ଇଚ୍ଛାନିଚ୍ଛାଦୃଶୋର୍ ଐକ୍ଯାତ୍ ସମତ୍ଵାତ୍ ସର୍ଵଵସ୍ତୁଷୁ । ଵଯଂ ନ ସେଚ୍ଛା ନାନିଚ୍ଛାଃ କୁର୍ଵସ୍ ତେନୈତଦ୍ ଈପ୍ସିତମ୍
ଇଚ୍ଛା ଓ ଅନିଚ୍ଛା ଏକାତ୍ମକ ହେବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ପ୍ରତି ସମଭାବ ରହିବା ଦ୍ୱାରା, ଆମେ ନ ଚାହୁଁ ନ ଅଚାହୁଁ। ଏହିପରି, ଯାହା ଚାହିଁଛନ୍ତି, ସେହିପରି କରୁଛୁ।
କୃତେନାନେନ କାର୍ଯେଣ ନ ଶୁଭଂ ନାଶୁଭଂ ସଖେ । ପଶ୍ଯାମି ତନ୍ ମହାବୁଦ୍ଧେ ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ
ମୁଁ ଏହି କାମ କରି ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ କିଛି ଦେଖୁନି, ବନ୍ଧୁ। ଏହିପରି, ବଡ଼ ମନ ଥିବା ଜଣେ, ତୁମେ ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା କର, ସେମିତି କର।
ସମତାଂ ସମ୍ପ୍ରଯାତେନ ଚେତସେଦଂ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍ । ଖରୂପମ୍ ଏଵ ପଶ୍ଯାମି ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥାଚର
ସମଭାବ ମନ ରଖି, ଏହି ତିନି ଜଗତକୁ ମୁଁ ଖାଲି ଆକାଶ ପରି ଦେଖୁଛି। ତୁମେ ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା କର, ସେମିତି କର।
ଯଦ୍ଯ୍ ଏଵଂ ତନ୍ ମହୀପାଲ ଲଗ୍ନମ୍ ଅଦ୍ଯୈଵ ଶୋଭନମ୍ । ରାକେଯଂ ଶ୍ରାଵଣସ୍ଯାସ୍ଯ ହ୍ଯସ୍ ସର୍ଵଂ ଗଣିତଂ ମଯା
ଯଦି ଏହିପରି ଅଟୁଟ ରହି, ରାଜା, ତେବେ ଆଜି ଏହି ଶୁଭ ବିବାହ ହେଉ। ଏହି ଶ୍ରାବଣ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତି ସମ୍ପର୍କରେ ସବୁ ଗଣନା ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କରିଛି।
ରାତ୍ରାଵ୍ ଅଦ୍ଯୋଦିତେ ଚନ୍ଦ୍ରେ ପରିପୂର୍ଣକଲାମଲେ । ଜନ୍ଯତ୍ରଂ ନୌ ମହାବାହୋ ଦ୍ଵଯୋର୍ ଏଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
ଏଇ ରାତିରେ, ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ର ଆକାଶରେ ଉଦୟ ହେବ, ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର, ଆମର ବିବାହ କେବଳ ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବ।
ମହେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ରିଶିରଶ୍ଶୃଙ୍ଗସାନାଵ୍ ଅସ୍ମିନ୍ ମନୋରମେ । ରତ୍ନଦୀପପ୍ରକାଶାଢ୍ଯମଣିମନ୍ଦିରମଣ୍ଡିତେ
ଏହି ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତର ଶିଖର ଉପରେ ଥିବା ଏହି ସୁନ୍ଦର ସ୍ଥାନରେ, ଯେଉଁଠାରେ ରତ୍ନର ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିବା ଓ ମଣିମଣ୍ଡପରେ ଶୋଭିତ ମନ୍ଦିର ଅଛି,
ପୁଷ୍ପଭାରାନତୋତ୍ତୁଙ୍ଗଵୃକ୍ଷଜନ୍ଯଵିରାଜିତେ । ଵନପୁଷ୍ପଲତାଲାସ୍ଯନାରୀନୃତ୍ତମନୋହରେ
ଫୁଲର ଭାରରେ ଝୁକିଯାଇଥିବା ଉଚ୍ଚ ଗଛମାନେ ଏଠିରେ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି, ଏବଂ ଅରଣ୍ୟର ଲତା ଓ ଫୁଲରେ ଶୁଭିତ ନାରୀମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଏହି ସ୍ଥାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ।
ନିଶି ଵ୍ଯୋମଗତାସ୍ ତାରା ଭର୍ତ୍ରା ପୂର୍ଣେନ୍ଦୁନା ସହ । ଆଵଯୋଃ ପରିପଶ୍ଯନ୍ତୁ କର୍ଣାନ୍ତାଗତଲୋଚନାଃ
ରାତିରେ, ଆକାଶରେ ଥିବା ତାରାମାନେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଏମିତି ଲଗାଇ ରଖି, ଆମ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତୁ।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠାତ୍ମଵିଵାହାର୍ଥଂ କୁର୍ଵଃ କାନନକୋଟରାତ୍ । ରାଜଂଶ୍ ଚନ୍ଦନପୁଷ୍ପାଦିସମ୍ଭାରଂ ରତ୍ନସଂଯୁତମ୍
ବିବାହ ପାଇଁ ଉଠ, ରାଜା, ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଗହ୍ବରରୁ ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷ, ମଣିମାଣିକ୍ୟ ସହିତ ଆଣ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା କୁମ୍ଭ ଉତ୍ଥାଯ ସହ ତେନ ମହୀଭୃତା । କୁସୁମାଵଚଯଂ ଚକ୍ରେ ତଥା ରତ୍ନାଦିସଞ୍ଚଯମ୍
ଏଭଳି କହି, କୁମ୍ଭ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଉଠିଲେ ଏବଂ ଦୁହେଁ ମିଶି ଫୁଲ ଓ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଟିଏକରିଲେ।
ତତୋ ମୁହୂର୍ତମାତ୍ରେଣ ରତ୍ନସାନୌ ସମେ ଶୁଭେ । ସମାଲମ୍ଭନପୁଷ୍ପାଢ୍ଯାସ୍ ତାଭ୍ଯାଂ ଵୈ ରାଶଯଃ କୃତାଃ
ତା’ପରେ କିଛି ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ସମତଳ ମଣିପର୍ବତ ଉପରେ, ଦୁହେଁ ମିଶି ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଛି ତିଆରି କଲେ।
ହାରାମ୍ବରମଣୀନ୍ଦ୍ରାଦିରାଶଯସ୍ ତେ ଵିରେଜିରେ । ସୌଭାଗ୍ଯସ୍ଯେଵ କାମେନ କୋଶାଃ କାଲେନ ସମ୍ଭୃତାଃ
ସେ ମାଳା, ବସ୍ତ୍ର ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ମଣିମାଣିକ୍ୟର ଗଛିଗୁଡ଼ିକ ଏମିତି ଅଭିଭାସିଲେ, ଯେପରି ଭାଗ୍ୟ ଏବଂ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିବା ଧନର ଭଣ୍ଡାର ଅଟୁଟ ଚମକୁଥିଲା।
ତଥା ଜନ୍ଯତ୍ରସମ୍ଭାରଂ କୃତ୍ଵା କାଞ୍ଚନକନ୍ଦରେ । ଯଯତୁସ୍ ତୌ ମହାମିତ୍ରେ ସ୍ନାତୁଂ ମନ୍ଦାକିନୀଂ ନଦୀମ୍
ସ୍ନାନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଏକଠା କରି, ସେଇ ଦୁଇ ମହାସଖା ସୁନା ଗୁହାକୁ ଯାଇ, ମନ୍ଦାକିନୀ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ ଚଲିଗଲେ।
ତତ୍ରୈନଂ ସ୍ନପଯାମ୍ ଆସ ମହାରାଜମ୍ ଅଥାଦରାତ୍ । ଗଜକୁମ୍ଭୋପମସ୍କନ୍ଧଂ କୁମ୍ଭୋ ମଙ୍ଗଲପୂର୍ଵକମ୍
ସେଠାରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଦର ସହିତ, ହାତୀର ଦେହ ପରି ମୋଟା ଏକ କୁମ୍ଭରେ ପାଣି ଭରି, ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ମହାରାଜାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଲା।
ଭଵିଷ୍ଯଦ୍ଵନିତାରୂପାଂ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ପତିତାଂ ଗତଃ । ଚୂଡାଲାଂ ସ୍ନପଯାମ୍ ଆସ କୁମ୍ଭରୂପଧରାଂ ପ୍ରିଯାମ୍
ତାପରେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯିଏ ତାଙ୍କର ଜୀବନସଙ୍ଗିନୀ ହେବେ, ସେଉଁଠି ଜଳପାତ୍ର ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଚୂଡାଳାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଇଲା।
ପୂଜଯାମ୍ ଆସତୁସ୍ ସ୍ନାତୌ ତତ୍ର ଦେଵାନ୍ ପିତୄନ୍ ମୁନୀନ୍ । ଯଥା କ୍ରିଯାଫଲେ ଽନିଚ୍ଛୌ କ୍ରିଯାତ୍ଯାଗେ ତଥୈଵ ତୌ
ସ୍ନାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେମାନେ ସେଠାରେ ଦେବତା, ପିତୃଗଣ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ; ଯେପରି ଫଳ ଆଶା କରୁନଥିବା ଲୋକେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେପରି ସେମାନେ କଲେ।
ନିତ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନରସାତୃପ୍ତୌ ଵ୍ଯଵସ୍ଥାର୍ଥଂ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତେଃ । ଚକ୍ରାତେ ଭୋଜନଂ ଭଵ୍ଯୌ ତାଵ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯସମୀରିତୌ
ସେମାନେ ସଦା ଜ୍ଞାନର ସାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସଂସାରର ନିୟମ ଚାଲିଥିବା ପାଇଁ, ଦୁଇଜଣ ଉତ୍ତମ ଲୋକ ପ୍ରତିଏକ ଅନ୍ୟଜଣଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଖାଇବାକୁ ଦେଇଥିଲେ।
କଲ୍ପଵୃକ୍ଷଦୁଗୂଲାନି ପରିଧାଯ ସିତାନି ତୌ । ଫଲାନି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଜନ୍ଯତ୍ରସ୍ଥାନମ୍ ଆଯଯତୁଃ କ୍ରମାତ୍
ସେମାନେ କଳ୍ପବୃକ୍ଷର ତନ୍ତୁରୁ ତିଆରି ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଫଳ ଖାଇଲେ ଏବଂ ଦୀରେ-ଦୀରେ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଗଲେ।
ଏତାଵତାତ୍ର କାଲେନ ତଯୋର୍ ଜନ୍ଯତ୍ରସୋତ୍କଯୋଃ । ପ୍ରିଯଂ କର୍ତୁମ୍ ଇଵାସ୍ତାଦ୍ରୌ ଝଗିତ୍ଯ୍ ଏଵାଵିଶଦ୍ ରଵିଃ
ଏଭଳି ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ଆଗ୍ରହ ଥିବା ସମୟ ଯାଉଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କିଛି କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼କୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।
ଅଥ ସନ୍ଧ୍ଯାକ୍ରମେ ଵୃତ୍ତେ କୃତେ ଜପ୍ଯାଘମର୍ଷଣେ । ଵିଵାହଦର୍ଶନାଯେଵ ତାରାଜାଲେ ଖମ୍ ଆଗତେ
ତାପରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟ ଆସିଲା ଏବଂ ପାପ ନାଶ ପାଇଁ ଜପ କରାଗଲା, ତାଳେ ଆକାଶରେ ତାରାମାନେ ବିବାହ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିବା ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ମିଥୁନୈକସଖୀ ଯାମା କୁମୁଦୋତ୍କରହାସିନୀ । ପ୍ରାଲେଯଜାଲପ୍ରକରଂ ଵିକିରନ୍ତୀ ସମାଯଯୌ
ମିଥୁନ ରାଶିର ସହଚାରୀ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଉଦୟ ହେବା ସହିତ ଖିଲିଉଠିଥିବା କମଳ ଫୁଲର ହସ ସହିତ, ରାତି ଆସିଗଲା। ସେ ରାତି ହିମର ଝାଡ଼ି ଛିଟିଯାଉଥିଲା।
ରତ୍ନଦୀପାନ୍ ବହୂନ୍ ସମ୍ଯକ୍ କୁମ୍ଭସ୍ ସାନାଵ୍ ଅଯୋଜଯତ୍ । ଜ୍ଯୋତୀଂଷୀନ୍ଦ୍ଵର୍କଯୁକ୍ତାନି ପଦ୍ମୋଦ୍ଭଵ ଇଵାମ୍ବରାତ୍
କୁମ୍ଭ ନାମକ ବ୍ୟକ୍ତି ବହୁତ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନଦୀପ ଠିକ୍ ଭଳି ଗଠନ କଲେ, ଯେପରି ଦଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଆକାଶରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହିତ ଆଲୋକ ରଖିଥାନ୍ତି।
ଭୂଷଯାମ୍ ଆସ ରାଜାନଂ ସ୍ତ୍ରୀତ୍ଵଂ ଗଚ୍ଛନ୍ ନିଶାମୁଖେ । ଚନ୍ଦନାଗୁରୁକର୍ପୂରପୂରୈର୍ ମୃଗଜକୁଙ୍କୁମୈଃ
ରାତି ଶେଷ ହେବାବେଳେ, ନାରୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ଚନ୍ଦନ, ଅଗୁରୁ, କର୍ପୂର ଓ ମୃଗ କୁଙ୍କୁମର ଗାଢ଼ ସୁଗନ୍ଧି ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ।
ହାରକେଯୂରକଟକୈସ୍ ତଥା କଲ୍ପଲତାଂଶୁକୈଃ । ସ୍ରଗ୍ଦାମୈର୍ ଅଵତଂସୈଶ୍ ଚ ମାଲ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵିଵିଧୋମ୍ଭିତୈଃ
ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ହାର, ବାହୁଲି, କଙ୍କଣ, ଏବଂ କଳ୍ପଲତା ମାଳା, ଫୁଲର ମାଳା, କଣ ଶୋଭା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରଙ୍ଗିନ ମାଳା ଦେଇ ଶୃଙ୍ଗାର କଲେ।
ତଥା କଲ୍ପଲତାଗୁଚ୍ଛୈର୍ ମନ୍ଦାରୈଃ ପାରିଜାତକୈଃ । ସନ୍ତାନୈର୍ ବହୁରତ୍ନୈଶ୍ ଚ ମୌଲିନା ଚେନ୍ଦୁରୂପିଣା
ଏହିପରି, ଇଚ୍ଛାପୂର୍ଣ୍ଣ ଲତାର ଗୁଛ, ମନ୍ଦାର ଓ ପାରିଜାତ ଫୁଲ, ବହୁ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ଭରିଥିବା ସନ୍ତାନ ଫୁଲ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁକୁଟ ଦ୍ୱାରା ଅଲଙ୍କୃତ ହେଇଥିଲା।
ଏତାଵତାଥ କାଲେନ ଵଧୂତ୍ଵଂ କୁମ୍ଭ ଆଯଯୌ । ଘନସ୍ତନତଟାକ୍ରାନ୍ତୋ ବଭୂଵାଶୁ ଵିଲାସଵାନ୍
ଏଭଳି କିଛି ସମୟ ପରେ, କୁମ୍ଭା ବିବାହିତା ହେବାର ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ଉଦାର ଓ ଉନ୍ନତ ଶସ୍ତନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ସେ ଶୀଘ୍ର ହିଁ ଆକର୍ଷକ ଓ ମାନ୍ୟ ହେଇଯାଇଥିଲେ।
ଇଦଂ ସଞ୍ଚିନ୍ତଯାମ୍ ଆସ ସମ୍ପନ୍ନୋ ଽଯମ୍ ଅହଂ ଵଧୂଃ । କାମାଯାତ୍ମା ମଯାଦେଯଃ କାର୍ଯଂ କାଲୋଚିତଂ କିଲ
ସେ ମନେ ଭାବିଲେ: 'ଏବେ ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବାହିତା ହେଲି; ମୋ ଦେହ ଆସକ୍ତି ପାଇଁ ଅର୍ପିତ, ଏବଂ ମୋତେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ହେବ।'
ଇଯମ୍ ଅସ୍ମି ଵଧୂଃ କାନ୍ତା ଭର୍ତାଯଂ ମେ ପୁରସ୍ ସ୍ଥିତଃ । ଗୃହାଣ କାମ ମାମ୍ ଏହି କାଲୋ ଽଯଂ ତଵ ହୃଚ୍ଛଯ
'ମୁଁ ଏହି ପ୍ରିୟା ବିବାହିତା, ଏଠାରେ ମୋ ସ୍ୱାମୀ ସାମ୍ନାରେ ଉଭା ଅଛନ୍ତି; ଆସ, ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର, କାରଣ ଏହି ସମୟ ତୁମ ହୃଦୟର ଆକାଂକ୍ଷା ପାଇଁ।'
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତ୍ଯ ଭର୍ତାରମ୍ ଅଗ୍ରସ୍ଥମ୍ ଅଭିମଣ୍ଡିତମ୍ । ଉଦଯନ୍ତମ୍ ଇଵାଦିତ୍ଯଂ ରତିଃ କାମମ୍ ଇଵାହ ସା
ଏଭଳି ଭାବି, ରତି ନିଜ ପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭୟ ଶୋଭିତ ହୋଇ ଦଢ଼ିଆ ଉଠୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଯେପରି ଆସା ଭାବନାକୁ ଆକର୍ଷିତ କରେ।
ଅହଂ ମଦନିକା ନାମ ଭାର୍ଯାସ୍ମି ତଵ ମାନଦ । ପତଯେ ତେ ପ୍ରଣାମୋ ଽଯଂ ସସ୍ନେହଂ କ୍ରିଯତେ ମଯା
ମୋର ନାମ ମଦନିକା, ମୁଁ ତୁମର ଜୀବନସଂଗିନୀ, ମହାନ୍ୟ ପତି; ଏହି ଶୁଭେଚ୍ଛା ମୁଁ ସ୍ନେହର ସହିତ ତୁମକୁ ଦେଉଛି।