ସିଦ୍ଧାନ୍ତୋ ଽଧ୍ଯାତ୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ସର୍ଵାପହ୍ନଵ ଏଵ ଚ । ନାଵିଦ୍ଯାସ୍ତୀହ ନୋ ମାଯା ଶାନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମେଦମ୍ ଅକ୍ରମମ୍
ସମସ୍ତ ଆତ୍ମିକ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଶ୍ଚିତ ନିଷ୍କର୍ଷ ହେଉଛି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରାକରଣ; ଏଠାରେ ନ ଅଜ୍ଞାନ ଅଛି, ନ ମାୟା ଅଛି—ଏହି ବ୍ରହ୍ମ ସ୍ୱସ୍ଥ ଓ ଅକ୍ରମ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି।
ଶାନ୍ତ ଏଵ ଚିଦାଭାସେ ସ୍ଵଚ୍ଛେ ସମସମାତ୍ମନି । ସମଗ୍ରଶକ୍ତିକଚିତେ ବ୍ରହ୍ମେତି କଲିତାଭିଧେ
ଏହା ସ୍ୱସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି, ଚେତନାର ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ, ପରିସ୍ଫୁଟ ଓ ସମତାରେ ଆତ୍ମାରେ ଥାଏ, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏହାକୁ ଲୋକେ 'ବ୍ରହ୍ମ' ବୋଲି ଡାକନ୍ତି।
ନିର୍ଣୀଯ କେଚିଚ୍ ଛୂନ୍ଯତ୍ଵଂ କେଚିଦ୍ ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରତାମ୍ । କେଚିଦ୍ ଈଶ୍ଵରରୂପତ୍ଵଂ ଵିଵଦନ୍ତେ ପରସ୍ପରମ୍
କିଛି ଲୋକ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି ଶୂନ୍ୟତାକୁ ସ୍ୱୀକାର କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ କେବଳ ଜ୍ଞାନକୁ ମାନନ୍ତି, ଆଉ କିଛି ଏହାକୁ ଈଶ୍ୱରର ରୂପ ବୋଲି କହନ୍ତି—ଏମିତି ସେମାନେ ପରସ୍ପରେ ତର୍କ କରନ୍ତି।
ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯ ଜଗଦ୍ ଉଚ୍ଛୂନଂ ନୀତ୍ଵା ଚ ଶତଶାଖତାମ୍ । ଚାଲଯନ୍ତି ଵିଚାରେଣ କେଚିତ୍ ସାଙ୍ଖ୍ଯମତାଦିକମ୍
କିଛି ଲୋକ ସଂସାରକୁ ନଶ୍ଟ ଭାବି, ପୁଣି ଏହାକୁ ଶତଶଖା ଭାବେ ବିଭକ୍ତ କରି, ତାଙ୍କର ବିଚାର ଦ୍ୱାରା ସାଙ୍ଖ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ମତ ଅନୁସରି ଘୁରିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି।
କେଚିତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଇଦଂ ଶାନ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମେତି ଘନନିଶ୍ଚଯାଃ । ଶୁଦ୍ଧଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମତାମ୍ ଏତ୍ଯ ସନ୍ତୋ ଽସନ୍ତ ଇଵ ସ୍ଥିତାଃ
କିଛି ଲୋକ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶାନ୍ତ ଓ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ। ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଆକାଶ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେମାନେ ଅଛନ୍ତି କି ନାହାନ୍ତି, ଏମିତି ନିର୍ବିକାର ଭାବେ ରହିଯାନ୍ତି।
ନ ବ୍ରହ୍ମ ନ ଜଗନ୍ ନାନ୍ଯଦ୍ ଇତି ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ କେଚନ । ଆକାଶଵିଶଦାସ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛାସ୍ ସଂସ୍ଥିତାସ୍ ସୌଗତାଦଯଃ
କିଛି ଲୋକ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ବ୍ରହ୍ମ ନାହିଁ, ଜଗତ ନାହିଁ, ଆଉ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ସେମାନେ ଆକାଶ ପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି, ବୌଦ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେପରି।
କେଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯଥା କୃତ୍ଵା ନାନାସଙ୍କଲ୍ପକଲ୍ପନମ୍ । ସ୍ଥିତାଶ୍ ଶାମ୍ଯନ୍ତି ଜାଯନ୍ତେ ସଂସରନ୍ତି ଚ ଵା ନ ଵା
କିଛି ଲୋକ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଭାବନା ଓ କଳ୍ପନା କରି, ଏହି ଜଗତରେ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ ରହନ୍ତି, କେବେ ଶାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, କେବେ ଜନ୍ମ ନେଉଛନ୍ତି, କେବେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଘୁଞ୍ଚନ୍ତି, କିମ୍ବା ଏହା ହୁଏ ନାହିଁ।
ସମସ୍ତକଲନାହୀନମ୍ ଇତି ନିର୍ଣୀଯ ଚିଦ୍ଘନମ୍ । ସମଗ୍ରଶକ୍ତିକଚିତଂ ଵିଵଦନ୍ତେ ହି ଵାଦିନଃ
କିଛି ଲୋକ ନିଶ୍ଚୟ କରନ୍ତି ଯେ, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ସମସ୍ତ କଳ୍ପନା ରହିତ, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ନେଇ ବିବାଦ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଆପସରେ ତର୍କ କରନ୍ତି।
ଏକତ୍ର ଵସ୍ତୁନି ସମସ୍ତକଲାଵିମୁକ୍ତେ ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯ ସଙ୍କଲନଯା ଵିଵିଧାଭିଧାସ୍ ସ୍ଵାଃ । ସ୍ଵଂ ଵାସନାଵିଲସିତଂ ସମୁଦାହରନ୍ତୋ ଵିଦ୍ଯାଵିଵାଦଵିଭଵୈର୍ ଵିଵଦନ୍ତି ଵୈଦ୍ଯାଃ
ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ଏକାତ୍ମ ସତ୍ୟ ଉପରେ, ମନେ ମନେ କଳ୍ପନା କରି ଏବଂ ଏକାଠି କରି, ବିଭିନ୍ନ ନାମ ଦିଆଯାଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ନିଜ ମନର ଝାଲି ଦେଖାଇ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ତତ୍ତ୍ୱ ନେଇ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଆପସରେ ତର୍କ କରନ୍ତି।
ଶରୀରେନ୍ଦ୍ରିଯବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦିଚେତସାଂ ସ୍ପନ୍ଦନସ୍ଯ ଚ । କିଂ କସ୍ମାତ୍ ସାରମ୍ ଉଦିତଂ ଵ୍ଯାପକଂ ଶ୍ରେଯସେ ଭଵେତ୍
ଦେହ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ବୁଦ୍ଧି, ମନ ଓ ସେମାନଙ୍କର ଚଳନର ମୂଳ କ'ଣ? କାହିଁକି ଏହା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ? କେମିତି ଏହା ଆସେ? ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭଲ କରିବା ଏହି ବିସ୍ତୃତ ମୂଳ କ'ଣ?
ଯଦ୍ ଇଦଂ ଦୃଶ୍ଯତେ କିଞ୍ଚିଜ୍ ଜଗତ୍ ତ୍ଵମହମାଦିମତ୍ । ଚିତ୍ତମାତ୍ରଂ ହି ତତ୍ ସର୍ଵଂ ଜଲମାତ୍ରଂ ଯଥାର୍ଣଵଃ
ଏଠାରେ ଯେଉଁ କିଛି ଦେଖାଯାଏ—ଏହି ସଂସାର, 'ମୁଁ' ଓ 'ତୁମେ' ଭାବନା ସହିତ—ସେ ସବୁ କେବଳ ମନ ମାତ୍ର; ଯେପରି ଏକ ସମୁଦ୍ରର ସମସ୍ତ ପାଣି ଏକାଟି, ସେପରି ସମସ୍ତ କିଛି ମନ ହିଁ।
ଦେହେନ୍ଦ୍ରିଯାଦିଭାଵେନ ଚିତ୍ତଂ ଜଗଦ୍ ଇତି ସ୍ଥିତମ୍ । ଷଡ୍ଭିର୍ ଵା ପଞ୍ଚଭିର୍ ଦ୍ଵାରୈଶ୍ ଚେତ୍ଯଂ ପତତି ଦେହିନାମ୍
ଦେହ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଏହାଦି ଆକାରରେ ମନ ହିଁ ଏହି ସଂସାର ଭାବେ ରହିଛି। ଛଅ କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା, ଯାହା ଜଣାଯାଏ, ସେ ସବୁ ଦେହୀମାନେ ଭିତରକୁ ଆସେ।
ଯତẖ କୁତଶ୍ଚିତ୍ ସମ୍ପନ୍ନଂ ଚିତ୍ତଂ ଦ୍ଵୀନ୍ଦୁଵିଲାସଵତ୍ । ଯଥା ନାନେଵ ସମ୍ପନ୍ନଂ ତଦ୍ ଉକ୍ତଂ ବହୁଶସ୍ ତଵ
ଯେଉଁଠାରୁ ଯେପରି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ, ମନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଖେଳ ପରି; ଦେଖିବାକୁ ଯେପରି ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକାଟିଏ—ଏହି କଥା ତୁମକୁ ବହୁବାର କୁହାଯାଇଛି।
ଜୀଵାଦିସଞ୍ଜ୍ଞାଵଲିତଂ ଧୃତସଂସୃତିଵିଭ୍ରମମ୍ । ଯଥା ତତ୍ କ୍ଷୀଯତେ ଚିତ୍ତଂ ଶ୍ରେଯସେ ତଦ୍ ଇଦଂ ଶୃଣୁ
ଯେଉଁ ମନ 'ଜୀବ' ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ, ଏବଂ ସଂସାରର ଭ୍ରମକୁ ଧାରଣ କରିଛି—ଏହି ମନ କିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ସେଥିରେ ଶୁଣ।
ଚେତୋ ଭାଵଵିକାରାଢ୍ଯଂ ପଶ୍ଯତୀଦଂ ଶରୀରକମ୍ । ଅଵିଦ୍ଯମାନଂ ପ୍ରୋଚ୍ଛୂନଂ ମୃଗତୃଷ୍ଣାମ୍ବ୍ଵ୍ ଇଵୈଣକଃ
ଚେତନା ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଭରିଯାଇ, ଏହି ଦେହକୁ ଦେଖେ, ଯେଉଁ ଦେହ ଆସଲରେ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି; ଯେପରି ଏକ ମୃଗ ମାୟାଜଳରେ ପାଣି ଦେଖିଥାଏ, ସେପରି।
ତଥା ପଶ୍ଯତି ଵୈ ଚେତଶ୍ ଶରୀରଂ ସ୍ପନ୍ଦଚଞ୍ଚଲମ୍ । ଅଭିନ୍ନମ୍ ଏଵ ସ୍ଵାତ୍ମତ୍ଵାଦ୍ ଦଧିରୂପଂ ଯଥା ପଯଃ
ଏହିପରି ଚେତନା ଦେହକୁ ଦେଖେ, ଯାହା ସର୍ବଦା ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଚଳିତ; ଏହାକୁ ନିଜ ପରି ଅଭିନ୍ନ ଭାବେ ଭାବେ, ଯେପରି ଦହି ଦୁଧରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥିତିନାଶାନ୍ତଂ ଯଥାନୁଭଵତି ସ୍ଵଯମ୍ । ପଯୋ ଦଧିତ୍ଵମ୍ ଏଵଂ ହି ଚେତḫ ପଶ୍ଯତି ଦେହକମ୍
ଯେପରି ଦହି ନିଜରେ ଜନ୍ମ, ରହିବା ଓ ନଶିବାକୁ ଅନୁଭବ କରେ, ସେପରି ମନ ଏହି ଦେହକୁ ଏମିତି ଦେଖେ ।
ତଥା ହି ଭାର୍ଗଵୋଦନ୍ତୋ ଲଵଣୈନ୍ଦଵଵିଭ୍ରମଃ । ଶ୍ରୁତସ୍ ତ୍ଵଯା ମହାବାହୋ ଚିତ୍ତରୂପନିରୂପଣେ
ଏହିପରି, ଭାର୍ଗବଙ୍କ କଥା, ଲୁଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଭ୍ରମ ନେଇ, ମନର ସ୍ୱଭାବ ବିଷୟରେ ତୁମେ ଶୁଣିଛ ।
ପ୍ରତିଭାଂ ଜଡମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏତି ଚିତ୍ତଂ ସର୍ଵଗଚିଚ୍ଚ୍ଯୁତମ୍ । ଅନିଚ୍ଛାଯୋମଣିପ୍ରାପ୍ତମ୍ ଅଯḫ ପ୍ରସ୍ପନ୍ଦନଂ ଯଥା
ମନ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନରୁ ବିଞ୍ଚିତ ହେଲେ ଜଡ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ଇଚ୍ଛା ନଥିବା ଚୁମ୍ବକ ପାଖରେ ଲୋହା ହଲଚଲ କରେନାହିଁ ।
ନିତ୍ଯୋଦିତାମଲାନନ୍ତଚିଦାଦିତ୍ଯାଂଶୁରଞ୍ଜନାତ୍ । ଚିତ୍ତପଦ୍ମୋ ଵିକସତି ପୁର୍ଯଷ୍ଟକଦଲାଵଲିଃ
ଅନନ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ସଦା ଉଦୟମାନ ଚେତନାର ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣରେ, ମନର ପଦ୍ମ ଏହାର ଆଠଟି ପତ୍ର ସହ ବିକାଶ ପାଏ ।
ଯଥା ମୁକ୍ତାଵଲୀ ଦୃଷ୍ଟା ଶୂନ୍ଯେ ଖେ ସଦସନ୍ମଯୀ । ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ହି ଚିତ୍ତତ୍ତ୍ଵେ ଚେତସ୍ ସ୍ଫୁରତି ଚଞ୍ଚଲମ୍
ଯେପରି ଏକ ମୁକ୍ତାମାଳା ଶୂନ୍ୟ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯାହା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନଥିବା ପରି ଲାଗେ, ସେପରି ଚେତନାର ମୂଳରେ ମନ ଅସ୍ଥିର ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ।
ଯଥା ଚିତ୍ରୋଦଯଶ୍ ଶୂନ୍ଯେ ଭ୍ରାନ୍ତିମାତ୍ରମ୍ ଉପପ୍ଲଵଃ । ତଥା ଚେତସି ଦେହୋ ଽଯଂ ଗନ୍ଧର୍ଵପୁରଵତ୍ ସ୍ଥିତଃ
ଯେପରି ଏକ ଚିତ୍ର ଶୂନ୍ୟ ଆକାଶରେ କେବଳ ଭ୍ରମ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଏହି ଦେହ ମନରେ ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ପରି ଅସଲି ଭାବେ ଅଛି।
ଯଥା ଚେତସି ଦେହୋ ଽଯଂ ମିଥ୍ଯା ଦ୍ଵୀନ୍ଦୁଵିଲାସଵତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ତଥା ଦେହେ ମୈଵମ୍ମାତ୍ରପରୋ ଭଵ
ଯେପରି ମନରେ ଏହି ଦେହ ମିଥ୍ୟା, ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ରମାର ଖେଳ ପରି, ସେପରି ଦେହରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅସଲି ନୁହେଁ; ଏମିତି ଭାବିବାକୁ ଯିଅନାହିଁ।
ଯଥେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଦେହସ୍ଯ ବାଲକଲ୍ପିତଯକ୍ଷଵତ୍ । ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ତଥୈଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଜଡୋ ମୈତତ୍ପରୋ ଭଵ
ଯେପରି ଦେହର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଶିଶୁ ଭାବିଥିବା ଯକ୍ଷ ପରି, ସେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଚଳନ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼; ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବିବାକୁ ଯିଅନାହିଁ।
ଯଥେନ୍ଦ୍ରିଯାଣାଂ ଵାତାନାମ୍ ଇଵ ସ୍ପନ୍ଦୋ ଜଡାତ୍ମକଃ । ସ୍ପନ୍ଦବୋଦ୍ଧୃ ତଥୈଵାସତ୍ ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଏତଚ୍ ଚଲଂ ମନଃ
ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଚଳନ ହେଉଛି ବାତାସର ଗତି ପରି ନିଷ୍ପ୍ରାଣ ଓ ଅଚେତନ, ସେପରି ଏହି ଚଞ୍ଚଳ ମନ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଭ୍ରମ ମାତ୍ର, ଏହାର ଚଳନ କେବଳ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ଭ୍ରମ।
ଯଥା ସ୍ପନ୍ଦସ୍ଯ ତୁ ମନୋ ଭ୍ରମାକୃତି ଚଲଂ ଜଡମ୍ । ମନସୋ ଽସ୍ଯ ତଥା ବୁଦ୍ଧିର୍ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ଵିଜୃମ୍ଭତେ
ଯେପରି ମନ ଭ୍ରମର ଆକୃତି ହୋଇ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ନିଷ୍ପ୍ରାଣ, ସେପରି ଏହି ମନରୁ ବୁଦ୍ଧି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ମୃଗମରୀଚିକା ପରି ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ।
ଯଥୈଵ ବୁଦ୍ଧିସ୍ ସ୍ଵାନ୍ତସ୍ଯ ତଥା ବୁଦ୍ଧେର୍ ଅହଙ୍କୃତିଃ । ଅସଦ୍ରୂପା ମୁଧୋଦ୍ଭୂତା ମୈଵମ୍ମାତ୍ରପରୋ ଭଵ
ଯେପରି ବୁଦ୍ଧି ମନରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ହୁଏ, ସେପରି ବୁଦ୍ଧିରୁ 'ମୁଁ' ବୋଧ ଉପଜେ; ଏହା ଅସତ୍ୟ, ଭ୍ରମରୁ ଜନ୍ମିତ— ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଥା ବୁଦ୍ଧେର୍ ଅହଙ୍କାରୋ ଵଲ୍ଲ୍ଯାḫ ପୁଷ୍ପମ୍ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ । ତଥୈଵାହଙ୍କୃତେର୍ ଜୀଵୋ ମୈଵମ୍ମାତ୍ରପରୋ ଭଵ
ଯେପରି ବୁଦ୍ଧିରେ 'ମୁଁ' ବୋଧ ଲତାରେ ଫୁଲ ପରି ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ସେପରି 'ମୁଁ' ବୋଧରୁ ଜୀବ ଉପଜେ; ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଥୈଵାହଙ୍କୃତେର୍ ଜୀଵଶ୍ ଶୂନ୍ଯେହାଵାସନାତ୍ମକଃ । ତଥା ଜୀଵସ୍ଯ କଲଯା ଯୁକ୍ତା ଚିତ୍ ସଚମତ୍କୃତିଃ
ଯେପରି ଅହଂଭାବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଜୀବ ଶୂନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ପୁରୁଣା ଆଦତର ଅବଶେଷ ରୂପେ ରହିଥାଏ, ସେପରି ଜୀବର ଚେତନା ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଅନୁଭୂତି ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନଘ ସଙ୍କଲ୍ପଵଶାନ୍ ନୋ ଵସ୍ତୁନାପି ସତ୍ । ମୈତଦ୍ ଭାଵଯ କିଞ୍ଚିତ୍ ତ୍ଵଂ ନୈତତ୍ ତେନାସ୍ଯ ଵା ଭଵାନ୍
ହେ ପାପରହିତ, ଏହି ସବୁ କେବଳ କଳ୍ପନାର ଅଧୀନ, କୌଣସି ସତ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ; ଏହି କଥାକୁ ଅଳ୍ପ ଭାବିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର, କାରଣ ତୁମେ କିମ୍ବା ଏହି ଜଗତ ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇନାହାଁ।