସ୍ତିତ୍ୱ କିମ୍ବା ନାସ୍ତିତ୍ୱ। ସବୁ କିଛି ସବୁଠାରେ ସଦା ଅଛି; ଯିଏ ଏହି ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଣେ, ସେଠି ସେହିପରି ଅନୁଭବ କରେ।
ମଦୁକ୍ତମ୍ ଏତଦ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ନିର୍ଣୀଯ ଶୁଭମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ହୃଦଯେ ଚାଖିଲଂ କୃତ୍ଵା ତିଷ୍ଠେତ୍ଥଂ ଶୃଣୁ ରାଘଵ
ମୋର କଥା ଶୁଣି, ଏହାକୁ ଶୁଭ ବୋଲି ନିଶ୍ଚିତ କରି, ସମସ୍ତ କଥାକୁ ହୃଦୟରେ ଧରି ଏଭଳି ରୁହ; ଏବେ ଶୁଣ, ରାଘବ।
ସର୍ଵମ୍ ଏଵ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କାଷ୍ଠମୌନୀ ଭଵାନଘ । ନିର୍ଵାସନୋ ନିର୍ମନନẖ କ୍ଷୀଣଚିତ୍ତḫ ପ୍ରଶାନ୍ତଧୀଃ
ସମସ୍ତ କିଛି ଛାଡିଦେଇ, କାଠର ଭଳି ନିରବ ହେଅ, ହେ ନିଷ୍ପାପ। ଇଚ୍ଛା ବିନା, ଚିନ୍ତା ବିନା, ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଧୀର ରୁହ।
ଅପଶ୍ଯନ୍ନ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଗ୍ରଗତାନ୍ ଅଶୃଣ୍ଵନ୍ ପଟହାନ୍ ଅପି । ଅସ୍ପୃଶନ୍ନ୍ ଅମ୍ବରମ୍ ଅପି ନ ଜିଘ୍ରଞ୍ ଶ୍ଵସନାଦ୍ଯ୍ ଅପି
ଆଗକୁ ଯାଉଥିବାମାନେକୁ ନ ଦେଖ, ଢୋଲର ଶବ୍ଦ ନ ଶୁଣ, ଆକାଶକୁ ଛୁଅନି, ପବନ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ଘ୍ରାଣ କରନି।
ପ୍ରଭୁଞ୍ଜାନୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅଭୁଞ୍ଜାନୋ ଵ୍ଯୋମଵଦ୍ ଵିମଲାନ୍ତରଃ । ସଂଵିଦୈଵେଦୃଶସ୍ ତିଷ୍ଠ ନିଷ୍ଠାମ୍ ଆଧ୍ଯାତ୍ମିକୀଂ ଗତଃ
ଭୋଗ କରୁଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ନ କରୁଥିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ଆକାଶ ପରି ନିର୍ମଳ ମନରେ ରୁହ; ଏହି ଜ୍ଞାନରେ ନିଜକୁ ନିଜ ମନରେ ନିଶ୍ଚିତ କରି ରୁହ।
ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵାସ୍ସ୍ଵ ଶାନ୍ତାତ୍ମା ମୂକାନ୍ଧବଧିରୋପମଃ । ପୁସ୍ତାଚ୍ ଛୈଲାଦ୍ ଇଵ କୃତଶ୍ ଚିତ୍ରଭିତ୍ତାଵ୍ ଇଵାର୍ପିତଃ
ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଶାନ୍ତ ମନରେ ବସ, ଯେପରି ଗୋଟିଏ ଗୁଙ୍ଗା, ଅନ୍ଧା ଓ ବିରଳ ଲୋକ; କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଠାରୁ ଅଲଗା କରାଯାଇଥିବା, କିମ୍ବା ଦିଵାଳରେ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିତ ହୋଇଥିବା ପରି।