ତଦ୍ ଇମଂ ସଂଶଯଂ ଶେଷମ୍ ଏକଂ ମେ ଛେତ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି । ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵଧର୍ମଜ୍ଞ ପ୍ରୋଦ୍ଵିଜନ୍ତେ ହି ନୋତ୍ତମାଃ
ଏହି ଅନ୍ତିମ ସନ୍ଦେହଟିକୁ ଆପଣ ଦୟାକରି ଦୂର କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି । ମହାନ ଲୋକମାନେ କେବେ ଭିତିତି ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ ।
ପରମାତ୍ମମଯଂ ସର୍ଵଂ ଯଦି ନାମ ସଦୈଵ ହି । ଇଦଂ କାର୍ଯମ୍ ଇଦଂ ନେତି ତତ୍ କିମର୍ଥଂ କୃତẖ କ୍ରମଃ
ଯଦି ସବୁଠି ସର୍ବଦା ପରମାତ୍ମା ବ୍ୟାପିତ, ତେବେ 'ଏହା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ' ବୋଲି କାହିଁକି ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି?
ଯଥୋତ୍ପନ୍ନା ନ ଵୋତ୍ପନ୍ନା ଜୀଵାḫ ପରମକାରଣାତ୍ । ଦ୍ଵୈତଵନ୍ତୋ ଽଥ ଵାଦ୍ଵୈତାସ୍ ତତ୍ ତାଵଜ୍ ଜ୍ଞାତଵାନ୍ ଭଵାନ୍
ଯେପରି ଜୀବମାନେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପରମ କାରଣରୁ ସତ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ସେମାନେ ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଉନ୍ତି କି ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଏହି ସତ୍ୟକୁ ଆପଣ ଜାଣିଛନ୍ତି ।
ତତ୍ର ତାଵତ୍ ସ୍ଵସଙ୍କଲ୍ପାଦ୍ ଯେଷାଂ ଦ୍ଵୈତମ୍ ଅଲଂ ସ୍ଥିତମ୍ । ତୈସ୍ ତାଵତ୍ ସଂସୃତୌ କିଞ୍ଚିତ୍ ସଂସର୍ତଵ୍ଯମ୍ ଅସଂଶଯମ୍
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ନିଜ ଭାବନାରେ ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ରହିଛି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ କିଛି ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସାରରେ ଘୁରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ।
ତତ୍ର କେଚିଦ୍ ବାଲ୍ଯ ଏଵ ସ୍ଵଚମତ୍କାରଯୋଗତଃ । ଵିଦନ୍ତି ପରମାତ୍ମାନଂ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଵିଗତଜ୍ଵରମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଲୋକ ଛୁଆବେଳେ ନିଜର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପରମାତ୍ମାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରହନ୍ତି।
ଅନୀଶ୍ଵରାସ୍ ସେଶ୍ଵରାଶ୍ ଚ ଯେ ଜୀଵା ଦେହତାଂ ଗତାଃ । ଗୃହୀତଦ୍ଵୈତଵିସ୍ତାରାẖ କାଲେନାଯାନ୍ତି ତେ ପଦମ୍
ଯେଉଁ ସମସ୍ତେ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଇଶ୍ୱର ଭାବ ଥାଉ କି ନ ଥାଉ, ଦ୍ୱିତୀୟତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରି ଅବଶେଷରେ ସେଇ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଭଵତ୍ଯ୍ ଏଵାତିଵିଶ୍ରାନ୍ତିର୍ ନାସ୍ତି କସ୍ଯାସ୍ତି କସ୍ଯ ଚ । ସୁଚିରାତ୍ କେଵଲଂ କଶ୍ଚିଦ୍ ଅଚିରାଦ୍ ଵେତ୍ତି କଶ୍ଚନ
ଏହି ଶାନ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆସେ; କିଏ ପାଉଛି, କିଏ ନାହିଁ, ଏହା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୁହେଁ। କିଏ ବହୁତ ଦିନ ପରେ ଏହାକୁ ଜାଣେ, କିଏ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଜାଣିଯାଏ।
କେଚିଦ୍ ଵିଦିତଵେଦ୍ଯତ୍ଵଂ ଯାନ୍ତି ରାଘଵ ଯୌଵନେ । ଜରାଵନ୍ତḫ ପରଂ ଵସ୍ତୁ ଵିଦନ୍ତୀହାପରେ ଜନାଃ
ହେ ରାଘବ, କିଛି ଲୋକ ଯୁବାବେଳେ ଜ୍ଞାନକୁ ପାଇଯାନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଲୋକ ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ପରମ ସତ୍ୟକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଏଵଂ ତଜ୍ଜ୍ଞାସ୍ ତଥାଜ୍ଞାଶ୍ ଚ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍ । ଅସ୍ଯାଂ ଵ୍ଯଵହୃତୌ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତା ବଦ୍ଧାଶ୍ ଚ ମାନଵାଃ
ଏଭଳି, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି ଓ ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି; ଏହି ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ମଧ୍ୟ, କେହି ମୁକ୍ତ ଓ କେହି ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ିଥିବା ମଣିଷ ଅଛନ୍ତି।
ଇଦଂ କାର୍ଯମ୍ ଇଦଂ ନେତି ତେଷାଂ ଯଦି ଜଗତ୍ସ୍ଥିତିଃ । ନୋନ୍ନୀଯତେ ତତ୍ କ୍ଷଯକୃନ୍ ମାତ୍ସ୍ଯୋ ନ୍ଯାଯḫ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଯଦି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ 'ଏହା କରିବା ଉଚିତ, ଏହା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ' ବୋଲି ବିବେକ ନ ଥାଏ, ତେବେ ଏହି ସଂସାର ଟିକି ରହିପାରେ ନାହିଁ; ତେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ବଳକୁ ଖାଇଯିବା ମାଛର ନିୟମ ଚାଲିଯିବ।
ଯାଵତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ ପ୍ରସ୍ଫୁରତି ସର୍ଗସ୍ ତାଵତ୍ କଦର୍ଥନାମ୍ । ମା ଯାତୁ ମାତ୍ସ୍ଯନ୍ଯାଯେନ କିଲେତି ଵିହିତା ସ୍ଥିତିଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୃଷ୍ଟିରେ କିଛି ଚଳନ ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭ୍ରମ ଉପସ୍ଥିତ ରହିଥାଏ; ମାଛର ନିୟମ ଚାଲିନଯାଉ, ଏହିପାଇଁ ନିୟମିତ ଅବସ୍ଥା ରଖିବା ଦରକାର।
ନିଷ୍ପୁଣ୍ଯପାପଂ ନିଶ୍ଚିତ୍ତଂ ନିର୍ମମୋ ଽମନନକ୍ରିଯମ୍ । କାଲାତିଵାହନାଯୈଵ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତୋ ଽଵତିଷ୍ଠତେ
ଯିଏ ଜୀବନମୁକ୍ତ, ସେ କୌଣସି ପୁଣ୍ୟ-ପାପରେ ନ ଲାଗି, ମନ ଓ ମମତା ଛାଡ଼ି, ଚିନ୍ତା କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, କେବଳ ସମୟ କଟାଇବା ପାଇଁ ଏହି ଜଗତରେ ରହିଥାଏ।
ମାଯାଗ୍ରସ୍ତମତିସ୍ ତ୍ଵ୍ ଆତ୍ମଵାସନାଵଶତḫ ଫଲମ୍ । ପ୍ରାପ୍ନୋତୀହାମୁତ୍ର ଚୈଵ ତଦର୍ଥଂ ଯତତେ ଚ ସଃ
ଯେଉଁମାନେ ମାୟାରେ ଆବୃତ ମନ ଏବଂ ନିଜର ଆଦତରେ ବଶ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ଫଳ ପାଆନ୍ତି, ଏବଂ ସେହି ଫଳ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତି।
ଏତାଵତ୍ ତାଵଦ୍ ଆବାଲପଣ୍ଡିତାମରମାନଵମ୍ । ଅଵିସଂଵାଦି ଯଦ୍ ଯାଦୃକ୍ ଚିତ୍ତଂ ତନ୍ମଯତାତ୍ମନଃ
ଏହି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଶିଶୁରୁ ଜ୍ଞାନୀ, ଦେବତାରୁ ମଣିଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଯେପରି ମନ ଅଛି, ସେପରି ହୁଏ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ, ଏହା କେବେ ମିଛ ହୁଏନାହିଁ।
ସ୍ଵସଙ୍କଲ୍ପୈକବୀଜାଯ ନରକସ୍ଵର୍ଗଶାଖିନେ । ଫଲାଯାଜ୍ଞସ୍ଯ କର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅକର୍ତୃତ୍ଵଂ ଚ ରାଘଵ
ନିଜର ଇଚ୍ଛା ଏକମାତ୍ର ବୀଜ, ଯାହାରୁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ନରକର ଶାଖା ଗଢ଼ିଉଠେ; ରାଘବ, ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ, କେବେ ଅକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ ଫଳରୂପେ ମିଳେ।
ଯତ୍ ତୁ ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ କର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅକର୍ତୃତ୍ଵଂ ଚ ଵା କ୍ଵଚିତ୍ । ତତ୍ ପ୍ରମେଯଦଶାମ୍ ଏତି ନ କଦାଚନ କସ୍ଯଚିତ୍
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଖରେ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ କିମ୍ବା ଅକାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବ ଦେଖାଯାଏ, ସେଠାରେ ଏହା କେବଳ ଦେଖାଯିବା ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚେ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସତ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ।
କର୍ତା ଭଵତ୍ଵ୍ ଅକର୍ତା ଵା ମୁକ୍ତ ଏଵାଙ୍ଗ ତତ୍ତ୍ଵଵିତ୍ । ଭୂଯୋ ମଜ୍ଜତି ନାଜ୍ଞାନେ ପଯḫଫେନ ଇଵାମ୍ଭସି
ପ୍ରିୟ, କାହିଁକି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ କିମ୍ବା କରେନାହିଁ, ଯିଏ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛି ସେ ସଦା ମୁକ୍ତ; ସେ ପୁଣି ଅଜ୍ଞାନରେ ଡୁବିଯିବା ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳରେ ଫେନା ଡୁବେନାହିଁ।
କର୍ତା ଭଵତ୍ଵ୍ ଅକର୍ତା ଵା ବଦ୍ଧ ଏଵାଯଥାର୍ଥଵିତ୍ । ଅରଣ୍ଯକୂପାଚ୍ ଛ୍ଵେଵାସ୍ମାନ୍ ମୋହାନ୍ ନୋତ୍ତରତି କ୍ଵଚିତ୍
କାହିଁକି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ କିମ୍ବା କରେନାହିଁ, ଯିଏ ସତ୍ୟକୁ ଭୁଲ୍ ବୁଝିଛି ସେ ସଦା ବନ୍ଧନରେ ରହେ; ଯେପରି ଜଙ୍ଗଲ ଆଗରେ ପଡ଼ିଥିବା କୁକୁର ମୁହଁ ଉଠାଇପାରେନାହିଁ, ସେ ମୋହରୁ କେବେ ବାହାରିପାରେନାହିଁ।
ନିର୍ଦେହୋ ନିର୍ମନା ମୌନୀ ଶାନ୍ତସ୍ ସ୍ଵସ୍ଥୋ ନିରେଷଣଃ । କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଏଵ ଚ କର୍ମାଣି ତିଷ୍ଠୋତ୍ତିଷ୍ଠସ୍ଵ ତତ୍ପଦେ
ଦେହ ନାହିଁ, ମନ ନାହିଁ, ନିରବ, ଶାନ୍ତ, ସ୍ବସ୍ଥ, ଆଶା ନଥିବା, ତଥାପି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା, ସେଇ ଦଶାରେ ଅଟୁଟ ରୁହ।
ଜୀଵୋ ବ୍ରହ୍ମାର୍ଣଵେ ଵୀଚିର୍ ଜୀଵାମ୍ଭୋଧାଵ୍ ଅହଙ୍କୃତିଃ । ଅହଙ୍କାରାମ୍ବୁଧୌ ବୁଦ୍ଧିର୍ ବୁଦ୍ଧ୍ଯବ୍ଧୌ ଚିତ୍ତମ୍ ଆବିଲମ୍
ଜୀବ ବ୍ରହ୍ମ ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଅହଂକାର ଜୀବ ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗ; ବୁଦ୍ଧି ଅହଂକାର ସମୁଦ୍ରରେ ତରଙ୍ଗ; ଚିତ୍ତ ବୁଦ୍ଧି ସମୁଦ୍ରରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅସ୍ଥିର।
ଚିତ୍ତାବ୍ଧୌ ଵାସନା ଵୀଚିର୍ ଵାସନାବ୍ଧୌ ତୁ ସଂସୃତିଃ । ସଂସାରାବ୍ଧୌ ଶରୀରଂ ଚ ଶରୀରାବ୍ଧୌ ଚ ଜୀଵିତମ୍
ମନର ସମୁଦ୍ରରେ ଆଶା ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଆଶାର ସମୁଦ୍ରରେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ସଂସାରର ସମୁଦ୍ରରେ ଦେହ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଦେହର ସମୁଦ୍ରରେ ଜୀବନ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ।
ଜୀଵିତାବ୍ଧୌ ଚ ଯୁଵତା ଚଞ୍ଚଲେ ଯୌଵନାର୍ଣଵେ । ଵୀଚିର୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯସଙ୍ଘାତସ୍ ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ତ୍ଵ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯଵାରିଧୌ
ଜୀବନର ସମୁଦ୍ରରେ ଯୁବତା ଅସ୍ଥିର ଅଟୁଟ; ଯୁବତାର ସମୁଦ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଏକତା ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ସମୁଦ୍ରରେ ଚଳନ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ।
ସ୍ପନ୍ଦାମ୍ଭୋଧାଵ୍ ଅନୁଭଵସ୍ ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯାମ୍ବୁଧୌ ତତଃ । ତରଙ୍ଗଶ୍ ଚିତ୍ସମୁଲ୍ଲାସ ଇତୀଦଂ ସର୍ଗଵେଦନମ୍
ଚଳନର ସମୁଦ୍ରରେ ଅନୁଭୂତି ଉପଜେ; ଏହା ପରେ, ନିଜ ଅନୁଭୂତିର ସମୁଦ୍ରରେ ଚେତନାର ଆନନ୍ଦ ହେଉଛି ଏକ ତରଙ୍ଗ—ଏହିଭଳି ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ଶବ୍ଦସଂସ୍ପର୍ଶରୂପାଦି ଯେନେଦମ୍ ଅଵବୁଧ୍ଯତେ । ତଚ୍ ଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ଜଗତ୍ ସର୍ଵଂ ତତ୍ସାରତ୍ଵାଦ୍ ରଘୂଦ୍ଵହ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରୂପ ଓ ଆଦିକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ରଘୁବଂଶୀ, ସେହିଟିଏ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସେହି ଚେତନାର ସାର, କାରଣ ସେହି ତାହାର ମୂଳ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଽଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯୋ ଽସାଵ୍ ଅସର୍ଗକରଣୋନ୍ମୁଖଃ । ଉନ୍ନୀଯତେ ଚିଦମ୍ଭୋଧିସ୍ ସଦ୍ଭିର୍ ବ୍ରହ୍ମେତି କେଵଲମ୍
ଏହି ଚେତନାର ସମୁଦ୍ର ଶାନ୍ତ ଓ ଅବର୍ଣ୍ୟ, ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନାସକ୍ତ, ଏହାକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି ଉଚ୍ଚ କରନ୍ତି ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧମ୍ ଅପି ତତ୍ କ୍ଷୁବ୍ଧମ୍ ଇଵ ଚେତ୍ କୃତଵେଦନମ୍ । ତଚ୍ ଚିଦଂଶମ୍ ଉପାରୁହ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଗ ଇତି ସ୍ଥିତମ୍
ଏହା ଶାନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏହାକୁ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଅଶାନ୍ତ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ଚେତନାର ଏକ ଅଂଶକୁ ଅନୁଭବ କରି, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ସୃଷ୍ଟି ଭାବରେ ଏହାକୁ ଧାରଣା କରାଯାଏ ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଽସାଵ୍ ଅଵାଚ୍ଯୋ ହି ସମଶ୍ ଚିତିମହାର୍ଣଵଃ । ଵକ୍ତୁଂ ନ କେନଚିନ୍ ନାମ୍ନା କଲଯା ଵାପି ଶକ୍ଯତେ
ଏହି ଶାନ୍ତ ଓ ଅବର୍ଣ୍ୟ ଚେତନାର ବିଶାଳ ସମୁଦ୍ରକୁ କେହି କେବଳ ନାମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ବିବରଣା କରିପାରିବେ ନାହିଁ ।
ନ ଚ ତସ୍ଯ ମହାବାହୋ କ୍ଷୋଭସ୍ ସମ୍ଭଵତି କ୍ଵଚିତ୍ । ପୃଥକ୍ ତନ୍ମାତ୍ରରୂପତ୍ଵାତ୍ ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତୋ ଗତେଃ
ହେ ମହାବାହୁ, ଏହାରେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଅଶାନ୍ତି ଆସେ ନାହିଁ, କାରଣ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ଗତି ଏହାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱର ରୂପରେ ଅଲଗା ଅଛି ।
ସ୍ଵରୂପେ ତସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ କେଵଲଂ ଯା ଵିଲାସିତା । ସୈଷୋକ୍ତା କ୍ଷୋଭଶବ୍ଦେନ ଚିଚ୍ଛବ୍ଦେନ ଚ ଵାନଘ
ସେଇ ଦିବ୍ୟ ମହାପୁରୁଷଙ୍କର ସ୍ୱରୂପରେ ଯେଉଁ ଖେଳ ହୁଏ, ତାହାକୁ 'କ୍ଷୋଭ' ବୋଲି ଏବଂ 'ଚେତନା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
ପରମାର୍ଥମହାମ୍ଭୋଧୌ ଚିଚ୍ ଚେତ୍ଯଲଵରୂପିଣୀ । ଊର୍ମିଵତ୍ ସ୍ଫୁରତି ସ୍ପନ୍ଦାତ୍ ତେନେଦଂ ଜାଯତେ ଜଗତ୍
ପରମ ତତ୍ତ୍ୱର ବଡ଼ ସାଗରରେ, ଚେତନା ଯେତେବେଳେ ବିଷୟ ଓ ଜ୍ଞାତା ଭେଦର ଆକାର ନେଇ, ତରଙ୍ଗ ପରି କମ୍ପନରୁ ଉପଜେ, ସେଠାରୁ ଏହି ସଂସାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।