ନିତ୍ଯୋଦିତଂ ଵିମଲରୂପମ୍ ଅନନ୍ତମ୍ ଆଦ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତି ନେତରକଲାକଲନଂ ହି କିଞ୍ଚିତ୍ । ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଭାଵଯ ନିରଞ୍ଜନତାମ୍ ଉପେତୋ ନିର୍ଵାଣମ୍ ଏହି ସକଲାମଲଶାନ୍ତଵୃତ୍ତିଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଚିରନୂତନ, ନିର୍ମଳ, ଅନନ୍ତ ଓ ଆଦି ଉପରେ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମ ଅଛି, ଯାହାରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତାର ଗଣନା ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭାବନା କର, ନିର୍ମଳତା ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟି ଓ ଅଶାନ୍ତି ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେ।
ଅନାମଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ସମସ୍ତକଲ୍ପକାର୍ଯୈକବୀଜଂ ପରମାଣୁରୂପମ୍ । ବୃହଚ୍ ଚ ତଦ୍ ବୃଂହିତସର୍ଵଭାଵଂ ଖମ୍ ଅସ୍ତି ନାସ୍ତୀଵ ଯଦ୍ ଅସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍
ବ୍ରହ୍ମ ଅସୁସ୍ଥତାରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ କଳ୍ପନାର ଫଳର ଏକମାତ୍ର ବୀଜ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶାଳ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବିସ୍ତାର କରେ। ଏହା ଆକାଶ ପରି, ଏହାଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ନାହିଁ, ନା ଅଛି, ନା ନାହିଁ।
ଅନ୍ଯତ୍ କ୍ଵଚିତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଇଦଂ କଦାଚିନ୍ ନ ସମ୍ଭଵତ୍ଯ୍ ଏଵ ସଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସଚ୍ ଚ । ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ସାଧୋ ଦୃଢନିଶ୍ଚଯୋ ଽନ୍ତସ୍ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଗତାଶଙ୍କଵିଲାସମ୍ ଆସ୍ସ୍ଵ
ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି, କେବେ କିଛି ଘଟିପାରେ କିମ୍ବା ଘଟିନଥାଏ—ଯଦିଓ ଏହା ଅଛି, ତଥାପି ଏହା ନାହିଁ ବୋଲି ମନେ ହୁଏ। ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ, ହେ ମହାନ, ମନରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରୁହ, ସନ୍ଦେହର ଖେଳରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶାନ୍ତ ରୁହ।
ଅନ୍ତର୍ମୁଖସ୍ ସନ୍ ସତତଂ ସମସ୍ତଂ କୁର୍ଵନ୍ ବହିସ୍ସ୍ଥଂ ଖଲୁ କାର୍ଯଜାତମ୍ । ନ ଖେଦମ୍ ଆଯାସି କଦାଚିଦ୍ ଏଵ ଵ୍ଯୋମ୍ନସ୍ ସମାଂ ସଂସ୍ଥିତିମ୍ ଅଭ୍ଯୁପୈଷି
ମନକୁ ଭିତରକୁ ଦେଇ, ସବୁ କାମ ବାହାରେ ହେଉଥିବା ପରି କର, ତେବେ କେବେ ମଧ୍ୟ କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବିବୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ଆକାଶ ସମାନ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବୁ।
ରାମାହଙ୍କାରସତ୍ତାନ୍ତḫ ପ୍ରସୂତେ ସଂସୃତିଭ୍ରମମ୍ । ବାଲସ୍ଯ ଭାଵିତା ଯକ୍ଷଭାଵନେଵୋଗ୍ରଯକ୍ଷକମ୍
ହେ ରାମ, ମନରେ ଅହଂକାର ଥିଲେ, ସଂସାର ଭ୍ରମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେପରିକି ଏକ ଶିଶୁ ଯକ୍ଷକୁ ଭାବିଲେ, ତାହାର ମନରେ ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଅହଙ୍କାରୋପଶାନ୍ତୌ ତୁ ଶାମ୍ଯତୀଯଂ ହି ସଂସୃତିଃ । ମୋହଦା ମିହିକେଵାଙ୍ଗ ପ୍ରାଵୃଟ୍କାଲପରିକ୍ଷଯେ
କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଅହଂକାର ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ସଂସାର ଭ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଶେଷ ହେଲେ କୁହୁଡ଼ି ହରାଯାଏ, ହେ ପ୍ରିୟ।
ରଜ୍ଜ୍ଵାଂ ସର୍ପଭ୍ରମୋ ବନ୍ଧୋର୍ ଵାକ୍ଯେନୈତି ଯଥା କ୍ଷଯମ୍ । ନ ସର୍ପୋ ଽଯମ୍ ଇଯଂ ରଜ୍ଜୁର୍ ଇତ୍ଯାଦ୍ଯେନ ଜନସ୍ଯ ଵୈ
ଯେପରି ରସିରେ ସାପ ଭାବି ଭ୍ରମ ହୁଏ, ଏବଂ ବନ୍ଧୁଙ୍କର 'ଏହା ସାପ ନୁହେଁ, ଏହା ରସି' ବୋଲି କହିବାରେ ସେଇ ଭ୍ରମ ଦୂରିଯାଏ, ସେପରି ଲୋକଙ୍କର ଭ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଉପଦେଶରେ ଦୂରିଯାଏ।
ତଥା ଗୁରୋର୍ ଗିରା ଶାନ୍ତିମ୍ ଏତ୍ଯ୍ ଅହମ୍ଭାଵଵିଭ୍ରମଃ । ମାହଙ୍କାରମ୍ ଅସଦ୍ରୂପଂ ଭାଵଯେତ୍ଯାଦିରୂପଯା
ଏହିପରି ଗୁରୁଙ୍କର କଥା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, 'ଏହି ମିଥ୍ୟା ଅହଂକାରକୁ ଭାବନା କରନି, ଏହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କର' ବୋଲି କହିଲେ, ଅହଂକାରର ଭ୍ରମ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଅଭ୍ଯାସାଜ୍ ଜ୍ଞାନଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ସତ୍ସଙ୍ଗମକଥାକ୍ରମୈଃ । ଅହମ୍ଭ୍ରମଶ୍ ଶମଂ ଯାତି ଜନ୍ତୋର୍ ଆନ୍ଧ୍ଯମ୍ ଇଵାଞ୍ଜନୈଃ
ଜ୍ଞାନ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାରେ, ଏବଂ ସଦ୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଓ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବାରେ, ମନୁଷ୍ୟର ଅହଂକାର ଭ୍ରମ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଯେପରି ଆଞ୍ଜନ ଲଗାଇଲେ ଅନ୍ଧତା ଦୂରିଯାଏ।
ଵିଦ୍ଯମାନମ୍ ଅପି ସ୍ଥୂଲଂ ଯତ୍ ତତ୍ କ୍ଷଯି ନିଘର୍ଷଣୈଃ । ଉଦପାନଶିଲାପ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗ କ୍ଷୀଯତେ ଘଟଘର୍ଷଣୈଃ
ଏହିପରି, ଯେଉଁଠି ଦୃଢ଼ ଓ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ପୁନଃପୁନଃ ଘସିବାରେ ଖରାପ ହୁଏ, ଯେପରି କୁଆଁ ପାଖରେ ପଥର ଘଡ଼ା ଘସିଘସି କ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଅହଙ୍କୃତେର୍ ଅଵିଦ୍ଯାଯା ଭାଵିତାଯା ଅକାରଣମ୍ । ନାଶେ କ ଇଵ ସନ୍ଦେହୋ ଵିଚାରୈର୍ ନାଶହେତୁଭିଃ
ଯେତେବେଳେ ମନର ଅଜ୍ଞାନ ଅର୍ଥାତ୍ ଅହଂକାର କୌଣସି କାରଣ ବିନା ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ତାହାର ନଶ୍ୱରତା ବିଷୟରେ କଣସି ସନ୍ଦେହ ରହିପାରିବ? କାରଣ, ଅନ୍ୱେଷଣ ନିଜେ ତାହାକୁ ନଶ୍ୱର କରିଦେଉଛି।
ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ ଚିତ୍ତେ ଽହଙ୍କାରନାମନି । ଗଲିତେ ଵା ଗଲଦ୍ରୂପେ ଲିଙ୍ଗଂ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ କିଂ ଭଵେତ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ, ଯେତେବେଳେ ମନରେ 'ମୁଁ' ବୋଧ ଅର୍ଥାତ୍ ଅହଂକାର ଗଳିଯାଏ କିମ୍ବା ତାହାର ଆକୃତି ହରାଯାଏ, ତେବେ ଏହି ଜୀବର ଅସ୍ତିତ୍ୱର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ରହିଯାଏ କି?
ଵିଵେକାବ୍ଦୋଦଯେନାଙ୍ଗ ଶାମ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଂ ଦେହଧନ୍ଵନି । ସ୍ଵଚିତ୍ତମୃଗତୃଷ୍ଣାଯାଂ ନ ସଂସୃତ୍ଯାତପୋ ଭଵେତ୍
ହେ ପ୍ରିୟ, ବିବେକର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ଓ ଦେହର ମରୁଭୂମି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ନିଜ ମନର ମୃଗମରୀଚିକାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ତାପ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଉରଵୋ ଽପି ହି ସଞ୍ଜାତା ନ ସ୍ପୃଶନ୍ତ୍ଯ୍ ଆଶଯଂ ସିତମ୍ । ଲୋଭମୋହାଦଯୋ ଦୋଷାḫ ପଯାଂସୀଵ ସରୋରୁହମ୍
ଯଦିଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆସକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକି ଶୁଦ୍ଧ ମନକୁ ଛୁଁଇପାରନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳ ମାନେ ପଦ୍ମକୁ ଛୁଁଇନଥାଏ।
ମୁଦିତାଦ୍ଯାଶ୍ ଶ୍ରିଯୋ ଵକ୍ତ୍ରଂ ନ ମୁଞ୍ଚନ୍ତି କଦାଚନ । ସୌଭାଗ୍ଯସୁଖଦାଯିନ୍ଯḫ ପୁଷ୍ପଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୋ ମଧୁଂ ଯଥା
ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସି ପରି ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଭାବଗୁଡ଼ିକ, ସମୃଦ୍ଧିର ମୁହଁକୁ କେବେ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀମାନେ, ଫୁଲରେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଯେପରି ଲାଗି ରହେ, ସେପରି ସମୃଦ୍ଧି ସହ ଲାଗି ରହନ୍ତି।
କଥଂ ସଂସୃତିର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଵିଚାରେ ମୁଦିତୋଦଯେ । ଉଦେତି ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚିତ୍ତଂ ଚ ଗଲନାଯ ପ୍ରଵର୍ତତେ
‘କିପରି ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ?’ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମନରେ ଉଠିଲେ ଓ ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତେବେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ମନ ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଗଲତ୍ଯ୍ ଅହଙ୍କାରମଯେ ଚିତ୍ତେ ଚଲତି ଦୁଷ୍କୃତେ । ଵାସନାଗ୍ରନ୍ଥଯẖ ଖିନ୍ନା ଇଵ ତ୍ରୁଟ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଲଂ ଶନୈଃ
ଅହଂକାରରେ ଗଠିତ ମନ ଗଳିଯିବାବେଳେ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଚିରକାଳର ଆଶା-ଅଭିଳାଷାର ଗଠନ ଥକିଯାଇ ଦୀରେ-ଦୀରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୁଲିଯାଏ।
କୋପସ୍ ତାନଵମ୍ ଆଯାତି ଶରଦୀଵ ପଯୋଧରଃ । ମୋହୋ ମାନ୍ଦ୍ଯମ୍ ଉପାଦତ୍ତେ ପ୍ରଭାତେ ତିମିରଂ ଯଥା
କ୍ରୋଧ ଶରଦ୍ ଋତୁରେ ମେଘ ଯେପରି ପତଳା ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ; ମୋହ ଉଷାକାଳରେ ଅନ୍ଧକାର ଯେପରି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଯାଏ।
କାମẖ କ୍ଲମଂ ଗଚ୍ଛତି ଚ ଦୀର୍ଘାଧ୍ଵଗ ଇଵାତପେ । ଲୋଭḫ ପଲାଯତେ କ୍ଵାପି ଵ୍ଯାଲୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେଵ ବର୍ହିଣମ୍
ଇଚ୍ଛା ଦୀର୍ଘ ଦୂର ପଥିକ ଭଳି ଘର୍ମରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୁଏ; ଲୋଭ ମୟୂରକୁ ଦେଖି ଅଜଗର ଯେପରି ଲୁଚିଯାଏ, ସେପରି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଚାଲିଯାଏ।
ନୋଲ୍ଲସନ୍ତୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈର୍ ଅହନୀଵ ନିଶାଚରାଃ । ନ ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚକୈẖ ଖେଦḫ ପ୍ରାଵୃଷୀଵାକୁଲଂ ରଜଃ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦିନରେ ରାତିର ପଶୁମାନେ ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏନାହିଁ, ସେପରି ଉତ୍ସାହିତ ହୁଏନାହିଁ; ବର୍ଷାରେ ଧୂଳି ଯେପରି ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ତେଣୁ କ୍ଲାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଭଲେ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ।
ନ ଦୁẖଖାନ୍ଯ୍ ଉପଗର୍ଜନ୍ତି ଗଜା ଇଵ ଵିଯୌଵନାଃ । ନ ସୁଖାନ୍ଯ୍ ଉପଧାଵନ୍ତି ପଯାଂସୀଵୋଗ୍ରସେତୁନା
ଦୁଃଖମାନେ ଯୁବନ ହରାଇଥିବା ହାତୀ ଭଳି ଗର୍ଜନ କରୁନାହାନ୍ତି; ସୁଖମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ରୋକାଯାଇଥିବା ପାଣି ଭଳି ଦୌଡ଼ି ଆସିନାହାନ୍ତି।
ସୁଖଦୁẖଖାଦଯଶ୍ ଚୈତେ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଯଦି ଵା ମୁଖେ । ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଏଵ ତତ୍ ସାଧୋ ନ ତୁ ଲିମ୍ପନ୍ତି ତେ ମନଃ
ସୁଖ, ଦୁଃଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବଗୁଡ଼ିକ ବାହାରେ ଦେଖାଯାଇପାରେ କିମ୍ବା ନ ଦେଖାଯାଇପାରେ; ହେ ମହାନ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, କିନ୍ତୁ ମନକୁ ଛୁଁଇପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ଚିତ୍ତେ ଗଲତି ଗୀର୍ଵାଣଗଣସ୍ଯ ସ୍ପୃହଣୀଯତାମ୍ । ସାଧୁର୍ ଗଚ୍ଛତ୍ଯ୍ ଉଦେତ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯ ସମତାଶୀତଚନ୍ଦ୍ରିକା
ମନରେ ଏପରି ଅବସ୍ଥା ଆସିଲେ, ଯାହାକୁ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେଠାରେ ଜଣେ ସାଧୁ ସମତାର ଶୀତଳ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ଇଦଂ ଶାନ୍ତଂ ଚ କାନ୍ତଂ ଚ ଦୀପ୍ତମ୍ ଅପ୍ରତିଘାତି ଚ । ନିଭୃତଂ ଚୋର୍ଜିତଂ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ଭଵତୀନ୍ଦ୍ଵମଲଂ ଵପୁଃ
ଏହି ଅବସ୍ଥା ଶାନ୍ତ, ଆନନ୍ଦମୟ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, କୌଣସି ବାଧା ନାହିଁ; ନିରବ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପବିତ୍ର ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ଭାଵାଭାଵଵିଭୁଗ୍ନୋ ଽପି ଵିଚିତ୍ରୋ ଽପି ମହାନ୍ ଅପି । ନାନନ୍ଦାଯ ନ ଖେଦାଯ ସତାଂ ସଂସୃତିଵିଭ୍ରମଃ
ବସ୍ତୁ ଥିବା କିମ୍ବା ନଥିବାରେ ଏହା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ବିଭିନ୍ନ ଏବଂ ବିଶାଳ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜଗତର ଭ୍ରମ ସତ୍ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, ନ ଦୁଃଖ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଯାଲୋକନସାଧ୍ଯେ ଽସ୍ମିନ୍ ଵସ୍ତୁନ୍ଯ୍ ଅସ୍ତମିତାପଦି । ପ୍ରଵର୍ତତେ ନ ଯୋ ମୋହାତ୍ ତଂ ଧିଗ୍ ଅସ୍ତୁ ନରାଧମମ୍
ଯାହାକୁ ବୁଦ୍ଧିର ଆଲୋକରେ ଜଣାଯାଏ ଏବଂ ଯାହା କେବେ ନାସ୍ତ ହୁଏନି, ସେଠାରେ ଯେଉଁଠି ମୂଢତାରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରେନି, ସେଉଁଠି ଏମିତି ମନୁଷ୍ୟ ନିନ୍ଦନୀୟ।
ଵିଶ୍ରାନ୍ତିମ୍ ଆପ୍ତୁମ୍ ଉଚିତାଂ ଚିରମ୍ ଅଙ୍ଗ ଦୁẖଖରତ୍ନାକରଂ ଜନନସାଗରମ୍ ଉତ୍ତିତୀର୍ଷୋଃ । କୋ ଽହଂ କଥଂ ଜଗଦ୍ ଇଦଂ ଚ ପରଶ୍ ଚ କସ୍ ସ୍ଯାତ୍ କିଂ ଭୋଗକୈର୍ ଇତି ମତିḫ ପରମୋ ଽଭ୍ଯୁପାଯଃ
ହେ ପ୍ରିୟ, ଜନ୍ମର ସମୁଦ୍ର ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଃଖ ରତ୍ନ ଭରିଛି, ସେଠାରୁ ପାର ହେବାକୁ ଚାହାଁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ଶାନ୍ତି ଲାଗି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ ହେଉଛି – ମୁଁ କିଏ? ଏହି ସଂସାର କିପରି ହେଲା? ଏହା କାହାର? କି ଭୋଗ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ କିଏ ଭୋଗ କରିବ? – ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ମନରେ ଉଠିବା।
ଭଵତାମ୍ ଆଦିପୁରୁଷ ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ ନାମ ଭୂପତିଃ । ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁଵଂଶପ୍ରଭଵୋ ଯଥା ମୁକ୍ତସ୍ ତଥା ଶୃଣୁ
ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ସେ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ଆଦିପୁରୁଷ। ସେ କିପରି ମୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ, ଏହି କଥା ଶୁଣ।
ଇକ୍ଷ୍ଵାକୁର୍ ଇତି ଵିଖ୍ଯାତୋ ଭୂପୋ ଭାସ୍କରଵଂଶଜଃ । ଆସୀତ୍ ପତିର୍ ମହୀପାନାଂ ପିତୄଣାମ୍ ଇଵ ଧର୍ମରାଟ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟ ବଂଶର ଜନ୍ମ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ନାମକ ରାଜା ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ସେ ପୃଥିବୀର ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଧର୍ମରାଜ ପିତୃମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ସେଉଁପରି ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ ଥିଲେ।
ହିମଶୀତସ୍ଵଭାଵୋ ଽପି ପଦାର୍ଥାନ୍ ଅନ୍ତର୍ ଅସ୍ପୃଶନ୍ । ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ସୂର୍ଯକାନ୍ତାଦ୍ରିର୍ ଇଵ ଜ୍ଵଲତି ଯୋ ଽରିଷୁ
ସେ ତାଳ ହିମ ପରି ଶାନ୍ତ ସ୍ୱଭାବ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭିତରେ କୌଣସି ବିଷୟକୁ ଛୁଇଁନଥିଲେ। ତଥାପି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ସହ ବିଗ୍ରହ କାଳରେ ଦିନମଧ୍ୟାନର ସୂର୍ଯ୍ୟରେ ଜଳୁଥିବା ପାର୍ବତ ପରି ଜ୍ୱଳିଉଥିଲେ।