ତଦ୍ ଏଵ କଲ୍ପିତାକାରମ୍ ଅଗେନ୍ଦ୍ରାଦୀଵ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଅସଦ୍ରୂପଶରୀରାର୍ଥମ୍ ଅର୍ଥẖ କ ଇତରୈẖ କ୍ରମୈଃ
ସେଇ ଚେତନା ନିଜେ କଳ୍ପିତ ଆକୃତି ଧରି ଦେଖାଯାଏ, ସ୍ୱପ୍ନରେ ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେଖିବା ପରି। ଏହି ଅସତ୍ୟ ଦେହର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନେକ ଭିନ୍ନ ଉପାୟରେ ପୂରଣ ହୁଏ।
ଅନ୍ତସ୍ସ୍ଵାନୁଭଵାନନ୍ଦଫଲା ନିଶ୍ଶେଷତẖ କ୍ରିଯାଃ । ସମଗ୍ରାଣାଂ ପଦାର୍ଥାନାମ୍ ଆସଵାଦ୍ଯନୁଭୂତିଵତ୍
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଯେଉଁଠି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ, ସେସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ପୂରାପୂରି ଭିତରେ ହୁଏ; ଯେପରି ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥର ରସ ଅନୁଭବ ମଧ୍ୟ ଭିତରେ ହୁଏ।
ଅସ୍ତୀହ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଏଵୈକଂ ନ ଦ୍ଵିତୀଯାସ୍ତି କଲ୍ପନା । ନିର୍ମଲୋ ନିତ୍ଯ ଆତ୍ମାସ୍ତି ଯୋ ନାସ୍ତୀଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ଏଠାରେ କେବଳ ଗୋଟିଏ ଜିନିଷ ଅଛି, ଦ୍ୱିତୀୟ କିଛି ନାହିଁ, କୌଣସି କଳ୍ପନା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଶୁଦ୍ଧ, ଚିରନ୍ତନ ଆତ୍ମା ମାତ୍ର ଅଛି, ଯାହାକୁ ନ ଅଛି ବୋଲି, ନ ନାହିଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନୈଵ ତସ୍ଯ ମଲଂ ନାଙ୍କୋ ନ ଵିଚ୍ଛେଦୋ ନ ଵସ୍ତୁତା । ନ ସତ୍ତା ନାପି ଚାସତ୍ତା ତ୍ଵତ୍ତା ମତ୍ତା ନ ଚୈଵ ଚ
ତାହାର କୌଣସି ଦୁଷିତତା ନାହିଁ, କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ, ବିଚ୍ଛେଦ ନାହିଁ, ଏହା କୌଣସି ବସ୍ତୁ ନୁହେଁ; ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ, ନ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅଛି, ଏହା ତୁମର ନୁହେଁ, ମୋର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା କିଛି ଅନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଆତ୍ମୈଵାସ୍ତୀହ ନାନ୍ଯୋ ଽସ୍ତି ତ୍ଯଜ ରାମେତରାଂ ଧିଯମ୍ । ନିର୍ଦ୍ଵିତ୍ଵୋ ଽଥ ନିରେକତ୍ଵସ୍ ସମୋ ନିତ୍ଯୋଦିତୋ ଭଵ
ଏଠାରେ କେବଳ ଆତ୍ମା ଅଛି, ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ। ରାମ, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତାକୁ ଛାଡ଼। ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ଭିନ୍ନତାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମଭାବ ଓ ସଦା ଜାଗୃତ ରୁହ।
ତଦ୍ ଏତେ ଭଗଵନ୍ ବ୍ରୂହି ମନୋବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦଯẖ କଥମ୍ । ସଂସ୍ଥିତା ଯୈର୍ ଇହ ପ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଇଦଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ତ୍ଵଯା ମଯି
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ କହନ୍ତୁ—ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଆଦି କିପରି ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆପଣ ଏଠି ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ମୋତେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି?
ଶାସ୍ତ୍ରସଂଵ୍ଯଵହାରାର୍ଥଂ ଶବ୍ଦରାଶିḫ ପ୍ରକଲ୍ପିତଃ । ମିଥ୍ଯୈଷ ଚିତ୍ତବୁଦ୍ଧ୍ଯାଦ୍ଯୋ ନ ରାମ ପରମାର୍ଥତଃ
ଶାସ୍ତ୍ରର କଥାବାର୍ତ୍ତା ପାଇଁ କେବଳ ଶବ୍ଦମାନଙ୍କୁ ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ରାମ, ଏହି ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଆଦି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏହା ମିଥ୍ୟା।
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... । ଚିତ୍ସତ୍ତାମାତ୍ରମ୍ ଏଵୈତତ୍ ପରାକାଶାତ୍ମକଂ ତଥା
ଏହା କେବଳ ଚିତ୍ତର ସତ୍ତା ମାତ୍ର, ଏବଂ ଏହିପରି ଏହା ପରମ ଆକାଶର ସ୍ୱରୂପ।
ଅପ୍ସତ୍ତାମାତ୍ରମ୍ ଏଵୈତଦ୍ ଵୀଚ୍ଯାଵର୍ତାଦିକଂ ଯଥା । ସର୍ଵୋ ଜଗତ୍ପଦାର୍ଥୌଘଶ୍ ଚିଦାକାଶାତ୍ମକସ୍ ତଥା
ଯେପରି ତରଙ୍ଗ ଓ ଝାଲ ମାତ୍ର ଜଳ ଅଟୁଟ ଅଂଶ, ସେପରି ଏହି ସମସ୍ତ ସଂସାରର ଜେତେ ଜିନିଷ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଚେତନାର ଆକାଶର ଅଂଶ।
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... । ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନେ ପୁରାନୀକଂ ସ୍ପନ୍ଦନେ ଵା ଯଥାନିଲଃ
ଯେପରି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଏକ ସହର ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ବାୟୁରେ ହଳଚଳ ହୁଏ, ସେପରି...
ନିତ୍ଯୋଦିତଂ ଵିମଲରୂପମ୍ ଅନନ୍ତମ୍ ଆଦ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତି ନେତରକଲାକଲନଂ ହି କିଞ୍ଚିତ୍ । ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଭାଵଯ ନିରଞ୍ଜନତାମ୍ ଉପେତୋ ନିର୍ଵାଣମ୍ ଏହି ସକଲାମଲଶାନ୍ତଵୃତ୍ତିଃ
ଏଠାରେ ଏକ ଚିରନୂତନ, ନିର୍ମଳ, ଅନନ୍ତ ଓ ଆଦି ଉପରେ ଥିବା ବ୍ରହ୍ମ ଅଛି, ଯାହାରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତାର ଗଣନା ନାହିଁ। ଏହିପରି ଭାବନା କର, ନିର୍ମଳତା ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଦୁଷ୍ଟି ଓ ଅଶାନ୍ତି ଛାଡ଼ି ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେ।
ଅନାମଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ସମସ୍ତକଲ୍ପକାର୍ଯୈକବୀଜଂ ପରମାଣୁରୂପମ୍ । ବୃହଚ୍ ଚ ତଦ୍ ବୃଂହିତସର୍ଵଭାଵଂ ଖମ୍ ଅସ୍ତି ନାସ୍ତୀଵ ଯଦ୍ ଅସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍
ବ୍ରହ୍ମ ଅସୁସ୍ଥତାରୁ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ କଳ୍ପନାର ଫଳର ଏକମାତ୍ର ବୀଜ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶାଳ, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ବିସ୍ତାର କରେ। ଏହା ଆକାଶ ପରି, ଏହାଠାରୁ ଅଲଗା କିଛି ନାହିଁ, ନା ଅଛି, ନା ନାହିଁ।
ଅନ୍ଯତ୍ କ୍ଵଚିତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଇଦଂ କଦାଚିନ୍ ନ ସମ୍ଭଵତ୍ଯ୍ ଏଵ ସଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସଚ୍ ଚ । ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ସାଧୋ ଦୃଢନିଶ୍ଚଯୋ ଽନ୍ତସ୍ ସ୍ଥିତ୍ଵା ଗତାଶଙ୍କଵିଲାସମ୍ ଆସ୍ସ୍ଵ
ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି, କେବେ କିଛି ଘଟିପାରେ କିମ୍ବା ଘଟିନଥାଏ—ଯଦିଓ ଏହା ଅଛି, ତଥାପି ଏହା ନାହିଁ ବୋଲି ମନେ ହୁଏ। ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ ବିଶ୍ୱାସ ସହିତ, ହେ ମହାନ, ମନରେ ଦୃଢ଼ ହୋଇ ରୁହ, ସନ୍ଦେହର ଖେଳରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଶାନ୍ତ ରୁହ।
ଅନ୍ତର୍ମୁଖସ୍ ସନ୍ ସତତଂ ସମସ୍ତଂ କୁର୍ଵନ୍ ବହିସ୍ସ୍ଥଂ ଖଲୁ କାର୍ଯଜାତମ୍ । ନ ଖେଦମ୍ ଆଯାସି କଦାଚିଦ୍ ଏଵ ଵ୍ଯୋମ୍ନସ୍ ସମାଂ ସଂସ୍ଥିତିମ୍ ଅଭ୍ଯୁପୈଷି
ମନକୁ ଭିତରକୁ ଦେଇ, ସବୁ କାମ ବାହାରେ ହେଉଥିବା ପରି କର, ତେବେ କେବେ ମଧ୍ୟ କ୍ଲାନ୍ତି ଅନୁଭବିବୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ଆକାଶ ସମାନ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବୁ।
ରାମାହଙ୍କାରସତ୍ତାନ୍ତḫ ପ୍ରସୂତେ ସଂସୃତିଭ୍ରମମ୍ । ବାଲସ୍ଯ ଭାଵିତା ଯକ୍ଷଭାଵନେଵୋଗ୍ରଯକ୍ଷକମ୍
ହେ ରାମ, ମନରେ ଅହଂକାର ଥିଲେ, ସଂସାର ଭ୍ରମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେପରିକି ଏକ ଶିଶୁ ଯକ୍ଷକୁ ଭାବିଲେ, ତାହାର ମନରେ ଭୟଙ୍କର ଯକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
ଅହଙ୍କାରୋପଶାନ୍ତୌ ତୁ ଶାମ୍ଯତୀଯଂ ହି ସଂସୃତିଃ । ମୋହଦା ମିହିକେଵାଙ୍ଗ ପ୍ରାଵୃଟ୍କାଲପରିକ୍ଷଯେ
କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଅହଂକାର ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ସଂସାର ଭ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଶେଷ ହେଲେ କୁହୁଡ଼ି ହରାଯାଏ, ହେ ପ୍ରିୟ।
ରଜ୍ଜ୍ଵାଂ ସର୍ପଭ୍ରମୋ ବନ୍ଧୋର୍ ଵାକ୍ଯେନୈତି ଯଥା କ୍ଷଯମ୍ । ନ ସର୍ପୋ ଽଯମ୍ ଇଯଂ ରଜ୍ଜୁର୍ ଇତ୍ଯାଦ୍ଯେନ ଜନସ୍ଯ ଵୈ
ଯେପରି ରସିରେ ସାପ ଭାବି ଭ୍ରମ ହୁଏ, ଏବଂ ବନ୍ଧୁଙ୍କର 'ଏହା ସାପ ନୁହେଁ, ଏହା ରସି' ବୋଲି କହିବାରେ ସେଇ ଭ୍ରମ ଦୂରିଯାଏ, ସେପରି ଲୋକଙ୍କର ଭ୍ରମ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଉପଦେଶରେ ଦୂରିଯାଏ।
ତଥା ଗୁରୋର୍ ଗିରା ଶାନ୍ତିମ୍ ଏତ୍ଯ୍ ଅହମ୍ଭାଵଵିଭ୍ରମଃ । ମାହଙ୍କାରମ୍ ଅସଦ୍ରୂପଂ ଭାଵଯେତ୍ଯାଦିରୂପଯା
ଏହିପରି ଗୁରୁଙ୍କର କଥା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, 'ଏହି ମିଥ୍ୟା ଅହଂକାରକୁ ଭାବନା କରନି, ଏହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କର' ବୋଲି କହିଲେ, ଅହଂକାରର ଭ୍ରମ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଅଭ୍ଯାସାଜ୍ ଜ୍ଞାନଶାସ୍ତ୍ରାଣାଂ ସତ୍ସଙ୍ଗମକଥାକ୍ରମୈଃ । ଅହମ୍ଭ୍ରମଶ୍ ଶମଂ ଯାତି ଜନ୍ତୋର୍ ଆନ୍ଧ୍ଯମ୍ ଇଵାଞ୍ଜନୈଃ
ଜ୍ଞାନ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଅଭ୍ୟାସ କରିବାରେ, ଏବଂ ସଦ୍ଜନଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଓ ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣିବାରେ, ମନୁଷ୍ୟର ଅହଂକାର ଭ୍ରମ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ଯେପରି ଆଞ୍ଜନ ଲଗାଇଲେ ଅନ୍ଧତା ଦୂରିଯାଏ।
ଵିଦ୍ଯମାନମ୍ ଅପି ସ୍ଥୂଲଂ ଯତ୍ ତତ୍ କ୍ଷଯି ନିଘର୍ଷଣୈଃ । ଉଦପାନଶିଲାପ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗ କ୍ଷୀଯତେ ଘଟଘର୍ଷଣୈଃ
ଏହିପରି, ଯେଉଁଠି ଦୃଢ଼ ଓ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ପୁନଃପୁନଃ ଘସିବାରେ ଖରାପ ହୁଏ, ଯେପରି କୁଆଁ ପାଖରେ ପଥର ଘଡ଼ା ଘସିଘସି କ୍ଷୟ ହୁଏ।
ଅହଙ୍କୃତେର୍ ଅଵିଦ୍ଯାଯା ଭାଵିତାଯା ଅକାରଣମ୍ । ନାଶେ କ ଇଵ ସନ୍ଦେହୋ ଵିଚାରୈର୍ ନାଶହେତୁଭିଃ
ଯେତେବେଳେ ମନର ଅଜ୍ଞାନ ଅର୍ଥାତ୍ ଅହଂକାର କୌଣସି କାରଣ ବିନା ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ତାହାର ନଶ୍ୱରତା ବିଷୟରେ କଣସି ସନ୍ଦେହ ରହିପାରିବ? କାରଣ, ଅନ୍ୱେଷଣ ନିଜେ ତାହାକୁ ନଶ୍ୱର କରିଦେଉଛି।
ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ ଚିତ୍ତେ ଽହଙ୍କାରନାମନି । ଗଲିତେ ଵା ଗଲଦ୍ରୂପେ ଲିଙ୍ଗଂ ସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ କିଂ ଭଵେତ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଜ୍ଞାନୀ, ଯେତେବେଳେ ମନରେ 'ମୁଁ' ବୋଧ ଅର୍ଥାତ୍ ଅହଂକାର ଗଳିଯାଏ କିମ୍ବା ତାହାର ଆକୃତି ହରାଯାଏ, ତେବେ ଏହି ଜୀବର ଅସ୍ତିତ୍ୱର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ରହିଯାଏ କି?
ଵିଵେକାବ୍ଦୋଦଯେନାଙ୍ଗ ଶାମ୍ଯନ୍ତ୍ଯାଂ ଦେହଧନ୍ଵନି । ସ୍ଵଚିତ୍ତମୃଗତୃଷ୍ଣାଯାଂ ନ ସଂସୃତ୍ଯାତପୋ ଭଵେତ୍
ହେ ପ୍ରିୟ, ବିବେକର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ ଓ ଦେହର ମରୁଭୂମି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ନିଜ ମନର ମୃଗମରୀଚିକାରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମର ତାପ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଉରଵୋ ଽପି ହି ସଞ୍ଜାତା ନ ସ୍ପୃଶନ୍ତ୍ଯ୍ ଆଶଯଂ ସିତମ୍ । ଲୋଭମୋହାଦଯୋ ଦୋଷାḫ ପଯାଂସୀଵ ସରୋରୁହମ୍
ଯଦିଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆସକ୍ତି ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକି ଶୁଦ୍ଧ ମନକୁ ଛୁଁଇପାରନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳ ମାନେ ପଦ୍ମକୁ ଛୁଁଇନଥାଏ।
ମୁଦିତାଦ୍ଯାଶ୍ ଶ୍ରିଯୋ ଵକ୍ତ୍ରଂ ନ ମୁଞ୍ଚନ୍ତି କଦାଚନ । ସୌଭାଗ୍ଯସୁଖଦାଯିନ୍ଯḫ ପୁଷ୍ପଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୋ ମଧୁଂ ଯଥା
ଆନନ୍ଦ ଓ ଖୁସି ପରି ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଭାବଗୁଡ଼ିକ, ସମୃଦ୍ଧିର ମୁହଁକୁ କେବେ ଛାଡ଼ନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହି ଭାଗ୍ୟ ଓ ସୁଖ ଦେଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀମାନେ, ଫୁଲରେ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଯେପରି ଲାଗି ରହେ, ସେପରି ସମୃଦ୍ଧି ସହ ଲାଗି ରହନ୍ତି।
କଥଂ ସଂସୃତିର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଵିଚାରେ ମୁଦିତୋଦଯେ । ଉଦେତି ସତ୍ତ୍ଵଂ ଚିତ୍ତଂ ଚ ଗଲନାଯ ପ୍ରଵର୍ତତେ
‘କିପରି ପୁନର୍ଜନ୍ମ ହୁଏ?’ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମନରେ ଉଠିଲେ ଓ ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତେବେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ମନ ଦେହ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଗଲତ୍ଯ୍ ଅହଙ୍କାରମଯେ ଚିତ୍ତେ ଚଲତି ଦୁଷ୍କୃତେ । ଵାସନାଗ୍ରନ୍ଥଯẖ ଖିନ୍ନା ଇଵ ତ୍ରୁଟ୍ଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଲଂ ଶନୈଃ
ଅହଂକାରରେ ଗଠିତ ମନ ଗଳିଯିବାବେଳେ ଓ ଦୁଷ୍କର୍ମ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଚିରକାଳର ଆଶା-ଅଭିଳାଷାର ଗଠନ ଥକିଯାଇ ଦୀରେ-ଦୀରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୁଲିଯାଏ।
କୋପସ୍ ତାନଵମ୍ ଆଯାତି ଶରଦୀଵ ପଯୋଧରଃ । ମୋହୋ ମାନ୍ଦ୍ଯମ୍ ଉପାଦତ୍ତେ ପ୍ରଭାତେ ତିମିରଂ ଯଥା
କ୍ରୋଧ ଶରଦ୍ ଋତୁରେ ମେଘ ଯେପରି ପତଳା ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଦୁର୍ବଳ ହୁଏ; ମୋହ ଉଷାକାଳରେ ଅନ୍ଧକାର ଯେପରି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଶକ୍ତିହୀନ ହୋଇଯାଏ।
କାମẖ କ୍ଲମଂ ଗଚ୍ଛତି ଚ ଦୀର୍ଘାଧ୍ଵଗ ଇଵାତପେ । ଲୋଭḫ ପଲାଯତେ କ୍ଵାପି ଵ୍ଯାଲୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେଵ ବର୍ହିଣମ୍
ଇଚ୍ଛା ଦୀର୍ଘ ଦୂର ପଥିକ ଭଳି ଘର୍ମରେ କ୍ଲାନ୍ତ ହୁଏ; ଲୋଭ ମୟୂରକୁ ଦେଖି ଅଜଗର ଯେପରି ଲୁଚିଯାଏ, ସେପରି ଅନ୍ୟ କେଉଁଠି ଚାଲିଯାଏ।
ନୋଲ୍ଲସନ୍ତୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈର୍ ଅହନୀଵ ନିଶାଚରାଃ । ନ ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚକୈẖ ଖେଦḫ ପ୍ରାଵୃଷୀଵାକୁଲଂ ରଜଃ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ଦିନରେ ରାତିର ପଶୁମାନେ ଯେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏନାହିଁ, ସେପରି ଉତ୍ସାହିତ ହୁଏନାହିଁ; ବର୍ଷାରେ ଧୂଳି ଯେପରି ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ତେଣୁ କ୍ଲାନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଭଲେ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ।