ତୈସ୍ ତୈସ୍ ତତ୍ର କଥାଲାପୈର୍ ଇନ୍ଦାଵ୍ ଅଭ୍ଯୁଦିତେ ତଥା । ତାଵ୍ ଆସାଂ ଚକ୍ରତୁଃ କାନ୍ତୌ ଦମ୍ପତୀ ତୁ ମୁହୂର୍ତକମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ଗଳ୍ପ କହି କହି, କିଛି ସମୟ ପ୍ରେମରେ ଏକାଠି କାଟିଲେ ।
ଅଥୋତ୍ଥାଯ ଜ୍ଵଲଦ୍ରତ୍ନଦୀପାଂ କାଞ୍ଚନକନ୍ଦରାମ୍ । ସ୍ଵଯଂ ପୂର୍ଵୋପରଚିତାଂ ଗୁପ୍ତାଂ ଵିଵିଶତୁଃ ପ୍ରିଯୌ
ତାପରେ, ସେମାନେ ଉଠି, ଆଗରୁ ତିଆରି କରି ଲୁଚାଇ ରଖିଥିବା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମଣିଦୀପରେ ଆଲୋକିତ ସୁନାର ଗୁହାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ।
ନଵଂ ଦଦୃଶତୁସ୍ ତତ୍ର ତଲ୍ପଂ କୁସୁମକଲ୍ପିତମ୍ । ପରିତୋ ଵ୍ଯାପ୍ତମ୍ ଉତ୍ଫୁଲ୍ଲୈର୍ ହେମପଙ୍କଜରାଶିଭିଃ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ ଏକ ନୂଆ ଫୁଲରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଶଯ୍ୟା, ଯାହା ଚାରିପାଖରେ ଫୁଲିଥିବା ସୁନାର ପଦ୍ମର ଢେର ଦେଇ ଘେରାଯାଇଥିଲା ।
ମନ୍ଦାରାଦିଭିର୍ ଅନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ପୁଷ୍ପୈର୍ ମ୍ଲାନିଵିଵର୍ଜିତୈଃ । ଉଚ୍ଚକୈଃ ପୁଂପ୍ରମାଣେନ ନିର୍ମିତଂ କୁସୁମୈସ୍ ସମୈଃ
ସେଇ ଶଯ୍ୟାଟି ମନ୍ଦାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତରଳ ଓ ତାଜା ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଏକ ଲୋକର ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମାନ ଆକାରର ଫୁଲରେ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ।
ଦୀର୍ଘେନ୍ଦୁବିମ୍ବପ୍ରତିମଂ ତୁଷାରସ୍ଥଲଶୀତଲମ୍ । କ୍ଷୀରୋଦଜଲଧାରାଭଂ ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାସମ୍ପିଣ୍ଡପାଣ୍ଡୁରମ୍
ସେ ଦୃଶ୍ୟଟି ଦୀର୍ଘ ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ତୁଷାର ମାଟି ପରି ଶୀତଳ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତି କିମ୍ବା କ୍ଷୀରସାଗରର ଫେଣା ପରି ସ୍ବେତ ଏବଂ ନିର୍ମଳ ।
ପ୍ରତିବିମ୍ବମ୍ ଅନନ୍ତସ୍ଯ ରତ୍ନଭିତ୍ତାଵ୍ ଇଵ ସ୍ଥିତମ୍ । ସୁଗନ୍ଧମ୍ ଉନ୍ନତଂ କାନ୍ତଂ ଵିଶରାରୁତଯୋଜ୍ଝିତମ୍
ଏହା ଅନନ୍ତତାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଭଳି ମଣିର ଦିଵାଳରେ ରହିଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ସୁଗନ୍ଧିତ, ଉଚ୍ଚ, ଆକର୍ଷକ ଏବଂ କୌଣସି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ।
ମିଥୁନଂ ପୁଷ୍ପରାଶୌ ତତ୍ ପପାତ ଧଵଲାମଲେ । ତସ୍ମିନ୍ ସମସମାଭୋଗେ କ୍ଷୀରୋଦେ ମନ୍ଦରୋ ଯଥା
ସେ ଦୁଇଜଣ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଫୁଲର ଢେର ଉପରେ ଏକାଠି ଶୋଇଲେ, ଏମିତି ଭାବରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ ଯେପରି କ୍ଷୀରସାଗରରେ ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ବିଶ୍ରାମ କରେ ।
ତୈସ୍ ତୈସ୍ ତତଃ ପ୍ରଣତିପେଶଲଵାଗ୍ଵିଲାସୈସ୍ ତତ୍କାଲକାର୍ଯସୁଭଗୈଃ ପ୍ରଣଯୋପଚାରୈଃ । ସତ୍କାନ୍ତଯୋର୍ ନଵନଵେନ ତଯୋସ୍ ସୁଖେନ ଦୀର୍ଘା ମୁହୂର୍ତ ଇଵ ସା ରଜନୀ ଜଗାମ
ସେମାନେ ମୃଦୁ କଥା, ହସିଖୁସି ଭାବ, ଏବଂ ସମୟଯୋଗ୍ୟ ସ୍ନେହ ଦେଇ ଏହି ରାତିଟିକୁ କାଟିଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ନୂଆ ଆନନ୍ଦ ଆଣିଥିଲା, ଏମିତି ଲାଗୁଥିଲା ଯେ ଏହି ଦୀର୍ଘ ରାତି ଏକ ଅଟୁଟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପରି ।
ଅଥ ସୂର୍ଯାଂଶୁରଙ୍ଗେଣ ରଞ୍ଜିତେ ଭୁଵନୋଦରେ । ଶିଖିଧ୍ଵଜାଙ୍ଗନା ଭୂଯୋ ମଦନୀ କୁମ୍ଭତାଂ ଯଯୌ
ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ରଙ୍ଗିନ ହେଉଥିବାବେଳେ, ଶିଖିଧ୍ୱଜା ନାମକ ନାରୀ ପୁଣିଥରେ ପ୍ରେମରେ ମତ୍ତ ହେଲେ।
ଏଵଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଦର୍ଯାଂ ତାଵ୍ ଉଭୌ କୁମ୍ଭଶିଖିଧ୍ଵଜୌ । ସ୍ଵଯଂ ଵିଵାହିତାଵ୍ ଇଷ୍ଟୌ ସମ୍ପନ୍ନୌ ନଵଦମ୍ପତୀ
ଏଭଳି ମହାପର୍ବତ ଉପରେ, କୁମ୍ଭ ଓ ଶିଖିଧ୍ୱଜ ଦୁଇଜଣେ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବିବାହ କରି, ନୂତନ ଦମ୍ପତି ଭାବେ ଆନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୋଷରେ ରହିଲେ।
ଵିଲେସତୁର୍ ଵିଚିତ୍ରାସୁ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଵନରାଜିଷୁ । ପ୍ରପକ୍ଵଫଲଭାରାସୁ ପୁଷ୍ପପଲ୍ଲଵିନୀଷୁ ଚ
ସେମାନେ ପ୍ରତିଦିନ ଅଦ୍ଭୁତ ଅଟାରେ, ପକ୍କା ଫଳର ଭାର ଓ ଫୁଲ ଓ କୁଡ଼ି ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିଲେ।
ଦିଵା ପ୍ରିଯତରେ ମିତ୍ରେ ଯାମିନ୍ଯାମ୍ ଇଷ୍ଟଦମ୍ପତୀ । ପ୍ରଭାଦୀପାଵ୍ ଇଵ ଶ୍ଲିଷ୍ଟୌ ନ ଵିଯୁକ୍ତୌ ବଭୂଵତୁଃ
ଦିନେ ସେମାନେ ପ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ ରହୁଥିଲେ, ରାତିରେ ପ୍ରେମିକ ଦମ୍ପତି ଭାବେ; ଆଲୋକ ଓ ଦୀପ ଯେପରି ଏକାଠି ରହେ, ସେମାନେ କେବେ ବି ଅଲଗା ହେଲେ ନାହିଁ।
ରେମାତେ ଵନକୁଞ୍ଜେଷୁ ଗୁହାସୁ ଚ ମହୀଭୃତାମ୍ । ତମାଲସାଲଷଣ୍ଡେଷୁ ମନ୍ଦାରଗହନେଷୁ ଚ
ସେମାନେ ଜଙ୍ଗଲର ଛାୟାଘନ ଉପବନ, ପାହାଡ଼ର ଗୁହା, ତମାଳ ଓ ସାଳ ଗଛର ଝାଡ଼ି, ଏବଂ ଘନ ମନ୍ଦାର ଜଙ୍ଗଲରେ ଆନନ୍ଦରେ ବିହାର କରୁଥିଲେ।
ସହ୍ଯଦର୍ଦୁରକୈଲାସମହେନ୍ଦ୍ରମଲଯେଷୁ ଚ । ଗନ୍ଧମାଦନଵିନ୍ଧ୍ଯାଦ୍ରିଲୋକାଲୋକତଟେଷୁ ଚ
ସେମାନେ ସହ୍ୟ, ଦର୍ଦୁର, କୈଳାସ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଓ ମଲୟ ପାହାଡ଼, ଏବଂ ଗନ୍ଧମାଦନ, ବିନ୍ଧ୍ୟା ଓ ଲୋକାଲୋକ ପାହାଡ଼ର ଢାଳିରେ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଚାଲୁଥିଲେ।
ଦିନୈସ୍ ତ୍ରିଭିସ୍ ତ୍ରିଭିର୍ ଗତ୍ଵା ନିଦ୍ରାଂ ଗତଵତି ପ୍ରିଯେ । ଚୂଡାଲା ରାଜକାର୍ଯାଣି କୃତ୍ଵା ସ୍ଵାନ୍ଯ୍ ଆଯଯୌ ପୁନଃ
ତିନି ଦିନ ପରେ, ପ୍ରିୟଜନ ଘୁମିଯାଉଥିବା ବେଳେ, ଚୂଡାଳା ରାଜକାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ଆଉଥରେ ଫେରିଆସିଲେ।
ତୌ ଦିଵା ସୁହୃଦୌ ରାତ୍ରୌ ଦମ୍ପତୀ କୁମ୍ଭଭୂମିପୌ । ନାନାକୁସୁମସଂଵୀତୌ ତସ୍ଥତୁର୍ ମୁଦିତୌ ମିଥଃ
ଦିନେ ସେମାନେ ବନ୍ଧୁ ଭାବେ, ରାତିରେ ଦମ୍ପତି ଭାବେ—କୁମ୍ଭ ଓ ରାଜା, ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ଏକାଉଁଠି ଖୁସିରେ ରହୁଥିଲେ।
ମାସମ୍ ଏକଂ ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ରିସାନୌ ସରଲସଙ୍କୁଲେ । ରତ୍ନକୁଡ୍ଯେ ଗୁହାଗେହେ ପୂଜିତୌ ସୁରକିନ୍ନରୈଃ
ମହେନ୍ଦ୍ର ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସାରଳ ଗଛ ଘନ ହୋଇଛି, ରତ୍ନରେ ତିଆରି ଗୁହା ଘରେ, ଦେବତା ଓ କିନ୍ନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ମାସ ଧରି ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିଲେ।
ହସ୍ତଲଭ୍ଯୋଦିତେନ୍ଦୌ ଚ ମନ୍ଦାରଵନମାଲିତେ । ଏଵଂ ଶୁକ୍ତିମତଃ ପୃଷ୍ଠେ ପକ୍ଷଂ ପକ୍ଷଂ ଲତାଗୃହେ
ହାତରେ ଛୁଇଁପାରିବା ଚନ୍ଦ୍ର ଉଦୟ ହେଉଥିବାବେଳେ, ମନ୍ଦାର ଫୁଲର ମାଳା ପିନ୍ଧି, ଏଭଳି ଶୁକ୍ତିମତ ପାହାଡ଼ର ପଛରେ, ଲତା ଘରରେ, ପ୍ରତି ସପ୍ତାହ ଏଭଳି କାଟିଲେ।
ମାସଦ୍ଵଯମ୍ ଋକ୍ଷଵତୋ ଗିରେର୍ ଦକ୍ଷିଣତସ୍ ତଟେ । ପାରିଜାତଵନେ ଦେଵପୁଷ୍ପସ୍ତବକମଣ୍ଡପେ
ଋକ୍ଷବତ ପାହାଡ଼ର ଦକ୍ଷିଣ ଢାଳରେ, ପାରିଜାତ ଗଛର ଉଦ୍ୟାନରେ, ଦେବତାଙ୍କର ଫୁଲ ଦେଇ ତିଆରି ଛାୟା ତଳେ, ସେମାନେ ଦୁଇ ମାସ ରହିଥିଲେ।
ଜମ୍ବୂଷଣ୍ଡତଲେ ମେରୋଃ ପାଦେ ଜମ୍ବୂନଦୀତଟେ । ଜାମ୍ବୂନଦମଯେ ମାସଂ ଜମ୍ବୂଫଲରସାଵନୌ
ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ପାଦଦେଶରେ, ଜମ୍ବୁ ଗଛର ଛାୟା ତଳେ, ଜମ୍ବୁନଦୀ ତଟରେ, ସୁନାରେ ତିଆରି ଘରେ, ଏକ ମାସ ଧରି ଜମ୍ବୁ ଫଳର ରସ ଆସ୍ୱାଦନ କରି ରହିଥିଲେ।
ଦଶୋତ୍ତରକୁରୂଣାଂ ଚ ମଣ୍ଡଲେ ଦିଵସାନି ତୌ । କୈଲାସସ୍ଯୋତ୍ତରସ୍ଥେଷୁ ସପ୍ତଵିଂଶତିଵାସରାନ୍
ଉତ୍ତର କୁରୁ ଦେଶରେ ସେମାନେ କିଛି ଦିନ ରହିଲେ, ଏବଂ କୈଳାସ ପର୍ବତର ଉତ୍ତର ଶିଖରରେ ସେମାନେ ସତେଇ ଦିନ ବ୍ୟତୀତ କଲେ।
ଏଵମ୍ ଅନ୍ଯେଷୁ ଦେଶେଷୁ ଵିଚିତ୍ରେଷୁ ମହୀଭୃତାମ୍ । ସ୍ଥିତଵନ୍ତୌ ମହାଭାଗୌ ସୁହୃଦୌ ସ୍ନିଗ୍ଧଦମ୍ପତୀ
ଏଭଳି ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ, ବଡ଼ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେଇ ଉତ୍ତମ ଦମ୍ପତି, ଏକାନ୍ତ ସ୍ନେହ ଓ ମିତ୍ରତାରେ ଏକାଠି ରହିଲେ।
ତତୋ ଯାତେଷୁ ମାସେଷୁ ଶନୈଃ କତିପଯେଷୁ ସା । ଚୂଡାଲା ଚିନ୍ତଯାମ୍ ଆସ ଦେଵପୁତ୍ରକରୂପିଣୀ
ଏଭଳି କିଛି ମାସ ଶାନ୍ତିରେ କଟିଗଲାପରେ, ଦେବକନ୍ୟା ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ଚୂଡାଳା ଭାବିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସୁରୋପଭୋଗଭାରେଣ ପରୀକ୍ଷେ ଽହଂ ଶିଖିଧ୍ଵଜମ୍ । ମା କଦାଚନ ଚେତୋ ଽସ୍ଯ ଭୋଗେଷୁ ରତିମ୍ ଏଷ୍ଯତି
ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଭୋଗବିଳାସ ଦେଇ ମୁଁ ଶିଖିଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବି; ତାଙ୍କର ମନ କେବେ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତି ନ କରୁ।
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଚୂଡାଲା ମାଯଯା ସ୍ଵାମିନୋ ଵନେ । ଆଗତଂ ଦର୍ଶଯାମ୍ ଆସ ସସୁରାପ୍ସରସଂ ହରିମ୍
ଏଭଳି ଭାବି, ଚୂଡାଳା ତାଙ୍କର ମାୟା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ସହିତ ହରିଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହେଲା।
ଇନ୍ଦ୍ରମ୍ ଅଭ୍ଯାଗତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରିଵାରସମନ୍ଵିତମ୍ । ଯଥାଵତ୍ ପୂଜଯାମ୍ ଆସ ଵନସଂସ୍ଥଶ୍ ଶିଖିଧ୍ଵଜଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାର ସହିତ ଆସିଥିବା ଦେଖି, ଜଙ୍ଗଲରେ ବସୁଥିବା ଶିଖିଧ୍ୱଜ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପୂଜା କଲେ।
ଆତ୍ମନଃ କିଂ କୃତା ଦୂରାଦ୍ ଅଭ୍ଯାଗମକଦର୍ଥନା । ଦେଵରାଜ ପ୍ରସାଦାନ୍ ମେ ଯଥାଵଦ୍ ଵକ୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ଆପଣ ଏତେ ଦୂରରୁ କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସିଛନ୍ତି? ଦୟାକରି, ଆପଣ ମୋତେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଏହାର କାରଣ କହିଦିଅନ୍ତୁ।
ଇମେ ଵଯମ୍ ଇହାନୀତାସ୍ ତ୍ଵଦ୍ଗୁଣାତିଶଯେନ ଖାତ୍ । ହୃଦି ଲଗ୍ନେନ ସୂତ୍ରେଣ ଖଗା ଦୂରଗତା ଇଵ
ଆମେ ଆକାଶରୁ ଏଠାକୁ ଆଣାଯାଇଛୁ, ତୁମ ଗୁଣର ମହିମାରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇଛୁ, ଯେପରି ଦୂରରୁ ପକ୍ଷୀମାନେ ହୃଦୟରେ ଡୋରି ବାନ୍ଧି ଆଣାଯାନ୍ତି।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ସ୍ଵର୍ଗମ୍ ଆଗଚ୍ଛ ତତ୍ର ସର୍ଵେ ତ୍ଵଦୁନ୍ମୁଖାଃ । ତ୍ଵଦ୍ଗୁଣଶ୍ରଵଣାଶ୍ଚର୍ଯାସ୍ ସ୍ଥିତା ଦେଵଗଣାଙ୍ଗନାଃ
ଉଠ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦେବୀମାନେ ତୁମ ପ୍ରତିକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି, ତୁମ ଗୁଣର ଅଦ୍ଭୁତ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍ସୁକ।
ଇମେ ରଥା ଇଦଂ ଯାନମ୍ ଅଯମ୍ ଉଚ୍ଚୈଶ୍ଶ୍ରଵା ହଯଃ । ଅଯମ୍ ଐରାଵଣୋ ନାଗୋ ଯଥାଭିମତମ୍ ଆଶ୍ରଯ
ଏଠାରେ ରଥ ଅଛି, ଏହି ଯାନ ଅଛି, ଏହା ଉଚ୍ଚଇଶ୍ରବା ଘୋଡ଼ା, ଏହି ଏଇରାବତ ହାତୀ — ତୁମେ ଯେଉଁଟି ଇଚ୍ଛା କର, ସେଠାକୁ ବାଛ।