ଅହମର୍ଥଵିମୁକ୍ତେନ ଭାଵେନାଭାଵରୂପିଣା । ସର୍ଵଂ ଶୂନ୍ଯଂ ନିରାଲମ୍ବଂ ଚିଚ୍ଛାନ୍ତମ୍ ଇତି ଭାଵଯେତ୍
ଯିଏ 'ମୁଁ' ଭାବକୁ ଛାଡ଼ି, ଅସ୍ତିତ୍ୱହୀନ ଭାବରେ ରହିଥାଏ, ସେ ଭାବିବା ଉଚିତ୍— ସମସ୍ତ କିଛି ଶୂନ୍ୟ, ନିରାଧାର, ଏବଂ ଚେତନା ଶାନ୍ତ ଅଛି।
ଇଦଂ ରମ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ନେତି ବୀଜଂ ତେ ଦୁẖଖସନ୍ତତେଃ । ତସ୍ମିନ୍ ସାମ୍ଯାଗ୍ନିନା ଦଗ୍ଧେ ଦୁẖଖସ୍ଯାଵସରẖ କୁତଃ
'ଏହା ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଏହା ନୁହେଁ'— ଏହି ଭାବନା ତୁମ ଦୁଃଖର ଧାରାର ମୂଳ କାରଣ; ଯେତେବେଳେ ଏହା ସମତାର ଅଗ୍ନିରେ ଦହିଯାଏ, ଦୁଃଖ ପାଇଁ ଆଉ କେଉଁଠି ସ୍ଥାନ ରହିବ?
ରାଜନ୍ ଭାଵନମାତ୍ରେଣ ରମ୍ଯାରମ୍ଯଵିଭାଗିତା । ପୌରୁଷାତିଶଯେନାନ୍ତସ୍ ସ୍ଵେନୈଵାଶୁ ଵିଲୀଯତେ
ହେ ରାଜା, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଭାବନା କେବଳ ମନର କଳ୍ପନାରେ ଅଛି; ନିଜ ଆତ୍ମଶକ୍ତିରେ ଏହି ଭେଦ ଅତି ଶୀଘ୍ର ନିଜେ ହରାଯାଏ।
ଅଭାଵନେନ ଭାଵାନାଂ କର୍ତିତ୍ଵା କର୍ମକାନନମ୍ । ପରଂ ସମେତ୍ଯ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଵିଶୋକତର ଆସ୍ସ୍ଵ ଭୋଃ
କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା ଭାବକୁ ମନେ ନ ଆଣିଲେ, କର୍ମର ଜଙ୍ଗଲୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାଯାଏ; ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତିରେ ବସ।
ଭରିତଭୁଵନାଭୋଗୋ ଭୂତ୍ଵା ଵିଭାଗବହିଷ୍କୃତୋ ଗଲିତକଲନୋଲ୍ଲାସୋଲ୍ଲାସୀ ଵିକାସଵିଲାସଵାନ୍ । ନଵନଵମ୍ ଅଜୋ ଵୃଦ୍ଧୋ ଽତ୍ଯନ୍ତଂ ଚିରାଯ ନିରାମଯସ୍ ସମସମସିତସ୍ଵଚ୍ଛାଭୋଗୋ ଭଵାଭଯଚିଦ୍ଵପୁଃ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଭେଦରୁ ପାରାହୋଇ, ସମସ୍ତ ଗଣନା ଓ ଉତ୍ସାହ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ସଦା ନୂତନ, ଅଜନ୍ମା, ପୁରାତନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିରୋଗ, ସମ, ଶୁଦ୍ଧ, ଓ ଭୟହୀନ ଚେତନାର ଦେହ ଧାରଣ କର।
ଯଥାଵର୍ତା ଜଲଭରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବାନି ଵା ମଣୌ । ଯଥେନ୍ଦ୍ରିଯେଷୁ ଵିଷଯା ଯଥାଲୋକଶ୍ ଚ ତେଜସି
ଯେପରି ଜଳର ଧାରାରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣି, ମଣିରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ବିଷୟ, ଓ ଆଲୋକରେ ପ୍ରଭା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ—
ଯଥା ତୃଣାନି ଵା ଵାଯୌ ଦୁର୍ଲକ୍ଷ୍ଯସ୍ପନ୍ଦରୂପିଣି । ତ୍ରିଜଗନ୍ତି ସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ଦୁର୍ଲକ୍ଷ୍ଯେ ଽନୁଭଵାତ୍ମନି
ଯେପରି ଘାସର ଶଳକଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁରେ ଚଳିଥାଏ, ଯାହାର ଗତି ବହୁତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ନୁହେଁ, ସେପରି ଏହି ତିନି ଜଗତ ଅନୁଭୂତିର ଆତ୍ମାରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କମ୍ପିତ ହେଉଛି।
ଯଥା ଦ୍ରଵାଦଯୋ ଽମ୍ବ୍ଵାଦୌ ତାପେ ଵା ତ୍ରସରେଣଵଃ । ସନ୍ନିଵେଶାḫ ପଦାର୍ଥାଙ୍ଗେ ସର୍ଗୌଘାଶ୍ ଚିଦ୍ଘନେ ତଥା
ଯେପରି ପାଣିରେ ତରଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ରହିଥାନ୍ତି, କିମ୍ବା ତାପରେ ଧୂଳିକଣି ଥାଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଚେତନାର ଏକାଠି ଦେହରେ ଅନେକ ଅଂଶ ଭାବେ ବିନ୍ୟସ୍ତ ଅଛି।
ତଦାତ୍ମକା ଅତଦ୍ରୂପାସ୍ ତତ୍ସ୍ଥାସ୍ ତତ୍ସତ୍ତଯା ସ୍ଥିତାଃ । ଅନନ୍ତେ ନାଶିନସ୍ ସର୍ଗା ବୁଦ୍ବୁଦା ଜଲଧାଵ୍ ଇଵ
ସେମାନେ ତାହାର ସ୍ୱରୂପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ଆକୃତି ନୁହେଁ; ସେମାନେ ତାହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଓ ତାହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ଟିକିଛନ୍ତି। ଅନନ୍ତ ଚେତନାରେ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଏପରି, ଯେପରି ସମୁଦ୍ରରେ ଫେନାବୁଦ୍ବୁଦ।
କୃଷ୍ଣେ କୃଷ୍ଣସ୍ ସିତେ ଶୁକ୍ଲୋ ରକ୍ତେ ରକ୍ତୋ ଯଥା ମଣିଃ । ଵର୍ଣେ ନିର୍ଵାସନାଚ୍ଛତ୍ଵାନ୍ ନ ତ୍ଵ୍ ଅସାଵ୍ ଏତି ରଞ୍ଜନାମ୍
ଯେପରି ଏକ ମଣି କଳା ଆଲୋକରେ କଳା, ସ୍ୱେତ ଆଲୋକରେ ସ୍ୱେତ, ଲାଲ ଆଲୋକରେ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ତାହାର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରକୃତି ଶୁଦ୍ଧ ଓ ରଙ୍ଗହୀନ ଥାଏ, ସେପରି—
ମୂଢେ ମୂଢୋ ହତେ ଭଗ୍ନୋ ହୃଷ୍ଟେ ହୃଷ୍ଟସ୍ ତଥେଶ୍ଵରଃ । ଚିତ୍ତେ ନିର୍ଵାସନାଚ୍ଛତ୍ଵାନ୍ ନ ତ୍ଵ୍ ଅସାଵ୍ ଏତି ରଞ୍ଜନାମ୍
ମୂର୍ଖଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୂର୍ଖ, ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିବା, ଖୁସି ଥିବାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖୁସି ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ ପ୍ରଭୁ; କିନ୍ତୁ ଚିତ୍ତର ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଅନୁଭୂତିହୀନ ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଵାସନାତୋ ଜଗଜ୍ଜନ୍ମ ସା ଚ ସଙ୍କେତମାତ୍ରକମ୍ । ଇଦଂ ମମେତି ମିଥ୍ଯୈଵ ଭାଵନଂ ତତ୍ ପରିତ୍ଯଜ
ଏହି ସଂସାର ଗୁପ୍ତ ଆସକ୍ତିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହା କେବଳ ଏକ ରୂପରେ ରହିଥାଏ। 'ଏହା ମୋର' ବୋଲି ଭାବିବା ଏକ ମିଥ୍ୟା ଧାରଣା—ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିଦିଅ।
ରଜୋଧୂମାନ୍ଧ୍ଯତେଜୋଽଭ୍ରୈର୍ ଯଥାକାଶୋ ନ ଲିପ୍ଯତେ । ତଥା ପ୍ରକୃତିସଙ୍କଲ୍ପୈଶ୍ ଚିତ୍ସାରଂ ଖମ୍ ଅଲେପକମ୍
ଯେପରି ଆକାଶ କୁହୁଡ଼ି, ଧୂଳି, ଅନ୍ଧାରି ଓ ମେଘରେ ମିଶିଯାଏ ନାହିଁ, ସେପରି ଚେତନାର ସାର ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଭଳି ପ୍ରକୃତି ଓ ଚିନ୍ତାର ଆଭାସରେ ଆସରିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଯଥା ଭୂମିଗତା ଭାସୋ ରଵିର୍ ଏଵାଙ୍ଗ ନେତରତ୍ । ତଥା ଚିଦ୍ ଏଵ ସଙ୍କଲ୍ପାସ୍ ତନ୍ମଯତ୍ଵେନ ନେତରତ୍
ଯେପରି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଆଲୋକ କେବଳ ସୂର୍ଯ୍ୟର ହୋଇଥାଏ, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ, ସେପରି ଚେତନା ଏକମାତ୍ର ସତ୍ୟ; ଚିନ୍ତାର ଆଭାସ ତାହାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।
ପରମ୍ ଅଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯାତ୍ମା ନିସ୍ସ୍ପନ୍ଦḫ ପଵନୋ ଯଥା । ସ୍ଵଵେଦନାତ୍ମନସ୍ ସ୍ପନ୍ଦାଦ୍ ଆତ୍ମନୈଵୋପଲଭ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ପରମ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଆତ୍ମା, ସେ ନିର୍ମଳ ଓ ଅଚଳ, ଯେପରି ଶାନ୍ତ ବାୟୁ ଚଳନାହୀନ ରହେ। କିନ୍ତୁ ନିଜର ସ୍ୱ-ଜ୍ଞାନର କମ୍ପନ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଆତ୍ମା ନିଜେ ନିଜକୁ ଅନୁଭବ କରେ।
ଅସଦ୍ ଵେଦ୍ଯଂ ଵେଦ୍ଯମ୍ ଇଵ ଚିଦ୍ରୂପତ୍ଵାଚ୍ ଚିନୋତି ଯତ୍ । ଚିନ୍ନାମଯୋଗ୍ଯତା ସାସ୍ଯ ସେଯଂ ସଂସୃତିର୍ ଉତ୍ଥିତା
ଯେଉଁଠି ଅସତ୍ୟ ବସ୍ତୁ ଜ୍ଞାନଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ଚେତନାର ସ୍ୱଭାବ ଦ୍ୱାରା। ଚେତନା ଯାହାକୁ ଜାଣିପାରିବାର ଯୋଗ୍ୟ କରେ, ସେଇଠି ସଂସାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯଥା ସ୍ଫୁରତ୍ ପ୍ରସନ୍ନାମ୍ବୁ ନାନ୍ଯତ୍ ସଲିଲମାତ୍ରତଃ । ତଥା ବ୍ରହ୍ମ ଚିଦଚ୍ଛାତ୍ମ ନେତରଦ୍ ବ୍ରହ୍ମମାତ୍ରତଃ
ଯେପରି ନିର୍ମଳ ପାଣି ଝଲମଲ କଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା କେବଳ ପାଣି ହିଁ, ସେପରି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଆତ୍ମା ଥିବା ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ହିଁ, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ପରମ୍ ଅଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯାତ୍ମ ଯାସ୍ଯ ତୁ ଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯତା । ସୈଷା ଚିନ୍ ନାମ ସୈଵେହ ଦ୍ରଷ୍ଟୃଦୃଶ୍ଯପଦଂ ଗତା
ଯେଉଁଠି ପରମ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଆତ୍ମା ବର୍ଣ୍ଣନାଯୋଗ୍ୟ ହୁଏ, ସେଠି ଏହାକୁ 'ଚେତନା' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏହିଠାରେ ଏହା ଦ୍ରଷ୍ଟା ଓ ଦୃଶ୍ୟ ଭାବକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ।
ନୋଦଯ୍ଯ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଉଦିତଂ ସ୍ପନ୍ଦାଦ୍ ଆଵର୍ତାଦି ଯଥାମ୍ଭସଃ । ତଥାନୁଦଯ୍ଯ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଉଦିତମ୍ ଇଵ ଵିତ୍ତ୍ଵାତ୍ ପରେ ଜଗତ୍
ଯେପରି ଜଳରେ କୌଣସି ଚଳନରୁ ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା ନାହିଁ, ସେପରି ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନରେ ଜଗତ ମଧ୍ୟ ଜଣା ପଡିଲେ ଦେଖାଯାଏ, ଯଦିଓ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମ ନଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯାତ୍ମ ନିସ୍ସ୍ପନ୍ଦḫ ପଵନୋ ଯଥା । ଚିଚ୍ଛବ୍ଦାର୍ଥାତ୍ମତା ଯାତ୍ର ତଦ୍ ଅହନ୍ତାଦିମଜ୍ ଜଗତ୍
ବ୍ରହ୍ମ ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ଏବଂ ନିର୍ଜଳନ, ଯେପରି ଚଳନ ବିହୀନ ପବନ ରହିଥାଏ। ଯେଉଁଠି 'ଚେତନା' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଅନୁଭବ ହୁଏ, ସେଠାରୁ 'ମୁଁ' ଭାବ ଆଦି ହୋଇ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ସ୍ଵଚ୍ଛେ ଽମ୍ଭସି ଦ୍ରଵସ୍ପନ୍ଦାଦ୍ ଯଥାଵର୍ତାଦିତା ମତା । ଅନିର୍ଦେଶ୍ଯେ ପରେ ଵିତ୍ତ୍ଵାତ୍ ତଥା ଚିତ୍ତା ଜଗନ୍ମଯୀ
ଯେପରି ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳରେ ଚଳନ ଓ ଭାବରୁ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ ହୁଏ ବୋଲି ଭାବାଯାଏ, ସେପରି ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ପରମେଶ୍ୱରରେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମନ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ରୂପେ ଦେଖାଯାଏ।
ସର୍ଗସ୍ଯାଦ୍ଯନ୍ତଯୋର୍ ଉକ୍ତୋ ଯẖ କ୍ରମୋ ଵେଦନାତ୍ମକଃ । ସ ଉନ୍ମେଷନିମେଷାଭ୍ଯାଂ ନିମେଷଂ ପ୍ରତି ଚିଦ୍ଦୃଶଃ
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷରେ ଯେଉଁ କ୍ରମ ଅନୁଭୂତି ରୂପ, ସେ କ୍ରମ ଚେତନାର ଖୋଲିବା ଓ ବନ୍ଦ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଘଟେ, ଏହି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବନ୍ଦ ହେବା ଚେତନା ଦ୍ରଷ୍ଟା ପାଇଁ।
ପ୍ରସରନ୍ତି ଯଥା ସ୍ପନ୍ଦାତ୍ ସଲିଲେ ଚକ୍ରକାଦଯଃ । ପ୍ରସରନ୍ତି ପରେ ଵିତ୍ତ୍ଵାତ୍ ତଥାହନ୍ତାଦିତାଦଯଃ
ଯେପରି ଜଳରେ କିଛି ହଲେ ତାହାର ଆଘାତରୁ ଲହରି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରସାରିତ ହୁଏ, ସେପରି ପରମ ଜ୍ଞାନରୁ 'ମୁଁ' ଓ ଏପରି ଭାବନାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ଅଵେଦନଂ ପରଂ ଵିଦ୍ଧି ଵେଦନଂ ସର୍ଗ ଉଚ୍ଯତେ । ଅସତ୍ ସଦ୍ଵେଦନାଦ୍ ଦୃଶ୍ଯଂ ସଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସଦଵେଦନାତ୍
ପରମତତ୍ତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ ହୀନ ବୋଲି ଜାଣ। ଅନୁଭବ ହେଉଛି ସୃଷ୍ଟି। ଅସତ୍ୟକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଅନୁଭବ କଲେ ଦୃଶ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ଅନୁଭବ ନ କଲେ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଅସତ୍ୟ ଲାଗେ।
ଚିତେର୍ ଦୃଶ ଇଵୋନ୍ମେଷାଦ୍ ଅସତ୍ସର୍ଗୋ ଽଵଭାସତେ । ଚିତୀକ୍ଷଣନିମେଷାତ୍ ତୁ ସନ୍ନ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏଵ ନ ଭାସତେ
ଯେପରି ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ ଅସତ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଚେତନା ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇଲେ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଚେତନା ଦୃଷ୍ଟି ନ ଦେଲେ ସତ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ମାଯାଚୂର୍ଣପରିକ୍ଷେପାଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲଜଗଦ୍ ଯଥା । ଖ ଏଵୋଦେତି ଚିଚ୍ଚୂର୍ଣଚମତ୍କାରାଦ୍ ଇଦଂ ତଥା
ଯେପରି ମାୟାର ଚୁରୁଣି ଛିଟିଲେ ଭ୍ରମ ଜଗତ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଚେତନାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଚୁରୁଣି ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଆକାଶରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ଯଥା ସ୍ପନ୍ଦାନ୍ ନିମେଷେ ଽପି ଜଲମ୍ ଆଵର୍ତଲକ୍ଷଵତ୍ । ତଥା ଵିତ୍ତ୍ଵାତ୍ କ୍ଷଣାଦ୍ ଈଶେ ସର୍ଗପ୍ରଲଯଵିଭ୍ରମାଃ
ଯେପରି ଜଳରେ ଏକ ହଲଚଳ କିମ୍ବା ଏକ ଦୃଷ୍ଟିର ଝପକିରେ ଜଳର ଭିତରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିର ଆକୃତି ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଏକ ମାତ୍ର ଜ୍ଞାନରୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟର ଭ୍ରମ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ଚିଦ୍ରୂପସ୍ଯ ଚିରକ୍ଷୀଣଵାସନସ୍ଯାପି ଜୀଵତଃ । ଅଵେଦନମଯୀ ସତ୍ତା ଯସ୍ଯାସୌ ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଚେତନା, ଯାହାଙ୍କର ପୁରୁଣା ସଂସ୍କାର ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ଏବଂ ଯିଏ ଅନୁଭବ ଶୂନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ବଞ୍ଚିଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।
ଅଵାସନମ୍ ଅସଙ୍କଲ୍ପଂ ପ୍ରଵାହାପତିତକ୍ରିଯାଃ । ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସମ୍ପ୍ରବୁଦ୍ଧା ଯେ ତେ ହ୍ଯ୍ ଅଵେଦନସନ୍ମଯାଃ
ଯେଉଁମାନେ ସଂସ୍କାର ଓ ଇଚ୍ଛାର ଅଭାବରେ ସଚେତନ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଜୀବନର ପ୍ରବାହରେ ଲିନ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ଅନୁଭବ ଶୂନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି।
କ୍ରିଯାଵନ୍ତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅସଙ୍କଲ୍ପଵାସନାସ୍ ସ୍ତିମିତାଶଯାଃ । ନିତ୍ଯଂ କାଷ୍ଠସମାଧାନାସ୍ ତେ ଶିଲୋଦରସନ୍ନିଭାଃ
ଯେଉଁମାନେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ସଂସ୍କାର ଓ ଇଚ୍ଛା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହାଙ୍କର ମନ ସଦା କାଠର ଭଳି ଏକାଗ୍ର ଅଛି, ସେମାନେ ପାଥରର ଭିତର ଭଳି ଅଚଳ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।