ଵିଧୂଯାନନ୍ତନାନାତ୍ଵଂ ଯẖ କିଲୈକତଯୋଦିତଃ । ତମ୍ ଅନାଦ୍ଯନ୍ତସଂଵିତ୍ତିଂ କୋ ଵା ତୁଲଯିତୁଂ କ୍ଷମଃ
ଅନେକ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନତାକୁ ଛାଡ଼ି, ଯିଏ ଏକମାତ୍ର ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ, ସେ ଆଦି ଓ ଶେଷ ନଥିବା ଜ୍ଞାନକୁ କିଏ ମାପିପାରିବ?
ତନୁଂ ତ୍ଯଜତି ତୀର୍ଥେ ଵା ଶ୍ଵପଚସ୍ଯ ଗୃହେ ଽପି ଵା । ମା କଦାଚନ ଵା ରାଜନ୍ ଵର୍ତମାନେ ଽପି ଵା କ୍ଷଣେ
ସେ ତୀର୍ଥରେ କିମ୍ବା ଏକ ଚଣ୍ଡାଳର ଘରେ କିମ୍ବା କେବେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଦେହ ଛାଡ଼ିପାରେ, ହେ ରାଜା।
ଜ୍ଞାନସମ୍ପ୍ରାପ୍ତିସମଯେ ମୁକ୍ତୋ ଽସୌ ଵିଗତାମଯଃ । ଵୀତଶୋକଜରାଯାସୋ ଯତ୍ କରୋତି କରୋତୁ ତତ୍
ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ରୋଗ ନାହିଁ, ଦୁଃଖ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ କ୍ଲାନ୍ତି ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ; ସେ ଯାହା କରେ, ଯେପରି କରେ, କରୁନ୍ତୁ।
ଅହମ୍ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ହି ବନ୍ଧାଯ ମୋକ୍ଷୋ ଜାତେ ହି ତତ୍କ୍ଷଯେ । ଯଥା ଭଵତି ଦେହୋ ଽଯଂ ତଥା ଭଵତୁ କା କ୍ଷତିଃ
‘ମୁଁ’ ଭାବର ଭ୍ରମ ହିଁ ବନ୍ଧନ; ଏହା ନଶ୍ଟ ହେଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଦେହ କିପରି ହେଉ, ଯେପରି ରହୁ, କ’ଣ କ୍ଷତି?
ଯତ୍ କରୋତି ଯଦ୍ ଆଦତ୍ତେ ଯତ୍ରୋପଵିଶତି କ୍ଷଣମ୍ । ଯତ୍ ପଶ୍ଯତି ସ୍ପୃଶତି ଯତ୍ ତସ୍ମୈ ସ୍ପୃହଯତି ପ୍ରଜା
ସେ ଯାହା କରେ, ଯାହା ନେଇଥାଏ, ଯେଉଁଠି କିଛି ସମୟ ବସେ, ଯାହା ଦେଖେ କିମ୍ବା ଛୁଏ, ଲୋକମାନେ ସେଠାକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଅନ୍ତି।
ସ ପୂଜନୀଯସ୍ ସ ସ୍ତୁତ୍ଯୋ ନମସ୍କାର୍ଯସ୍ ସ ଯତ୍ନତଃ । ସ ମହାତ୍ମାଭିଵାଦ୍ଯଶ୍ ଚ ଵିଭୂତ୍ଯୈ ଵିଭଵୈଷିଣା
ସେ ପୂଜାଯୋଗ୍ୟ, ସ୍ତୁତିଯୋଗ୍ୟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାର ସହିତ ନମସ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ; ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକମାନେ ସେଉଁଠି ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନ ଯଜ୍ଞତୀର୍ଥୈର୍ ନ ତପḫପ୍ରଦାନୈର୍ ଆସାଦ୍ଯତେ ତତ୍ ପରମଂ ପଵିତ୍ରମ୍ । ଆସାଦ୍ଯତେ କ୍ଷୀଣଭଵାମଯାନାଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ସତାମ୍ ଆତ୍ମଵିଦାଂ ଯଦ୍ ଅଙ୍ଗ
ଓ ବନ୍ଧୁ, ସେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ରତା କେବଳ ଯଜ୍ଞ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା, ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ଦାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ; ଏହା କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ଯେଉଁମାନେ ସଂସାରୀ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି।
ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ ମନୁସ୍ ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ଅଵସ୍ଥିତଃ । ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁନା ନୃପେନ୍ଦ୍ରେଣ ମୁଦିତେନାଭିପୂଜିତଃ
ଏପରି କହି, ସେ ପୂଜ୍ୟ ମନୁ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ; ରାଜା ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ଆନନ୍ଦରେ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ଜଗାମାକାଶମ୍ ଆଵିଶ୍ଯ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୈତାମହଂ ଗୃହମ୍ । ଏତାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଅଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ରାମାତ୍ମାରାମତାଂ ଵ୍ରଜ
ସେ ଆକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଇ, ମହାନ ପୂର୍ବଜଙ୍କ ଗୃହକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଧାରଣ କରି, ହେ ରାମ, ଆତ୍ମାରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କର।
ଏଵଂ ସ୍ଥିତେ ହେ ଭଗଵଞ୍ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତସ୍ଯ ସନ୍ମତେଃ । ଅପୂର୍ଵୋ ଽତିଶଯẖ କୋ ଽସୌ ଭଵତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମଵିଦାଂ ଵର
ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ, ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାର କୌଣସି ଅଦ୍ୱିତୀୟ ମହତ୍ତ୍ୱ କିଛି ଅଛି କି, ହେ ଆତ୍ମାଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ?
ଜ୍ଞସ୍ଯ କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵାଙ୍ଗ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅତିଶଯେ ନ ଧୀଃ । ନିତ୍ଯତୃପ୍ତḫ ପ୍ରଶାନ୍ତାତ୍ମା ସ ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵ ତିଷ୍ଠତି
ଜ୍ଞାନୀ ପାଇଁ, ବନ୍ଧୁ, କୌଣସି କାମରେ ବିଶେଷ କୌଶଳ କିମ୍ବା ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ନାହିଁ। ସେ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଶାନ୍ତ ମନରେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ରହିଥାଏ।
ଅପୂର୍ଵୋ ଽତିଶଯẖ କୋ ଵା ସାଧୋର୍ ଜଗତି ଵିଦ୍ଯତେ । ସର୍ଵେ ହ୍ଯ୍ ଅତିଶଯା ଲୋକେ ଶତଶḫ ପୂର୍ଵତାଂ ଗତାଃ
ଏହି ସଂସାରରେ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁଠି ଅଦ୍ଭୁତ କିମ୍ବା ଅପୂର୍ବ କୌଶଳ ଅଛି? ସମସ୍ତ କୌଶଳ ଏହି ଜଗତରେ ଶତଶଃ ପୂର୍ବରୁ ହେଇଯାଇଛି।
ଧୂର୍ତୈସ୍ ସିଦ୍ଧୈଶ୍ ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞୈଶ୍ ଚ ତଥାନ୍ଯୈର୍ ମୃଗପକ୍ଷିଭିଃ । କୃତମ୍ ଆକାଶଯାନାଦି କା ତସ୍ଯ ସ୍ଯାଦ୍ ଅପୂର୍ଵତା
ଠକେଇବାଳା, ସିଦ୍ଧ, ତାହାର ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ, ଏହିପରି କାମ ପଶୁପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ କରିଆସୁଛନ୍ତି; ତେଣୁ ଏଥିରେ କଣସି ଅପୂର୍ବତା ରହିପାରିବ?
କେଵଲଂ ଶାନ୍ତସଂରମ୍ଭଂ ପ୍ରକୃତଵ୍ଯଵହାରଵାନ୍ । ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ ସଙ୍କ୍ଷପଯନ୍ ଦେହଂ ସ୍ଵସ୍ଥ ଆତ୍ମନି ତିଷ୍ଠତି
ଯିଏ ଶାନ୍ତ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରହିତ, ସ୍ୱାଭାବିକ ଆଚରଣରେ ଲିନ, ସେଇ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣି, ଦେହକୁ ଅଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ, ଆପଣ ଆତ୍ମାରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥିର ରଖିଥାଏ।
ନୋତ୍ତମଂ ନ ଚ ସାମାନ୍ଯଂ ନାଶ୍ରୁତଂ ନ ବହୁଶ୍ରୁତମ୍ । ନ ସୁଵୃତ୍ତଂ ନ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଂ ଜ୍ଞଂ ଵିଦନ୍ତି ଜନା ଇମେ
ଏହି ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀକୁ ଲୋକେ କେବେ ଉତ୍ତମ, ସାଧାରଣ, ଅଶିକ୍ଷିତ କିମ୍ବା ବହୁତ ଶିକ୍ଷିତ, ଭଲ ଆଚରଣ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ଖରାପ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ବୋଲି ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଲୋକାଚାରଗତସ୍ଯାପି ଲୋକଵତ୍ ସଂସ୍ଥିତସ୍ଯ ଚ । ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଵିଦିତଵେଦ୍ଯସ୍ଯ ବ୍ରୂହି ଚିହ୍ନଂ ମନାଗ୍ ଅପି
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପରି ଆଚରଣ କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରେ, ଯିଏ ଜଣାଯିବାକୁ ଥିବା କଥାକୁ ଜାଣିଛି, ସେଠାରେ କିଛି ଚିହ୍ନ ଅଛି କି? ମୋତେ କୁହ।
ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅପୂର୍ଵତ୍ଵଂ ଜନାତ୍ ତସ୍ଯାଙ୍ଗ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ । ଯଚ୍ ଚ ସ୍ଯାଦ୍ ଅସ୍ଯ ଵା ଚିତ୍ରଂ ତଦ୍ ଅନ୍ଯତ୍ରାପି ଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ସେଠି ଏମିତି କୌଣସି ଅପୂର୍ବ ଲକ୍ଷଣ ଲୋକେ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ଯଦି କିଛି ଅଦ୍ଭୁତ ଗୁଣ ଥାଏ ମଧ୍ୟ, ସେଠି ଅନ୍ୟଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ।
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯେହ ହେ ରାମ ନ ଲୋକାଲୋକନକ୍ଷମମ୍ । ଵିଦ୍ଯତେ ଲକ୍ଷଣଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅଣିମାଦ୍ଯ୍ ଅପଦାଦି ଵା
ହେ ରାମ, ଏଠାରେ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞଙ୍କୁ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ; ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଏହିଠାରେ ଲକ୍ଷଣ ହୋଇନଥାଏ।
ଵ୍ଯଵହାରୀ ଯଥୈଵାଜ୍ଞସ୍ ତଜ୍ଜ୍ଞୋ ଲୋକେ ତଥୈଵ ହି । ଵ୍ଯଵହାରଵଶପ୍ରାପ୍ତେ ସୁଖେ ଦୁẖଖେ ଚ ତିଷ୍ଠତି
ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ କାମ କରେ, ସେହିପରି ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି; ସେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜୀବନରେ ଯେପରି ସୁଖ ଦୁଃଖ ଆସେ, ସେହିପରି ସେ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡିକୁ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଏକ ଏଵ ଵିଶେଷୋ ଽତ୍ର ସ ଚାଦୃଶ୍ଯୋ ଜନସ୍ଥିତୌ । ସତି ଵାସତି ଵା ଦେହେ ଯଦ୍ ଅନ୍ତẖକ୍ଷୀଣଦୁẖଖତା
ଏଠାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଭିନ୍ନତା ଅଛି, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେନି; ଦେହ ରହିଲେ କି ନ ରହିଲେ, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମନରେ ଦୁଃଖର ଅନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥାଏ।
ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯାତ୍ମକାଦ୍ ଅସ୍ମାନ୍ ନିର୍ଦୁẖଖତ୍ଵାଦ୍ ଋତେ ପରଃ । ଶିରଶ୍ଶୃଙ୍ଗାଦି ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ଚିହ୍ନମ୍ ଅନ୍ଯନ୍ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏହି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଦୁଃଖର ଶେଷ ଅନୁଭବ ଛାଡ଼ି, ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ—ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଶିଙ୍ଗ ଅଛି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ମହାକର୍ତା ମହାଭୋକ୍ତା ମହାତ୍ଯାଗୀ ସ ଯଦ୍ଯ୍ ଅପି । ତଜ୍ଜ୍ଞୋ ଭଵତି ତଦ୍ ରାମ ତେ ଽପି ସାଧାରଣା ଗୁଣାଃ
ଯଦିଓ ସେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ବଡ଼ ଭୋଗୀ କିମ୍ବା ବଡ଼ ତ୍ୟାଗୀ ହେଉଛନ୍ତି, ହେ ରାମ, ଏହି ଗୁଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଅଟେ।
ପ୍ରାଯୋ ଽଜ୍ଞସ୍ଯାପି ଵୈ ଦୃଷ୍ଟଂ କାମଲୋଭାଦିତାନଵମ୍ । ତପୋଦାନଂ ଯଶଶ୍ ଚୈଵ ନୈତଜ୍ ଜ୍ଞତ୍ଵସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍
ମୂଢ଼ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ସମୟରେ ତପସ୍ୟା, ଦାନ ଓ ଖ୍ୟାତି ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆସଲେ ଆସୁଛି କାମନା, ଲୋଭ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆସକ୍ତିରୁ; ଏହା କୌଣସି ଜ୍ଞାନର ଚିହ୍ନ ନୁହେଁ।
ନିତ୍ଯମ୍ ଏଵୋତ୍ତମାନନ୍ଦାଦ୍ ଅନ୍ଯତ୍ ସ୍ଵାନୁଭଵସ୍ଥିତାତ୍ । କ୍ଷଯାତିଶଯନିର୍ମୁକ୍ତାଚ୍ ଚିହ୍ନଂ ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ନାସ୍ତି ଵୈ
ଏହି ଜନ୍ମରେ ନିଜ ଅନୁଭୂତିରେ ଅଟୁଟ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ଛାଡ଼ି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ, ଯାହା କେବେ ବଢ଼େ ନାହିଁ, କେବେ କମେ ନାହିଁ।
ମହାକର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅଥ ଵା ଚିହ୍ନଂ ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯତେ । ତତ୍ ସାଧୋ ସାଧୁ ସାମାନ୍ଯମ୍ ଉକ୍ତଂ ଚ ବହୁଧା ମଯା
ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧନାକୁ ମଧ୍ୟ କେବେ କେବେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଚିହ୍ନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ହେ ମହାନ, ଏହା ସାଧାରଣ ଜିନିଷ ଏବଂ ମୁଁ ଏହାକୁ ବହୁ ଭାବରେ କହିଛି।
ଏତାଵଦ୍ ଏଵ ଖଲୁ ଲିଙ୍ଗମ୍ ଅଲିଙ୍ଗମୂର୍ତେସ୍ ସଂଶାନ୍ତସଂସୃତିଚିରଭ୍ରମନିର୍ଵୃତସ୍ଯ । ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ଯନ୍ ମଦନକୋପଵିଷାଦମୋହଲୋଭାପଦାମ୍ ଅନୁଦିନଂ ନିପୁଣଂ ତନୁତ୍ଵମ୍
ଏହି ଅପରିଚିତ ଓ ନିରାକାର ଜନଙ୍କ ପାଇଁ, ଯିଏ ଦୀର୍ଘ ସଂସାର ଭ୍ରମଣରୁ ଶାନ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଚିହ୍ନ ହେଉଛି— ପ୍ରତିଦିନ କାମନା, କ୍ରୋଧ, ଦୁଃଖ, ମୋହ, ଲୋଭ ଓ ଏମିତି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପଦା ଆସ୍ତେ ଆସ୍ତେ କମିଯାଏ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ହୋଇଯାଏ।
ଭୂଯଶ୍ ଶୃଣୁ ମହାବାହୋ ସଙ୍ଗ୍ରହେଣ ଵଚୋ ମମ । ଯଦ୍ ଵଚ୍ମି ତଵ ବୋଧାଯ ମଯୂରସ୍ଯେଵ ଵାରିଦଃ
ପୁନିଥରେ ଶୁଣ, ମହାବାହୁ, ମୋର କଥାକୁ ସାରଂଶରେ କହୁଛି, ତୁମେ ବୁଝିପାରିବା ପାଇଁ, ଯେପରି ମୟୂର ପାଇଁ ବର୍ଷା ଜଳ ହୁଏ।
ତ୍ଵଦ୍ବୋଧନମ୍ ଉପାଦେଯମ୍ ଆତ୍ମୀଯାତ୍ ତପସୋ ମମ । ଅବୁଦ୍ଧପୃଚ୍ଛକା ରାମ କେ ରଘୂଣାଂ ହି ଦୈଶିକାଃ
ମୋର ତପସ୍ୟାର ଫଳ ହେଉଛି ତୁମର ଜ୍ଞାନ ଜାଗ୍ରତ କରିବା; ହେ ରାମ, ରଘୁବଂଶରେ କିଏ ଅଜ୍ଞାନୀଙ୍କୁ ଶିଖାଏ?
ଜନ୍ମାନ୍ତରଶତାଭ୍ଯସ୍ତଘନଭ୍ରମଣଵିହ୍ଵଲଃ । ଶୃଣୁ ଜୀଵନ୍ କଥଂ ମାଯାପଞ୍ଜରାତ୍ ପ୍ରଵିମୁଚ୍ଯତେ
ଶତ ଶତ ଜନ୍ମରେ ଭ୍ରମଣ କରି ଥକିଯିବା ପରେ, ଏହି ଜୀବନରେ କିପରି ମାୟାର ପଞ୍ଜରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ତାହା ଶୁଣ।
କୃତାହମ୍ଭାଵନା ସଂଵିଜ୍ ଜୀଵାଦ୍ଯଭିଧଯାନ୍ଵିତା । ଅହମ୍ଭାଵୋ ଽତ୍ର ମିଥ୍ଯୈଵ ସତ୍ଯଂ ସଂଵିଦ୍ ଉଦାହୃତା
ଏହି 'ମୁଁ' ଭାବନା, ଜୀବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାମ ନିମିତ୍ତରେ ଗଢ଼ାଯାଇଛି; ଏଠାରେ 'ମୁଁ' ଭାବ ଭୁଲ, କିନ୍ତୁ ଚେତନାକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।