ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ପାଦ୍ଯମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ମାଲାଃ ପୁଷ୍ପାଣି ଚାନଘ । ଶିଖିଧ୍ଵଜସ୍ ତଦିଷ୍ଟାଯୈ ଦଦୌ ଦେଵ୍ଯୈ ଯଥାଖିଲମ୍
ଏପରି କହି, ଶିଖିଧ୍ୱଜ ନିର୍ମଳ ଦେବୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପାଦଧୋଇବା ପାଣି, ଅର୍ଘ୍ୟ, ମାଳା ଓ ଫୁଲ ଦାନ କଲେ।
ସୁବହୂନି ପରିଭ୍ରାନ୍ତୋ ଭୂତଲାଯତନାନ୍ଯ୍ ଅହମ୍ । ତ୍ଵତ୍ତଃ ପୂଜା ଯଥା ପ୍ରାପ୍ତା ମଯେଯଂ ନ ତଥାନ୍ଯତଃ
ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନ ଘୁଞ୍ଚିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଖରୁ ଯେପରି ପୂଜା ମୋତେ ମିଳିଛି, ଅନ୍ୟ କୌଣସିଠାରୁ ଏମିତି ମିଳିନାହିଁ।
ପେଶଲେନାନୁରୂପେଣ ପ୍ରଶ୍ରଯେଣାମୁନାନଘ । ମନ୍ଯେ ଽହଂ ନୂନମ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଚିରଜୀଵୀ ଭଵିଷ୍ଯସି
ହେ ପାପରହିତ, ତୁମେ ଯେପରି ମୃଦୁ ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ଆଦର ସହିତ ଆମକୁ ସମ୍ମାନ କରିଛ, ମୁଁ ଭାବୁଛି ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ହେବ।
ଶାନ୍ତେନ ମନସୋଦାରମ୍ ଆରାଦ୍ ଉନ୍ମୁକ୍ତକଲ୍ପନମ୍ । ନିର୍ଵାଣାର୍ହଂ ତପସ୍ ସାଧୋ କଚ୍ଚିତ୍ ସମ୍ଭୃତଵାନ୍ ଅସି
ଶାନ୍ତ ମନ ଓ ଉଦାର ଭାବରେ, ସମସ୍ତ କଳ୍ପନାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ହେ ପବିତ୍ର ଜନ, ତୁମେ କି ମୁକ୍ତିକୁ ଯୋଗ୍ୟ ତପସ୍ୟା ସଫଳ କରିଛ?
ଅସିଧାରାସମଂ ସୋମ୍ଯ ଶାନ୍ତଂ ଵ୍ରତମ୍ ଇଦଂ ତଵ । ସ୍ଫୀତଂ ଯଦ୍ ରାଜ୍ଯମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ମହାଵନନିଷେଵଣମ୍
ହେ ସୁମଧୁର, ତୁମର ଶାନ୍ତ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ତଳୱାରର ଧାର ଉପରେ ଚାଲିବା ପରି, କାରଣ ତୁମେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ରାଜ୍ୟ ଛାଡି ଏହି ବଡ଼ ଜଙ୍ଗଲରେ ବାସ କରୁଛ।
ଜାନାସି ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵଂ ଦେଵସ୍ ତ୍ଵଂ କୋ ଽତ୍ର ଵିସ୍ମଯଃ । ଶ୍ରିଯୈଵ ଲୋକୋତ୍ତରଯା ଜ୍ଞାଯସେ ଚିହ୍ନଭୂତଯା
ହେ ଭଗବନ୍ତ, ତୁମେ ସବୁକିଛି ଜାଣ, ତୁମେ ଦେବତା ନୁହଁ କି? ଏଠାରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ? ତୁମର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତେଜ ଦ୍ୱାରା ତୁମକୁ ସମସ୍ତେ ଚିହ୍ନି ପାରନ୍ତି।
ଏତାନ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗାନି ତେ ଚନ୍ଦ୍ରାଦ୍ ଘଟିତାନୀତି ମେ ମତିଃ । ଅନ୍ଯଥା କିଂ ସମାଲୋକାଦ୍ ଅମୃତେନେଵ ସିଞ୍ଚସି
ମୋ ମନେ ହୁଏ, ତୁମର ଏହି ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଚନ୍ଦ୍ରମାରୁ ଗଠିତ; ନହେଲେ, କେବଳ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋ ପାଇଁ ଏମିତି ଅମୃତ ଝରେ କିପରି?
ଅସ୍ତି ମେ ଦଯିତା କାନ୍ତା ପାତି ମେ ରାଜ୍ଯମ୍ ଅଦ୍ଯ ତତ୍ । ତଵେଵ ତସ୍ଯା ଦୃଷ୍ଟାନି ତାନ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗାନ୍ଯ୍ ଅଦ୍ଯ ସୁନ୍ଦର
ମୋର ଏକ ପ୍ରିୟା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଆଜି ସେ ମୋର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରୁଛନ୍ତି; କିନ୍ତୁ, ସୁନ୍ଦରୀ, ଆଜି ତୁମ ଶରୀରରେ ସେଇ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖୁଛି।
ଉପଶାନ୍ତଂ ଚ କାନ୍ତଂ ଚ ଵପୁର୍ ଆପାଦମସ୍ତକମ୍ । ଶୃଙ୍ଗଂ ଶୁଭ୍ରାମ୍ବୁଦେନେଵ ପୁଷ୍ପେଣାଚ୍ଛାଦଯାମୁନା
ତୁମର ଶରୀର ମୁଣ୍ଡ ଠାରୁ ପାଉଁଯାଏଁ ଶାନ୍ତ ଓ ଆକର୍ଷକ; ଏହି ପୁଷ୍ପରେ ତୁମେ ଶୋଭିତ ହେଉ, ଯେପରି ଧଳା ମେଘ ପାହାଡ଼ ଶିଖରକୁ ଢାକିଦିଏ।
ନିଷ୍କଲଙ୍କେନ୍ଦୁସଙ୍କାଶମ୍ ଅଙ୍ଗମ୍ ଆଦିତ୍ଯତେଜସା । ମନ୍ଯେ ତେ ମ୍ଲାନିମ୍ ଆଯାତି ସୁମନଃପତ୍ତ୍ରପେଲଵମ୍
ନିର୍ମଳ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ତୁମ ଅଙ୍ଗ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ତେଜରେ ଏମିତି ମ୍ଲାନ ହେଉଛି, ଯେପରି ନରମ ପୁଷ୍ପପତ୍ର ମୁଝିଯାଏ।
ଦେଵାର୍ଚନାଯାଵଚିତମ୍ ଇଦଂ ଯତ୍ କୁସୁମଂ ମଯା । ଅଙ୍ଗ ତ୍ଵଦଙ୍ଗସଙ୍ଗେନ ତତ୍ ପ୍ରଯାତୁ କୃତାର୍ଥତାମ୍
ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ଏହି ଫୁଲ ତିଆରି କରିଛି, ଏହା ତୁମ ଶରୀର ସ୍ପର୍ଶରେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧନ କରୁ।
ଜୀଵିତଂ ଯାତି ସାଫଲ୍ଯଂ ମମାଭ୍ଯାଗତପୂଜଯା । ଦେଵାଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଧିକଂ ପୂଜ୍ଯସ୍ ସତାମ୍ ଅଭ୍ଯାଗତୋ ଜନଃ
ତୁମେ ଆସି ମୋ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କରିବାରୁ ମୋ ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହେଲା; ନିଷ୍ଠାବାନଙ୍କ ଘରକୁ ଆସୁଥିବା ଅତିଥି, ଦେବତାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ।
ତତ୍ କସ୍ ତ୍ଵଂ କସ୍ଯ ପୁତ୍ରସ୍ ତ୍ଵଂ କିମ୍ ଆଯାତୋ ଽସ୍ଯ୍ ଅନୁଗ୍ରହାତ୍ । ଏତଂ ମେ ସଂଶଯଂ ଛିନ୍ଦ୍ଧି ଵିମଲେନ୍ଦୁସମାନନ
ତେଣୁ, ତୁମେ କିଏ? କାହାର ପୁଅ? କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସିଛ? ଏହି ମୋ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କର, ନିର୍ମଳ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ମୁହଁ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
ରାଜର୍ଷେ ଶୃଣୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାପୃଷ୍ଟମ୍ ଅଖଣ୍ଡିତମ୍ । ଅଵର୍ଣନଂ ହି ଜିହ୍ମତ୍ଵଂ ତତ୍ ସତାମ୍ ଅତିନିନ୍ଦିତମ୍
ହେ ରାଜା ଋଷି, ତୁମେ ଯେପରି ପଚାରିଛ, ସେପରି ଖୋଲାମେଳା ଭାବରେ କହିବି; ନିଜକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା ନ କରିବା କୁଟିଳତା, ଏହା ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।
ଅସ୍ତ୍ଯ୍ ଅସ୍ମିଞ୍ ଜଗତଃ କୋଶେ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ନାରଦୋ ମୁନିଃ । ପୁଣ୍ଯଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ମୁଖେ କାନ୍ତେ କର୍ପୂରତିଲକୋପମଃ
ଏହି ସଂସାରର ଏକ ବିଶାଳ ଭାଗରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଆତ୍ମା, ମହାମୁନି ନାରଦ ବସିଛନ୍ତି, ଯାଙ୍କର ମୁହଁରେ ପୁଣ୍ୟର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଏମିତି ଚମକୁଛି, ଯେପରି କର୍ପୂର ଟିକିର ଦାଗ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।
ସ କଦାଚିନ୍ ମୁନିର୍ ମେରୋର୍ ଗୁହାଯାଂ ଧ୍ଯାନମ୍ ଆସ୍ଥିତଃ । ଅଧିତ୍ଯକାଯାଂ ଭୂତାନାମ୍ ଅଦୃଶ୍ଯଶ୍ ଶାନ୍ତମାନସଃ
ସେହି ନାରଦ ମୁନି ଗୋଟେ ସମୟରେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଗୁହାରେ ଧ୍ୟାନରେ ବସିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତିରେ ଥିଲା ଏବଂ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ଥିବା ଜୀବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରୁନଥିଲେ।
ତତ୍ର ହେମତଟେ ଗଙ୍ଗା ଵହତ୍ଯ୍ ଉରୁତରଙ୍ଗିଣୀ । ମେରୁଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାସ୍ ସ୍ଫୁରଦ୍ରୂପା ଭାତି ହାରଲତେଵ ଯା
ସେଠାରେ ସୁନା ତଟରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ନେଇ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ ବହୁଛି, ମେରୁର ଧନ-ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଚମକରେ ତାହା ଅତି ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ମୁକ୍ତାର ମାଳା ଭଳି ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୋଭା ପାଉଛି।
ଏକଦା ନାରଦମୁନିର୍ ଧ୍ଯାନାନ୍ତେ ସରିତସ୍ ତଟେ । ଧ୍ଵନଦ୍ଵଲଯମ୍ ଅଶ୍ରୌଷୀଲ୍ ଲୀଲାକଲକଲାରଵମ୍
ଗୋଟେ ଦିନ ନାରଦ ମୁନି ଧ୍ୟାନ ଶେଷ କରି ନଦୀ କୂଳରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ସେ ହଠାତ୍ ହସର ଧ୍ୱନି ଏବଂ ଖେଳର କଳକଳା ଶବ୍ଦ ଶୁଣିଲେ।
କିମ୍ ଏତଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅସୌ କିଞ୍ଚିଜ୍ଜାତପ୍ରାଯକୁତୂହଲଃ । ହେଲଯାଲୋକଯନ୍ ନଦ୍ଯାମ୍ ଅପଶ୍ଯଲ୍ ଲଲନାଗଣମ୍
ଏହା କ'ଣ ହେବ, ଏହି ଭାବରେ ସାନା କୁତୁହଳ ନେଇ ସେ ହେଳାରେ ନଦୀକୁ ଦେଖିଲା, ଏବଂ ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଜଣେ ଜଣେ ଝିଅମାନେ ଥିବାକୁ ଦେଖିଲା।
ରମ୍ଭାତିଲୋତ୍ତମାପ୍ରାଯଂ ନିର୍ଯାତଂ ଜଲଲୀଲଯା । କ୍ରୀଡନ୍ତଂ ତ୍ଯକ୍ତଵସନଂ ଦେଶେ ପୁରୁଷଵର୍ଜିତେ
ସେମାନେ ରମ୍ଭା ଓ ତିଲୋତ୍ତମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ପାଣିରେ ଖେଳିବାକୁ ବାହାରିଥିଲେ, ପୁରୁଷମାନେ ନଥିବା ଏକାନ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଅପରିଚ୍ଛଦ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ।
କାଞ୍ଚନାମ୍ଭୋଜମୁକୁଲସୁନ୍ଦରୈସ୍ ସ୍ତନମଣ୍ଡଲୈଃ । ପରିଵେଲ୍ଲିତମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯଂ ଫଲୈଃ କାନ୍ତଦ୍ରୁମଂ ଯଥା
ସେମାନଙ୍କର ସୁନା ରଙ୍ଗର ପଦ୍ମକୁଡ଼ି ଭଳି ସୁନ୍ଦର ଅଂଶ ଥିଲା, ଏକାଉଁ ଅଂଶ ଅନ୍ୟ ଅଂଶ ସହିତ ଲଗିଥିଲା, ଯେପରି ରମଣୀୟ ଗଛର ଫଳ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟ ଫଳ ସହିତ ମିଶିଯାଏ।
ଦ୍ରୁତହେମରସାପୂରନିର୍ଝରାଭୋଗଭାସୁରୈଃ । କୁର୍ଵନ୍ତମ୍ ଊରୁଭିଃ କାମମନ୍ଦିରସ୍ତମ୍ଭଵିଭ୍ରମମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଉରୁ ଦ୍ରୁତ ସୁନା ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଝରଣା ପରି ଚମକୁଥିଲା, ଏବଂ ସେମାନେ ମନୋରମ ମନ୍ଦିରର ଥମ୍ଭ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ନିର୍ମଲୀକୃତଚନ୍ଦ୍ରେଣ ଵ୍ଯାପ୍ତଵ୍ଯୋମ୍ନା ଵିଲାସିନା । ଲାଵଣ୍ଯରସପୂରେଣ ତର୍ଜଯନ୍ତମ୍ ଇଵାପଗାମ୍
ପରିସ୍କୃତ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଦ୍ୱାରା ଆଲୋକିତ ଆକାଶକୁ ଭରି ରହିଛି, ସେଠାରେ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ରସ ପ୍ରବାହିତ ହେଉଛି, ଯେଉଁଠି ନଦୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଛି।
ପ୍ରାକାରୈର୍ ଅମରୋଦ୍ଯାନେ ରଥଚକ୍ରୈର୍ ମନୋଭୁଵଃ । ଉତ୍ପଥାର୍ପିତଗଙ୍ଗାମ୍ବୁନିତମ୍ବତଟସେତୁଭିଃ
ଅମର ଉଦ୍ୟାନରେ ପ୍ରାଚୀର ରହିଛି, ମନୋଭବଙ୍କ ରଥର ଚକ୍ର ରହିଛି, ଏବଂ ଅପରିଚିତ ପଥରେ ପ୍ରବାହିତ ଗଙ୍ଗାଜଳର ସେତୁ ତିଆରି ହୋଇଛି।
ସର୍ଵତ୍ର ଦୃଷ୍ଟସର୍ଵାଙ୍ଗଂ ଵିଶ୍ଵରୂପମ୍ ଇଵାସ୍ଥିତମ୍ । ପ୍ରତିବିମ୍ବିତସର୍ଵାର୍ଥମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯାଦର୍ଶତାଂ ଗତମ୍
ସମସ୍ତଠାରେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଦେଖାଯାଉଛି, ସେ ଏକ ବିଶ୍ୱରୂପ ଭାବେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛି; ସମସ୍ତ ଜିନିଷକୁ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ କରୁଛି, ପରସ୍ପର ଦର୍ପଣ ଭଳି ଏକତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି।
କାଲକଲ୍ପତରୋର୍ ଵର୍ଷଵିଟପାତ୍ ପକ୍ଷପଲ୍ଲଵାତ୍ । ଵିଵିଧର୍ତୁଲତାଜାଲାଦ୍ ଦିନଶ୍ରୀକଲିକାକୁଲାତ୍
କାଳର ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ବୃକ୍ଷର ଶାଖା ଓ ପତ୍ରରୁ, ବିଭିନ୍ନ ତୁଲାର ଜାଲ ମଧ୍ୟରୁ, ଏବଂ ଦିନର ଶୋଭାର କୁଳିରୁ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଆଲୋକପୁଷ୍ପରଜସୋ ଜାତାଦ୍ ଗଗନକାନନେ । ସ୍ଫୁରଜ୍ଜଗତ୍ଖଗଵ୍ରାତାତ୍ ସପ୍ତାବ୍ଧ୍ଯେକାଲଵାଲକାତ୍
ଆକାଶର ଅଦ୍ଭୁତ ଫୁଲର ରେଣୁ, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରେ ଉଡୁଥିବା ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଦଳ ଓ ସାତ ମହାସାଗରର ଏକ ଲୋମ ଥିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
ମାସସ୍ତବକଵୃନ୍ତେଷୁ ଵୃଦ୍ଧିଂ ଯାନ୍ତଂ ରସାନ୍ଵିତମ୍ । ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯୋଦ୍ଧୃତ୍ଯ ସମ୍ପୂର୍ଣଂ ଚାଲିତାମ୍ଭୋଦପଲ୍ଲଵମ୍
ମାସିକ ଫୁଲମାଳାର ଡାଣ୍ଡାରେ ରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବଢ଼ୁଥିବା ଏହି ମଞ୍ଜୁଳ କଳିମାନେ, ମେଘର ଚଳିତ କୁଡ଼ିମାନେ ପୁନିପୁନି ତାହାକୁ ଉଠାଇ ଭରିଦେଉଛନ୍ତି।
ଆଲୋଲାଲକକେଶାକ୍ଷିତାରକାଦିମଧୁଵ୍ରତମ୍ । ଅମୃତାପଦ୍ଵିଘାତାଯ କୋଶସଞ୍ଚଯକାରିଭିଃ
ଢେଉଁ ଲହରୀ ଚୁଲି ଓ ତାରା ଆଖି ଥିବା ଫୁଲର ମଧୁ ପାଇଁ ଉତ୍ସୁକ ମଧୁମକ୍ଷୀମାନେ, ଅମୃତର ପଥକୁ ବାଧା ଦେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କର ମଧୁର ଭଣ୍ଡାର ସୃଷ୍ଟି କରୁଛନ୍ତି।
ଦୁଷ୍ପ୍ରାପେ ଭୂତସଙ୍ଘାନାଂ ଵିକସତ୍କନକାମ୍ବୁଜେ । ପଦ୍ମପଲ୍ଲଵସଞ୍ଛନ୍ନଂ ଗୁପ୍ତଂ ମେରୋର୍ ଗୁହାନ୍ତରେ
ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅପହ୍ରାସ୍ୟ, ସୁନା ଗୋଲାପ ଫୁଲରେ ଖିଲିଯାଇଛି, ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଢାକି ରହିଛି, ଏବଂ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ଭିତରେ ଲୁଚିଛି।