ପାଦୁକାଗୁଲିକାଖଡ୍ଗରସାଦୀଦମ୍ ଅଥାପି ଚ । ଗୃହୀତ୍ଵା ସିଦ୍ଧମାର୍ଗେଣ ସ୍ଵୀକୁରୁ ସ୍ଵର୍ଗମଣ୍ଡଲମ୍
ତୁମ ପାଦୁକା, ଅଙ୍ଗୁଠି, ତଳୱାର ଓ ଅନ୍ୟ ଦରକାରି ଜିନିଷ ନେଇ, ସିଦ୍ଧମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଯାଇ ସ୍ୱର୍ଗର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ଆକଲ୍ପଂ ଵୈବୁଧା ଭୋଗାସ୍ ତ୍ଵଯା ଵିବୁଧସଦ୍ମନି । ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତେନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯାସ୍ ତେନ ତ୍ଵାମ୍ ଅହମ୍ ଆଗତଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମେ ଜୀବନମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଅର୍ହ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
ଵିମାନଯନ୍ତି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାଂ ନ ତିରସ୍କରଣୈଶ୍ ଶ୍ରିଯମ୍ । ନାଭିଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଚାପ୍ରାପ୍ତାଂ ତ୍ଵାଦୃଶାସ୍ ସାଧୁସାଧଵଃ
ତୁମ ପରି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକେ ଧନ ଆସିଲେ ତାହାକୁ ଅବମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆଉ ଯେତେବେଳେ ଧନ ନଥାଏ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଵିଘ୍ନମ୍ ଆଗତେନାଦ୍ଯ ସୁଖଂ ଵିହରତା ତ୍ଵଯା । ସ୍ଵର୍ଗଃ ପଵିତ୍ରତାଂ ଯାତୁ ହରିଣେଵ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ଆଜି ତୁମେ ବିନା ବାଧାରେ ସୁଖରେ ବ୍ୟତୀତ କରୁଛ, ଏହିପରି ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗ ଶୁଦ୍ଧି ପାଉ, ଯେପରି ଏକ ହରିଣ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ସ୍ଵର୍ଗସମାଚାରଂ ଵେଦ୍ମି ଦେଵାଦିନାଯକ । କିଂ ତୁ ସର୍ଵତ୍ର ମେ ସ୍ଵର୍ଗୋ ନିଯତୋ ନ ତୁ କୁତ୍ରଚିତ୍
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ଜାଣେଁ; କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ସବୁଠାରେ ଅଛି, କେବଳ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ନୁହେଁ।
ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ହି ତୁଷ୍ଯାମି ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ରମେ ପ୍ରଭୋ । ଅଵାଞ୍ଛନତ୍ଵାନ୍ ମନସସ୍ ସର୍ଵତ୍ରାନନ୍ଦଵାନ୍ ଅହମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସବୁଠାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରେଁ; ମୋ ମନ ଆଶା କରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ସବୁଠାରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହେଁ।
ନିଯତଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଏକତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ସ୍ଵର୍ଗକମ୍ ଈଦୃଶମ୍ । ଶକ୍ର ଗନ୍ତୁଂ ନ ଜାନାମି ନାଜ୍ଞାତଂ ଚ କରୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି; ହେ ଶକ୍ର, ମୁଁ ସେଠାକୁ କିପରି ଯିବି, ଏହି କଥା ମୋତେ ଜଣାନାହିଁ, ଏବଂ ମୁଁ ଅଜଣା କାମ କରେ ନାହିଁ।
ସାଧୋ ଵିଦିତଵେଦ୍ଯାନାଂ ପରିପୂର୍ଣଧିଯାଂ ସତାମ୍ । ସଜ୍ଜନାଚରିତଂ ଯୁକ୍ତଂ ମନ୍ଯେ ଭୋଗୋପସେଵନମ୍
ହେ ମହାନୁଭାବ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ ମନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅଛି, ସେମାନଙ୍କର ନୀତିମାନ ଆଚରଣ ଅନୁସାରେ ଭୋଗବିଳାସ କରିବାକୁ ମୁଁ ଉଚିତ ମନେ କରେ।
ଦେଵେଶେ ପ୍ରୋକ୍ତଵତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ଏଵ ସ୍ଥିତେ ନୃପେ । କିମ୍ ଏଵଂ ନୋପଯାମ୍ଯ୍ ଏଵ ତ୍ଵାମ୍ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ ହରିଃ
ଦେବତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଲେ; ତେବେ ହରି କହିଲେ, 'ତୁମେ କାହିଁକି ଏଭଳି ଭାବେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁନାହାଁ?'
ବାଢମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ କାଲେନ ଵଦତୀଷଚ୍ ଛିଖିଧ୍ଵଜେ । କଲ୍ଯାଣଂ ତେ ଽସ୍ତୁ କୁମ୍ଭେତି ଵଦନ୍ନ୍ ଅନ୍ତର୍ଧିମ୍ ଆଯଯୌ
ଶିଖିଧ୍ୱଜ କିଛି ସମୟ ପରେ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି କହିଲେ, ଏବଂ 'ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ହେ କୁମ୍ଭ' ବୋଲି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ତଦ୍ ଦେଵଵୃନ୍ଦମ୍ ଅଖିଲଂ ତ୍ରିଦଶେଶଯୁକ୍ତଂ ତତ୍ର କ୍ଷଣାଦ୍ ଅଲମ୍ ଅଦୃଶ୍ଯମ୍ ଅଭୂଦ୍ ଵିଲୀନମ୍ । କଲ୍ଲୋଲଜାଲମ୍ ଇଵ ଵାରିନିଧୌ ପ୍ରଶାନ୍ତଵାତେ ସ୍ଫୁରନ୍ମକରଫେନଫଣୀନ୍ଦ୍ରଶବ୍ଦମ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏବଂ ତିନି ଲୋକର ମୁଖ୍ୟମାନେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ହେଲେ, ଯେପରି ଶାନ୍ତ ବାତାସରେ ସାଗରର ତରଙ୍ଗ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଝାଗ ଓ ବଡ଼ ସାପର ଶବ୍ଦ ହଠାତ୍ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ତାଂ ମାଯାଂ ଶମମ୍ ଆନୀଯ ଚୂଡାଲା ସମଚିନ୍ତଯତ୍ । ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଭୋଗେଚ୍ଛଯା ନାଯଂ ହ୍ରିଯତେ ଵସୁଧାଧିପଃ
ଚୂଡ଼ାଳା ସେଇ ମାୟାକୁ ନିବାରି ଭାବିଲେ, 'ଭଲ ହେଲା, ଏଇ ପୃଥିବୀର ରାଜା ଭୋଗ ଆଶାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ।'
ଶାନ୍ତସ୍ ସମସମାଭୋଗ ଏଵ ଶକ୍ରସମାଗମେ । ଅସମ୍ଭ୍ରମମ୍ ଅହେଲଂ ଚ କୃତଵାନ୍ ଵ୍ଯଵହାରିତାମ୍
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସମଭାବରେ ରହିଲେ, କୌଣସି ଅସ୍ଥିରତା କିମ୍ବା ଭ୍ରମ ଛାଡ଼ି ସଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କଲେ।
ଭୂଯ ଏଵ ପ୍ରପଞ୍ଚେନ ଵିମୃଶାମ୍ଯ୍ ଏନମ୍ ଆଦରାତ୍ । ରାଗଦ୍ଵେଷପ୍ରଧାନେନ କେନଚିଦ୍ ବୁଦ୍ଧିହାରିଣା
ମୁଁ ପୁନିଥରେ ଆଦର ସହିତ ଏହାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବି, ରାଗ କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷ ଭାବରେ ଯାହା ମନକୁ ଭ୍ରମିତ କରିପାରିବ।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ସା ରାତ୍ରାଵ୍ ଇନ୍ଦାଵ୍ ଅଭ୍ଯୁଦିତେ ଵନେ । ଗୃହୀତମଣ୍ଡନା ନୂନଂ କାନ୍ତା ମଦନିକା ସତୀ
ଏଭଳି ଭାବି, ରାତିରେ ଚାନ୍ଦ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ ଜଙ୍ଗଲରେ, ଶୃଙ୍ଗାରରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସ୍ନେହମୟୀ ମଦନିକା ନିଶ୍ଚୟ ଯାଇଥିଲେ।
ଵାତେ ଵହତି ପୁଷ୍ପାଢ୍ଯେ ମଦିରାମୋଦମାଂସଲେ । ସନ୍ଧ୍ଯାଜପ୍ଯପରେ ନଦ୍ଯାସ୍ ତୀରସଂସ୍ଥେ ଶିଖିଧ୍ଵଜେ
ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମଦର ଗାଢ଼ ଗନ୍ଧ ବାତାସରେ ବହୁଥିଲା, ସେ ସମୟରେ ଶିଖିଧ୍ୱଜ ସନ୍ଧ୍ୟା ସ୍ମରଣରେ ନଦୀ କୂଳରେ ବସିଥିଲେ।
ସନ୍ତାନକଲତାଗେହଂ ନୀରନ୍ଧ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛକୈଃ । ଶୁଦ୍ଧାନ୍ତଂ ଵନଦେଵୀନାଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ମଦାନ୍ଵିତା
ସେ, ମଦରେ ମତ୍ତ, ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଘେରା, ଲତାର ଘର ଭିତରକୁ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଖୋଲା ନାହିଁ, ଭଲିଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ସଙ୍କଲ୍ପିତେ ପୁଷ୍ପଶଯନେ ମାଲ୍ଯମାଲିତା । କଣ୍ଠେ ସଙ୍କଲ୍ପିତଂ କାନ୍ତଂ ଶିଡ୍ଗମ୍ ଆଦାଯ ସଂସ୍ଥିତା
ସେଠାରେ, କଳ୍ପିତ ଫୁଲର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଗଳାରେ କଳ୍ପିତ ପ୍ରିୟତମକୁ ଧରି ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଆଗତ୍ଯାନ୍ଵିଷ୍ଯ କୁଞ୍ଜାନ୍ ସ ପ୍ରଦଦର୍ଶ ଶିଖିଧ୍ଵଜଃ । ଲତାଗେହେ ମଦନିକାକଣ୍ଠେ ଶିଡ୍ଗଂ ମନୋହରମ୍
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ ଖୋଜିବା ପରେ, ଶିଖିଧ୍ୱଜ ଜଣେ ସୁନ୍ଦର ଯୁଗଳକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଲତାମଣ୍ଡପରେ ଜଣେ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ।
କୁନ୍ତଲାଵଲିତସ୍କନ୍ଧଂ ସମାଲବ୍ଧଂ ଚ ଚନ୍ଦନୈଃ । ଶଯନାଵୃତ୍ତିଵିକ୍ଷେପପର୍ଯାକୁଲିତଶେଖରମ୍
ତାଙ୍କର କନ୍ତଳ ଶିର ଉପରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ଦେହରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଶୟନର ଚଳାଚଳରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ହେମାଭେ ଦ୍ଵିଗୁଣାକାରେ ବାଲାବାହୂପଧାନକେ । ମଗ୍ନୈକଶ୍ରଵଣାପାଙ୍ଗକପୋଲତଲକୁନ୍ତଲମ୍
ସେମାନେ ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଦୁଇ ଦିଗରେ ବିସ୍ତୃତ, ଯୁବତୀଙ୍କର ବାହୁ ତାଙ୍କର ଶିର ତଳେ ଥିଲା, ତାଙ୍କର କେଶ ଗଲା ଗଲା ଗାଲରେ ପଡ଼ିଥିଲା, ଏକ କାନ ଓ ଏକ ଚକ୍ଷୁ ଲୁଚିଯାଇଥିଲା।
ମିଥୁନଂ ତଦ୍ ଦଦର୍ଶାଥ ମିଥଃ ପ୍ରହସିତାନନମ୍ । ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯଵଦନାସକ୍ତଂ ଛନ୍ନଂ କଲ୍ପଲତାଂଶୁକୈଃ
ସେ ଦେଖିଲେ, ସେଠାରେ ଏକ ଯୁଗଳ ଏକାଅପରକୁ ହସୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଖ ଏକାଅପର ସହ ଲଗିଥିଲା, ଏହା ସବୁ କଳ୍ପଲତାର ତନ୍ତୁରେ ଢାକାଯାଇଥିଲା।
ଆଲୋଲମାଲ୍ଯଶଯନଂ ମଦନାତୁରମ୍ ଆକୁଲମ୍ । ଅଙ୍ଗରାଗଚ୍ଛଲେନାତ୍ମରାଗମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯମ୍ ଅର୍ପଯତ୍
ମାଳା ଓ ଶଯ୍ୟା ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଦୁହେଁ ମନରେ ଆଗ୍ରହରେ ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ଥିଲେ । ଦୁହେଁ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଅଙ୍ଗରାଗ ଲଗାଇବା ଉପଲକ୍ଷେରେ ନିଜ ଭଲପାଇବା ଦେଉଥିଲେ ।
ରତ୍ଯୁନ୍ମୁଖଂ ଘନାନନ୍ଦମ୍ ଉଦ୍ଦାମମଦମନ୍ମଥମ୍ । ପରସ୍ପରାହତଂ ପୁଷ୍ପୈର୍ ଵକ୍ଷୋଭ୍ଯାଂ ପୀଡିତସ୍ତନମ୍
ସମ୍ମୋହ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ପ୍ରାୟ ମୁଗ୍ଧ ହୋଇ, ଦୁହେଁ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଶରୀରକୁ ଫୁଲରେ ଛୁଇଁ ଦେଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଛାତି ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟଙ୍କ ଛାତି ସହ ଲଗିଯାଇଥିଲା ।
ତଦ୍ ଆଲୋକ୍ଯାଵିକାରେଣ ଚେତସା ସ ତୁତୋଷ ଚ । ଅହୋ ସୁଖଂ ସ୍ଥିତୌ ଶିଡ୍ଗାଵ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆହ ସ ଶିଖିଧ୍ଵଜଃ
ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ଶାନ୍ତ ମନେ ଦେଖି, ସେ ଖୁସି ହେଲେ ଏବଂ କହିଲେ, 'ହାଁ, ଏହି ଦୁଇଜଣ ଏମିତି ଏକତାରେ କେତେ ସୁଖୀ!'
ତିଷ୍ଠଥୋ ଽଙ୍ଗ ଯଥାକାମଂ ସୁଖଂ ଶିଡ୍ଗୌ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍ । ଵିଘ୍ନଂ ମା କୁରୁଥଃ ପ୍ରୀତାଵ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ନିର୍ଜଗାମ ସଃ
'ତୁମେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା, ସେପରି ଏଭଳି ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟଙ୍କ ସହ ସୁଖରେ ରୁହ, ତୁମର ପ୍ରେମରେ କୌଣସି ବିଘ୍ନ କରନି,' ଏଭଳି କହି ସେ ବାହାରିଗଲେ ।
ତତୋ ମୁହୂର୍ତମାତ୍ରେଣ ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ସ୍ଵମ୍ ଉପେକ୍ଷ୍ଯ ସା । ନିର୍ଯଯୌ ଦର୍ଶଯନ୍ତୀ ସ୍ଵଂ ରତିଯୁଦ୍ଧାକୁଲଂ ଵପୁଃ
ତାପରେ କେବଳ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରେ, ସେ ନିଜ ପ୍ରପଞ୍ଚକୁ ଅବହେଳା କରି, ନିଜ ଦେହରେ ପ୍ରେମର ଯୁଦ୍ଧର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଇ ଚୁପଚାପ ବାହାରିଗଲା।
ଉପଵିଷ୍ଟଂ ଦଦର୍ଶୈନଂ ନୃପଂ ହେମଶିଲାତଲେ । ସମାଧିସଂସ୍ଥମ୍ ଏକାନ୍ତେ ମନାଗ୍ଵିକସିତେକ୍ଷଣମ୍
ସେ ଦେଖିଲା ରାଜା ଏକ ସୁନା ଶିଳାରେ ବସିଛନ୍ତି, ଏକାନ୍ତରେ ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ମାତ୍ର କିଛି ଖୋଲା।
ତଂ ପ୍ରଦେଶମ୍ ଉପାଗତ୍ଯ ଲଜ୍ଜାଵନମିତାନନା । ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ଆସିତ୍ କ୍ଷଣଂ ଖିନ୍ନା ମ୍ଲାନା ମଦନିକାଙ୍ଗନା
ସେ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନା ମୁହଁ ମଲିନ ଓ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, କିଛି କ୍ଷଣ ନିରବ ରହିଲା।
କ୍ଷଣାଚ୍ ଛିଖିଧ୍ଵଜୋ ଧ୍ଯାନାଦ୍ ଵିରତସ୍ ତାମ୍ ଉଵାଚ ହ । ପ୍ରସନ୍ନମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯମ୍ ଇଦମ୍ ଅକ୍ଷୁବ୍ଧଯା ଧିଯା
କିଛି କ୍ଷଣ ପରେ, ଶିଖିଧ୍ୱଜ ଧ୍ୟାନରୁ ବାହାରି, ଶାନ୍ତ ଓ ମଧୁର କଥାରେ, ଅଚଞ୍ଚଳ ମନେ, ସେଠାରେ ଥିବା ତାକୁ କହିଲେ।