ଜ୍ଞସ୍ଯ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵାଙ୍ଗ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅତିଶଯେ ନ ଧୀଃ । ନିତ୍ଯତୃପ୍ତḫ ପ୍ରଶାନ୍ତାତ୍ମା ସ ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵ ତିଷ୍ଠତି
ଜ୍ଞାନୀ ପାଇଁ, ବନ୍ଧୁ, କୌଣସି କାମରେ ବିଶେଷ କୌଶଳ କିମ୍ବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ନାହିଁ। ସେ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଶାନ୍ତ ମନରେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ରହିଥାଏ।
ଅପୂର୍ଵୋ ଽତିଶଯẖ କୋ ଵା ସାଧୋର୍ ଜଗତି ଵିଦ୍ଯତେ । ସର୍ଵେ ହ୍ଯ୍ ଅତିଶଯା ଲୋକେ ଶତଶḫ ପୂର୍ଵତାଂ ଗତାଃ
ଏହି ସଂସାରରେ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁଠି ଅଦ୍ଭୁତ କିମ୍ବା ଅପୂର୍ବ କୌଶଳ ଅଛି? ସମସ୍ତ କୌଶଳ ଏହି ଜଗତରେ ଶତଶଃ ପୂର୍ବରୁ ହେଇଯାଇଛି।
ଧୂର୍ତୈସ୍ ସିଦ୍ଧୈଶ୍ ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞୈଶ୍ ଚ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ମୃଗପକ୍ଷିଭିଃ । କୃତମ୍ ଆକାଶଯାନାଦି କା ତସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ ଅପୂର୍ଵତା
ଠକେଇବାଳା, ସିଦ୍ଧ, ତାହାର ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଏହିପରି କାମ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ କରିଆସୁଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଏଥିରେ କଣସି ଅପୂର୍ବତା ରହିପାରିବ?
କେଵଲଂ ଶାନ୍ତସଂରମ୍ଭଂ ପ୍ରକୃତଵ୍ଯଵହାରଵାନ୍ । ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ ସଙ୍କ୍ଷପଯନ୍ ଦେହଂ ସ୍ଵସ୍ଥ ଆତ୍ମନି ତିଷ୍ଠତି
ଯିଏ ଶାନ୍ତ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରହିତ, ସ୍ୱାଭାବିକ ଆଚରଣରେ ଲିନ, ସେଇ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣି, ଦେହକୁ ଅଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ, ଆପଣ ଆତ୍ମାରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥିର ରଖିଥାଏ।
ନୋତ୍ତମଂ ନ ଚ ସାମାନ୍ଯଂ ନାଶ୍ରୁତଂ ନ ବହୁଶ୍ରୁତମ୍ । ନ ସୁଵୃତ୍ତଂ ନ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଂ ଜ୍ଞଂ ଵିଦନ୍ତି ଜନା ଇମେ
ଏହି ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀକୁ ଲୋକେ କେବେ ଉତ୍ତମ, ସାଧାରଣ, ଅଶିକ୍ଷିତ କିମ୍ବା ବହୁତ ଶିକ୍ଷିତ, ଭଲ ଆଚରଣ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଖରାପ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଲୋକାଚାରଗତସ୍ଯାପି ଲୋକଵତ୍ ସଂସ୍ଥିତସ୍ଯ ଚ । ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଵିଦିତଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ବ୍ରୂହି ଚିହ୍ନଂ ମନାଗ୍ ଅପି
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରେ, ଯିଏ ଜଣାଯିବାକୁ ଥିବା କଥାକୁ ଜାଣିଛି, ସେଠାରେ କିଛି ଚିହ୍ନ ଅଛି କି? ମୋତେ କୁହ।
ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅପୂର୍ଵତ୍ଵଂ ଜନାତ୍ ତସ୍ଯାଙ୍ଗ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ଯଚ୍ ଚ ସ୍ଯାଦ୍ ଅସ୍ଯ ଵା ଚିତ୍ରଂ ତଦ୍ ଅନ୍ଯତ୍ରାପି ଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ସେଠି ଏମିତି କୌଣସି ଅପୂର୍ବ ଲକ୍ଷଣ ଲୋକେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯଦି କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁଣ ଥାଏ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ଅନ୍ୟଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯେହ ହେ ରାମ ନ ଲୋକାଲୋକନକ୍ଷମମ୍ । ଵିଦ୍ଯତେ ଲକ୍ଷଣଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅଣିମାଦ୍ଯ୍ ଅପଦାଦି ଵା
ହେ ରାମ, ଏଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ; ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଏହିଠାରେ ଲକ୍ଷଣ ହୋଇନଥାଏ।
ଵ୍ଯଵହାରୀ ଯଥୈଵାଜ୍ଞସ୍ ତଜ୍ଜ୍ଞୋ ଲୋକେ ତଥୈଵ ହି । ଵ୍ଯଵହାରଵଶପ୍ରାପ୍ତେ ସୁଖେ ଦୁẖଖେ ଚ ତିଷ୍ଠତି
ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ କାମ କରେ, ସେହିପରି ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି; ସେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ଯେପରି ସୁଖ ଦୁଃଖ ଆସେ, ସେହିପରି ସେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡିକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଏକ ଏଵ ଵିଶେଷୋ ଽତ୍ର ସ ଚାଦୃଶ୍ଯୋ ଜନସ୍ଥିତୌ । ସତି ଵାସତି ଵା ଦେହେ ଯଦ୍ ଅନ୍ତẖକ୍ଷୀଣଦୁẖଖତା
ଏଠାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଭିନ୍ନତା ଅଛି, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନି; ଦେହ ରହିଲେ କି ନ ରହିଲେ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମନରେ ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥାଏ।
ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯାତ୍ମକାଦ୍ ଅସ୍ମାନ୍ ନିର୍ଦୁẖଖତ୍ଵାଦ୍ ଋତେ ପରଃ । ଶିରଶ୍ଶୃଙ୍ଗାଦି ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ଚିହ୍ନମ୍ ଅନ୍ଯନ୍ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏହି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଦୁଃଖର ଶେଷ ଅନୁଭବ ଛାଡ଼ି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ—ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଶିଙ୍ଗ ଅଛି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ମହାକର୍ତା ମହାଭୋକ୍ତା ମହାତ୍ଯାଗୀ ସ ଯଦ୍ଯ୍ ଅପି । ତଜ୍ଜ୍ଞୋ ଭଵତି ତଦ୍ ରାମ ତେ ଽପି ସାଧାରଣା ଗୁଣାଃ
ଯଦିଓ ସେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ବଡ଼ ଭୋଗୀ କିମ୍ବା ବଡ଼ ତ୍ୟାଗୀ ହେଉଛନ୍ତି, ହେ ରାମ, ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଅଟେ।
ପ୍ରାଯୋ ଽଜ୍ଞସ୍ଯାପି ଵୈ ଦୃଷ୍ଟଂ କାମଲୋଭାଦିତାନଵମ୍ । ତପୋଦାନଂ ଯଶଶ୍ ଚୈଵ ନୈତଜ୍ ଜ୍ଞତ୍ଵସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍
ମୂଢ଼ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସମୟରେ ତପସ୍ୟା, ଦାନ ଓ ଖ୍ୟାତି ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆସଲେ ଆସୁଛି କାମନା, ଲୋଭ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆସକ୍ତିରୁ; ଏହା କୌଣସି ଜ୍ଞାନର ଚିହ୍ନ ନୁହେଁ।
ନିତ୍ଯମ୍ ଏଵୋତ୍ତମାନନ୍ଦାଦ୍ ଅନ୍ଯତ୍ ସ୍ଵାନୁଭଵସ୍ଥିତାତ୍ । କ୍ଷଯାତିଶଯନିର୍ମୁକ୍ତାଚ୍ ଚିହ୍ନଂ ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ନାସ୍ତି ଵୈ
ଏହି ଜନ୍ମରେ ନିଜ ଅନୁଭୂତିରେ ଅଟୁଟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଛାଡ଼ି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ, ଯାହା କେବେ ବଢ଼େ ନାହିଁ, କେବେ କମେ ନାହିଁ।
ମହାକର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅଥ ଵା ଚିହ୍ନଂ ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ । ତତ୍ ସାଧୋ ସାଧୁ ସାମାନ୍ଯମ୍ ଉକ୍ତଂ ଚ ବହୁଧା ମଯା
ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନାକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଚିହ୍ନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ହେ ମହାନ, ଏହା ସାଧାରଣ ଜିନିଷ ଏବଂ ମୁଁ ଏହାକୁ ବହୁ ଭାବରେ କହିଛି।
ଏତାଵଦ୍ ଏଵ ଖଲୁ ଲିଙ୍ଗମ୍ ଅଲିଙ୍ଗମୂର୍ତେସ୍ ସଂଶାନ୍ତସଂସୃତିଚିରଭ୍ରମନିର୍ଵୃତସ୍ଯ । ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ଯନ୍ ମଦନକୋପଵିଷାଦମୋହଲୋଭାପଦାମ୍ ଅନୁଦିନଂ ନିପୁଣଂ ତନୁତ୍ଵମ୍
ଏହି ଅପରିଚିତ ଓ ନିରାକାର ଜନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ସଂସାର ଭ୍ରମଣରୁ ଶାନ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଚିହ୍ନ ହେଉଛି— ପ୍ରତିଦିନ କାମନା, କ୍ରୋଧ, ଦୁଃଖ, ମୋହ, ଲୋଭ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପଦା ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ କମିଯାଏ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇଯାଏ।
ଭୂଯଶ୍ ଶୃଣୁ ମହାବାହୋ ସଙ୍ଗ୍ରହେଣ ଵଚୋ ମମ । ଯଦ୍ ଵଚ୍ମି ତଵ ବୋଧାଯ ମଯୂରସ୍ଯେଵ ଵାରିଦଃ
ପୁନିଥରେ ଶୁଣ, ମହାବାହୁ, ମୋର କଥାକୁ ସାରଂଶରେ କହୁଛି, ତୁମେ ବୁଝିପାରିବା ପାଇଁ, ଯେପରି ମୟୂର ପାଇଁ ବର୍ଷା ଜଳ ହୁଏ।
ତ୍ଵଦ୍ବୋଧନମ୍ ଉପାଦେଯମ୍ ଆତ୍ମୀଯାତ୍ ତପସୋ ମମ । ଅବୁଦ୍ଧପୃଚ୍ଛକା ରାମ କେ ରଘୂଣାଂ ହି ଦୈଶିକାଃ
ମୋର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ହେଉଛି ତୁମର ଜ୍ଞାନ ଜାଗ୍ରତ କରିବା; ହେ ରାମ, ରଘୁବଂଶରେ କିଏ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଶିଖାଏ?
ଜନ୍ମାନ୍ତରଶତାଭ୍ଯସ୍ତଘନଭ୍ରମଣଵିହ୍ଵଲଃ । ଶୃଣୁ ଜୀଵନ୍ କଥଂ ମାଯାପଞ୍ଜରାତ୍ ପ୍ରଵିମୁଚ୍ଯତେ
ଶତ ଶତ ଜନ୍ମରେ ଭ୍ରମଣ କରି ଥକିଯିବା ପରେ, ଏହି ଜୀବନରେ କିପରି ମାୟାର ପଞ୍ଜରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ତାହା ଶୁଣ।
କୃତାହମ୍ଭାଵନା ସଂଵିଜ୍ ଜୀଵାଦ୍ଯଭିଧଯାନ୍ଵିତା । ଅହମ୍ଭାଵୋ ଽତ୍ର ମିଥ୍ଯୈଵ ସତ୍ଯଂ ସଂଵିଦ୍ ଉଦାହୃତା
ଏହି 'ମୁଁ' ଭାବନା, ଜୀବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମ ନିମିତ୍ତରେ ଗଢ଼ାଯାଇଛି; ଏଠାରେ 'ମୁଁ' ଭାବ ଭୁଲ, କିନ୍ତୁ ଚେତନାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯନ୍ ମିଥ୍ଯା ତଦ୍ ଭ୍ରମାଯାଲ୍ପଂ କାଲଂ ସ୍ଫୁରତି ନୋ ଚିରମ୍ । ମୋହାତ୍ମଶୁକ୍ତିରୁପ୍ଯାଦିମୃଗତୃଷ୍ଣାଦ୍ଵିଚନ୍ଦ୍ରଵତ୍
ଯାହା ମିଥ୍ୟା, ସେ ଭ୍ରମରେ କେବଳ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ଦେଖାଯାଏ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହିନଥାଏ; ଏହା ମାଣିକ୍ୟରେ ଚାନ୍ଦି ଦେଖାଯିବା, ବିଲିଭୂତିରେ ପାଣି ଦେଖାଯିବା କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ର ଦେଖାଯିବା ପରି ଭ୍ରମ ମାତ୍ର।
ଯନ୍ ମିଥ୍ଯା ତତ୍ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ଯତ୍ ସତ୍ଯଂ ତନ୍ ନ ନଶ୍ଯତି । ଆବାଲମ୍ ଏତଜ୍ ଜଗତି ପ୍ରସିଦ୍ଧମ୍ ଅଶନାଦିଵତ୍
ଯାହା ମିଥ୍ୟା, ସେ ଶେଷରେ ନଶ୍ୱର; ଯାହା ସତ୍ୟ, ସେ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନି। ଏହି କଥା ଏହି ସଂସାରରେ ଛୁଆଁମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତରେ ଯେପରି।
ନାସତୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଭାଵସ୍ ସ୍ନିଗ୍ଧତ୍ଵଂ ସିକତାସ୍ଵ୍ ଇଵ । ସତଶ୍ ଚ ଦୃଷ୍ଟୋ ନାଭାଵୋ ଭେକଚୂର୍ଣାଦ୍ ଅଣୋର୍ ଅପି
ଯେଉଁଠାରେ ଅସତ୍ୟ ଅଛି, ସେଠାରେ କେବେ ତାହାର ସତ୍ତା ନାହିଁ; ବାଳୁକାରେ ଯେପରି ଆର୍ଦ୍ରତା ନାହିଁ। ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ସତ୍ୟ ଅଛି, ସେଠାରେ କେବେ ତାହାର ଅସତ୍ତା ଦେଖାଯାଏନି, ବେଙ୍ଗର ଗୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ତୁଳନାରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଯଥା ଭେକରଜୋ ଽଲକ୍ଷ୍ଯଂ ଯାତି ପ୍ରାଵୃଷି ଭେକତାମ୍ । ଯତ୍ର ଯତ୍ର ସ୍ଥିତୋ ଜୀଵସ୍ ତଥୋଦେତି ନ ନଶ୍ଯତି
ଯେପରି ବେଙ୍ଗର ଗୁଣ୍ଡ ବର୍ଷାକାଳରେ ବେଙ୍ଗ ହୋଇଯିବା ପରେ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଜୀବ ଯେଉଁଠି ରହେ, ସେଠି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ନଷ୍ଟ ହୁଏନି।
କେଵଲଂ ଭାଵନାମାତ୍ରଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଯୈଵାସ୍ଯ ପ୍ରମାର୍ଜଯ । ଆତ୍ମତ୍ଵାଯାଙ୍ଗ ତାମ୍ରସ୍ଯ ହେମତ୍ଵାଯେଵ କାଲତାମ୍
ମନରେ ଯେଉଁ ଭାବନା ମାତ୍ର ଅଛି, ତାକୁ ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା ସଫା କର। ହେ ପ୍ରିୟ, ଯେପରି କାଳ କ୍ରମେ ତାମ୍ର ସୁନା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଆତ୍ମତ୍ୱର ଭାବନା ମଧ୍ୟ କେବଳ ଭ୍ରମ।
ଜଗଦ୍ଭାଵାସ୍ଥଯା ମୁକ୍ତḫ ପ୍ରଯାତି ପରମାତ୍ମତାମ୍ । ଜୀଵୋ ଵିମୁକ୍ତଂ କାଲିମ୍ନା ତାମ୍ରଂ କନକତାମ୍ ଇଵ
ଏହି ସଂସାରିକ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଜୀବ ପରମାତ୍ମା ସ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଯେପରି କଳି ହଟିଲେ ତାମ୍ର ସୁନା ହୋଇଯାଏ।
ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏଵ ଜୀଵାନାଂ ଭାଵନା ଭଵବନ୍ଧନୀ । ଵାଗୁରେଵ ଵିହଙ୍ଗାନାମ୍ ଏକାଵଷ୍ଟମ୍ଭକାରିଣୀ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭାବନା ହିଁ ସଂସାର ଆସକ୍ତିର କାରଣ; ଯେପରି ଚଡ଼ିଆ ପାଇଁ ଜାଲ ଏକମାତ୍ର ବନ୍ଧନ।
ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଦ୍ ଋତେ ନାସ୍ତି ମଦୀଯମ୍ ଅହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ଯୁକ୍ତିତୋ ନିଶ୍ଚଯେ ରୂଢେ ନୂନଂ ଗଲତି ଭାଵନା
ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଛାଡ଼ି, 'ମୁଁ' କିମ୍ବା 'ମୋର' ଭାବ କିଛି ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ଯୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ବୁଝିବା ଆସିଯାଏ, ଭାବନା ନିଶ୍ଚୟ ହରାଯାଏ।
ମାଂସାସ୍ଥ୍ଯୋଘଶ୍ ଶଵୋ ଦେହẖ ଖଂ ଖମ୍ ଅଦ୍ରିଗଣୋ ଜଗତ୍ । ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦଯୋ ଵିକଲ୍ପାଂଶାẖ କୋ ଽହଂ ମମ କଥଂ ଚ କିମ୍
ମାନବ ଦେହଟି ମାଂସ ଓ ହାଡ଼ର ଏକ ଢେର ମାତ୍ର; ଏହି ଦେହ ତ କେବଳ ଶୂନ୍ୟ, ଏହି ଜଗତ ମାନେ ପାହାଡ଼ ଗୁଡ଼ିକର ଏକ ଗୋଛ; ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ ଭାବନାର ରୂପାନ୍ତର। ତେବେ, ମୁଁ କିଏ? କଉଁଥିରୁ ମୋର କଣ? କିପରି ଏବଂ କଣ ଏହା ସତ୍ୟ?
ସଂଵିଦୋ ଽନନ୍ତଶୁଦ୍ଧାଯାẖ କିଲାକଲିତଚେତସଃ । ଇଯତ୍ତୋପଶମଂ ଯାତି ଭାଵନାପ୍ରଲଯେ ସତି
ଯାହାଙ୍କର ମନ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ଓ ଅନନ୍ତ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ଏକତା, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଭାବନା ଭାବନାର ଶେଷରେ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।