ଦଶୋତ୍ତରକୁରୂଣାଂ ଚ ମଣ୍ଡଲେ ଦିଵସାନି ତୌ । କୈଲାସସ୍ଯୋତ୍ତରସ୍ଥେଷୁ ସପ୍ତଵିଂଶତିଵାସରାନ୍
ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶରେ ସେମାନେ କିଛି ଦିନ ରହିଲେ, ଏବଂ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଶିଖରରେ ସେମାନେ ସତେଇ ଦିନ ବ୍ୟତୀତ କଲେ।
ଏଵମ୍ ଅନ୍ଯେଷୁ ଦେଶେଷୁ ଵିଚିତ୍ରେଷୁ ମହୀଭୃତାମ୍ । ସ୍ଥିତଵନ୍ତୌ ମହାଭାଗୌ ସୁହୃଦୌ ସ୍ନିଗ୍ଧଦମ୍ପତୀ
ଏଭଳି ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବଡ଼ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେଇ ଉତ୍ତମ ଦମ୍ପତି, ଏକାନ୍ତ ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତାରେ ଏକାଠି ରହିଲେ।
ତତୋ ଯାତେଷୁ ମାସେଷୁ ଶନୈଃ କତିପଯେଷୁ ସା । ଚୂଡାଲା ଚିନ୍ତଯାମ୍ ଆସ ଦେଵପୁତ୍ରକରୂପିଣୀ
ଏଭଳି କିଛି ମାସ ଶାନ୍ତିରେ କଟିଗଲାପରେ, ଦେବକନ୍ୟା ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ଚୂଡାଳା ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସୁରୋପଭୋଗଭାରେଣ ପରୀକ୍ଷେ ଽହଂ ଶିଖିଧ୍ଵଜମ୍ । ମା କଦାଚନ ଚେତୋ ଽସ୍ଯ ଭୋଗେଷୁ ରତିମ୍ ଏଷ୍ଯତି
ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଭୋଗବିଳାସ ଦେଇ ମୁଁ ଶିଖିଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବି; ତାଙ୍କର ମନ କେବେ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତି ନ କରୁ।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଚୂଡାଲା ମାଯଯା ସ୍ଵାମିନୋ ଵନେ । ଆଗତଂ ଦର୍ଶଯାମ୍ ଆସ ସସୁରାପ୍ସରସଂ ହରିମ୍
ଏଭଳି ଭାବି, ଚୂଡାଳା ତାଙ୍କର ମାୟା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ହରିଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେଲା।
ଇନ୍ଦ୍ରମ୍ ଅଭ୍ଯାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରିଵାରସମନ୍ଵିତମ୍ । ଯଥାଵତ୍ ପୂଜଯାମ୍ ଆସ ଵନସଂସ୍ଥଶ୍ ଶିଖିଧ୍ଵଜଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାର ସହିତ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ଶିଖିଧ୍ୱଜ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ।
ଆତ୍ମନଃ କିଂ କୃତା ଦୂରାଦ୍ ଅଭ୍ଯାଗମକଦର୍ଥନା । ଦେଵରାଜ ପ୍ରସାଦାନ୍ ମେ ଯଥାଵଦ୍ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ଆପଣ ଏତେ ଦୂରରୁ କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି? ଦୟାକରି, ଆପଣ ମୋତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଏହାର କାରଣ କହିଦିଅନ୍ତୁ।
ଇମେ ଵଯମ୍ ଇହାନୀତାସ୍ ତ୍ଵଦ୍ଗୁଣାତିଶଯେନ ଖାତ୍ । ହୃଦି ଲଗ୍ନେନ ସୂତ୍ରେଣ ଖଗା ଦୂରଗତା ଇଵ
ଆମେ ଆକାଶରୁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛୁ, ତୁମ ଗୁଣର ମହିମାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଛୁ, ଯେପରି ଦୂରରୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଡୋରି ବାନ୍ଧି ଆଣାଯାନ୍ତି।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ସ୍ଵର୍ଗମ୍ ଆଗଚ୍ଛ ତତ୍ର ସର୍ଵେ ତ୍ଵଦୁନ୍ମୁଖାଃ । ତ୍ଵଦ୍ଗୁଣଶ୍ରଵଣାଶ୍ଚର୍ଯାସ୍ ସ୍ଥିତା ଦେଵଗଣାଙ୍ଗନାଃ
ଉଠ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦେବୀମାନେ ତୁମ ପ୍ରତିକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ତୁମ ଗୁଣର ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ।
ଇମେ ରଥା ଇଦଂ ଯାନମ୍ ଅଯମ୍ ଉଚ୍ଚୈଶ୍ଶ୍ରଵା ହଯଃ । ଅଯମ୍ ଐରାଵଣୋ ନାଗୋ ଯଥାଭିମତମ୍ ଆଶ୍ରଯ
ଏଠାରେ ରଥ ଅଛି, ଏହି ଯାନ ଅଛି, ଏହା ଉଚ୍ଚଇଶ୍ରବା ଘୋଡ଼ା, ଏହି ଏଇରାବତ ହାତୀ — ତୁମେ ଯେଉଁଟି ଇଚ୍ଛା କର, ସେଠାକୁ ବାଛ।
ପାଦୁକାଗୁଲିକାଖଡ୍ଗରସାଦୀଦମ୍ ଅଥାପି ଚ । ଗୃହୀତ୍ଵା ସିଦ୍ଧମାର୍ଗେଣ ସ୍ଵୀକୁରୁ ସ୍ଵର୍ଗମଣ୍ଡଲମ୍
ତୁମ ପାଦୁକା, ଅଙ୍ଗୁଠି, ତଳୱାର ଓ ଅନ୍ୟ ଦରକାରି ଜିନିଷ ନେଇ, ସିଦ୍ଧମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଯାଇ ସ୍ୱର୍ଗର ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ଆକଲ୍ପଂ ଵୈବୁଧା ଭୋଗାସ୍ ତ୍ଵଯା ଵିବୁଧସଦ୍ମନି । ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତେନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯାସ୍ ତେନ ତ୍ଵାମ୍ ଅହମ୍ ଆଗତଃ
ଦେବତାମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସ ସ୍ୱର୍ଗରେ ତୁମେ ଜୀବନମୁକ୍ତ ହୋଇ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଅର୍ହ। ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
ଵିମାନଯନ୍ତି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାଂ ନ ତିରସ୍କରଣୈଶ୍ ଶ୍ରିଯମ୍ । ନାଭିଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଚାପ୍ରାପ୍ତାଂ ତ୍ଵାଦୃଶାସ୍ ସାଧୁସାଧଵଃ
ତୁମ ପରି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଲୋକେ ଧନ ଆସିଲେ ତାହାକୁ ଅବମାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଆଉ ଯେତେବେଳେ ଧନ ନଥାଏ, ସେମାନେ ତାହାକୁ ଆଶା କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅଵିଘ୍ନମ୍ ଆଗତେନାଦ୍ଯ ସୁଖଂ ଵିହରତା ତ୍ଵଯା । ସ୍ଵର୍ଗଃ ପଵିତ୍ରତାଂ ଯାତୁ ହରିଣେଵ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍
ଆଜି ତୁମେ ବିନା ବାଧାରେ ସୁଖରେ ବ୍ୟତୀତ କରୁଛ, ଏହିପରି ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗ ଶୁଦ୍ଧି ପାଉ, ଯେପରି ଏକ ହରିଣ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ପବିତ୍ର କରିଥାଏ।
ସ୍ଵର୍ଗଂ ସ୍ଵର୍ଗସମାଚାରଂ ଵେଦ୍ମି ଦେଵାଦିନାଯକ । କିଂ ତୁ ସର୍ଵତ୍ର ମେ ସ୍ଵର୍ଗୋ ନିଯତୋ ନ ତୁ କୁତ୍ରଚିତ୍
ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ସ୍ୱର୍ଗର ଚର୍ଯ୍ୟାକୁ ଜାଣେଁ; କିନ୍ତୁ ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ସବୁଠାରେ ଅଛି, କେବଳ ଗୋଟିଏ ସ୍ଥାନରେ ନୁହେଁ।
ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ହି ତୁଷ୍ଯାମି ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ରମେ ପ୍ରଭୋ । ଅଵାଞ୍ଛନତ୍ଵାନ୍ ମନସସ୍ ସର୍ଵତ୍ରାନନ୍ଦଵାନ୍ ଅହମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସବୁଠାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ଖୁସି ଅନୁଭବ କରେଁ; ମୋ ମନ ଆଶା କରେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ସବୁଠାରେ ଆନନ୍ଦରେ ରହେଁ।
ନିଯତଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଏକତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ସ୍ଵର୍ଗକମ୍ ଈଦୃଶମ୍ । ଶକ୍ର ଗନ୍ତୁଂ ନ ଜାନାମି ନାଜ୍ଞାତଂ ଚ କରୋମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି; ହେ ଶକ୍ର, ମୁଁ ସେଠାକୁ କିପରି ଯିବି, ଏହି କଥା ମୋତେ ଜଣାନାହିଁ, ଏବଂ ମୁଁ ଅଜଣା କାମ କରେ ନାହିଁ।
ସାଧୋ ଵିଦିତଵେଦ୍ଯାନାଂ ପରିପୂର୍ଣଧିଯାଂ ସତାମ୍ । ସଜ୍ଜନାଚରିତଂ ଯୁକ୍ତଂ ମନ୍ଯେ ଭୋଗୋପସେଵନମ୍
ହେ ମହାନୁଭାବ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ ମନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅଛି, ସେମାନଙ୍କର ନୀତିମାନ ଆଚରଣ ଅନୁସାରେ ଭୋଗବିଳାସ କରିବାକୁ ମୁଁ ଉଚିତ ମନେ କରେ।
ଦେଵେଶେ ପ୍ରୋକ୍ତଵତ୍ଯ୍ ଏଵଂ ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ଏଵ ସ୍ଥିତେ ନୃପେ । କିମ୍ ଏଵଂ ନୋପଯାମ୍ଯ୍ ଏଵ ତ୍ଵାମ୍ ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ ହରିଃ
ଦେବତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଲେ; ତେବେ ହରି କହିଲେ, 'ତୁମେ କାହିଁକି ଏଭଳି ଭାବେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସୁନାହାଁ?'
ବାଢମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ କାଲେନ ଵଦତୀଷଚ୍ ଛିଖିଧ୍ଵଜେ । କଲ୍ଯାଣଂ ତେ ଽସ୍ତୁ କୁମ୍ଭେତି ଵଦନ୍ନ୍ ଅନ୍ତର୍ଧିମ୍ ଆଯଯୌ
ଶିଖିଧ୍ୱଜ କିଛି ସମୟ ପରେ 'ଠିକ୍ ଅଛି' ବୋଲି କହିଲେ, ଏବଂ 'ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ହେ କୁମ୍ଭ' ବୋଲି ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଇଗଲେ।
ତଦ୍ ଦେଵଵୃନ୍ଦମ୍ ଅଖିଲଂ ତ୍ରିଦଶେଶଯୁକ୍ତଂ ତତ୍ର କ୍ଷଣାଦ୍ ଅଲମ୍ ଅଦୃଶ୍ଯମ୍ ଅଭୂଦ୍ ଵିଲୀନମ୍ । କଲ୍ଲୋଲଜାଲମ୍ ଇଵ ଵାରିନିଧୌ ପ୍ରଶାନ୍ତଵାତେ ସ୍ଫୁରନ୍ମକରଫେନଫଣୀନ୍ଦ୍ରଶବ୍ଦମ୍
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏବଂ ତିନି ଲୋକର ମୁଖ୍ୟମାନେ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ହେଲେ, ଯେପରି ଶାନ୍ତ ବାତାସରେ ସାଗରର ତରଙ୍ଗ, ମତ୍ସ୍ୟ, ଝାଗ ଓ ବଡ଼ ସାପର ଶବ୍ଦ ହଠାତ୍ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ତାଂ ମାଯାଂ ଶମମ୍ ଆନୀଯ ଚୂଡାଲା ସମଚିନ୍ତଯତ୍ । ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ଭୋଗେଚ୍ଛଯା ନାଯଂ ହ୍ରିଯତେ ଵସୁଧାଧିପଃ
ଚୂଡ଼ାଳା ସେଇ ମାୟାକୁ ନିବାରି ଭାବିଲେ, 'ଭଲ ହେଲା, ଏଇ ପୃଥିବୀର ରାଜା ଭୋଗ ଆଶାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉନାହିଁ।'
ଶାନ୍ତସ୍ ସମସମାଭୋଗ ଏଵ ଶକ୍ରସମାଗମେ । ଅସମ୍ଭ୍ରମମ୍ ଅହେଲଂ ଚ କୃତଵାନ୍ ଵ୍ଯଵହାରିତାମ୍
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମଧ୍ୟ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସମଭାବରେ ରହିଲେ, କୌଣସି ଅସ୍ଥିରତା କିମ୍ବା ଭ୍ରମ ଛାଡ଼ି ସଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କଲେ।
ଭୂଯ ଏଵ ପ୍ରପଞ୍ଚେନ ଵିମୃଶାମ୍ଯ୍ ଏନମ୍ ଆଦରାତ୍ । ରାଗଦ୍ଵେଷପ୍ରଧାନେନ କେନଚିଦ୍ ବୁଦ୍ଧିହାରିଣା
ମୁଁ ପୁନିଥରେ ଆଦର ସହିତ ଏହାକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବି, ରାଗ କିମ୍ବା ଦ୍ୱେଷ ଭାବରେ ଯାହା ମନକୁ ଭ୍ରମିତ କରିପାରିବ।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ସା ରାତ୍ରାଵ୍ ଇନ୍ଦାଵ୍ ଅଭ୍ଯୁଦିତେ ଵନେ । ଗୃହୀତମଣ୍ଡନା ନୂନଂ କାନ୍ତା ମଦନିକା ସତୀ
ଏଭଳି ଭାବି, ରାତିରେ ଚାନ୍ଦ ଉଦୟ ହେବାବେଳେ ଜଙ୍ଗଲରେ, ଶୃଙ୍ଗାରରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସ୍ନେହମୟୀ ମଦନିକା ନିଶ୍ଚୟ ଯାଇଥିଲେ।
ଵାତେ ଵହତି ପୁଷ୍ପାଢ୍ଯେ ମଦିରାମୋଦମାଂସଲେ । ସନ୍ଧ୍ଯାଜପ୍ଯପରେ ନଦ୍ଯାସ୍ ତୀରସଂସ୍ଥେ ଶିଖିଧ୍ଵଜେ
ଫୁଲର ସୁଗନ୍ଧ ଓ ମଦର ଗାଢ଼ ଗନ୍ଧ ବାତାସରେ ବହୁଥିଲା, ସେ ସମୟରେ ଶିଖିଧ୍ୱଜ ସନ୍ଧ୍ୟା ସ୍ମରଣରେ ନଦୀ କୂଳରେ ବସିଥିଲେ।
ସନ୍ତାନକଲତାଗେହଂ ନୀରନ୍ଧ୍ରଂ ପୁଷ୍ପଗୁଚ୍ଛକୈଃ । ଶୁଦ୍ଧାନ୍ତଂ ଵନଦେଵୀନାଂ ପ୍ରଵିଵେଶ ମଦାନ୍ଵିତା
ସେ, ମଦରେ ମତ୍ତ, ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଘେରା, ଲତାର ଘର ଭିତରକୁ, ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଖୋଲା ନାହିଁ, ଭଲିଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ର ସଙ୍କଲ୍ପିତେ ପୁଷ୍ପଶଯନେ ମାଲ୍ଯମାଲିତା । କଣ୍ଠେ ସଙ୍କଲ୍ପିତଂ କାନ୍ତଂ ଶିଡ୍ଗମ୍ ଆଦାଯ ସଂସ୍ଥିତା
ସେଠାରେ, କଳ୍ପିତ ଫୁଲର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଗଳାରେ କଳ୍ପିତ ପ୍ରିୟତମକୁ ଧରି ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଆଗତ୍ଯାନ୍ଵିଷ୍ଯ କୁଞ୍ଜାନ୍ ସ ପ୍ରଦଦର୍ଶ ଶିଖିଧ୍ଵଜଃ । ଲତାଗେହେ ମଦନିକାକଣ୍ଠେ ଶିଡ୍ଗଂ ମନୋହରମ୍
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ଏବଂ ଉଦ୍ୟାନ ଖୋଜିବା ପରେ, ଶିଖିଧ୍ୱଜ ଜଣେ ସୁନ୍ଦର ଯୁଗଳକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଲତାମଣ୍ଡପରେ ଜଣେ ଯୁବତୀ ତାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଥିଲେ।
କୁନ୍ତଲାଵଲିତସ୍କନ୍ଧଂ ସମାଲବ୍ଧଂ ଚ ଚନ୍ଦନୈଃ । ଶଯନାଵୃତ୍ତିଵିକ୍ଷେପପର୍ଯାକୁଲିତଶେଖରମ୍
ତାଙ୍କର କନ୍ତଳ ଶିର ଉପରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ଦେହରେ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଶୟନର ଚଳାଚଳରେ ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଅସ୍ତବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।