ଯଥାକ୍ଷଣଂ ଯଥାଦେଶଂ ପ୍ରଵିଚାରଯତା ସୁଖମ୍ । ଯଥାସମ୍ଭଵସତ୍ସଙ୍ଗମ୍ ଇଦଂ ଶାସ୍ତ୍ରମ୍ ଅଥେତରତ୍
ସମୟ ଓ ସ୍ଥାନ ଅନୁଯାୟୀ ଆନନ୍ଦକୁ ଯଥାଭାବେ ଚିନ୍ତା କରି, ଯଥାଯଥ ସଙ୍ଗ କରି, ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିପାରିବା।
ଆସାଦ୍ଯତେ ମହାଜ୍ଞାନବୋଧସ୍ ସଂସାରଶାନ୍ତିଦଃ । ସ ଭୂଯୋ ଯେନ ନାଯାତି ଯୋନିଯନ୍ତ୍ରପ୍ରପୀଡନମ୍
ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ଏହି ସଂସାରକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ବଡ଼ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ସେଉଁ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଏଉଁ ଜନ୍ମ ମୃତ୍ୟୁର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ପୁନି ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼େନାହିଁ।
ଏତାଵତ୍ଯ୍ ଏଵ ଯେ ଭୂତା ଭୋଗାନ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ରସେ ସ୍ଥିତାଃ । ସ୍ଵମାତୃଵିଷ୍ଠାକ୍ରିମଯଃ କୀର୍ତନୀଯା ନ ତେ ଽଧମାଃ
ଏହି ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି ଆନନ୍ଦରେ ବିଲିନ ହୋଇ ଅପନ ମାଆର ତତ୍ତ୍ୱରୁ ଗଠିତ, ସେମାନେ ନିଚ୍ ନୁହଁନ୍ତି ।
ଶୃଣୁ ତାଵଦ୍ ଇଦାନୀଂ ତ୍ଵଂ କଥ୍ଯମାନମ୍ ଇମଂ ମଯା । ରାଘଵ ଜ୍ଞାନଵିସ୍ତାରଂ ବୁଦ୍ଧିସାରତରାନ୍ତରମ୍
ଏବେ ତୁମେ ଶୁଣ, ରାଘବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଜ୍ଞାନର ବିସ୍ତାର ଓ ବୁଦ୍ଧିର ସୂକ୍ଷ୍ମ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଭେଦ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଛି ।
ଯଯେଦଂ ଶ୍ରୂଯତେ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ତାଂ ତୁ ଵିସ୍ତରତଶ୍ ଶୃଣୁ । ଵିଚାର୍ଯତେ ଯଥାର୍ଥୋ ଽଯଂ ଯଯା ଚ ପରିଭାଷଯା
ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଯାହା ପଠାଯାଉଛି, ତାହାକୁ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ; ଏହାର ଅର୍ଥ କିପରି ବିଚାର କରାଯାଏ ଏବଂ କିପରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଏ, ତାହା ଧ୍ୟାନ ଦେ ।
ଯେନେହାନନୁଭୂତେ ଽର୍ଥେ ଦୃଷ୍ଟେନାର୍ଥାଵବୋଧନମ୍ । ବୋଧୋପକାରଫଲଦଂ ତଂ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଂ ଵିଦୁର୍ ବୁଧାଃ
ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦୃଶ୍ୟ ଉଦାହରଣ ଦେଖି ଅଦୃଶ୍ୟ ଅର୍ଥକୁ ବୁଝିବା ଯାଏ ଏବଂ ଯାହା ବୁଝିବାରେ ସହାୟକ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ତାହାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି ।
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତେନ ଵିନା ରାମ ନାପୂର୍ଵୋ ଽର୍ଥୋ ଽଵବୁଧ୍ଯତେ । ଯଥା ଦୀପଂ ଵିନା ରାତ୍ରୌ ଭାଣ୍ଡୋପସ୍କରଣଂ ଗୃହେ
ଉଦାହରଣ ଛଡ଼ି, ରାମ, ଅପୂର୍ବ କଥାକୁ ବୁଝିବା ଯାଏ ନାହିଁ; ଯେପରି ଘରରେ ରାତିରେ ଦୀପ ନଥିଲେ, ଭାଣ୍ଡପାତ୍ର ଦେଖିହେବା ଯାଏ ନାହିଁ।
ଯୈର୍ ଯୈଃ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତୈସ୍ ତ୍ଵଂ ମଯେହାଵବୋଧ୍ଯସେ । ସର୍ଵେ ସକାରଣାସ୍ ତେ ହି ପ୍ରାପ୍ଯଂ ତୁ ସଦ୍ ଅକାରଣମ୍
ଯେଉଁ ଉଦାହରଣ ଦ୍ୱାରା, କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବୁଝାଉଛି, ସେଗୁଡିକ ସବୁ କାରଣ ସହିତ; କାରଣ ଛଡ଼ି କିଛି ପ୍ରାପ୍ତି ନାହିଁ।
ଉପମାନୋପମେଯାନାଂ କାର୍ଯକାରଣତୋଦିତା । ଵର୍ଜଯିତ୍ଵା ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏଵ ଵିଦ୍ଯତେ
ଉପମା ଓ ଉପମେୟର ସମ୍ପର୍କ କାର୍ଯ୍ୟ-କାରଣ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, କିନ୍ତୁ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ ଛଡ଼ି, ଏହା ସବୁଠି ଥାଏ।
ବ୍ରହ୍ମୋପଦେଶଦୃଷ୍ଟାନ୍ତୋ ଯସ୍ଯ ଵେହ ହି କଥ୍ଯତେ । ଏକଦେଶସଧର୍ମତ୍ଵଂ ତତ୍ରାତଃ ପରିଗୃହ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମ ବିଷୟରେ ଯେଉଁ ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଏ, ସେଠି କେବଳ ଏକ ଅଂଶର ସାଧାରଣତା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।
ଯୋ ଯୋ ନାମେହ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵାଵବୋଧନେ । ଦୀଯତେ ସ ସ ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯସ୍ ସ୍ଵପ୍ନଦୃଷ୍ଟଜଗଦ୍ଗତଃ
ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଯେଉଁଠି ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଏ, ସେଗୁଡିକୁ ସ୍ଵପ୍ନରେ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଜଗତ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ବୋଲି ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ସତି ନିରାକାରେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଆକାରଵାନ୍ କଥମ୍ । ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଇତି ନୋଦ୍ଯନ୍ତି ମୂର୍ଖଵୈକଲ୍ପିକୋକ୍ତଯଃ
ବ୍ରହ୍ମ ନିରାକାର ହେବା ସତ୍ୱେ, ତାହାର କିପରି ଆକାର ହେବ? ଏହିପରି ଉଦାହରଣ ଦେବାକୁ ନେଇ ଅଜ୍ଞାନୀ ଲୋକଙ୍କର ଅପତ୍ତି ଗୁଡିକ ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଅନ୍ଯା ସିଦ୍ଧଵିରୁଦ୍ଧାଦିଦୃଗ୍ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତପ୍ରଦୂଷଣେ । ସ୍ଵପ୍ନୋପମତ୍ଵାଜ୍ ଜଗତସ୍ ସମୁଦେତି ନ କାଚନ
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପତ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସ୍ଥିତିଶୀଳ ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ବିରୋଧ ଦେଖାଯାଏ, ସ୍ଵପ୍ନ ସହିତ ଜଗତର ଉପମା ଉପରେ ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ଜଗତ ସ୍ଵପ୍ନ ପରି।
ଅଵସ୍ତୁ ପୂର୍ଵାପରଯୋର୍ ଵର୍ତମାନଵିଚାରିତମ୍ । ଯଥା ଜାଗ୍ରତ୍ ତଥା ସ୍ଵପ୍ନସ୍ ସିଦ୍ଧ ଆବାଲମ୍ ଅକ୍ଷତମ୍
ଏଠି ଏବଂ ପୂର୍ବ-ପରେ ଯେଉଁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଏ, ସେଥିରେ ଦେଖାଯାଏ — ଯେପରି ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥାରେ, ସେପରି ସ୍ଵପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ଆସଲ ତତ୍ତ୍ୱ ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ।
ସ୍ଵପ୍ନସଙ୍କଲ୍ପନଧ୍ଯାନଵରଶାପୌଷଧାଦିଭିଃ । ଯେ ଽର୍ଥାସ୍ ତ ଇହ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତାସ୍ ତଦ୍ରୂପତ୍ଵାଜ୍ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତେଃ
ସ୍ୱପ୍ନ, କଳ୍ପନା, ଧ୍ୟାନ, ଆଶୀର୍ବାଦ, ଶାପ, ଔଷଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଯେଉଁ ଜିନିଷମାନେ ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚର ଉଦାହରଣ। ଏହି ସଂସାରର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅଟଳ ଭାବରେ ଅଛି।
ମୋକ୍ଷୋପାଯକୃତା ଗ୍ରନ୍ଥକାରେଣାନ୍ଯେ ଽପି ଯେ କୃତାଃ । ଗ୍ରନ୍ଥାସ୍ ତେଷ୍ଵ୍ ଇଯମ୍ ଏଵୈକା ଵ୍ଯଵସ୍ଥା ବୋଧ୍ଯବୋଧନେ
ମୋକ୍ଷ ପାଇବା ଉପାୟ ଭାବରେ ଅନ୍ୟ ଲେଖକମାନେ ଲେଖିଥିବା ଗ୍ରନ୍ଥମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଉଦାହରଣ ରଖିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ଏହି ଏକା ଉପାୟ ଅଟଳ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଓ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ରହିଛି।
ସ୍ଵପ୍ନାଭତ୍ଵଂ ଚ ଜଗତଶ୍ ଶ୍ରୁତେ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଽଵଭୋତ୍ସ୍ଯତେ । ଶୀଘ୍ରଂ ନ ପାର୍ଯତେ ଵକ୍ତୁଂ ଵାକ୍ କିଲ କ୍ରମଵର୍ତିନୀ
ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯେ ସଂସାର ସ୍ୱପ୍ନ ସମାନ ଭାବରେ ବୁଝାଯିବା କଥା ଆସିଛି, ସେଥିରେ ଶୀଘ୍ର ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯିବ। କଥା ଦେଖିବାକୁ ଏକ ପରେ ଏକ ଆସେ, ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଏକାଥରେ କହିପାରିବା ନୁହେଁ।
ସ୍ଵପ୍ନସଙ୍କଲ୍ପସୁଧ୍ଯାନନଗରାଦ୍ଯୁପମଂ ଜଗତ୍ । ଯତସ୍ ତ ଏଵ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତାସ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଭାନ୍ତୀହ ନେତରେ
ସଂସାର ସ୍ୱପ୍ନ, କଳ୍ପନା, ଧ୍ୟାନର ନଗର ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପମା ସମାନ ହେବାରୁ, ଏଠାରେ ଏହି ଉଦାହରଣମାନେ ମାତ୍ର ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ଅନ୍ୟ କିଛି ନୁହେଁ।
ଅକାରଣଂ କାରଣିନା ଯଦ୍ ବୋଧାଯୋପମୀଯତେ । ନ ତତ୍ର ସର୍ଵସାଧର୍ମ୍ଯଂ ସମ୍ଭଵତ୍ଯ୍ ଉପମାଭ୍ରମୈଃ
ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦୁଇଟି ଜିନିଷକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ତୁଳନା କରାଯାଏ, ଯଦିଓ ସେମାନଙ୍କର ମୂଳ କାରଣ ଏକା ନୁହେଁ, ତଥାପି ଉପମାର ସୀମିତତା ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଧାରଣତା କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଉପମେଯସ୍ଯୋପମାନାଦ୍ ଏକାଂଶେନ ସଧର୍ମତା । ଅଙ୍ଗୀକାର୍ଯାଵବୋଧାଯ ଧୀମତା ନିର୍ଵିଵାଦିନା
ବୁଝିବାର ସହଜତା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ବିବେକୀ ଲୋକେ ଉପମା ଓ ଉପମେୟ ମଧ୍ୟରେ କେବଳ ଅଂଶିକ ସାଧାରଣତାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମ୍ୟତାକୁ ନୁହେଁ।
ଅର୍ଥାଵଲୋକନେ ଦୀପାଦ୍ ଆଭାମାତ୍ରାଦ୍ ଋତେ କିଲ । ନ ସ୍ଥାଲତୈଲଵର୍ତ୍ଯାଦି କିଞ୍ଚିଦ୍ ଏଵୋପଯୁଜ୍ଯତେ
କୌଣସି ଜିନିଷକୁ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ଦେଖିବା ସମୟରେ, କେବଳ ଆଲୋକଟି ଉପଯୁକ୍ତ ହୁଏ; ତେଲ, ବାଟି ଓ ପାତ୍ର ଦେଖିବାରେ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଦରକାର ନୁହେଁ।
ଏକଦେଶସଧର୍ମତ୍ଵାଦ୍ ଉପମେଯାଵବୋଧନମ୍ । ଉପମାନଂ କରୋତ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗ ଦୀପୋ ଽର୍ଥଂ ପ୍ରଭଯା ଯଥା
ଅଂଶିକ ସାଧାରଣତା ଦ୍ୱାରା ଉପମା ଉପମେୟକୁ ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ଯେପରିକି ଦୀପର ଆଲୋକ ଜିନିଷକୁ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତସ୍ଯାଂଶମାତ୍ରେଣ ବୋଧ୍ଯବୋଧୋଦଯେ ସତି । ଉପାଦେଯତଯା ଗ୍ରାହ୍ଯୋ ମହାଵାକ୍ଯାର୍ଥନିଶ୍ଚଯଃ
ଉଦାହରଣର କେବଳ ଏକ ଦିଗରୁ ଯଦି ବୁଝିବା ଆସିଥାଏ, ତେବେ ଏହି ଦିଗକୁ ଅନୁସରି ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ଅର୍ଥକୁ ଧରିବା ଉଚିତ।
ନ କୁତାର୍କିକତାମ୍ ଏତ୍ଯ ନାଶନୀଯା ପ୍ରବୁଦ୍ଧତା । ଅନୁଭୂତ୍ଯପଲାପାତ୍ତୈର୍ ଅପଵିତ୍ରୈର୍ ଵିକଲ୍ପିତୈଃ
ଯେଉଁ ଜଣେ ସଠିକ୍ ଅନୁଭୂତିରେ ଜାଗୃତ ହେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ବୁଝିବାକୁ ଅସତ୍ ତର୍କ ଦ୍ୱାରା ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହି ଅସତ୍ ତର୍କ ଅନୁଭୂତିକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରୁଥିବା ଅପବିତ୍ର ମନୋଭାବରୁ ଆସିଥାଏ।
ଵିଚାରଣାଦ୍ ଅନୁଭଵକାରି ଵାଙ୍ମଯପ୍ରସଙ୍ଗତାମ୍ ଉପଗତମ୍ ଅସ୍ମଦାଦିଷୁ । ସ୍ତ୍ରିଯୋକ୍ତମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅପରମ୍ ଅଥାପି ଵୈଦିକଂ ଵଚୋ ଵଚଃପ୍ରଲପନମ୍ ଏଵ ନାଗମଃ
ଯଦି କୌଣସି କଥା କେବଳ ତର୍କ ଆଧାରରେ ଆସିଥାଏ, ଯେତେବେଳେ ଏହା ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ନ ଆସିଥାଏ, ସେ କଥା ଜନାନୀ କହୁଥିବେ କିମ୍ବା ବେଦରୁ ଆସୁଥିବେ, ଏହା ଆମ ପାଇଁ କେବଳ କଥା ହେବ, ଏହା ଆମ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଜ୍ଞାନ ନୁହେଁ।
ଅସ୍ମାକମ୍ ଅସ୍ତି ମତିର୍ ଅଙ୍ଗ ତଯେତି ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରୈକଵାକ୍ଯକରଣଂ ଫଲିତଂ ଯତୋ ଽତଃ । ପ୍ରାତୀତିକାର୍ଥମଯଶାସ୍ତ୍ରନିଜାଙ୍ଗପୁଷ୍ଟାତ୍ ସଂଵେଦନାଦ୍ ଇତରଦ୍ ଅସ୍ତି ନ ନଃ ପ୍ରମାଣମ୍
ମୋ ମିତ୍ର, ଆମର ବିଶ୍ୱାସ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥକୁ ଏକତ୍ର କରି ଗଠିତ ହୋଇଛି; ଆମ ପାଇଁ କେବଳ ସେଇ ଜ୍ଞାନ ଯାହା ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମଜବୁତ ହୋଇଛି, ସେଇ ମାନ୍ୟ; ଅନ୍ୟ କିଛି ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ।
ଵିଶିଷ୍ଟାଂଶସଧର୍ମତ୍ଵମ୍ ଉପମାନେଷୁ ଗୃହ୍ଯତେ । କୋ ଭେଦସ୍ ସର୍ଵସାଦୃଶ୍ଯେ ତୂପମାନୋପମେଯଯୋଃ
ଉପମା ଦେବା ପାଇଁ ଯେତେବେଳେ ଦୁଇଟି ଜିନିଷର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗୁଣର ସମାନତା ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ଆଧାର କରାଯାଏ। କିନ୍ତୁ ଯଦି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୁଇଟି ଏକରକମ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଉପମା ଓ ଉପମେୟ ମଧ୍ୟରେ କଣ ଅନ୍ତର ରହିଯାଏ?
ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତବୁଦ୍ଧାଦ୍ ଏକାତ୍ମଜ୍ଞାନଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥଵେଦନାତ୍ । ମହାଵାକ୍ଯାର୍ଥସଂଵିତ୍ତ୍ଯା ଶାନ୍ତିର୍ ନିର୍ଵାଣମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଉଦାହରଣ ଓ ଏହାର ଅର୍ଥ ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଆତ୍ମାର ଏକତ୍ୱ ଉପରେ ଶିକ୍ଷାର ମୂଳ ଅର୍ଥ ଜାଣିବା ସହିତ, ମହାବାକ୍ୟର ଅର୍ଥର ସଚେତନତା ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତି ଓ ମୋକ୍ଷ ଉପଲବ୍ଧ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଦାର୍ଷ୍ଟାନ୍ତଵିକଲ୍ପୋଲ୍ଲସିତୈର୍ ଅଲମ୍ । ଯଯା କଯାଚିଦ୍ ଯୁକ୍ତ୍ଯାଶୁ ମହାଵାକ୍ଯାର୍ଥମ୍ ଆଶ୍ରଯେତ୍
ସେଥିପାଇଁ, ଉପମା କିମ୍ବା ବିପରୀତ ଉପମା ଯେଉଁ ଯୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ମହାବାକ୍ୟର ଅର୍ଥକୁ ଧରିପାରିବ, ତାହା ହେଲେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ। ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଉପାୟ ଉପଯୋଗୀ, ତାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଶାନ୍ତିଶ୍ ଶ୍ରେଯଃ ପରଂ ଵିଦ୍ଧି ତତ୍ପ୍ରାପ୍ତୌ ଯତ୍ନଵାନ୍ ଭଵେତ୍ । ଭୋକ୍ତଵ୍ଯ ଓଦନଃ ପ୍ରାପ୍ତଃ କିଂ ତତ୍ସିଦ୍ଧିଵିକଲ୍ପିତୈଃ
ଶାନ୍ତିକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମଙ୍ଗଳ ବୋଲି ଜାଣ। ଏହା ପାଇଁ ସଦା ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ଯେତେବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ମିଳିଯାଏ, ତେବେ ତାହା କିପରି ପକାଯାଇଛି ବୋଲି ଚିନ୍ତା କରିବାର କଣ ଅର୍ଥ ରହିଯାଏ?