ଆକାରଭାସୁରାପ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈର୍ ନ ଦଦାତି ଫଲଂ କ୍ରିଯା । ଶୁଭାଶୁଭା ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯ ଫୁଲ୍ଲା ଶରଲତା ଯଥା
କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ଦେଖିଲେ ଦେଖିବାକୁ ଅତି ଭଲ ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଫଳ ଦେଇନାହିଁ; ଏହା ଭଲ କିମ୍ବା ମନ୍ଦ ଯେହେଉଁ, ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଏହା ଫୁଲିଥିବା ଗଛ ପରି, ଯେଉଁଥିରେ କେବେ ଫଳ ହୁଏନାହିଁ।
ଵାସନା ଚେହ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ସ୍ଵାହଙ୍କାରାଦିରୁପିଣୀ । ଅସତ୍ଯୈଵୋଦିତା ମୌର୍ଖ୍ଯାନ୍ ମରୁଭୂମାଵ୍ ଇଵାମ୍ବୁଧୀଃ
ଏଠାରେ ଅଭିମାନ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୁଚିଥିବା ଆଗ୍ରହଗୁଡିକ ସତ୍ୟରେ ଅଛିନାହିଁ; ଏହା ଅଜ୍ଞାନରୁ ଭୁଲରେ ଉପଜେ, ମରୁଭୂମିରେ ସମୁଦ୍ର ଦେଖାଯିବା ପରି।
ଯସ୍ଯ ମୌର୍ଖ୍ଯଂ କ୍ଷଯଂ ଯାତଂ ସର୍ଵଂ ବ୍ରହ୍ମେତି ଭାଵନାତ୍ । ନୋଦେତି ଵାସନା ତସ୍ଯ ପ୍ରାଜ୍ଞସ୍ଯେଵାମ୍ବୁଧୀର୍ ମରୌ
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଅଜ୍ଞାନ 'ସବୁ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ' ଭାବନାରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ଆଗ୍ରହ ଉପଜେନାହିଁ—ଯେପରି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ମରୁଭୂମିରେ କେବେ ସମୁଦ୍ର ଉପଜେନାହିଁ।
ଵାସନାମାତ୍ରସନ୍ତ୍ଯାଗାଜ୍ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତମ୍ । ପଦଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଜୀଵୋ ଽନ୍ତର୍ ଭୂଯୋଜନ୍ମଵିଵର୍ଜିତମ୍
କେବଳ ଆଗ୍ରହଗୁଡିକୁ ଛାଡିଦେଇଲେ, ଜୀବ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ଦଶାକୁ ପାଇଯାଏ, ଏବଂ ଭିତରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରୁ ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରେ।
ସଵାସନଂ ମନୋ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞେଯଂ ନିର୍ଵାସନଂ ମନଃ । ଜ୍ଞାନେନ ଜ୍ଞେଯତାମ୍ ଏତ୍ଯ ପୁନର୍ ଜୀଵୋ ନ ଜାଯତେ
ଯେତେବେଳେ ମନରେ ଇଚ୍ଛା ଓ ପୁରୁଣା ସଂସ୍କାର ରହିଥାଏ, ସେହି ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ। ଯେତେବେଳେ ମନରୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଓ ସଂସ୍କାର ଶୁନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ସେହି ହେଉଛି ଜ୍ଞେୟ। ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜ୍ଞେୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ତେବେ ଆତ୍ମା ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇନଥାଏ।
ଜ୍ଞାନମ୍ ଏଵ ପରଂ ଶ୍ରେଯ ଇତି ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଽପି ତେ । ପ୍ରାହୁର୍ ମହାନ୍ତୋ ରାଜର୍ଷେ ତ୍ଵଂ କିମ୍ ଅଜ୍ଞାନଵାନ୍ ସ୍ଥିତଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାନ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ମଙ୍ଗଳ। ରାଜା ଋଷି, ତୁମେ କାହିଁକି ଏପରି ଅଜ୍ଞାନୀ ପରି ଅବସ୍ଥା କରୁଛ?
ଇତଃ କମଣ୍ଡଲୁର୍ ଇତୋ ଦଣ୍ଡକାଷ୍ଠମ୍ ଇତୋ ବୃସୀ । ଇତ୍ଯ୍ ଅନର୍ଥଵିଲାସେ ଽସ୍ମିନ୍ ରମସେ କିଂ ମହୀପତେ
ଏଠାରେ କମଣ୍ଡଳୁ, ସେଠାରେ ଦଣ୍ଡ, ଅନ୍ୟଏଠି ଚଟାଇ—ହେ ରାଜା, ଏପରି ଅର୍ଥହୀନ ଖେଳାରେ କାହିଁକି ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବୁଛ?
କୋ ଽହଂ କଥମ୍ ଇଦଂ ଜାତଂ କଥଂ ଶାମ୍ଯତି ଚେତି ଭୋଃ । ରାଜନ୍ ନାଵେକ୍ଷସେ କସ୍ମାତ୍ କିମ୍ ଅଜ୍ଞ ଇଵ ତିଷ୍ଠସି
ମୁଁ କିଏ? ଏହି ସବୁ କିପରି ହେଲା? କିପରି ଶାନ୍ତ ହେବ? ହେ ରାଜା, ଏହି ସବୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କାହିଁକି କରୁନାହଁ? କାହିଁକି ତୁମେ ଅଜ୍ଞାନୀ ପରି ଅବସ୍ଥା କରୁଛ?
କଥଂ ବନ୍ଧଃ କଥଂ ମୋକ୍ଷ ଇତି ପ୍ରଶ୍ନାନ୍ ଉଦାହରନ୍ । ପରାଵରଵିଦାଂ ପାଦାନ୍ କସ୍ମାଦ୍ ଅଙ୍ଗ ନ ସେଵସେ
ହେ ପ୍ରିୟ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥିବା ଜଣେ ଜଣେଙ୍କ ପାଦକୁ, 'ବନ୍ଧନ କେମିତି? ମୁକ୍ତି କେମିତି?' ଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରି, ସେବା କରିବା ପାଇଁ କାହିଁକି ତୁମେ ଆଗ୍ରହ କରୁନାହିଁ?
ଦୁସ୍ସ୍ପନ୍ଦସଂଵିଦା ଶୈଲକୋଟରେ କ୍ରିଯଯାନଯା । ଜୀଵିତଂ କ୍ଷପଯନ୍ କିଂ ତ୍ଵଂ ଶିଲାକୀଟଵଦ୍ ଆସ୍ଥିତଃ
ତୁମର ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ନିର୍ବଳ, ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ପାହାଡ଼ ଗୁହାରେ ଜୀବନକୁ ବ୍ୟର୍ଥ କରୁଛ, ଶିଳାର କୀଟ ପରି ଅବସ୍ଥା କାହିଁକି ରଖିଛ?
ସାଧୂନାଂ ସମଦୃଷ୍ଟୀନାଂ ପରିପ୍ରଶ୍ନେନ ସେଵଯା । ସଙ୍ଗମେନ ଚ ସା ଯୁକ୍ତିର୍ ଲଭ୍ଯତେ ମୁଚ୍ଯତେ ଯଯା
ସମଦୃଷ୍ଟି ଥିବା ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ସହ ପ୍ରଶ୍ନ, ସେବା ଓ ସଙ୍ଗ କରିଲେ, ଏମିତି ଉପାୟ ମିଳେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।
ମା ନରାଧମଵଦ୍ ଗ୍ରାସଂ ଭୁଞ୍ଜାନୋ ଵନକୋଟରେ । ତିଷ୍ଠାଵଷ୍ଟବ୍ଧଦୁଶ୍ଚେଷ୍ଟୋ ଧରାଵିଵରକୀଟଵତ୍
ନରାଧମ ପରି, ଅଟକି ଥିବା ଭୂମିର ଫାଟର କୀଟ ପରି, ଅରଣ୍ୟ ଗୁହାରେ ଖାଇ, ନିଷ୍କ୍ରିୟ ଭାବରେ ରୁହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
କାନ୍ତଯା ଦେଵରୂପିଣ୍ଯା ତଯୈଵଂ ପ୍ରତିବୋଧିତଃ । ଅସ୍ରୁପୂର୍ଣମୁଖୋ ଵାକ୍ଯଂ ଶିଖିଧ୍ଵଜ ଉଵାଚ ହ
ଦେବୀ ସ୍ୱରୂପୀ ମୋ ପ୍ରିୟା ମୋତେ ଏଭଳି ଜଣାଇବା ପରେ, ଶିଖିଧ୍ୱଜ ଅଶ୍ରୁଭରା ମୁହଁରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଅହୋ ଽଵବୋଧିତୋ ଽସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ ଚିରାତ୍ ସୁରସୁତ ତ୍ଵଯା । ମୌର୍ଖ୍ଯାଦ୍ ଆର୍ଯସମାସଙ୍ଗମୁକ୍ତୋ ଽହମ୍ ଅଵସଂ ଵନେ
ହେ ଦେବକନ୍ୟା, ଏତେ ଦିନ ପରେ ତୁମେ ମୋତେ ଜଣାଇଲା; ମୋ ଅଜ୍ଞାନରେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ସଙ୍ଗରୁ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇ, ଜଙ୍ଗଲରେ ଅସହାୟ ହେଇଥିଲି।
ଅହୋ ନୁ ମେ କ୍ଷଯଂ ଯାତଂ ମୋହଧ୍ଵାନ୍ତମ୍ ଅଶେଷତଃ । ଯତ୍ ତ୍ଵମ୍ ଏଵଂ ସମାଗତ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରବୋଧଯସୀହ ମାମ୍
ସତ୍ୟକଥା, ତୁମେ ଏଠାରେ ଆସି ମୋତେ ଜଣାଇବା ପରେ, ମୋ ମନର ଭ୍ରମର ଅନ୍ଧାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଦୂର ହୋଇଗଲା।
ଗୁରୁସ୍ ତ୍ଵଂ ମେ ପିତା ତ୍ଵଂ ମେ ମିତ୍ରଂ ତ୍ଵଂ ମେ ଵରାନନ । ଶିଷ୍ଯୋ ନମସ୍କରୋମ୍ଯ୍ ଅଗ୍ରେ ପାଦୌ ତଵ କୃପାଂ କୁରୁ
ତୁମେ ମୋ ଗୁରୁ, ତୁମେ ମୋ ପିତା, ତୁମେ ମୋ ସହଯୋଗୀ, ହେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁବାଳି; ଶିଷ୍ୟ ଭାବରେ ତୁମ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି—ଦୟା କରି ମୋପରେ କୃପା କର।
ଯଦ୍ ଉଦାରତମଂ ଵେତ୍ସି ଯସ୍ମିଞ୍ ଜ୍ଞାତେ ନ ଶୋଚ୍ଯତେ । ଭଵାମି ନିର୍ଵୃତୋ ଯେନ ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମୋପଦିଶାଶୁ ମେ
ତୁମେ ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନକୁ ଜାଣ, ଯାହାକୁ ଜାଣିଲେ ଆଉ କେବେ ଦୁଃଖ ନଥାଏ ଏବଂ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମନେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଆସେ, ସେହି ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନକୁ ଦୟାକରି ଶୀଘ୍ର ମୋତେ ଶିଖାଅ।
ଘଟଜ୍ଞାନାଦଯୋ ଜ୍ଞାନଵିଭଵାସ୍ ସନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନେକଶଃ । ଜ୍ଞାନାନାଂ ପରମଂ ଜ୍ଞାନଂ କତରତ୍ ତାରକଂ ଭଵେତ୍
ମଟିର ଘଡ଼ା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ବସ୍ତୁର ଅନେକ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନ ଅଛି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ମୁକ୍ତିକୁ ଦେଇଥାଏ?
ଯଦ୍ଯ୍ ଉପାଦେଯଵାକ୍ଯୋ ଽହଂ ରାଜର୍ଷେ ତଦ୍ ଵଦାମି ତେ । ଯଥାଜ୍ଞାନମ୍ ଇଦଂ କିଞ୍ଚିନ୍ ନ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସ୍ଥାଣୁକାକଵତ୍
ହେ ରାଜା ଋଷି, ଯଦି ମୁଁ ଶିଖିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହେଉଛି, ତେବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି; ନହେଲେ ମୁଁ କିଛି କହିବି ନାହିଁ, ଗଛ କିମ୍ବା ପାଥର ଭଳି ଚୁପ୍ ରହିଯିବି।
ଅନୁପାଦେଯଵାକ୍ଯସ୍ଯ ଵକ୍ତୁଃ ପୃଷ୍ଟସ୍ଯ ଲୀଲଯା । ଫଲନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଫଲତାଂ ଵାଚସ୍ ତମସୀଵାକ୍ଷିସଂଵିଦଃ
ଯେଉଁଥିରେ କିଛି ଶିଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏମିତି କଥା ପଚାରାଯିବାରେ କିମ୍ବା କହିବାରେ, ସେହି କଥାର କୌଣସି ଫଳ ହୁଏ ନାହିଁ, ଅନ୍ଧକାରରେ ଅନ୍ଧ ଲୋକଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଯେପରି।
ଯଦ୍ ଵକ୍ଷି ତଦ୍ ଅନୁଷ୍ଠେଯଂ ମଯା ଵିଧିର୍ ଇଵ ଶ୍ରୁତେଃ । ଅଵିକାରିତମ୍ ଏଵାଶୁ ସତ୍ଯମ୍ ଏତଦ୍ ଵ୍ରତଂ ମମ
ତୁମେ ଯାହା କହିବ, ମୁଁ ସେହିପରି କରିବି, ଯେପରି ଶାସ୍ତ୍ରର ନିୟମ ମାନିବା ଦରକାର। ଏହି ମୋର ପ୍ରତିଜ୍ଞା—ଅଟଳ ଏବଂ ସତ୍ୟ।
ଯଥା ବାଲଃ ପିତୁର୍ ଵାକ୍ଯଂ ମୁକ୍ତହେତୂପପାଦନମ୍ । ଆଦତ୍ତେ ହି ତଥୈଵେଦଂ ଗୃହାଣ ତ୍ଵଂ ଵଚୋ ମମ
ଯେପରି ଏକ ଶିଶୁ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ କଥା କାରଣ ଖୋଜିବା ଛାଡ଼ି ନିର୍ବିକଳ୍ପରେ ମାନେ, ସେପରି ତୁମେ ମୋ କଥାକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
ଶ୍ରଵଣାନନ୍ତରଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଶୁଭମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଵ ଭାଵଯନ୍ । ଶୃଣୁ ଗୀତମ୍ ଇଵ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ହେତ୍ଵର୍ଥିତ୍ଵଂ ଵଚୋ ମମ
ଶୁଣିଲା ପରେ, ମନରେ ଏଇ ଭାବ ରଖ—ଏହା ଭଲ। ମୋ କଥାକୁ ଗୀତ ଶୁଣିବା ପରି ଶୁଣ, କାରଣ ଖୋଜିବାକୁ ଛାଡ଼।
ସ୍ଵଚରିତସଦୃଶଂ ତଵୋଦଯନ୍ତ୍ଯାଶ୍ ଚିରସମଯେନ ଵିବୋଧନଂ ଚ ବୁଦ୍ଧେଃ । ଭଵଭଯଭିଦୁରଂ ମହାକଵୀନାଂ ଶୃଣୁ କଥଯାମି ଯଥାକ୍ରମଂ ମନୋଜ୍ଞମ୍
ତୋର ଆଚରଣ ସହ ମେଳ ଖାଉଥିବା, ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ବୁଝିବାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ଏକ ଗଳ୍ପକୁ ମୁଁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭାବେ କହିବି। ଏହା ମହାକବିମାନଙ୍କ କଥା, ଯାହା ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଭୟକୁ ଭଙ୍ଗ କରେ; ଶୁଣ।
ଅସ୍ତି କଶ୍ଚିତ୍ ପୁମାଞ୍ ଶ୍ରୀମାନ୍ ସ୍ଥାନଂ ନିତ୍ଯଵିରୁଦ୍ଧଯୋଃ । ଗୁଣଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯୋର୍ ଅଶେଷେଣ ଯଥାବ୍ଧିର୍ ଵଡଵାମ୍ବୁନୋଃ
ଏଉଁ ଜଣେ ଧନୀ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠି ସେ ଦୁଇଟି ବିପରୀତ ଗୁଣର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତି ନେଇଛନ୍ତି—ଯେପରି ମହାସାଗର ଅଗ୍ନି ଓ ଜଳର ମଧ୍ୟରେ ଅଛି।
କଲାଵାଞ୍ ଶାସ୍ତ୍ରକୁଶଲୋ ଵ୍ଯଵହାରେ ଵିଚକ୍ଷଣଃ । ସର୍ଵସଙ୍କଲ୍ପସୀମାନ୍ତଂ ନ ତୁ ଜାନାତ୍ଯ୍ ଅଜଂ ପଦମ୍
ସେ କଳାରେ ଦକ୍ଷ, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଓ ଜଗତ କାମକାଜରେ ଚତୁର; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ସୀମା, ଅଜନ୍ମ ଦଶାକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି।
ଅନନ୍ତଯତ୍ନସଂସାଧ୍ଯେ ସ ଚିନ୍ତାମଣିସାଧନେ । ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ଵାଡଵୋ ଵହ୍ନିର୍ ଅବ୍ଧିସଂଶୋଷଣେ ଯଥା
ସେ ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରି ମନୋକାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ମଣି ପାଇବାକୁ ଚାଲିଛନ୍ତି, ଯେପରି ଅଗ୍ନି ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ।
ତସ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ମହତା କାଲେନାଧ୍ଯଵସାଯିନଃ । ସିଦ୍ଧଶ୍ ଚିନ୍ତାମଣିଃ କିଂ ଵା ନ ସିଧ୍ଯତ୍ଯ୍ ଉନ୍ନତାତ୍ମନାମ୍
ସେ ବଡ଼ ପ୍ରୟାସ ଓ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚେଷ୍ଟା କରି ଶେଷରେ ମନୋକାମନା ପୂରଣ କରୁଥିବା ମଣି ପାଇଯାନ୍ତି; ଉଚ୍ଚ ମନୋଭାବ ଥିଲେ କ’ଣ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ?
ପ୍ରଵୃତ୍ତିମ୍ ଉଦ୍ଯମଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଂ ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତେ ଚେଦ୍ ଅଖେଦଵାନ୍ । ଅକିଞ୍ଚନୋ ଽପି ଶକ୍ରତ୍ଵଂ ତଦ୍ ଅଵାପ୍ନୋତ୍ଯ୍ ଅଵିଘ୍ନତଃ
ଯଦି କେହି କ୍ଲାନ୍ତି ଛାଡ଼ି କାମ, ପ୍ରୟାସ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରେ, ସେଉଁଠି କିଛି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅଟକା ଛାଡ଼ି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମତିରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ।
ମଣିମ୍ ଅଗ୍ରେ ସ୍ଥିତଂ ପ୍ରାପ୍ତଂ ହସ୍ତପ୍ରାପ୍ଯଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ । ମେରୋର୍ ଉଦଯଶୃଙ୍ଗସ୍ଥୋ ମୁନିର୍ ଇନ୍ଦୁମ୍ ଇଵୋଦିତମ୍
ସେ ନିଜ ହାତରେ ପହଞ୍ଚିପାରିବା ଏକ ମଣିକୁ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଲେ, ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତର ପୂର୍ବ ଶିଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଏକ ମୁନି ଉଦିତ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଦେଖେ।