ସମଗ୍ରାକାରରୂପଂ ତତ୍ ସମଗ୍ରାକାରଵର୍ଜିତମ୍ । ଵାଗତୀତଂ ପରଂ ଵସ୍ତୁ କେନ ନାମୋପମୀଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଆକାର ରହିଛି, ତଥାପି ସମସ୍ତ ଆକାର ଥିଏ ନାହିଁ, ଯାହା କଥାରେ ବ୍ୟକ୍ତ କରିହେବା ନୁହେଁ, ସେହି ପରମ ସତ୍ୟକୁ କେଉଁଠି ସହିତ ତୁଳନା କରିହେବ?
ଵିଷଯଵିଷଵିଷୂଚିକାମ୍ ଅତସ୍ ତ୍ଵଂ ନିପୁଣମ୍ ଅହଂସ୍ଥିତିଵାସନାମ୍ ଅପାସ୍ଯ । ଅଭିମତପରିହାରଯତ୍ନଯୁକ୍ତ୍ଯା ଭଵ ଵିରୁଜୋ ଭୁଵନୈକନାଥମୂର୍ତିଃ
ଏହିପରି, ତୁମେ ଏହି ଦୁଃଖଦାୟକ ବିଷ ଓ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ପରି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆତ୍ମତ୍ୱର ଆସକ୍ତିକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ିଦିଅ। ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତିକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସ କରି, ଏହି ଜଗତର ଏକମାତ୍ର ନାଥଙ୍କ ରୂପେ ନିରୋଗ ଓ ନିର୍ମଳ ହୁଅ।
ଇତି ଗଦିତଵତି ତ୍ରିଲୋକନାଥେ କ୍ଷଣମ୍ ଇଵ ମୌନମ୍ ଅଵସ୍ଥିତେ ପୁରସ୍ତାତ୍ । ଅଥ ମଧୁପ ଇଵାସିତାବ୍ଜଷଣ୍ଡେ ଵଚନମ୍ ଉପୈଷ୍ଯତି ତତ୍ର ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରଃ
ତିନି ଲୋକର ନାଥ ଏପରି କହି, ସେଠାରେ କିଛି ଖ୍ଷଣ ଶାନ୍ତ ରହିଲେ। ତାପରେ, ନୀଳ ପଦ୍ମ ମାଳାରେ ମଧୁମକୁ ଯେପରି ଆସେ, ସେପରି ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର ସେଠାକୁ ଆସି କଥା କହିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଲେ।
ପରିଗଲିତସମସ୍ତଶୋକଭାଵା ପରମ୍ ଉଦଯଂ ଭଗଵନ୍ ମତିର୍ ଗତେଯମ୍ । ମମ ତଵ ଵଚନେନ ଲୋକଭର୍ତୁର୍ ଦିନପତିନା ପରିବୋଧିତାବ୍ଜିନୀଵ
ଭଗବନ୍ତ, ଆପଣଙ୍କର ଉପଦେଶରେ ମୋର ମନରୁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଗଳିଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିଛି। ଯେପରି ଜଗତର ପାଳକ ସୂର୍ଯ୍ୟର କିରଣରେ ପଦ୍ମ ଫୁଟିଉଠେ, ସେପରି ମୋର ମନ ଆପଣଙ୍କ କଥାରେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇଛି।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵୋତ୍ଥାଯ ଗାଣ୍ଡୀଵଧନ୍ଵା ସ ହରିସାରଥିଃ । ଅର୍ଜୁନୋ ଗତସନ୍ଦେହୋ ରଣଲୀଲାଂ କରିଷ୍ଯତି
ଏଭଳି କହି ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀ ଅର୍ଜୁନ, ହରିଙ୍କୁ ରଥୀ ଭାବରେ ପାଇ, ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ଉଠିବେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ଖେଳରେ ଲଗିବେ।
କରିଷ୍ଯତି କ୍ଷତଗଜଵାଜିସାରଥିଦ୍ରୁତଦ୍ରଵଦ୍ରୁଧିରମହାନଦୀଂ ଭୁଵମ୍ । ଶରୋତ୍କରପ୍ରସରମଯାଭ୍ରମଣ୍ଡଲୀତିରୋହିତଦ୍ଯୁମଣିଵିଲୋଚନାଂ ଦିଵମ୍
ସେ ଭୂମିକୁ ଆହତ ହାତୀ, ଘୋଡା ଓ ରଥୀଙ୍କର ରକ୍ତରେ ବଡ ନଦୀ କରିଦେବେ; ତୀର୍ବ ତୀର ଝରଣାରେ ଆକାଶକୁ ମেঘମଣ୍ଡଳ ଭଳି ରଙ୍ଗିନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେଖାଯିବ।
ଏତାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଅଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ରାଘଵାଘଵିଘାତିନୀମ୍ । ତିଷ୍ଠ ନିସ୍ସଙ୍ଗସନ୍ନ୍ଯାସବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣମଯାତ୍ମିକାମ୍
ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଧରି, ରାଘବ, ଅପରାଧର କଷ୍ଟ ଦୂର କରିବା ଦୃଷ୍ଟି, ନିଷ୍ପ୍ରହ ଓ ସନ୍ନ୍ୟାସ ଭାବରେ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମାର୍ପଣ କରି ଅଟୁଟ ରହ।
ଯସ୍ମିନ୍ ସର୍ଵଂ ଯତସ୍ ସର୍ଵଂ ଯସ୍ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵତଶ୍ ଚ ଯଃ । ଯଶ୍ ଚ ସର୍ଵମଯୋ ନିତ୍ଯ ଆତ୍ମାନଂ ଵିଦ୍ଧି ତଂ ପରମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ସବୁ ଅଛି, ଯାହାରୁ ସବୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯିଏ ସବୁ କିଛି, ସବୁଠାରେ ଅଛନ୍ତି ଓ ସଦା ସବୁରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣ।
ଦୂରସ୍ଥମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଦୂରସ୍ଥଂ ସର୍ଵଗଂ ତ୍ଵଂ ସ୍ଵମ୍ ଏଵ ଚ । ତତ୍ସ୍ଥସ୍ ତତ୍ତାମ୍ ଅଵାପ୍ନୋଷି ତଦ୍ ଏଵାସ୍ଯ୍ ଅସ୍ତସଂଶଯମ୍
ଏହା ଦୂରରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୂର ନୁହେଁ; ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ତୁମର ନିଜ ଆତ୍ମା। ଏହାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହେଲେ ତୁମେ ଏହାର ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପାଇପାରିବ; ଏହାରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯତ୍ ସଂଵେଦ୍ଯଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ସଂଵେଦନମ୍ ଅନିନ୍ଦିତମ୍ । ଚେତ୍ଯମୁକ୍ତଚିଦାଭାସଂ ତଦ୍ ଵିଦ୍ଧି ପରମଂ ପଦମ୍
ଯେ ଜ୍ଞାନ ଜିନିଷ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭବ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ଅପରିସୀମ, ଅପରିଚିତ ଓ ଦୋଷରହିତ; ଯାହାର ଚିତ୍ତର ଆଭା ଜିନିଷରେ ବନ୍ଧା ନାହିଁ — ସେହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଉତ୍ତମ ଦେବତା ଅବସ୍ଥା ଭାବିବା।
ସା ପରାତ୍ ପରମା କାଷ୍ଠା ସା ଦୃଶାଂ ଦୃଗ୍ ଅନୁତ୍ତମା । ସ ମହିମ୍ନାଂ ଚ ମହିମା ଗୁରୂଣାଂ ସ ଗୁରୁର୍ ଗୁରୁଃ
ଏହା ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ, ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୀମା; ଦେଖିବା ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେଖିବା; ମହାନ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ମହାନ; ଗୁରୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ।
ସ ଆତ୍ମା ତଚ୍ ଚ ଵିଜ୍ଞାନଂ ତଚ୍ ଛୂନ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ ପରମ୍ । ତଚ୍ ଛ୍ରେଯସ୍ ସ ଶିଵଶ୍ ଶାନ୍ତସ୍ ସା ଵିଦ୍ଯାପରମା ସ୍ଥିତିଃ
ଏହା ଆତ୍ମା, ଏହା ଜ୍ଞାନ, ଏହା ଶୂନ୍ୟତା, ଏହା ବ୍ରହ୍ମ, ଏହା ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ; ଏହା ସବୁଠୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଙ୍ଗଳ, ଏହା ଶିବ, ଏହା ଶାନ୍ତି, ଏହା ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନର ଅବସ୍ଥା।
ଯୋ ଽଯମ୍ ଅନ୍ତଶ୍ଚେତନାତ୍ମା ସର୍ଵାନୁଭଵରୂପକଃ । ଯତ୍ର ସ୍ଵଦନ୍ତେ ସର୍ଵାଣି ଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ସ୍ଵାତ୍ମସତ୍ତଯା
ଯେହିଁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଚେତନା ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତିର ଆକାର, ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ନିଜର ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି।
ସ ଜଗତ୍ତିଲତୈଲାତ୍ମା ସ ଜଗଦ୍ଗୃହଦୀପକଃ । ସ ଜଗତ୍ପାଦପରସସ୍ ସ ଜଗତ୍ପଶୁପାଲକଃ
ସେଇ ଜଗତର ତିଳରେ ତେଲ ଭଳି ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ, ଜଗତର ଘରର ଦୀପ, ଜଗତର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଧାର ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ରକ୍ଷକ।
ସ ତନ୍ତୁର୍ ଭୂତମୁକ୍ତାନାଂ ପରିପ୍ରୋତହୃଦମ୍ବରଃ । ସ ଭୂତମରିଚୌଘାନାଂ ପରମା ତିକ୍ତତାତତା
ସେଇ ମୁକ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ହୃଦୟର ଆକାଶରେ ପ୍ରସାରିତ ଏକ ସୂତ୍ର, ମରିଚିକା ସଦୃଶ ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସତ୍ୟ।
ସ ପଦାର୍ଥେ ପଦାର୍ଥତ୍ଵଂ ସ ତୁଚ୍ଛତ୍ଵମ୍ ଅଵସ୍ତୁନଃ । ସ ସତୋ ଵସ୍ତୁନସ୍ ସତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅସତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅସତଶ୍ ଚ ସଃ
ସେଇ ପଦାର୍ଥରେ ପଦାର୍ଥତ୍ୱ, ଅସାର ଜିନିଷରେ ଶୂନ୍ୟତା, ସତ୍ ଜିନିଷରେ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଅସତ୍ ଜିନିଷରେ ଅନସ୍ତିତ୍ୱ।
ଜଗଦ୍ଗୃହକ୍ରିଯାଭାଣ୍ଡୋପସ୍କରାଣାଂ ସ ଦୀପକଃ । ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କତାରକାତେଜସ୍ ତେନେଦଂ ପ୍ରକଟୀକୃତମ୍
ସେ ଏହି ସଂସାରର ଘର, କାମ, ଜିନିଷ ଓ ଉପକରଣଗୁଡିକର ପ୍ରଦୀପ। ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ତାରାମାନଙ୍କର ଆଲୋକରେ ଏହି ସବୁ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।
ସର୍ଵଂ ପ୍ରସୃତମ୍ ଏତସ୍ମାଚ୍ ଚେତନାତ୍ ପରମାତ୍ମନଃ । ସ୍ଵସଂଵିତ୍ତିଵିଚାରେଣ ସ୍ଵଯମ୍ ଆତ୍ମୈଷ ଲଭ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ କିଛି ଏହି ଚେତନାମୟ ପରମାତ୍ମାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ନିଜ ଜ୍ଞାନର ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଲେ, ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ନିଜେ ପାଇଯାଏ।
ସର୍ଵ ଏଵ ଜଗଦ୍ଭାଵା ଅଵିଚାରଣଚାରଵଃ । ଅଵିଦ୍ଯମାନସଦ୍ଭାଵା ଵିଚାରଵିଶରାରଵଃ
ସଂସାରର ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥା ଅନ୍ୱେଷଣ ନ କରିବାର ଭ୍ରମ ମାତ୍ର। ସେଗୁଡିକର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅସତ୍ୟ, ଅନ୍ୱେଷଣ କଲେ ସେଗୁଡିକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ଅହମ୍ ଆଦୌ ଜଗଜ୍ଜାଲେ ମିଥ୍ଯାଭ୍ରମଭରାତ୍ମନି । କୋ ଭୂତ୍ଵା କ୍ଵାନୁବଧ୍ନାମି ଧୃତିଂ କଥମ୍ ଅଵାସ୍ତଵୀମ୍
ଆରମ୍ଭରେ, ସଂସାରର ଜାଲରେ ମୁଁ ମିଥ୍ୟା ଭ୍ରମର ଭାର ଆତ୍ମାରେ ଅନୁଭବ କରେ। କିଏ ହୋଇ, କେଉଁଠି ମୁଁ ନିଜକୁ ବାନ୍ଧି ରଖିଛି, ଏହି ଅସତ୍ୟକୁ କିପରି ଧରି ରଖିଛି?
ଆଦିମଧ୍ଯାନ୍ତମନନସଙ୍କଲ୍ପକଲନାସ୍ଵ୍ ଅହମ୍ । ବ୍ରହ୍ମାକାଶମ୍ ଅନାଦ୍ଯନ୍ତଂ କେଵେଯତ୍ତା ମମାତ୍ମନଃ
ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ଭାବନାରେ ମୁଁ ଅଛି; କିନ୍ତୁ ମୋର ଆତ୍ମା ଅନନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମ ଆକାଶ ଭଳି, ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ପ୍ରକୃତିରେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଅପରିମିତ।
ଇତିନିଶ୍ଚଯଵାନ୍ ଯୋ ଽନ୍ତସ୍ ସମଵ୍ଯଵହୃତିର୍ ବହିଃ । ଉଦଯାସ୍ତମଯୋନ୍ମୁକ୍ତସ୍ ସ୍ଥିତୋ ଽନନ୍ତସ୍ ସ ସର୍ଵଦା
ଯେଉଁଠି ମନରେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି, ଓ ବାହାରେ ସମତାରେ ବ୍ୟବହାର କରେ, ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ସଦା ଅନନ୍ତ ଭାବରେ ବସିଥାଏ।
ନାସ୍ତମ୍ ଏତି ନ ଚୋଦେତି ସାମ୍ଯଂ ସମମ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍ । ଯସ୍ଯ ଖସ୍ଯେଵ ଶୂନ୍ଯତ୍ଵଂ ସ ମହାତ୍ମେହ ସଦ୍ଵପୁଃ
ଯାହା ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ନାହିଁ, ସମତାରେ ବସିଥାଏ, ତାଙ୍କର ଶୂନ୍ୟତା ଆକାଶ ଭଳି, ସେଉଁଠି ଏଠି ମହାତ୍ମା ଏବଂ ସତ୍ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଭାଵାଦ୍ଵୈତପଦାରୂଢସ୍ ସୁଷୁପ୍ତପରଯା ଧିଯା । ଵ୍ଯଵହାର୍ଯ୍ ଅପି ହୃତ୍କ୍ଷୋଭଂ ନୈତ୍ଯ୍ ଆଦର୍ଶନରୋ ଯଥା
ଯେଉଁଠି ଅଦ୍ୱୟତା ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ, ସୁଷୁପ୍ତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧି ରହିଛି, କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହୃଦୟରେ କେହି ଅଶାନ୍ତି ନାହିଁ, ଦର୍ପଣ ଭଳି ଅପ୍ରଭାବିତ ରହେ।
ଆଦର୍ଶପୁରୁଷସ୍ଯେଵ ଵ୍ଯଵହାରଵତୋ ଽପି ଚ । ନ ଯସ୍ଯ ହୃଦଯୋଲ୍ଲେଖୋ ମନାଗ୍ ଅପି ସ ମୁକ୍ତିଭାକ୍
ଏକ ଆଇନାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଲୋକର ପରି, ଯଦି କେହି ଜଣେ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟାରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଗୋଟିଏ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟ ନଥାଏ, ସେ ମୁକ୍ତିର ଅଧିକାରୀ ହେଉଛନ୍ତି।
ଅଵିଭାଗମତାଵ୍ ଏଵ ଜ୍ଞମଣୌ ପ୍ରତିବିମ୍ବତି । ଚିତେଃ ପରମଵୈମଲ୍ଯାଦ୍ ଵ୍ଯଵହାରୋ ଯଥାଗତଃ
ଅଭିନ୍ନ ବୁଝିବାର ଅବସ୍ଥାରେ, ଜ୍ଞାନର ମଣିରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖାଯାଏ; ଚେତନାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା, ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ଯେପରି ଆସେ, ସେପରି ଚାଲିଥାଏ।
ଚିଚ୍ଚମତ୍କୃତିର୍ ଏଵେଯଂ ଜଗଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅଵଭାସତେ । ନେହାସ୍ତ୍ଯ୍ ଐକ୍ଯଂ ନ ଚ ଦ୍ଵିତ୍ଵମ୍ ଉପଦେଶୋ ଽପି ତନ୍ମଯଃ
ଏହି ଚେତନାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଏହି ଜଗତ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ଏଠାରେ ଏକତା ନାହିଁ, ଦ୍ୱିତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଏବଂ ଉପଦେଶ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚେତନାର ଗୁଣରେ ହୁଏ।
ଵାଚ୍ଯଵାଚକଶିଷ୍ଯେହାଗୁର୍ଵାଖ୍ଯୈସ୍ ସ୍ଵଚମତ୍କୃତୈଃ । ଆତ୍ମନାତ୍ମନି ଶାନ୍ତୈଵ ଚିଚ୍ ଚମତ୍କୁରୁତେ ଚିତି
ନିଜର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଶବ୍ଦ, ଅର୍ଥ, ଶିଷ୍ୟ, ଗୁରୁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ନାମରେ, ଚେତନା ନିଜରେ ଶାନ୍ତ ରହି, ନିଜରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ।
ଚିତ୍ପ୍ରସ୍ପନ୍ଦୋ ହି ସଂସାରସ୍ ତଦସ୍ପନ୍ଦଃ ପରଂ ପଦମ୍ । ଚିତ୍ସ୍ପନ୍ଦଶମନେନେଯଂ ପରିଶାମ୍ଯତି ସଂସୃତିଃ
ଚେତନାର କମ୍ପନ ହିଁ ସଂସାର; ଏହାର ଶାନ୍ତି ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦ। ଚେତନାର ଚଳନ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ଏହି ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ର ବିରତିକୁ ପାଏ।
ମହାଚିତେର୍ ନଞର୍ଥାଂଶଭାଵୋ ଯୋ ଽଭାଵନକ୍ଷଯଃ । ଅସନ୍ନ୍ ଇଵ ସ୍ଵଭାଵେନ ସ ଚିତ୍ସ୍ପନ୍ଦ ଉଦାହୃତଃ
ବଡ଼ ଚେତନାର ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥା, ଯେଉଁଥିରେ ନାସ୍ତି ଭାବ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ସେଇ ଚେତନାର କମ୍ପନ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ; ଏହା ସ୍ବଭାବରେ ଅସ୍ତି ନାହିଁ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।