ମିଥୁନୈକସଖୀ ଯାମା କୁମୁଦୋତ୍କରହାସିନୀ । ପ୍ରାଲେଯଜାଲପ୍ରକରଂ ଵିକିରନ୍ତୀ ସମାଯଯୌ
ମିଥୁନ ରାଶିର ସହଚାରୀ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉଦୟ ହେବା ସହିତ ଖିଲିଉଠିଥିବା କମଳ ଫୁଲର ହସ ସହିତ, ରାତି ଆସିଗଲା। ସେ ରାତି ହିମର ଝାଡ଼ି ଛିଟିଯାଉଥିଲା।
ରତ୍ନଦୀପାନ୍ ବହୂନ୍ ସମ୍ଯକ୍ କୁମ୍ଭସ୍ ସାନାଵ୍ ଅଯୋଜଯତ୍ । ଜ୍ଯୋତୀଂଷୀନ୍ଦ୍ଵର୍କଯୁକ୍ତାନି ପଦ୍ମୋଦ୍ଭଵ ଇଵାମ୍ବରାତ୍
କୁମ୍ଭ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନଦୀପ ଠିକ୍ ଭଳି ଗଠନ କଲେ, ଯେପରି ଦଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆଲୋକ ରଖିଥାନ୍ତି।
ଭୂଷଯାମ୍ ଆସ ରାଜାନଂ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛନ୍ ନିଶାମୁଖେ । ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକର୍ପୂରପୂରୈର୍ ମୃଗଜକୁଙ୍କୁମୈଃ
ରାତି ଶେଷ ହେବାବେଳେ, ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କର୍ପୂର ଓ ମୃଗ କୁଙ୍କୁମର ଗାଢ଼ ସୁଗନ୍ଧି ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ।
ହାରକେଯୂରକଟକୈସ୍ ତଥା କଲ୍ପଲତାଂଶୁକୈଃ । ସ୍ରଗ୍ଦାମୈର୍ ଅଵତଂସୈଶ୍ ଚ ମାଲ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୋମ୍ଭିତୈଃ
ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ହାର, ବାହୁଲି, କଙ୍କଣ, ଏବଂ କଳ୍ପଲତା ମାଳା, ଫୁଲର ମାଳା, କଣ ଶୋଭା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରଙ୍ଗିନ ମାଳା ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ।
ତଥା କଲ୍ପଲତାଗୁଚ୍ଛୈର୍ ମନ୍ଦାରୈଃ ପାରିଜାତକୈଃ । ସନ୍ତାନୈର୍ ବହୁରତ୍ନୈଶ୍ ଚ ମୌଲିନା ଚେନ୍ଦୁରୂପିଣା
ଏହିପରି, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ଲତାର ଗୁଛ, ମନ୍ଦାର ଓ ପାରିଜାତ ଫୁଲ, ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ସନ୍ତାନ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ହେଇଥିଲା।
ଏତାଵତାଥ କାଲେନ ଵଧୂତ୍ଵଂ କୁମ୍ଭ ଆଯଯୌ । ଘନସ୍ତନତଟାକ୍ରାନ୍ତୋ ବଭୂଵାଶୁ ଵିଲାସଵାନ୍
ଏଭଳି କିଛି ସମୟ ପରେ, କୁମ୍ଭା ବିବାହିତା ହେବାର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ଉଦାର ଓ ଉନ୍ନତ ଶସ୍ତନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ସେ ଶୀଘ୍ର ହିଁ ଆକର୍ଷକ ଓ ମାନ୍ୟ ହେଇଯାଇଥିଲେ।
ଇଦଂ ସଞ୍ଚିନ୍ତଯାମ୍ ଆସ ସମ୍ପନ୍ନୋ ଽଯମ୍ ଅହଂ ଵଧୂଃ । କାମାଯାତ୍ମା ମଯାଦେଯଃ କାର୍ଯଂ କାଲୋଚିତଂ କିଲ
ସେ ମନେ ଭାବିଲେ: 'ଏବେ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବାହିତା ହେଲି; ମୋ ଦେହ ଆସକ୍ତି ପାଇଁ ଅର୍ପିତ, ଏବଂ ମୋତେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ।'
ଇଯମ୍ ଅସ୍ମି ଵଧୂଃ କାନ୍ତା ଭର୍ତାଯଂ ମେ ପୁରସ୍ ସ୍ଥିତଃ । ଗୃହାଣ କାମ ମାମ୍ ଏହି କାଲୋ ଽଯଂ ତଵ ହୃଚ୍ଛଯ
'ମୁଁ ଏହି ପ୍ରିୟା ବିବାହିତା, ଏଠାରେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ସାମ୍ନାରେ ଉଭା ଅଛନ୍ତି; ଆସ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର, କାରଣ ଏହି ସମୟ ତୁମ ହୃଦୟର ଆକାଂକ୍ଷା ପାଇଁ।'
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଭର୍ତାରମ୍ ଅଗ୍ରସ୍ଥମ୍ ଅଭିମଣ୍ଡିତମ୍ । ଉଦଯନ୍ତମ୍ ଇଵାଦିତ୍ଯଂ ରତିଃ କାମମ୍ ଇଵାହ ସା
ଏଭଳି ଭାବି, ରତି ନିଜ ପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭୟ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ ଉଠୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ଆସା ଭାବନାକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ।
ଅହଂ ମଦନିକା ନାମ ଭାର୍ଯାସ୍ମି ତଵ ମାନଦ । ପତଯେ ତେ ପ୍ରଣାମୋ ଽଯଂ ସସ୍ନେହଂ କ୍ରିଯତେ ମଯା
ମୋର ନାମ ମଦନିକା, ମୁଁ ତୁମର ଜୀବନସଂଗିନୀ, ମହାନ୍ୟ ପତି; ଏହି ଶୁଭେଚ୍ଛା ମୁଁ ସ୍ନେହର ସହିତ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ସାନଵଦ୍ଯାଙ୍ଗୀ ଲଜ୍ଜାଵନମିତାନନା । ଲୋଲାଲକେନ ଶିରସା ପ୍ରଣନାମ ନଯାତ୍ ପତିମ୍
ଏଭଳି କହି, ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ସେ ଜଣେ ଲଜ୍ଜାରେ ମୁହଁ ନମାଇ, ଖୋଲା କେଶ ଶିର ଉପରେ ପଡ଼ିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ନିଜ ପତିଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ଉଵାଚେଦଂ ଚ ହେ ନାଥ ତ୍ଵଂ ମାଂ ଭୂଷଯ ଭୂଷଣୈଃ । କ୍ରମେଣାଗ୍ନିଂ ଚ ସଞ୍ଜ୍ଵାଲ୍ଯ ମତ୍ପାଣିଗ୍ରହଣଂ କୁରୁ
ସେ ଏହିପରି କହିଲେ: ନାଥ, ମୋତେ ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧାଇଦିଅ, ଏବଂ ପରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ମୋର ହାତ ଧରି ବିବାହ କର।
ରାଜସେ ଽତିତରାଂ ନାଥ ମାଂ କରୋଷି ସ୍ମରାତୁରାମ୍ । ରତେର୍ ଵିଵାହେ ମଦନମ୍ ଅଭିଭୂଯାଧିତିଷ୍ଠସି
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋତେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆକୁଳ କରିଦେଉଛନ୍ତି; ଏହି ରତିର ବିବାହ ଅବସରରେ ଆପଣ ମଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି।
ଇନ୍ଦୋର୍ ଇଵାଂଶୁଜାଲାନି ରାଜନ୍ ମାଲ୍ଯାନି ଭାନ୍ତି ତେ । ମେରୁଗଙ୍ଗାପ୍ରଵାହାଭାଂ ଧତ୍ତେ ହାରସ୍ ତଵୋରସି
ହେ ରାଜା, ଆପଣଙ୍କ ମାଳାଗୁଡିକ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର କିରଣ ପରି ଚମକୁଛି, ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ଛାତିରେ ପିନ୍ଧିଥିବା ହାରଟି ମେରୁ ପର୍ବତରୁ ବହୁଥିବା ଗଙ୍ଗା ପରି ଦେଖାଯାଉଛି।
ମନ୍ଦାରକୁସୁମପ୍ରୋତୈଃ କୁନ୍ତଲୈର୍ ନୃପ ରାଜସେ । କନକାବ୍ଜମ୍ ଇଵାଲୋଲୈର୍ ଭୃଙ୍ଗୈଃ କେସରଧୂସରୈଃ
ହେ ରାଜା, ମନ୍ଦାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ଆପଣଙ୍କ କେଶ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଛି, ଯେଉଁପରି ସୁନା ଶାପଲା ଫୁଲ ଉପରେ ପ୍ରମାଦିନୀ ମଧୁମକ୍ଷିକା ରେଣୁରେ ଲପଟି ଘୁରୁଛି।
ରତ୍ନାଂଶୁଜାଲୈଃ କୁସୁମୈଶ୍ ଶ୍ରିଯା ସ୍ଥୈର୍ଯେଣ ତେଜସା । ଉନ୍ନତ୍ଯା ଚ ଵିଭୋ ମେରୁମ୍ ଅଭିଭୂଯାଵତିଷ୍ଠସେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ରତ୍ନର ଆଲୋକ, ଫୁଲ, ଶ୍ରୀ, ଦୃଢତା, ତେଜସ୍ୱିତା ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱରେ, ଆପଣ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଛନ୍ତି।
ଏଵମାଦି ଵଦନ୍ତୌ ତୌ ଭଵିଷ୍ଯନ୍ନଵଦମ୍ପତୀ । ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନପୂର୍ଵଦାମ୍ପତ୍ଯୌ ମିଥସ୍ ତୁଷ୍ଟୌ ବଭୂଵତୁଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ କଥାହେଉଥିବା ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଆଗାମୀରେ ପତି-ପତ୍ନୀ ହେବେ ଏବଂ ଯାହାଙ୍କର ସମ୍ପର୍କ ପୂର୍ବରୁ ଲୁଚିଥିଲା, ସେମାନେ ଦୁହେଁ ପରସ୍ପରରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ମହାରାଜ୍ଞୀଂ ମଦନିକାଂ ମହାରାଜଶ୍ ଶିଖିଧ୍ଵଜଃ । କାଞ୍ଚନାମଲପର୍ଯଙ୍କେ ନିଯୋଜ୍ଯାଭୂଷଯତ୍ ସ୍ଵଯମ୍
ମହାରାଜା ଶିଖିଧ୍ୱଜ ନିଜେ ମହାରାଣୀ ମଦନିକାଙ୍କୁ ଏକ ଶୁଭ୍ର ସୁନାର ଶଯ୍ୟାରେ ବସାଇ ଅଳଙ୍କୃତ କଲେ।
ଅଵତଂସୈସ୍ ତଥା ମାଲ୍ଯୈର୍ ମଣିମୁକ୍ତାଵିଭୂଷଣୈଃ । ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ ଵିଲେପନୈଃ ପୁଷ୍ପୈର୍ ଉଚିତସ୍ଥାନଯୋଜିତୈଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ କାନର ଅଳଙ୍କାର, ମାଳା, ମଣି ଓ ମୁକ୍ତାର ଗହନା, ବସ୍ତ୍ର, ଚନ୍ଦନ ଓ ଫୁଲରେ ଯଥାଯଥ ସ୍ଥାନରେ ଶୋଭାୟିତ କଲେ।
ସା ବଭୌ ଭୂଷିତା ତନ୍ଵୀ ମଦନୀ ମଦଦାଯିନୀ । ଗିରିଜେଵ ଵିଵାହୋତ୍କା କାମକାନ୍ତେଵ କାମିନୀ
ସେ ତନୁ ଶୋଭାୟିତ ହୋଇ, ମଦ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଅପୂର୍ବ ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଗିରିଜା ବିବାହ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ, କିମ୍ବା ଏକ ପ୍ରେମିକା ନିଜ ପ୍ରେମିକ ପାଇଁ ଆତୁର।
ମହାରାଜୋ ମହାରାଜ୍ଞୀଂ ଭୂଷଯିତ୍ଵେଦମ୍ ଆହ ତାମ୍ । ରାଜସେ ମୃଗଶାଵାକ୍ଷି ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଇଵ ନଵୋତ୍ଥିତା
ମହାରାଜ ରାଣୀଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ସେଠାରେ କହିଲେ, 'ହେ ମୃଗନୟନୀ, ତୁମେ ଏମିତି ଅଭିଭାସ କରୁଛ, ଯେପରି ନୂତନ ଉଦିତ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅପରାଜିତ ରୂପେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।'
ଶକ୍ରେଣ ସହ ଯଚ୍ ଛଚ୍ଯା ଯଲ୍ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ହରିଣା ସହ । ଯଦ୍ ଗୌର୍ଯାଶ୍ ଶମ୍ଭୁନା ସାର୍ଧଂ ତତ୍ ତେ ଭଵତୁ ମଙ୍ଗଲମ୍
ଏହି ଶୁଭ ହେଉ, ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଶଚୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ଯେପରି ହରି ଓ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ଏବଂ ଯେପରି ଶିବ ଓ ଗୌରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି।
ପଦ୍ମକନ୍ଦାଙ୍କୁରରଦା ଲୋଲନୀଲୋତ୍ପଲେକ୍ଷଣା । ଆମୋଦସୁଭଗାକାରା ତ୍ଵଂ ସ୍ଥିତା ପଦ୍ମିନୀସମା
ତୁମର ନୟନ ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ପରି ହଲେ, ହାତ କମଳ ମୂଳ ପରି ହେଉଛି, ତୁମ ରୂପ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ଭରା, ତୁମେ କମଳିନୀ ପରି ଦେଖାଯାଉଛ।
ସୁରକ୍ତପଲ୍ଲଵକରା ସ୍ତବକସ୍ତନଧାରିଣୀ । ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଫଲଦା ମନ୍ଯେ କାମକଲ୍ପତରୋର୍ ଲତା
ତୁମର ହାତ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର କିଶଳୟ ପରି, ଛାତି ଗୁଛା ପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ମୁଁ ଭାବୁଛି, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାକଳ୍ପତରୁ ଲତା ପରି ଫଳଦାୟିନୀ।
ହିମଶୀତାଵଦାତାଙ୍ଗୀ ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାପ୍ରସରହାସିନୀ । ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁଶ୍ରୀର୍ ଇଵୋଦ୍ଯୁକ୍ତା ଦୃଷ୍ଟୈଵାହ୍ଲାଦଯସ୍ଯ୍ ଅଲମ୍
ତାଙ୍କର ଦେହ ହିମ ପରି ଧଳା ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଆଲୋକରେ ହସୁଥିଲା; ସେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରର ଶୋଭାରେ ଶୁଭ୍ର ଓ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମନ ଖୁସିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉଥିଲା।
ତଦ୍ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଵରାରୋହେ ଵେଦୀଂ ଵୈଵାହିକୀଂ ସ୍ଵଯମ୍ । ରତ୍ନପୁଷ୍ପଲତାଜାଲୈ ରଚଯାଵୋ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଏହିପରି ଦେଖି, ସୁନ୍ଦରୀ, ତୁମେ ଉଠ; ଆମେ ଦୁଇଏ ଏହି ବିବାହ ମଞ୍ଚକୁ ଆପଣେ ଆପଣେ ରତ୍ନ ଓ ଫୁଲର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ପଦକ୍ରମେ ସଜାଇବା।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଦମ୍ପତୀ କାନ୍ତୌ ରଚଯାମ୍ ଆସତୁସ୍ ତଦା । ଵେଦୀମ୍ ଆତ୍ମଵିଵାହାଯ ମହେନ୍ଦ୍ରମଣିକନ୍ଦରେ
ଏଭଳି କହି, ସେଇ ପ୍ରେମିକ ଦମ୍ପତି ମହେନ୍ଦ୍ର ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ଗୁହାରେ ନିଜ ବିବାହ ପାଇଁ ବିବାହ ମଞ୍ଚ ସଜାଇବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ମୁକ୍ତାଜାଲୈସ୍ ସଝାଙ୍କାରୈଃ ପୁଷ୍ପୋତ୍ତଂସୈସ୍ ସଷଟ୍ପଦୈଃ । ରତ୍ନମାଲ୍ଯୈସ୍ ସଟାଙ୍କାରୈର୍ ଵୈଜଯନ୍ତୀପଟୈଶ୍ ଚଲୈଃ
ମୁକ୍ତାର ମାଳା, ଚମକୁଥିବା ଗହନା, ମଧୁମକ୍ଷିକା ସହିତ ଫୁଲର ଗୁଛ, ରତ୍ନର ମାଳା ଓ ଚମକୁଥିବା ଅଳଙ୍କାର, ଏବଂ ଡାହାଡ଼ି ହେଉଥିବା ବୈଜୟନ୍ତୀ ବସ୍ତ୍ରରେ ସେଠା ସଜିଗଲା।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷଲତାସୂତ୍ରୈଃ କଲ୍ପସ୍ତବକମଣ୍ଡଲୈଃ । କଲ୍ପପାଦପପଟ୍ଟୈଶ୍ ଚ କଲ୍ପଦ୍ରୁମଫଲୋତ୍କରୈଃ
ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବୃକ୍ଷର ଲତାର ତାନ୍ତୁ, ତାଙ୍କର ତଣ୍ଡ ଚକ୍ର, ଛାଲର ଟାଣ୍ଡା, ଏବଂ ଅନେକ ଫଳର ଢେର ସହିତ,
ଦେଵଦାରୁଲତାଜାଲୈଃ କାଣ୍ଡପ୍ରତିସରାଙ୍କିତୈଃ । ମୁକ୍ତାକୁସୁମଲାଜାନାଂ ପ୍ରକରୈସ୍ ତାରକୋପମୈଃ
ଦେବଦାରୁ ଲତାର ଜାଲ ଓ ଗଠି ବିଶେଷ ଚିହ୍ନିତ, ମୁକ୍ତା ଫୁଲର ମାଳାର ଗଛ ଏବଂ ତାରା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଗୁଛ ସହିତ,