ନ କିଞ୍ଚିଜ୍ ଜାଯତେ ଶାନ୍ତେ ନ ଚ କିଞ୍ଚିତ୍ ପ୍ରଲୀଯତେ । ସ୍ଵସତ୍ତଯା ସ୍ଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମ ନ ବୀଜଂ ନ ଚ କାରଣମ୍
ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, କିଛି ନଶ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ; ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଅଟୁଟ ଅଛି, ଏହା କୌଣସି ମୂଳ ନୁହେଁ, କୌଣସି କାରଣ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଶୁଦ୍ଧାନୁଭଵମାତ୍ରଂ ତତ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଅନ୍ଯନ୍ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । କିଞ୍ଚିଜ୍ ଜଗଦହନ୍ତାଦି ତଦ୍ ଏଵାନନ୍ତମ୍ ଅସ୍ତି ହି
ଏହା ସୁଧା ଅନୁଭୂତି ମାତ୍ର; ଏହା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ଜଗତ, ଅହଂକାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସବୁ ଏହାର ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଏହା ନିଜରେ ଅନନ୍ତ।
ଶିଵେ ଜଗଦହନ୍ତାଦି ମୁନେ ନାସ୍ତୀତି ଵେଦ୍ମ୍ଯ୍ ଅହମ୍ । ସର୍ଗଵେଦନମ୍ ଆଭାତି କଥମ୍ ଏତଦ୍ ଵଦାଶୁ ମେ
ମୁନି, ଶିବରେ ଜଗତ, ଅହଂକାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ଏହି ସୃଷ୍ଟିର ଅନୁଭୂତି କିପରି ଦେଖାଯାଏ, ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର କହ।
ଚିତ୍ସାରଂ ତଦ୍ ଅନାଦ୍ଯନ୍ତଂ ତତ୍ ସ୍ଵସଂଵିଦି ତିଷ୍ଠତି । ତତ୍ ତଦ୍ଭଵନମ୍ ଅତ୍ଯଚ୍ଛଂ ତତ୍ତାମାତ୍ରଂ ଜଗଦ୍ ଵିଦୁଃ
ଚିତ୍ତର ସାର, ଯାହାର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ନିଜ ସ୍ୱ-ଜ୍ଞାନରେ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଜଗତକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏହାର ଅନୁଭୂତି ମାତ୍ର ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଚିତ୍ସ୍ଵାତ୍ମକଚନଂ ନାମ ଯଦ୍ ଅସମ୍ଭଵଚେତ୍ଯଦୃକ୍ । ତଦ୍ ଅହଂଵେଦନଂ ଵିଦ୍ଧି ଵିରାଡାତ୍ମ ଜଗତ୍ ସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ଜଗତ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଚିତ୍ର ଶୁଭ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବରେ ଯାହାକୁ ଅସମ୍ଭବ କଥାକୁ ସମ୍ଭବ ଭାବରେ ଦେଖିବା ଶକ୍ତି ଭାବିଯାଏ, ସେହି 'ମୁଁ' ଭାବନାକୁ ବିରାଟ୍ ଆତ୍ମା ଭାବରେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହିଁବା।
ଵାତସ୍ଯ ଵାତସ୍ପନ୍ଦସ୍ଯ ଯଥା ଭେଦୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଶୂନ୍ଯତ୍ଵଖତ୍ଵୋପମଯୋଶ୍ ଚିନ୍ମାତ୍ରାହନ୍ତ୍ଵଯୋସ୍ ତଥା
ଯେପରିକି ପବନ ଓ ପବନର ଗତି ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ, ସେପରି ଚିତ୍ର ଶୁଭ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ 'ମୁଁ' ଭାବନା, ଯେଉଁଠି ଦୁଇଟିକୁ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଆକାଶ ସହିତ ତୁଳନା କରାଯାଏ, ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ଜଲେ ଽସ୍ତି ଦେଶକାଲାତ୍ତେ ଯଥୋର୍ମ୍ଯାଦି ସକାରଣମ୍ । ପରେ ଽସ୍ତ୍ଯ୍ ଅଦେଶକାଲାତ୍ତେ ତଥା ଜଗଦ୍ ଅକାରଣମ୍
ପାଣିରେ ଦେଶ ଓ କାଳ ଦ୍ୱାରା ତରଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକୃତି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯାହାର କାରଣ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚରେ, ଦେଶ ଓ କାଳ ଉପରେ ଯାହା ଅଟୁଟ, ସେଠି ଜଗତ କୌଣସି କାରଣ ବିନା ଅଛି।
ଜଲାଦୌ ଯତ୍ ତରଙ୍ଗାଦି ତତ୍ ସକାରଣମ୍ ଅସ୍ତ୍ଵ୍ ଇହ । ପରେ ଜଗଦହନ୍ତାଦି ନାକାରଣମ୍ ଅଵୈମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ପାଣି ଓ ଏହା ସହିତ ଯାହାକୁ ଦେଖାଯାଏ, ତରଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆକୃତି ଯାହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେଗୁଡିକର କାରଣ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚରେ, ମୁଁ ଭାବନା ଓ ଜଗତ କୌଣସି କାରଣ ବିନା ଅଛି ବୋଲି ମୁଁ ବୁଝିପାରିଛି।
ଇଦାନୀଂ ଭଵତା ଜ୍ଞାତମ୍ ଏତତ୍ ସତ୍ଯଂ ମହୀପତେ । ଇଦଂ ଜଗଦହନ୍ତାଦି ନେହ କିଞ୍ଚନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଏହି ସତ୍ୟଟି ଏବେ ତୁମେ ବୁଝିପାରିଛ, ରାଜା। ଏହି ସଂସାର ଓ 'ମୁଁ' ବୋଧ — ଏଠାରେ କିଛି ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ଅଛିନାହିଁ।
ଜଗଚ୍ଛବ୍ଦାର୍ଥରହିତଂ ଜଗଦ୍ ଅସ୍ତି ଶିଵାତ୍ମକମ୍ । ଵ୍ଯୋମ୍ନ୍ଯ୍ ଏଵ ନିର୍ମିତଂ ଶାନ୍ତଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନସ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମତରେଣ ଵା
ଏହି ସଂସାର 'ସଂସାର' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ବିନା, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ରୂପେ ଅଛି; ଏହା ଖାଲି ଆକାଶରେ, ଶାନ୍ତ ଭାବେ, କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଅଧିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାଶରେ ତିଆରି ହୋଇଛି।
ଯଥା ନଭସି ଶୂନ୍ଯତ୍ଵଂ ତଥେଦଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ସ୍ଥିତମ୍ । ସଦସଦ୍ଵସ୍ତୁରୂପେଣ ନ ଵା ରୂପେଣ କେନଚିତ୍
ଯେପରି ଆକାଶରେ ଶୂନ୍ୟତା ଅଛି, ସେପରି ଏହି ସଂସାର ବ୍ରହ୍ମରେ ଅଛି; ଏହା ସତ୍ୟ କିମ୍ବା ଅସତ୍ୟ ରୂପେ ନୁହେଁ, କିମ୍ବା କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଏଵଂରୂପଂ ଜଗଦ୍ ଇଦଂ ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନାଚ୍ ଛିଵଂ ଭଵେତ୍ । ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନପ୍ରଭାଵେଣ ଵିଷମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅମୃତଂ ଭଵେତ୍
ଏଭଳି ଭାବେ ସଂସାରକୁ ଯଦି ଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ, ଏହା ଶୁଭ ହୁଏ; ଠିକ୍ ଜ୍ଞାନର ଶକ୍ତିରେ ବିଷ ମଧ୍ୟ ଅମୃତ ହୋଇଯାଏ।
ଅସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନମ୍ ଅଖିଲଂ ଜଗଦ୍ ଦୁଃଖପ୍ରଦଂ ପରମ୍ । ଵିଷବୁଦ୍ଧ୍ଯାମୃତମ୍ ଅପି ଭୁକ୍ତଂ ଵିଷରସାଯତେ
ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ସଂସାର ଦୁଃଖର କାରଣ ହୁଏ; ବିଷ ଭାବନାରେ ଯଦି ଅମୃତ ମଧ୍ୟ ଖାଇଯିବା, ସେଠାରେ ମଧୁର ଅନୁଭୂତି ନ ମିଳି, ବିଷ ଭଳି ଲାଗେ।
ଈଶ୍ଵରତ୍ଵାଦ୍ ଯଥା ଵେତ୍ତି ଯଦ୍ ଯଦ୍ ଏଷ ଚିଦୀଶ୍ଵରଃ । ତତ୍ ତଥୈଵାଶୁ ଭଵତି ତାଦୃଗ୍ରୂପତଯା ଶିଵମ୍
ଏହି ଚେତନାର ସ୍ୱାମୀ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଜାଣନ୍ତି, ସେହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେଠି ସେଉଁଠି ତାହା ଏକେଇ ରୂପରେ ତୁରନ୍ତ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ଏହା ଶୁଭ ଓ ସତ୍ୟ ହୁଏ।
ଯଥା ଜ୍ଵାଲାଭ୍ରମାଲା ଵା ଵିଚିତ୍ରାକାରଵିଭ୍ରମୈଃ । ତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଅନନ୍ଯରୂପୈଵ ବ୍ରହ୍ମସତ୍ତା ତଥୈଵ ହି
ଯେପରି ଅଗ୍ନିର ମାଳା କିମ୍ବା ମେଘମାଳା ବିଭିନ୍ନ ଆକାରରେ ଦେଖାଯିବା ସତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଏକେଇ ରହିଥାଏ, ସେପରି ବ୍ରହ୍ମର ସ୍ୱରୂପ ମଧ୍ୟ ଏକାଟିଏ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ଯତ୍ ପରଂ ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପେଣ ସ୍ଥିତମ୍ ଆତ୍ମନି ମନ୍ଥରମ୍ । ତତ୍ ତେନେଦମ୍ ଅହନ୍ତାଦି ଜଗଦାଦ୍ଯ୍ ଏଵ ଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ପରମ ଚେତନା ସ୍ୱରୂପ ଆତ୍ମାରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସିଛି, ସେଇ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା 'ମୁଁ' ଭାବନା ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ସଂସାର ଦେଖାଯାଏ।
କେଵଲଂ ପରମ୍ ଏଵେତ୍ଥଂ ପରମଂ ଭାସତେ ଶିଵମ୍ । କୁତୋ ଜଗଦହନ୍ତାଦି ପ୍ରଶ୍ନ ଏଵେହ ନୋଚିତଃ
ଏଠାରେ କେବଳ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ଶୁଭ ତତ୍ତ୍ୱଟିଏ ଦେଖାଯାଏ; ଏହିଠାରେ ଜଗତ୍ କିମ୍ବା 'ମୁଁ' ଭାବ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଦ୍ ଵସ୍ତୁ ଵିଦ୍ଯମାନଂ ସତ୍ ପ୍ରଶ୍ନସ୍ ତତ୍ର ଵିରାଜତେ । ପ୍ରେକ୍ଷିତଂ ଯତ୍ ତୁ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ପ୍ରେକ୍ଷାପ୍ରଶ୍ନେନ ତତ୍ର କିମ୍
ଯେଉଁଠି କିଛି ବସ୍ତୁ ସତ୍ୟରେ ଅଛି, ସେଠି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାର ଅର୍ଥ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠି କିଛି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ସେଠି ଦେଖିବା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାର କଣ ଅର୍ଥ?
ସନ୍ନିଵେଶଂ ଵିନା ସତ୍ତା ଯଥା ହେମ୍ନୋ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ତଥା ଜଗଦହମ୍ଭାଵଂ ଵିନା ନେଶସ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତିଃ
ଯେପରି ରୂପ ବିନା ସୁନା ରହିପାରେ ନାହିଁ, ସେପରି ଜଗତ୍ ଓ 'ମୁଁ' ଭାବ ବିନା ଭଗବାନଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ।
ଅକାରଣତ୍ଵାନ୍ ନାସ୍ତୀଦଂ ବ୍ରହ୍ମୈଵେତ୍ଥଂ ଵିଜୃମ୍ଭତେ । ଅଜୃମ୍ଭମାଣମ୍ ଏଵାହଂଜଗତ୍ତ୍ଵେନେହ ସଂସ୍ଥିତମ୍
କୌଣସି କାରଣ ନଥିବାରୁ, ଏହିଠାରେ କେବଳ ବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଯେତେବେଳେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଏଠି ଜଗତ୍ ଓ 'ମୁଁ' ଭାବ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ ରହେ।
ଯନ୍ମଯା ଏଵ ତେନୈଵ ମିଥସ୍ ସମ୍ପ୍ରେରିତାଶଯମ୍ । ଚମତ୍କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅମୀ ଭାଵାଃ ପଞ୍ଚେଷୁ ମିଥୁନୌଘଵତ୍
ମୋର ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭାବଗୁଡିକ ଏକାଏକି ଚଳିତ ହୋଇ, ପରସ୍ପର ସହିତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରନ୍ତି; ଯେପରି ଫଳ ତତ୍ତ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଦମ୍ପତିମାନେ ଏକାଏକି ମିଶି ରହନ୍ତି।
ଚିନ୍ମାତ୍ର ଏଵ ଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ଚିନ୍ମାତ୍ରେଣୈଵ ଚୀଯତେ । ନାନାତ୍ମନେଵାନାନୈଵ ସ୍ଵାତ୍ମନାତ୍ମାପ୍ଯ୍ ଅନାତ୍ମଵତ୍
ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଏକାଏକି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାକୁ ଜାଣିପାରେ, ଏବଂ ଏହି ଚେତନାକୁ କେବଳ ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ଜାଣାଯାଏ; ଅନେକ ଦେଖାଯାଏ ଯେପରି ଅନେକ, କିନ୍ତୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମା ଅନ୍ୟ ଆତ୍ମା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ପୂର୍ଣାତ୍ ପୂର୍ଣମ୍ ଉଦ୍ଧରନ୍ତି ପୂର୍ଣାତ୍ ପୂର୍ଣାନି ଚକ୍ରିରେ । ଭଵନ୍ତି ପୂର୍ଣାତ୍ ପୂର୍ଣାନି ପୂର୍ଣମ୍ ଏଵାଵତିଷ୍ଠତେ
ପୂର୍ଣ୍ଣତାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ନିକାଳିବା, ପୂର୍ଣ୍ଣତାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତିଆରି କରିବା; ପୂର୍ଣ୍ଣତାରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଏକାଏକି ଅବିକଳ ରହିଯାଏ।
ଚିନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଏଵ କଚତି ଯଚ୍ ଚିନ୍ମାତ୍ରତଯାତ୍ମନି । ଅକଚତ୍ ତ୍ଵ୍ ଏଵ ତନ୍ ନାମ କଚିତଂ ସର୍ଗଵେଦନମ୍
କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ତାହା ଆତ୍ମାର ଚେତନାର ଗୁଣ; ତଥାପି ପ୍ରକୃତରେ କିଛି କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ—ଯାହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟ ବୋଲାଯାଏ, ସେଟା କେବଳ ସୃଷ୍ଟିର ଅନୁଭୂତି।
ଅହଂ ଚିତା ଚିଦ୍ ଏଵାସୌ ଭଵତୀଵ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵତଃ । ଅଭଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ରୂପଂ ସ୍ଵମ୍ ଅତ୍ଯଜନ୍ତୀ ନିରାମଯମ୍
ମୁଁ ଚେତନା, ସେହିଁ ମଧ୍ୟ ଚେତନା। ଏହା ନିଜେ ନିଜରେ ଏହି ଭାବକୁ ନେଇଥାଏ; ନିଜ ଆକୃତିକୁ ଛାଡି ଦୁଃଖରହିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ହରାଏ।
ଚିତୋ ରୂପମ୍ ଅନାଦ୍ଯନ୍ତଂ ମନୋରୂପମ୍ ଅନନ୍ତକମ୍ । ସମ୍ରାଟ୍ଛରୀରମ୍ ଆଭାସି ଭଵତୀଵ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵଃ
ଚେତନାର ଆକୃତିର କେହି ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ଶେଷ ନାହିଁ, ମନର ଆକୃତି ଅସୀମ। ଏହି ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଶରୀର ନିଜେ ଆଲୋକିତ ହୁଏ, ନିଜରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅଥାସଦ୍ ଏଵେଦଂ ସ୍ଵରୂପତ୍ଵାତ୍ ସଦ୍ ଏଵ ଵା । ଭାଵନାଦ୍ ଘନତାମ୍ ଏତି ଦୃଶ୍ଯଂ ଭଵତି ଚ କ୍ରମାତ୍
ଏହା ଏହି ଜଗତକୁ ଅସତ୍ କିମ୍ବା ସତ୍ ଭାବରେ ଦେଖିଥାଏ, ନିଜର ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ। ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଏହା ଦୃଢ଼ ହୁଏ, ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ଶାନ୍ତଂ ଜଗତ୍ପ୍ରସରରୂପତଯା ସ୍ଵଭାଵଶବ୍ଦାର୍ଥମୁକ୍ତମ୍ ଇଦମ୍ ଅଵ୍ଯପଦେଶ୍ଯମ୍ ଏକମ୍ । ଵସ୍ତୁସ୍ଥିତଂ ନିଜଚମତ୍କରଣାଵଲୋକରୂପଂ ଜଗତ୍ତ୍ଵରହିତାନୁଭଵାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵମ୍
ଏହା ଶାନ୍ତ, ଜଗତର ବିସ୍ତାର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ନିତ, ତଥାପି ଏକ ଅବିବର୍ଣ୍ନନୀୟ। ଏହା ସତ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ନିଜ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ଅନୁଭବର ଆକୃତି, ଜଗତର ଅଭାବର ଅନୁଭୂତିର ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ।
ନ ଵିଜ୍ଞାନମଯୋ ଽର୍ଥୋ ଽସ୍ତି ନ ବାହ୍ଯୋ ନାପି ଶୂନ୍ଯତା । ଵେଦନାମାତ୍ରସାରତ୍ଵାଦ୍ ଯଥାଵିତ୍ ସୋ ଽର୍ଥ ଉଚ୍ଯତେ
ଚେତନାରେ ଗଠିତ କୌଣସି ବସ୍ତୁ ନାହିଁ, ବାହ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ଶୂନ୍ୟତା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ଯେଉଁଠି ଅନୁଭୂତି ହିଁ ମୂଳ, ଯାହା ଜଣାଯାଏ, ସେଇ ବସ୍ତୁ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ଦ୍ରଵତ୍ଵଂ ସଲିଲସ୍ଯେଵ ଵିଦୋ ଵିତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅକାରଣମ୍ । ଖାତ୍ମ ନିତ୍ଯମ୍ ଅନନ୍ତଂ ତଦ୍ ଯଥାସ୍ଥିତମ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍
ପାଣିରେ ଯେପରି ତାରଳତା ଅଛି, ତେଣୁ ଜ୍ଞାନ ଜ୍ଞାତା ପାଖରେ ଅକାରଣ ଭାବରେ ଅଛି; ଆକାଶ-ସ୍ଵରୂପ ସଦା ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ଅନନ୍ତ, ଯେପରି ଅଛି, ସେପରି ରହିଥାଏ।