ଦ୍ରଵଂ ସ୍ଵମ୍ ଇଵ ଶୁଦ୍ଧାମ୍ବୁ ସ୍ଵାନ୍ତର୍ଲେଖା ଇଵୋପଲଃ । ସ୍ଵମ୍ ଇକ୍ଷୁର୍ ଇଵ ମାଧୁର୍ଯଂ ଚିତ୍ ସ୍ଵଂ ଚେତଯତେ ଜଗତ୍
ଯେପରି ଶୁଧ୍ଧ ପାଣିରେ ତାର ଦ୍ରବତା ଅଛି, ପାଥର ଭିତରେ ରେଖା ଅଛି, ଚିନି କାଠରେ ମିଠାସ ଅଛି, ସେପରି ଚେତନା ନିଜର ସ୍ୱଭାବକୁ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ରେ ଦେଖେ।
ଯଥୌଷ୍ଣ୍ଯମ୍ ଅଗ୍ନିସ୍ ତୁହିନଂ ଚ ଶୈତ୍ଯଂ ସ୍ପନ୍ଦଂ ନଭସ୍ଵାନ୍ ଦ୍ରଵମ୍ ଅବ୍ଧିର୍ ଏଵମ୍ । ଅନନ୍ଯଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯଦ୍ ଇଵାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଦ୍ ଵେତ୍ତ୍ଯ୍ ଅଦସ୍ ତତ୍ ତୁ ନ ଵେତ୍ତ୍ଯ୍ ଅତଜ୍ଜ୍ଞଃ
ଯେପରି ଅଗ୍ନିରେ ତାପ, ହିମରେ ଶୀତଳତା, ପବନରେ ଗତି, ଜଳରେ ଦ୍ରବତା ଅଛି, ସେପରି ଆତ୍ମାର ସ୍ୱରୂପ ଅଲଗା ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଅଲଗା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଯିଏ ଜାଣେ, ସେ ଏହାକୁ ବୁଝେ; ଅଜ୍ଞାନୀ ଏହାକୁ ବୁଝିପାରେ ନାହିଁ।
ଆତ୍ମନୈଵାତ୍ମନୋ ଲେପẖ କ ଇଵ ସ୍ଯାତ୍ କଥଂ କିଲ । ଅତୋ ନିର୍ଲେପ ଏଵାତ୍ମା ଦ୍ଵିତୀଯସ୍ଯାତ୍ଯସମ୍ଭଵାତ୍
ନିଜେ ଆତ୍ମା କେମିତି ନିଜକୁ ଲାଗି ପଡ଼ିପାରିବ? ଏହା କେଉଁଠି ସମ୍ଭବ? ଏହିପରି, ଆତ୍ମା ସଦା ଅଲିପ୍ତ, କାରଣ ଦ୍ୱିତୀୟ କିଛି ଅଛି ନାହିଁ।
ଵାସନାଦିଵିକଲ୍ପୋ ଽସ୍ତି ଵ୍ଯତିରିକ୍ତଶ୍ ଚ ନାତ୍ମନଃ । ଆତ୍ମୈଵ ଵାସନାଶକ୍ତିର୍ ଜଲମ୍ ଏଵ ଯଥୋର୍ମଯଃ
ବାସନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭେଦ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଆତ୍ମାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ; ଯେପରି ତରଙ୍ଗ ଜଳରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ, ସେପରି ଆତ୍ମା ନିଜେ ବାସନାର ଶକ୍ତି।
ଆତ୍ମା ଦେହେନ୍ଦ୍ରିଯତଯା ସ୍ଫୁରଦ୍ଭାଵଵିକାରିତାମ୍ । ଧତ୍ତେ ଽଭାଵଵିକାରୋ ଽପି ତରଙ୍ଗତ୍ଵଂ ଯଥା ପଯଃ
ଆତ୍ମା ଦେହ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ନିଜେ କେବଳ ଏକ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଅଛି। ଯେପରି ଜଳ ତରଙ୍ଗ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ଜଳ ହିଁ ରହିଥାଏ, ସେପରି ଆତ୍ମାରେ ବଦଳ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ଅବଦଳିତ ରହିଥାଏ।
ଅଵିକାରୋ ଽପି ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯ ଵିକାରକଲନାଂ ମୁଧା । ଵିକାରୀଵ ଭଵତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈḫ ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈର୍ ଵିଜୃମ୍ଭିତମ୍
ଏହି ଆତ୍ମା ବଦଳ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, କେବଳ ଭାବନାରେ ଏହାକୁ ବଦଳିଥିବା ପରି ଲାଗେ। ବିଭିନ୍ନ ରୂପରେ ଏହା ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ସେ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଆତ୍ମନୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ରାଜନ୍ ଯଦ୍ ଵିକାରୋ ଽଵିକାରିଣଃ । ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯମ୍ ଅସତ୍ଯଂ ତତ୍ ସ୍ଵଯମ୍ ଏତଦ୍ ଵିଚାରଯ
ହେ ରାଜା, ଅବଦଳିତ ଆତ୍ମାରେ ଯେଉଁ ବଦଳ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ ଅସତ୍ୟ। ଏହି କଥାକୁ ତୁମେ ନିଜେ ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କର।
କଟକାଦି ଯଥା ହେମ୍ନୋ ଵିଵର୍ତାଦି ତଥାତ୍ମନଃ । ନ ଵିକାରୋ ଽଵିକାରସ୍ଯ ସମ୍ଭଵତ୍ଯ୍ ଅଵିନାଶତଃ
ଯେପରି କଠି, ଆଦି ଗହଣା ସବୁ ସୁନାରୁ ତିଆରି ହୁଏ, ତେଣୁ ଏହି ବଦଳ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମାରୁ ଦେଖାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଅବଦଳିତ ଓ ଅବିନାଶୀ ଆତ୍ମାରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ନ ଵିକାରୋ ଯଥୋର୍ମିତ୍ଵଂ ଵାର ଏଵଂ ଜଗଚ୍ ଚିତଃ । ଅସତ୍ଯାଲୋକନାଦ୍ ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଦୃଷ୍ଟେର୍ ଏଵ ନ ଵସ୍ତୁନଃ
ଯେପରି ଲହରୀ ପାଣିର ରୂପାନ୍ତର ନୁହେଁ, ସେପରି ଏହି ସଂସାର ମନର ରୂପାନ୍ତର ନୁହେଁ। ଏହି ଭ୍ରାନ୍ତି କେବଳ ଭୁଲ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ହୁଏ, ସତ୍ୟରେ କିଛି ପରିବର୍ତ୍ତନ ନାହିଁ।
ଯଥାଙ୍ଗଦତ୍ଵାଦ୍ ଦଣ୍ଡତ୍ଵଂ ଗତେ ହେମ୍ନି ନ ଶୋଚ୍ଯତେ । ମୃତମ୍ ଅଙ୍ଗଦହେମେତି ନ ଵିକାରାଦ୍ଯ୍ ଅପୀତି ଚ
ଯେପରି ସୁନା ଗଳି ଗହଣା କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡ ହେଉଛି, ତାହା ପରିବର୍ତ୍ତନରେ କେହି ଦୁଃଖ କରେନାହାନ୍ତି। ଗହଣା କିମ୍ବା ସୁନା ନଷ୍ଟ ହେଲା ବୋଲି କେହି ଅନୁତାପ କରେନାହାନ୍ତି।
ତଥାମ୍ବରତ୍ଵାତ୍ କୁଡ୍ଯତ୍ଵେ ସ୍ଥିତେ ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଶୋଚନମ୍ । ନ ଯୁକ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମସଂଵିଦ୍ ଵୈ ମୃତା ସତ୍ଯ୍ ଏଵ ଧୀମତଃ
ଏହିପରି, ଆକାଶ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦିଵାଳ ଭାବେ ଥିଲେ, ଦିଵାଳ ଭଙ୍ଗିଗଲେ ଦୁଃଖ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆକାଶର ଜ୍ଞାନ ସଦା ଅବିକଳ ରହେ।
ଦେହସଂଵିତ୍ ଖସଂଵିତ୍ତ୍ଵଂ ଖସଂଵିଦ୍ ଦେହସଂଵିଦମ୍ । ଯଦି ଗଚ୍ଛତି ତଦ୍ ଧର୍ଷଵିଷାଦାନାଂ କ ଆଗମଃ
ଯଦି ଦେହର ଜ୍ଞାନ ଆକାଶର ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି, କିମ୍ବା ଆକାଶର ଜ୍ଞାନ ଦେହର ଜ୍ଞାନ ହେଉଛି, ଭୟହୀନ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଏଥିରେ କୌଣସି ହାନି କିମ୍ବା ଲାଭ ନାହିଁ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଚେତନମ୍ ଆଭାସସ୍ ସଂଵିଦ୍ ଅସ୍ତୀତି ନିଶ୍ଚଯେ । ଭାଵାନାଂ ସଵିକାରାଣାଂ ଭ୍ରାନ୍ତିଜାନାମ୍ ଅଭାଵନାତ୍
ଯେତେବେଳେ ଏହି ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ ଯେ ମନର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଚେତନା ହିଁ ସବୁ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜଗତ ଓ ଜ୍ଞାନର ମୂଳ, ସେତେବେଳେ ଭ୍ରମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ସତ୍ୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ।
ବଲେନ ସ୍ଵଚମତ୍କୃତ୍ଯା ନୂନଂ ନୀତେ ଚିରୋଦଯମ୍ । ନିର୍ଵାସନତ୍ଵେ ହୃଦଯେ କୁତୋ ଜୀଵସ୍ଯ ସଂସୃତିଃ
ନିଜର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର ଶକ୍ତିରେ ଯେତେବେଳେ ହୃଦୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତ ଓ ଖାଲି ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଜୀବର ପୁନର୍ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର କେମିତି ରହିପାରିବ?
ସ୍ଵସଂଵିନ୍ମାତ୍ରଵୈଚିତ୍ର୍ଯଂ ସାଧ୍ଯେ ସଂସୃତିସଙ୍କ୍ଷଯେ । ଜନ୍ତୂନାଂ ଚିତ୍ରମ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଂ ଯତ୍ ସଂରମ୍ଭ ଉପସ୍ଥିତଃ
ନିଜର ଚେତନାର ବିଭିନ୍ନତା ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ ଓ ସଂସାର ଚକ୍ର ଶେଷ ହେଲାପରେ, ପୂର୍ବରୁ ଥିବା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ଖେଳ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
ସଂଵିନ୍ମାତ୍ରୋପଶମନଂ ଜୀଵୋ ଯẖ କୁରୁତେ ବଲାତ୍ । ଜଡତ୍ଵମ୍ ଅଵ୍ରଜନ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛସ୍ ସ ତୀର୍ଣୋ ଭଵସାଗରମ୍
ଯିଏ ଶକ୍ତିବାନ୍ ହୋଇ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ସମସ୍ତ ଚଞ୍ଚଳତାକୁ ନିବାରଣ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଅଜ୍ଞାନରେ ପଡ଼ିନାହିଁ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ରହିଥାଏ, ସେ ଜଣେ ସଂସାର ସାଗରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ କରିଯାଏ।
ସଂଵିଚ୍ଚାପଲଜେଯଂ ଵସ୍ ସଂସୃତିର୍ ଭଵବନ୍ଧନୀ । ଶମଂ ତତ୍ପ୍ରଶମାଦ୍ ଏତି ତସ୍ମାତ୍ ତତ୍ପ୍ରଶମଂ କୁରୁ
ଏହି ଅସ୍ଥିର ଚେତନା ହେଉଛି ସଂସାରର ବନ୍ଧନ; ଏହା ଶାନ୍ତ ହେଲେ ମନରେ ଶାନ୍ତି ଆସେ। ତେଣୁ, ଏହି ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଶାନ୍ତ କର।
ଯୈଵ ସଂଵିଚ୍ ଛମଂ ଯାତି ସୈଵ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଵିଲୀଯତେ । ଯୈଵ ପ୍ରାଲେଯକଣିକା ସୈଵ ତାପେ ଵିଲୀଯତେ
ଯେ ଚେତନା ଶାନ୍ତିକୁ ପାଏ, ସେଇ ବୁଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଗଲିଯାଏ; ଯେପରି ସିଉଁଟି ତାପରେ ଗଲିଯାଏ, ସେପରି।
ନ ମ୍ରିଯେ ନ ଚ ଜୀଵାମି ନାହଂ ସନ୍ ନାପ୍ଯ୍ ଅସନ୍ ନ ଖମ୍ । ଅହଂ ନକିଞ୍ଚିଚ୍ ଚିଦ୍ ଇତି ମତ୍ଵା ଜୀଵୋ ନ ଶୋଚତି
ମୁଁ ନ ମରେ, ନ ଜୀବିତ; ମୁଁ ନ ଅଛି, ନ ନାହିଁ, ନ ଆକାଶ। 'ମୁଁ କେବଳ ଚେତନା' ବୋଲି ବୁଝିଲେ, ଜୀବ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନା।
ଅଲେପକୋ ଽହମ୍ ଅଜରୋ ନୀରାଗଶ୍ ଶାନ୍ତଵାସନଃ । ନିର୍ମଲୋ ଽସ୍ମି ଚିଦାକାଶମ୍ ଇତି ମତ୍ଵା ନ ଶୋଚତି
ମୁଁ ଅଲିପ୍ତ, ଅବୟସ୍କ, ରାଗରହିତ, ଶାନ୍ତିରେ ବସିଥିବା; ମୁଁ ପବିତ୍ର, ଚେତନାର ଆକାଶ—ଏହିପରି ବୁଝିଲେ, ଦୁଃଖ ରହେନା।
ଅହମ୍ ଅନ୍ତାଦିରହିତଶ୍ ଶୁଦ୍ଧୋ ବୁଦ୍ଧୋ ଽଜରାମରଃ । ଶାନ୍ତସ୍ ସମସମାଭାସ ଇତି ମତ୍ଵା ନ ଶୋଚତି
ମୁଁ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷବିହୀନ, ପବିତ୍ର, ଜାଗୃତ, ବୃଦ୍ଧିହୀନ ଓ ଅମର, ଶାନ୍ତ ଓ ସମଦର୍ଶୀ। ଏହି ଭାବନାକୁ ଧାରଣ କଲେ, କେହି ଦୁଃଖିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଜଗତ୍ସର୍ଵପଦାର୍ଥାନାଂ ଚିଦ୍ଦୀପୋ ଽହଂ ପ୍ରକାଶନମ୍ । କେ ତେ ମେ ଜନ୍ମମରଣେ ଇତି ମତ୍ଵା ନ ଶୋଚତି
ମୁଁ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ପଦାର୍ଥମାନଙ୍କର ଚେତନାର ଆଲୋକ, ପ୍ରକାଶ। 'ମୋ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ କ'ଣ?'—ଏହି ଭାବରେ ବୁଝିଲେ, କେହି ଦୁଃଖିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ତୃଣେ ଽଗ୍ନାଵ୍ ଅମ୍ବରେ ଭାନୌ ନରନାଗାମରେଷୁ ଚ । ଯଚ୍ ଚିଦ୍ ଅସ୍ମି ତଦ୍ ଏଵେତି ମତ୍ଵା କ ଇଵ ଶୋଚତି
ତୃଣ, ଅଗ୍ନି, ଆକାଶ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ, ହାତୀ ଓ ଦେବତାମାନେ—ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେ ଚେତନା ମୁଁ, ସେଇ ଏକ। ଏହି ଭାବରେ ବୁଝିଲେ, କିଏ ଦୁଃଖିତ ହେବ?
ତିର୍ଯଗ୍ ଊର୍ଧ୍ଵମ୍ ଅଧସ୍ତାନ୍ ମେ ଵ୍ଯାପକୋ ମହିମା ଚିତଃ । ଅସ୍ଯାନନ୍ତଵିଲାସସ୍ଯ ଜ୍ଞାତ୍ଵେତି କ ଇଵ କ୍ଷଯୀ
ମୋର ଚେତନା ତଳ, ଉପର, ଓ ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟାପିଛି। ଏହି ଅସୀମ ରୂପର ମହିମାକୁ ଜାଣିଲେ, କିଏ କମିଯିବ?
ଉପଶାନ୍ତମହାତାପାଂ ପରାଂ ନିଷ୍ଠାମ୍ ଅହଂ ଗତଃ । ଅଥ କୋ ଽଯମ୍ ଅହଂ ନାମ ମିଥ୍ଯୈଵ ପ୍ରତ୍ଯଯୋଦିତଃ
ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଓ ଶାନ୍ତ ମନର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହାପରେ, ଏହି 'ମୁଁ' କିଏ? ଏହା କେବଳ ଭ୍ରମ ଭାବନାରୁ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ଅଜେନାତ୍ମା କିଲ ଜ୍ଞାତୋ ଯଦ୍ ଅହଂ ବୁଦ୍ଧ ଈଶ୍ଵରଃ । ଆତ୍ମନାତ୍ମନି ଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ଜଲେନେଵ ଜଲାର୍ଣଵେ
ଅଜନ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ ଜଣାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ମୁଁ ଜାଗୃତ ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ। ଆତ୍ମା ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ବିଶ୍ରାମ କରେ, ଯେପରି ଜଳ ଜଳର ସମୁଦ୍ରରେ ଲୀନ ହୁଏ।
ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମୈଵ ସମ୍ପନ୍ନମ୍ ଅକ୍ଷୋଭଂ ସମତାଂ ଗତମ୍ । ଜଲମ୍ ଊର୍ମିଵପୁସ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଂ ସୋମ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଇଵାଗତମ୍
ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମ ହୋଇ ରହିଛି, ଅଚଳ ଓ ସମତାରେ ବ୍ୟସ୍ତ। ଯେପରି ତରଙ୍ଗ ଛାଡ଼ି ଜଳ ନିଜ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ସେପରି।
ନିରହଙ୍କାରରୂପୋ ଽସ୍ମି ଗଲିତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅସ୍ମି ଶାଶ୍ଵତଃ । ଅନ୍ତଶ୍ଶୀତୋ ଽସ୍ମି ଶାମ୍ଯାମି ମୃଗତୃଷ୍ଣେଵ ପ୍ରାଵୃଷି
ମୁଁ ଅହଂକାରହୀନ ରୂପ, ମୁଁ ଗଳିଗଲି ଅବିନାଶୀ ହୋଇଛି। ମୋ ଭିତରେ ଶୀତଳତା ଅଛି, ମୁଁ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ବର୍ଷାକାଳରେ ମୃଗତୃଷ୍ଣା ଯେପରି ହରାଏ।
ନିର୍ଵୃତୋ ଽସ୍ମି ଚିରାଯୈଵ ଜାତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଜଵପୁର୍ ମହାନ୍ । ଇତି ଜାନନ୍ ଭୃଶଂ ଜୀଵୋ ବଦ୍ଧୋ ଽପି ନ ନିବଧ୍ଯତେ
ମୁଁ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ମୁକ୍ତ ଅଛି, ଅଜନ୍ମା ଶରୀରର ଏକ ମହା ରୂପ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି—ଏହିପରି ଜାଣି, ଜୀବ ଯଦିଓ ବନ୍ଧନରେ ଅଛି, ସେ ପ୍ରକୃତରେ ବନ୍ଧିତ ନୁହେଁ।
ନ ମେ ବନ୍ଧୋ ନ ମେ ମୋକ୍ଷୋ ନାହମ୍ ଅସ୍ମି ନ ଚେତରତ୍ । ଯଥାଭୂତାର୍ଥଦର୍ଶିତ୍ଵାଦ୍ ଇତି ପଶ୍ଯନ୍ ନ ଶୋଚତି
ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନାହିଁ, ମୋ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ମୁଁ କିଛି ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କିଛି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଯଥାର୍ଥକୁ ଦେଖିପାରିବେ, ସେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହିଁ।