ଯାଵତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ ପ୍ରସ୍ଫୁରତି ସର୍ଗସ୍ ତାଵତ୍ କଦର୍ଥନାମ୍ । ମା ଯାତୁ ମାତ୍ସ୍ଯନ୍ଯାଯେନ କିଲେତି ଵିହିତା ସ୍ଥିତିଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୃଷ୍ଟିରେ କିଛି ଚଳନ ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଥାଏ; ମାଛର ନିୟମ ଚାଲିନଯାଉ, ଏହିପାଇଁ ନିୟମିତ ଅବସ୍ଥା ରଖିବା ଦରକାର।
ନିଷ୍ପୁଣ୍ଯପାପଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନିର୍ମମୋ ଽମନନକ୍ରିଯମ୍ । କାଲାତିଵାହନାଯୈଵ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତୋ ଽଵତିଷ୍ଠତେ
ଯିଏ ଜୀବନମୁକ୍ତ, ସେ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ-ପାପରେ ନ ଲାଗି, ମନ ଓ ମମତା ଛାଡ଼ି, ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, କେବଳ ସମୟ କଟାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଜଗତରେ ରହିଥାଏ।
ମାଯାଗ୍ରସ୍ତମତିସ୍ ତ୍ଵ୍ ଆତ୍ମଵାସନାଵଶତḫ ଫଲମ୍ । ପ୍ରାପ୍ନୋତୀହାମୁତ୍ର ଚୈଵ ତଦର୍ଥଂ ଯତତେ ଚ ସଃ
ଯେଉଁମାନେ ମାୟାରେ ଆବୃତ ମନ ଏବଂ ନିଜର ଆଦତରେ ବଶ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ସେହି ଫଳ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
ଏତାଵତ୍ ତାଵଦ୍ ଆବାଲପଣ୍ଡିତାମରମାନଵମ୍ । ଅଵିସଂଵାଦି ଯଦ୍ ଯାଦୃକ୍ ଚିତ୍ତଂ ତନ୍ମଯତାତ୍ମନଃ
ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶିଶୁରୁ ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବତାରୁ ମଣିଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯେପରି ମନ ଅଛି, ସେପରି ହୁଏ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ଏହା କେବେ ମିଛ ହୁଏନାହିଁ।
ସ୍ଵସଙ୍କଲ୍ପୈକବୀଜାଯ ନରକସ୍ଵର୍ଗଶାଖିନେ । ଫଲାଯାଜ୍ଞସ୍ଯ କର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅକର୍ତୃତ୍ଵଂ ଚ ରାଘଵ
ନିଜର ଇଚ୍ଛା ଏକମାତ୍ର ବୀଜ, ଯାହାରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ନରକର ଶାଖା ଗଢ଼ିଉଠେ; ରାଘବ, ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ, କେବେ ଅକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ ଫଳରୂପେ ମିଳେ।
ଯତ୍ ତୁ ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ କର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅକର୍ତୃତ୍ଵଂ ଚ ଵା କ୍ଵଚିତ୍ । ତତ୍ ପ୍ରମେଯଦଶାମ୍ ଏତି ନ କଦାଚନ କସ୍ଯଚିତ୍
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଖରେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ କିମ୍ବା ଅକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ଏହା କେବଳ ଦେଖାଯିବା ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚେ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସତ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ।
କର୍ତା ଭଵତ୍ଵ୍ ଅକର୍ତା ଵା ମୁକ୍ତ ଏଵାଙ୍ଗ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ । ଭୂଯୋ ମଜ୍ଜତି ନାଜ୍ଞାନେ ପଯḫଫେନ ଇଵାମ୍ଭସି
ପ୍ରିୟ, କାହିଁକି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ କିମ୍ବା କରେନାହିଁ, ଯିଏ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛି ସେ ସଦା ମୁକ୍ତ; ସେ ପୁଣି ଅଜ୍ଞାନରେ ଡୁବିଯିବା ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳରେ ଫେନା ଡୁବେନାହିଁ।
କର୍ତା ଭଵତ୍ଵ୍ ଅକର୍ତା ଵା ବଦ୍ଧ ଏଵାଯଥାର୍ଥଵିତ୍ । ଅରଣ୍ଯକୂପାଚ୍ ଛ୍ଵେଵାସ୍ମାନ୍ ମୋହାନ୍ ନୋତ୍ତରତି କ୍ଵଚିତ୍
କାହିଁକି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ କିମ୍ବା କରେନାହିଁ, ଯିଏ ସତ୍ୟକୁ ଭୁଲ୍ ବୁଝିଛି ସେ ସଦା ବନ୍ଧନରେ ରହେ; ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲ ଆଗରେ ପଡ଼ିଥିବା କୁକୁର ମୁହଁ ଉଠାଇପାରେନାହିଁ, ସେ ମୋହରୁ କେବେ ବାହାରିପାରେନାହିଁ।
ନିର୍ଦେହୋ ନିର୍ମନା ମୌନୀ ଶାନ୍ତସ୍ ସ୍ଵସ୍ଥୋ ନିରେଷଣଃ । କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଏଵ ଚ କର୍ମାଣି ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠସ୍ଵ ତତ୍ପଦେ
ଦେହ ନାହିଁ, ମନ ନାହିଁ, ନିରବ, ଶାନ୍ତ, ସ୍ବସ୍ଥ, ଆଶା ନଥିବା, ତଥାପି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା, ସେଇ ଦଶାରେ ଅଟୁଟ ରୁହ।
ଜୀଵୋ ବ୍ରହ୍ମାର୍ଣଵେ ଵୀଚିର୍ ଜୀଵାମ୍ଭୋଧାଵ୍ ଅହଙ୍କୃତିଃ । ଅହଙ୍କାରାମ୍ବୁଧୌ ବୁଦ୍ଧିର୍ ବୁଦ୍ଧ୍ଯବ୍ଧୌ ଚିତ୍ତମ୍ ଆବିଲମ୍
ଜୀବ ବ୍ରହ୍ମ ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଅହଂକାର ଜୀବ ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗ; ବୁଦ୍ଧି ଅହଂକାର ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗ; ଚିତ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ସମୁଦ୍ରରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅସ୍ଥିର।
ଚିତ୍ତାବ୍ଧୌ ଵାସନା ଵୀଚିର୍ ଵାସନାବ୍ଧୌ ତୁ ସଂସୃତିଃ । ସଂସାରାବ୍ଧୌ ଶରୀରଂ ଚ ଶରୀରାବ୍ଧୌ ଚ ଜୀଵିତମ୍
ମନର ସମୁଦ୍ରରେ ଆଶା ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଆଶାର ସମୁଦ୍ରରେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରରେ ଦେହ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଦେହର ସମୁଦ୍ରରେ ଜୀବନ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ।
ଜୀଵିତାବ୍ଧୌ ଚ ଯୁଵତା ଚଞ୍ଚଲେ ଯୌଵନାର୍ଣଵେ । ଵୀଚିର୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯସଙ୍ଘାତସ୍ ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ତ୍ଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯଵାରିଧୌ
ଜୀବନର ସମୁଦ୍ରରେ ଯୁବତା ଅସ୍ଥିର ଅଟୁଟ; ଯୁବତାର ସମୁଦ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଏକତା ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରେ ଚଳନ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ।
ସ୍ପନ୍ଦାମ୍ଭୋଧାଵ୍ ଅନୁଭଵସ୍ ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯାମ୍ବୁଧୌ ତତଃ । ତରଙ୍ଗଶ୍ ଚିତ୍ସମୁଲ୍ଲାସ ଇତୀଦଂ ସର୍ଗଵେଦନମ୍
ଚଳନର ସମୁଦ୍ରରେ ଅନୁଭୂତି ଉପଜେ; ଏହା ପରେ, ନିଜ ଅନୁଭୂତିର ସମୁଦ୍ରରେ ଚେତନାର ଆନନ୍ଦ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ—ଏହିଭଳି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ଶବ୍ଦସଂସ୍ପର୍ଶରୂପାଦି ଯେନେଦମ୍ ଅଵବୁଧ୍ଯତେ । ତଚ୍ ଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ଜଗତ୍ ସର୍ଵଂ ତତ୍ସାରତ୍ଵାଦ୍ ରଘୂଦ୍ଵହ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ ଓ ଆଦିକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ରଘୁବଂଶୀ, ସେହିଟିଏ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସେହି ଚେତନାର ସାର, କାରଣ ସେହି ତାହାର ମୂଳ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଽଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯୋ ଽସାଵ୍ ଅସର୍ଗକରଣୋନ୍ମୁଖଃ । ଉନ୍ନୀଯତେ ଚିଦମ୍ଭୋଧିସ୍ ସଦ୍ଭିର୍ ବ୍ରହ୍ମେତି କେଵଲମ୍
ଏହି ଚେତନାର ସମୁଦ୍ର ଶାନ୍ତ ଓ ଅବର୍ଣ୍ୟ, ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନାସକ୍ତ, ଏହାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ଉଚ୍ଚ କରନ୍ତି ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧମ୍ ଅପି ତତ୍ କ୍ଷୁବ୍ଧମ୍ ଇଵ ଚେତ୍ କୃତଵେଦନମ୍ । ତଚ୍ ଚିଦଂଶମ୍ ଉପାରୁହ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଗ ଇତି ସ୍ଥିତମ୍
ଏହା ଶାନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଅଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ଚେତନାର ଏକ ଅଂଶକୁ ଅନୁଭବ କରି, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଏହାକୁ ଧାରଣା କରାଯାଏ ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଽସାଵ୍ ଅଵାଚ୍ଯୋ ହି ସମଶ୍ ଚିତିମହାର୍ଣଵଃ । ଵକ୍ତୁଂ ନ କେନଚିନ୍ ନାମ୍ନା କଲଯା ଵାପି ଶକ୍ଯତେ
ଏହି ଶାନ୍ତ ଓ ଅବର୍ଣ୍ୟ ଚେତନାର ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ରକୁ କେହି କେବଳ ନାମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ବିବରଣା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ନ ଚ ତସ୍ଯ ମହାବାହୋ କ୍ଷୋଭସ୍ ସମ୍ଭଵତି କ୍ଵଚିତ୍ । ପୃଥକ୍ ତନ୍ମାତ୍ରରୂପତ୍ଵାତ୍ ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତୋ ଗତେଃ
ହେ ମହାବାହୁ, ଏହାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅଶାନ୍ତି ଆସେ ନାହିଁ, କାରଣ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଗତି ଏହାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱର ରୂପରେ ଅଲଗା ଅଛି ।
ସ୍ଵରୂପେ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ କେଵଲଂ ଯା ଵିଲାସିତା । ସୈଷୋକ୍ତା କ୍ଷୋଭଶବ୍ଦେନ ଚିଚ୍ଛବ୍ଦେନ ଚ ଵାନଘ
ସେଇ ଦିବ୍ୟ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ୱରୂପରେ ଯେଉଁ ଖେଳ ହୁଏ, ତାହାକୁ 'କ୍ଷୋଭ' ବୋଲି ଏବଂ 'ଚେତନା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
ପରମାର୍ଥମହାମ୍ଭୋଧୌ ଚିଚ୍ ଚେତ୍ଯଲଵରୂପିଣୀ । ଊର୍ମିଵତ୍ ସ୍ଫୁରତି ସ୍ପନ୍ଦାତ୍ ତେନେଦଂ ଜାଯତେ ଜଗତ୍
ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ବଡ଼ ସାଗରରେ, ଚେତନା ଯେତେବେଳେ ବିଷୟ ଓ ଜ୍ଞାତା ଭେଦର ଆକାର ନେଇ, ତରଙ୍ଗ ପରି କମ୍ପନରୁ ଉପଜେ, ସେଠାରୁ ଏହି ସଂସାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଽସାଵ୍ ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯସ୍ ସମଶ୍ ଚିନ୍ମାତ୍ରସାଗରଃ । କ୍ଷୁବ୍ଧଶ୍ ଚେତ୍ଯତରଙ୍ଗସ୍ ତୁ ଚିଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆକଲିତୋ ବୁଧୈଃ
ଏହି ଅଚଳ, ବର୍ଣ୍ଣନା ଅସମ୍ଭବ, ସମ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ସାଗରକୁ, ଯେତେବେଳେ ତାହାର ତରଙ୍ଗ ବିଷୟ ହୁଏ, 'କ୍ଷୋଭ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ 'ଚେତନା' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଚିଦବ୍ଧୌ ଲହରୀ ଚେତ୍ଯଂ ସା ଚ ତସ୍ମାନ୍ ନ ଭିଦ୍ଯତେ । ତାଵନ୍ମାତ୍ରୈକସାରତ୍ଵାଦ୍ ଵାରି ଵୀଚିର୍ ଇଵାମ୍ଭସଃ
ଚେତନାର ସାଗରରେ ତରଙ୍ଗ ହେଉଛି ବିଷୟ, ଏହା ତାହାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ; କାରଣ ତାହାର ସାର୍ଥକତା ସେଇ ଚେତନା, ଯେପରି ଜଳରେ ତରଙ୍ଗ ଜଳରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଭୂତାନି ଜାତାନି ତାଵନ୍ମାତ୍ରାଣି ତାନି ଚ । ତଦ୍ ଏଵାତଦ୍ ଇଵାଭାତି ସକଲଂ ଚାକଲଂ ଚ ତତ୍
ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଇ ମାତ୍ରାରେ ଅଛନ୍ତି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସେଇ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ କିମ୍ବା ଅଟୁଟ ନୁହେଁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ଏକମ୍ ଏଵ ନକିଞ୍ଚିଦ୍ ଯତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଵା ତଦ୍ ଇଦଂ ଜଗତ୍ । ନାନାନାନାତଯା ଚେତୋ ମା ମିଥ୍ଯାକୁଲତାଂ ନଯ
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ କେବଳ ଏକଟି ଅଟୁଟ ସତ୍ୟ, କିମ୍ବା କିଛି ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ଯେପରି ଅଛି ସେପରି; ତୁମର ମନକୁ ଭୁଲ ବିଭିନ୍ନତାର ଧାରଣାରେ ଅସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଦିଅ ନାହିଁ।
ଏକସ୍ଯ ଵାମ୍ଭସୋ ଵୀଚିରୂପେଣ ସ୍ଫୁରତୋ ଯଥା । ନାନ୍ଯତାସ୍ତି ତଥା ଭୂତଭାଵେନ ସ୍ଫୁରଣାଚ୍ ଚିତଃ
ଯେପରି ଏକ ଜଳରୁ ତରଙ୍ଗ ଉପଜେ, ସେପରି ଚେତନାରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖାଯାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ବୀଜମ୍ ଏଵ ଯଥା ସ୍ତମ୍ଭḫ ପତ୍ତ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଂ ଫଲଂ ରସଃ । ପରିଣାମାଦିରହିତଂ ଭଵତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଜଃ
ଯେପରି ଏକ ଗଛବିଜରୁ ତଣ୍ଡି, ପତ୍ର, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ରସ ଉପଜେ, କିନ୍ତୁ ସେଥିରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ, ସେପରି ଅଜନ୍ମା ଜଗତମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ଫଲାନ୍ତା ବୀଜସତ୍ତୈଵ ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯତଯେଵ ସା । ଅଦ୍ଵୈତୈକ୍ଯଜଗଦ୍ରୂପା ବ୍ରହ୍ମସତ୍ତୈଵ ଜୃମ୍ଭତେ
ବୀଜର ମୂଳ ଗୁଣ ଯେମିତି ଫଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯଦ୍ୟପି ସେଗୁଡ଼ିକ ଭିନ୍ନ ଲାଗେ; ଏହିପରି, ବ୍ରହ୍ମର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଏକାକି ଏହି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସଂସାର ରୂପେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି।
ବୀଜଂ ସତ୍ତୈକସାମାନ୍ଯେନାଫଲାନ୍ତଂ ଯଥା ସ୍ଥିତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ ସତ୍ତୈକସାମାନ୍ଯେନାସର୍ଗାନ୍ତଂ ତଥା ସ୍ଥିତମ୍
ଯେପରି ବୀଜର ଏକ ମୂଳ ଗୁଣ ବୀଜରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଫଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠାରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବେ ରହିଥାଏ, ସେହିପରି ବ୍ରହ୍ମର ଏକ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅସୃଷ୍ଟି ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ବ୍ରହ୍ମୈକସତ୍ତାସାମାନ୍ଯମାତ୍ରମ୍ ଏଵେଦମ୍ ଆତତମ୍ । ସତ୍ଯମ୍ ଏକଂ ଜଗଦ୍ ଇତି ଵ୍ଯାହୃତଂ ତରୁଵୃକ୍ଷଵତ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାର ବ୍ରହ୍ମର ଏକ ମାତ୍ର ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଏକାକି ବିସ୍ତାରିତ; 'ସଂସାର ଏକ ମାତ୍ର ସତ୍ୟ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯେପରି ଗଛ ଓ ତାହାର ଶାଖାପ୍ରଶାଖା।
ଯ ଏଵାଚ୍ଛଶ୍ ଚିତସ୍ ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ସ ଏଵେତ୍ଥଂ ଜଗଦ୍ଭ୍ରମଃ । ଯଶ୍ ଚାସ୍ପନ୍ଦସ୍ ସ ଏଵାଙ୍ଗ ପରମୋପଶମଶ୍ ଶିଵଃ
ଚେତନାର ଯେଉଁ କମ୍ପନ ଅଛି, ସେଇ ଏହି ସଂସାର ମାୟା; ଯେଉଁଠାରେ କମ୍ପନ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରିୟ, ସେଠି ଶାନ୍ତିର ଶିରୋପରି ଅବସ୍ଥା, ସେଇ ଶିବ।