ଯଥା କଟକଶବ୍ଦାର୍ଥଃ ପୃଥକ୍ତ୍ଵାର୍ହୋ ଽସ୍ତି କାନକେ । ନ ନାମ କଟକେ ତଦ୍ଵଜ୍ ଜଗଚ୍ଛବ୍ଦାର୍ଥତା ପରେ
ଯେପରି ଏକ ସୁନାର ଭିତରେ ‘କଙ୍କଣ’ ବୋଲି ଅଲଗା ଅର୍ଥ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ସୁନା ମଧ୍ୟରେ ‘କଙ୍କଣ’ ବୋଲି କିଛି ନାହିଁ, ସେପରି ‘ଜଗତ’ ବୋଲି ଯେଉଁ ଅର୍ଥ ଅଛି, ସେଠାରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭିତରେ ଏହା ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଏଵାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅନନ୍ଯାତ୍ମ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍ ଇଦଂ ଜଗତ୍ । ନ ଜଗଚ୍ଛବ୍ଦକାର୍ଥୋ ଽସ୍ତି ହେମ୍ନୀଵ କଟକାଦିତା
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ପରମବ୍ରହ୍ମରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ନ ଥିବା ଭାବେ ଯଥାଯଥା ଅଛି; ଏଠାରେ ‘ଜଗତ’ ବୋଲି କୌଣସି ସତ୍ୟ ନାହିଁ, ଯେପରି ସୁନାରେ ‘କଙ୍କଣ’ ପରିଚୟ ନାହିଁ।
ଅସତୈଵାସତୀ ତାପନଦ୍ଯେଵ ଲହରୀ ଚଲା । ମନସୈଵେନ୍ଦ୍ରଜାଲଶ୍ରୀର୍ ଜାଗତୀ ପ୍ରଵିତନ୍ଯତେ
ଏହି ଜଗତ ଦୁଃଖର ନଦୀରେ ଏକ ଚଞ୍ଚଳ ତରଙ୍ଗ ପରି ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ୟରେ ଅସତ୍ୟ; ଏହା ମନର ମାୟା ପରି ଏକ ଭ୍ରମ ମାତ୍ର।
ଅଵିଦ୍ଯା ସଂସୃତିର୍ ବନ୍ଧୋ ମାଯା ମୋହୋ ମହତ୍ ତମଃ । କଲ୍ପିତାନୀତି ନାମାନି ଯସ୍ଯାସ୍ ସକଲଵେଦିଭିଃ
ଅଜ୍ଞାନ, ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର, ବନ୍ଧନ, ମାୟା, ମୋହ, ଏବଂ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାର—ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜଣାଶୁଣା ଲୋକେ କେବଳ କଳ୍ପିତ ନାମ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି।
ବନ୍ଧସ୍ଯ ତାଵଦ୍ ରୂପଂ ତ୍ଵଂ କଥ୍ଯମାନମ୍ ଇଦଂ ଶୃଣୁ । ତତସ୍ ସ୍ଵରୂପଂ ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଜ୍ଞାସ୍ଯସୀନ୍ଦୁସମାନନ
ବନ୍ଧନର ସ୍ୱରୂପ କଣ, ଏହାକୁ ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ କହିବି, ଶୁଣ। ପରେ ତୁମେ ମୁକ୍ତିର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିପାରିବ, ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖୀ।
ଦ୍ରଷ୍ଟୁର୍ ଦୃଶ୍ଯତ୍ଵସତ୍ତାଙ୍ଗ ବନ୍ଧ ଇତ୍ଯ୍ ଅଭିଧୀଯତେ । ଦ୍ରଷ୍ଟା ଦୃଶ୍ଯଵଶାଦ୍ ବଦ୍ଧୋ ଦୃଶ୍ଯାଭାଵାଦ୍ ଵିମୁଚ୍ଯତେ
ଦେଖୁଥିବା, ଦେଖାଯାଉଥିବା ଓ ଏହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ ବନ୍ଧନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଦେଖୁଥିବା ଜଣେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବନ୍ଧିଯାଏ, ଦେଖାଯାଉଥିବା ନ ଥିଲେ ସେ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
ଜଗତ୍ ତ୍ଵମ୍ ଅହମ୍ ଇତ୍ଯାଦିସର୍ଗାତ୍ମା ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଉଚ୍ଯତେ । ଯାଵଦ୍ ଏତତ୍ ସମ୍ଭଵତି ତାଵନ୍ ମୋକ୍ଷୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
‘ଜଗତ’, ‘ମୁଁ’, ‘ତୁମେ’ ଇତ୍ୟାଦି ଭାବ ଯାହା ସୃଷ୍ଟିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେହି ହେଉଛି ଦେଖାଯାଉଥିବା। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁକ୍ତି ନାହିଁ।
ନେଦଂ ନେଦମ୍ ଇତି ଵ୍ଯର୍ଥୈଃ ପ୍ରଲାପୈର୍ ନୋପଶାମ୍ଯତି । ସଙ୍କଲ୍ପଜନକୈର୍ ଦୃଶ୍ଯଵ୍ଯାଧିଃ ପ୍ରତ୍ଯୁତ ଵର୍ଧତେ
‘ଏହା ନୁହେଁ, ଏହା ନୁହେଁ’ ବୋଲି ଅର୍ଥହୀନ କଥା କହିଲେ ଏହି ଦେଖାଯାଉଥିବା ରୋଗ ଶାନ୍ତ ହୁଏନି; ବରଂ ଯେଉଁ ଚିନ୍ତା ଏହାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଉଛି, ସେଠାରୁ ଏହା ଆଉ ବଢ଼ିଯାଏ।
ନ ଚ ତର୍କଭରକ୍ଷୋଦୈର୍ ନ ତୀର୍ଥନିଯମାଦିଭିଃ । ସତୋ ଦୃଶ୍ଯସ୍ଯ ଜଗତୋ ଯସ୍ମାଦ୍ ଏତେ ଵିଚାରକାଃ
ନ ତର୍କର ଭାର ଦ୍ୱାରା, ନ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା, ଏହି ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜଗତର ସତ୍ୟତାକୁ ଜଣାଯିବ ନାହିଁ; କାରଣ, ଏସବୁ କେବଳ ତଦନ୍ୱେଷଣର ଉପାୟ ମାତ୍ର।
ଜଗଦ୍ ଦୃଶ୍ଯଂ ତୁ ଯଦ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ନ ଶାମ୍ଯତ୍ଯ୍ ଏଵ ତତ୍ କ୍ଵଚିତ୍ । ନାସତୋ ଵିଦ୍ଯତେ ଭାଵୋ ନାଭାଵୋ ଵିଦ୍ଯତେ ସତଃ
ଯଦି ଏହି ଜଗତ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଅଛି, ତେବେ ଏହା କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କେବେ ଶେଷ ହୁଏ ନାହିଁ; କାରଣ, ଅସତ୍ୟର କେବେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ, ଓ ସତ୍ୟ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅଚେତ୍ଯଚିତ୍ସ୍ଵରୂପାତ୍ମା ଯତ୍ର ଯତ୍ରୈଷ ତିଷ୍ଠତି । ତତ୍ର ତତ୍ରାସ୍ଯ ଦୃଶ୍ଯଶ୍ରୀସ୍ ସମୁଦେତ୍ଯ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଣୂଦରେ
ଏହି ଆତ୍ମା ଯେଉଁଠି ଅଚେତନ ଓ ଚେତନ ଦୁହିଁର ସ୍ୱରୂପରେ ବସିଛି, ସେଉଁଠି ଦୃଶ୍ୟ ଜଗତର ମହିମା ଉଦିତ ହୁଏ—ଏହା ସବୁଠି, ଏକ ଅଣୁର ଭିତରେ ମଧ୍ୟ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଅସ୍ତି ଜଗଦ୍ ଦୃଶ୍ଯଂ ତତ୍ ପ୍ରମୃଷ୍ଟମ୍ ଇଦଂ ମଯା । ତ୍ଯକ୍ତଂ ତପୋଧ୍ଯାନଜପୈର୍ ଇତି କାଞ୍ଚିକତୃପ୍ତିଵତ୍
ସେହିପରି, ଦୃଶ୍ୟ ଜଗତ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛି—ତପ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଜପ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛି, ଯେପରି ଦର୍ପଣ ପୋଲି ହେବା ପରେ ମନ ତୃପ୍ତି ପାଏ।
ଯଦି ନାମ ଜଗଦ୍ ଦୃଶ୍ଯମ୍ ଅସ୍ତି ତତ୍ ପ୍ରତିବିମ୍ବତି । ପରମାଣୂଦରେ ଽପ୍ଯ୍ ଅସ୍ମିଂଶ୍ ଚିଦାଦର୍ଶେ ନ ସଂଶଯଃ
ଯଦି ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଜଗତ୍ ଅଛି ବୋଲି ଧରାଯାଏ, ତେବେ ସେଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ — ଏହା ଚେତନାର ଆଇନାରେ, ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ଅଣୁ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୁଏ।
ଯତ୍ର ତତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ରାମ ଯଥାଦର୍ଶେ ପ୍ରବିମ୍ବତି । ଅଦ୍ରିଦ୍ଯୂର୍ଵୀନଦୀଶାଦି ଚିଦାଦର୍ଶେ ତଥୈଵ ହି
ହେ ରାମ, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଏହା ଅଛି, ଏହା ଆଇନାରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ହେବା ପରି ଦେଖାଯାଏ; ପାହାଡ଼, ମାଟି, ନଦୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯେପରି ଚେତନାର ଆଇନାରେ ଏଭଳି ଦେଖାଯାନ୍ତି।
ତତସ୍ ତତ୍ର ପୁନର୍ ଦୁଃଖଂ ଜରା ମରଣଜନ୍ମନୀ । ଭାଵାଭାଵଗ୍ରହୋତ୍ସର୍ଗାସ୍ ସ୍ଥୂଲସୂକ୍ଷ୍ମଚଲାଚଲାଃ
ତାପରେ ସେଠି ପୁଣି ଦୁଃଖ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ, ଜନ୍ମ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱକୁ ଧରିବା ଓ ଛାଡ଼ିବା, ମୋଟ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ — ଏମିତି ସବୁ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ।
ଇଦଂ ପ୍ରମାର୍ଜିତଂ ଦୃଶ୍ଯଂ ମଯା ନାତ୍ରାହମ୍ ଆସ୍ଥିତଃ । ଏତଦ୍ ଏଵାକ୍ଷଯଂ ବୀଜଂ ସମାଧୌ ସଂସୃତିସ୍ମୃତେଃ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଜଗତକୁ ମୁଁ ଶୁଧ୍ଧ କରିଛି; ଏଥିରେ ମୁଁ ରହୁନାହିଁ। ତଥାପି, ଏହି ଜଗତ୍ ହିଁ ସମାଧିରେ ସଂସାର ସ୍ମୃତି ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ବୀଜ ରହିଛି।
ସତି ତ୍ଵ୍ ଅସ୍ମିଞ୍ ଜଗଦ୍ଦୃଶ୍ଯେ ନିର୍ଵିକଲ୍ପସମାଧିନା । ନ ଚାକ୍ଷଯସୁଷୁପ୍ତତ୍ଵଂ ତୁର୍ଯଂ ଵାପ୍ଯ୍ ଉପପଦ୍ଯତେ
ଏହି ସଂସାର ଦୃଶ୍ୟ ଥିବାବେଳେ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ସମାଧି, ଅକ୍ଷୟ ସୁଷୁପ୍ତି ଅବସ୍ଥା କିମ୍ବା ଚତୁର୍ଥ ଅବସ୍ଥା କେବେ ହେବାକୁ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ଵ୍ଯୁତ୍ଥାନେ ହି ସମାଧୀନାଂ ସୁଷୁପ୍ତାନ୍ତ ଇଵାଖିଲମ୍ । ଜଗଦ୍ଦୁଃଖମ୍ ଇଦଂ ଭାତି ଯଥାସ୍ଥିତମ୍ ଅଖଣ୍ଡିତମ୍
ସମାଧିରୁ ମନ ବାହାରିଲେ, ସମସ୍ତ ସଂସାର ଏହିପରି ଅଟୁଟ ଦୁଃଖ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେପରି ସୁଷୁପ୍ତିର ଶେଷରେ ଦେଖାଯାଏ।
ପ୍ରାପ୍ତଂ ଭଵତି ହେ ରାମ ତତ୍ କିଂ ନାମ ସମାଧିଭିଃ । ଭୂଯୋ ଽନର୍ଥନିପାତେ ହି କ୍ଷଣସାମ୍ଯେ ଽପି କିଂ ସୁଖମ୍
ହେ ରାମ, ସେଠାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ସମାଧିର କଣ ଆଉ ଦରକାର? ଯେତେବେଳେ ଆଉଥରେ ଅନର୍ଥ ଆସିପଡ଼େ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ସମତା ରହିଲେ ମଧ୍ୟ କଣ ସୁଖ ମିଳେ?
ଯଦି ଵାପି ସମାଧାନେ ନିର୍ଵିକଲ୍ପେ ସ୍ଥିତିଂ ଵ୍ରଜେତ୍ । ତଦ୍ ଅକ୍ଷଯସୁଷୁପ୍ତାଭଂ ତନ୍ ମନ୍ଯେ ନାମଲଂ ପଦମ୍
ଯଦି କିଏ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ସମାଧିରେ ଅବିଚଳ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚେ, ମୁଁ ଏହାକୁ ଅକ୍ଷୟ ସୁଷୁପ୍ତି ସଦୃଶ ନିର୍ମଳ ପଦ ଭାବେ ଭାବିଏ।
ପ୍ରାପ୍ଯତେ ସତି ଦୃଶ୍ଯେ ଽସ୍ମିନ୍ ନ ଚ ତନ୍ ନାମ କେନଚିତ୍ । ଯତ୍ର ତତ୍ର କିଲାଯାତି ଚିତ୍ତଭ୍ରାନ୍ତ୍ଯା ଜଗଦ୍ଭ୍ରମଃ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଦଶା କେହି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରେ ନାହିଁ; କାରଣ, ମନର ଭ୍ରମ ଦ୍ୱାରା, ସଂସାରର ମିଥ୍ୟା ଭାବ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ଦ୍ରଷ୍ଟାଥ ଯଦି ପାଷାଣରୂପତାଂ ଭାଵଯନ୍ ବଲାତ୍ । କିଲାସ୍ତେ ତତ୍ ତଦନ୍ତେ ଽପି ଭୂଯୋ ଽସ୍ଯୋଦେତି ଦୃଶ୍ଯତା
ଯଦି ଦର୍ଶକ ବଳଜୋରେ ନିଜକୁ ପଥର ପରି ଭାବିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତେବେ ସେ ଅବସ୍ଥାର ଶେଷରେ ମଧ୍ୟ ସଂସାର ଦୃଶ୍ୟ ପୁଣି ଦେଖାଯାଏ।
ନ ଚ ପାଷାଣତାତୁଲ୍ଯା ନିର୍ଵିକଲ୍ପସମାଧଯଃ । କେଷାଞ୍ଚିତ୍ ସ୍ଥିତିମ୍ ଆଯାନ୍ତି ସର୍ଵୈର୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅନୁଭୂଯତେ
ନିର୍ବିକଳ୍ପ ସମାଧି କେବଳ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ପଥର ସମାନ ଅବସ୍ଥାକୁ ନେଇଯାଏ ନାହିଁ; ଏହି କଥା ସମସ୍ତେ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ନ ଚ ପାଷାଣତାତୁଲ୍ଯା ରୂଢିଂ ଯାତାସ୍ ସମାଧଯଃ । ଭଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଗ୍ର୍ଯଂ ପଦଂ ଶାନ୍ତଂ ଚିଦ୍ରୂପମ୍ ଅଜମ୍ ଅଵ୍ଯଯମ୍
ଯେଉଁ ସମାଧି ପଥର ସମାନ ହୋଇଯାଏ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ରହିପାରେ ନାହିଁ; ସେଗୁଡ଼ିକ ଶାନ୍ତ, ଅଜନ୍ମା, ଅକ୍ଷୟ ଚେତନାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଯଦୀଦଂ ସଦ୍ ଦୃଶ୍ଯଂ ତନ୍ ନ ଶାମ୍ଯେତ୍ କଦାଚନ । ଶାମ୍ଯେତ୍ ତପୋଜପଧ୍ଯାନୈର୍ ଦୃଢମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଜ୍ଞକଲ୍ପନା
ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରପଞ୍ଚ ଯଦି ସତ୍ୟରୂପେ ଅଛି, ତେବେ ଏହା କେବେବି ଶେଷ ହେବ ନାହିଁ। ତପ, ଜପ କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କରିପାରିବା ବୋଲି ଯେ ଭାବାଯାଏ, ସେହି ଭାବନା ଅଜ୍ଞତାର ଫଳ।
ଆଲୀନଵଲ୍ଲରୀରୂପଂ ଯଥା ପଦ୍ମାକ୍ଷକୋଟରେ । ଆସ୍ତେ କମଲିନୀବୀଜଂ ତଥା ଦ୍ରଷ୍ଟରି ଦୃଶ୍ଯଧୀଃ
ଯେପରି ଏକ ବନ୍ଦ ପଦ୍ମ ଡଣ୍ଡର ଭିତରେ ପଦ୍ମବୀଜ ଥାଏ, ସେପରି ଦେଖୁଥିବା ଜଣଙ୍କ ଭିତରେ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରତିତି ରହିଥାଏ।
ଯଥା ରସଃ ପଦାର୍ଥେଷୁ ଯଥା ତୈଲଂ ତିଲାଦିଷୁ । କୁସୁମେଷୁ ଯଥାମୋଦସ୍ ତଥା ଦ୍ରଷ୍ଟରି ଦୃଶ୍ଯଧୀଃ
ଯେପରି ଦ୍ରବ୍ୟରେ ସ୍ୱାଦ, ତିଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବୀଜରେ ତେଲ, ଫୁଲରେ ସୁଗନ୍ଧ ରହିଥାଏ, ସେପରି ଦେଖୁଥିବା ଜଣଙ୍କ ଭିତରେ ଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରତିତି ରହିଥାଏ।
ଯତ୍ର ଯତ୍ର ସ୍ଥିତସ୍ଯାପି କର୍ପୂରାଦେସ୍ ସୁଗନ୍ଧତା । ଯଥୋଦେତି ତଥା ଦୃଶ୍ଯଂ ଚିଦ୍ଧାତୋର୍ ଉଦରେ ଜଗତ୍
ଯେଉଁଠି କମ୍ପୁର କିମ୍ବା ଏପରି ଦ୍ରବ୍ୟ ରଖାଯାଏ, ସେଠି ସେମାନଙ୍କର ସୁଗନ୍ଧ ଉପସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ଚାଲିଆସେ; ସେପରି ଚେତନାର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକଟ ହୁଏ।
ଯଥା ଚାତ୍ର ତଵ ସ୍ଵପ୍ନସଙ୍କଲ୍ପଶ୍ ଚିତ୍ତରାଜ୍ଯଧୀଃ । ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯୈଵ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଧୃଦ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି ଦୃଶ୍ଯଭୂଃ
ଯେପରି ତୁମର ସ୍ୱପ୍ନ, କଳ୍ପନା ଓ ମନର ରାଜ୍ୟର ଭାବନା କେବଳ ତୁମର ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ସେପରି ଏହି ଦୃଶ୍ୟଜଗତ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟରେ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।
ତସ୍ମାଚ୍ ଚିତ୍ତଵିକଲ୍ପସ୍ଥଃ ପିଶାଚୋ ବାଲକଂ ଯଥା । ଵିନିହନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵମ୍ ଏଷାନ୍ତର୍ ଦ୍ରଷ୍ଟାରଂ ଦୃଶ୍ଯରୂପିକା
ଯେପରି ମନରେ ଥିବା ଭୂତ ପିଲାକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ, ସେପରି ଏହି ଦୃଶ୍ୟର ଆକୃତି ମଧ୍ୟ ଭିତରେ ଥିବା ଦର୍ଶକଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରେ।