ଅସଦ୍ ଏଵ ମନୋରାଜ୍ଯଂ କର୍ତୁଂ ଶକ୍ତଂ ଯଥା ମନଃ । କ୍ଷଣସ୍ଯ କଲ୍ପୀକରଣେ ତଥୈଵ ବଲଵନ୍ ମନଃ
ମନ ଯେପରି ଅସଲ ଭାବନାର ଏକ ରାଜ୍ୟ ତିଆରି କରିପାରେ, ସେପରି ମନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଦୀର୍ଘ ଯୁଗ ଭଳି କରିଦେବାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ।
କ୍ଷଣଂ କଲ୍ପୀକରୋତ୍ଯ୍ ଏତତ୍ ତଥାଲ୍ପଂ କୁରୁତେ ବହୁ । ଅସତ୍ ସତ୍ କୁରୁତେ କ୍ଷିପ୍ରମ୍ ଇତୀଯଂ ଭ୍ରାନ୍ତିର୍ ଉତ୍ଥିତା
ଏହି ମନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତକୁ ଦୀର୍ଘ ଯୁଗ କରିଦେଇ, ଅଳ୍ପକୁ ବହୁତ କରିଦେଇ, ଅସଲକୁ ତୁରନ୍ତ ସତ୍ୟ ଭଳି ଦେଖାଇଦେଇ — ଏହିପରି ଭ୍ରମ ଉପଜେ ।
କ୍ଷଣମ୍ ଆଦିମନୋରାଜ୍ଯଂ ପ୍ରତିଭାତଂ ସ୍ଵଭାଵତଃ । ଯଦ୍ ଵିଚିତ୍ରାତ୍ମ ତଦ୍ ଇଦଂ ଜଗଜ୍ଜାଲମ୍ ଇତି ସ୍ଥିତମ୍
ମନର ଆଦି ଭାବନା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ; ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖିଛି, ଏହି ଜଗତର ଜାଲ ଭଳି ଅଟୁଟ ଅଛି ।
ସର୍ଗୋ ନିର୍ଵାଣନିଷ୍ଠତ୍ଵାନ୍ ନିମେଷମ୍ ଅଯମ୍ ଉତ୍ଥିତଃ । ପ୍ରତିଭାମାତ୍ରତୋ ଽତ୍ରୈଵ କଲ୍ପିତା ଵଜ୍ରସାରତା
ସୃଷ୍ଟି ମୁକ୍ତିର ଆଧାରରେ ଏକ ଚକ୍ଷୁପଲକରେ ଉପଜେ; ଏଠାରେ ମନର ଭାବନାକୁ ହୀରା ଭଳି ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ ।
ଚିତ୍ତଚିତ୍ରକୃତଶ୍ ଚିତ୍ସ୍ଥଂ ଜଗଚ୍ଚିତ୍ରଂ କଚତ୍ ସ୍ଥିତମ୍ । ଅକୁଡ୍ଯମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅରଙ୍ଗାଢ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ସ୍ଫାରମ୍ ଇଵାଗ୍ରତଃ
ମନର ଚିତ୍ରକଳାରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ବିଶ୍ୱ, ଚେତନାରେ ବସିଛି । ଏହା ଏଠାରେ ଏକ ବିଶାଳ ରଙ୍ଗମଞ୍ଚ ପରି ଦେଖାଯାଏ, ଯଦିଓ ଏହା ଏକ ହଲ୍ ନୁହେଁ ।
ଅହୋ ନୁ ଚିତ୍ରଂ ନିର୍ଭିତ୍ତି ଚିତ୍ରମ୍ ଉଜ୍ଜ୍ଵଲମ୍ ଉତ୍ଥିତମ୍ । ସୁରଞ୍ଜନଂ ଜଗଦ୍ ଇତି ସ୍ଥିତଂ ଦୃଷ୍ଟିଵିଲୋଭନମ୍
ବାହାରେ କିପରି ଅଦ୍ଭୁତ ଏହି ଦିଵାଳ ନଥିବା ଚିତ୍ର, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇଛି । ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ଏହା ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରୁଥିବା ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ।
ନାନାତମୋମଷୀଲେଖଂ ନାନାତେଜୋଽଂଶରଞ୍ଜନମ୍ । ନାନାକଲଙ୍କାଵଯଵଂ ନାନାରାଗାନୁରଞ୍ଜିତମ୍
ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅନେକ ଛାୟା ଓ ଆଲୋକର ରେଖାରେ ସଜିତ, ଅନେକ ଚମକର କିରଣରେ ରଙ୍ଗିତ, ବିଭିନ୍ନ ନିର୍ମଳ ଅଂଶରେ ଗଠିତ, ଅନେକ ରଙ୍ଗରେ ରଙ୍ଗାଯାଇଛି ।
ନାନାଦୃଷ୍ଟିଵିଲାସାଢ୍ଯଂ ନାନାନୁଭଵଲୋଚନମ୍ । ନାନାଭ୍ରକୋଗ୍ରରଚନଂ ନାନାକାରାଗ୍ରପଶ୍ଚିମମ୍
ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟରେ ଭରିଆ, ଅନେକ ଭାବରେ ଅନୁଭବ ହୋଇଥାଏ, ଅନେକ ଘନ ମେଘରେ ତିଆରି, ଅନେକ ଆକୃତିର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ରହିଛି ।
ଵ୍ଯୋମନୀଲସରଃଫୁଲ୍ଲତାରାଚନ୍ଦ୍ରାର୍କପଙ୍କଜମ୍ । ଵିଚିତ୍ରରଚନୋଦ୍ଯୁକ୍ତମେଘାଲୀପତ୍ତ୍ରମଞ୍ଜରି
ଆକାଶ ଏକ ଜଳାଶୟ, ଯାହାରେ ତାରା, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ଭଳି; ମେଘମାନେ ତାହାର ପାତ୍ର ଓ ମଞ୍ଜରୀ ଭଳି ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ଶୋଭିତ।
ସ୍ଵକୋଷ୍ଠକାଭିଲିଖିତସୁରାସୁରନୃପୁତ୍ରିକମ୍ । ପରମାଲୋକମକ୍କୋଲଧଵଲାକାଶକୁଡ୍ଯକମ୍
ତାହାର ନିଜ ଘରେ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମଣିଷ ଝିଅମାନେ ଚିତ୍ରିତ; ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୋକ, ଶୁଭ୍ର ଏବଂ ଆଲୋକମୟ ଆକାଶ ଦେଉଳ ଭିତିରେ ଘେରା।
ଆକାଶ ଏଵ ରଚିତା ପ୍ରତିଭୈକରଙ୍ଗା ମୁଗ୍ଧା ଜଗତ୍ତ୍ରଯମନୋହରପୁତ୍ରିକେଯମ୍ । ଚିନ୍ମାତ୍ରଵକ୍ତ୍ରପରିରଞ୍ଜିତସର୍ଵଲୋକା ଲୀଲାକୁଲା ଚପଲଚିତ୍ତକଚିତ୍ରକର୍ତ୍ରା
ଏହି ମନୋହର ପୁତୁଳି, ତିନି ଲୋକକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛି, କେବଳ ଆକାଶରେ କଳ୍ପନାର ଖେଳରେ ତିଆରି; ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ମୁହଁରେ ରଂଗିତ, ସେ ଖେଳରେ ଭରିଆ, ଚଞ୍ଚଳ ମନର ରଚନା।
ହେମାଚଲାଙ୍ଗଲତିକା ଘନକେଶପାଶା ଚନ୍ଦ୍ରାର୍କଲୋଚନଵିଚାଲନଦୃଷ୍ଟଲୋକା । ଧର୍ମାର୍ଥକାମତ୍ରିକଯନ୍ତ୍ରିତଶାସ୍ତ୍ରଵସ୍ତ୍ରା ପାତାଲତାଲଚରଣୋନ୍ନତଭୂନିତମ୍ବା
ସେ ହେଉଛି ମେରୁ ପର୍ବତର ଲତା, ଘନ ମେଘ ତାଙ୍କର କେଶ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ନୟନ, ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଜଗତ ଚଳିଥାଏ; ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ ଓ କାମ ତାଙ୍କର ଶାସ୍ତ୍ରର ବସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ପାତାଳର ମୂଳ ତାଙ୍କର ଭୂମିକୁ ଉଠାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରରୁଦ୍ରହରିବାହୁଚତୁଷ୍ଟଯୋଗ୍ରା ସତ୍ଯାନୃତୋନ୍ନତକୁଚା କକୁବଙ୍ଗଯଷ୍ଟିଃ । ଅବ୍ଧ୍ଯନ୍ତ୍ରଵେଷ୍ଟିତମହୀତଲପଦ୍ମପୀଠପତ୍ତ୍ରୀକୃତାଚଲମହାଭୁଵନୋଦରୀ ଚ
ସେ ଏହି ବିଶାଳ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଗଭୀର ପେଟ, ଯେଉଁଥିରେ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକ ମନେ ପଦ୍ମର ପତ୍ର ଭଳି ପୃଥିବୀର ଆସନକୁ ଶୋଭା ଦେଇଛନ୍ତି, ଏହି ପୃଥିବୀ ସମୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି। ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ହାତ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର ଓ ହରିଙ୍କର ଶକ୍ତି। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଅଂତଡ଼ି ଏକଟି ସତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟଟି ଅସତ୍ୟରେ ଉତ୍ତଳ। ତାଙ୍କର ଦେହ ଦିଗ୍ବାସ୍ତୁର ଧାରା।
ରାତ୍ର୍ଯନ୍ଧକାରଚପଲଭ୍ରୁରହସ୍ସ୍ମିତୋଚ୍ଚୈସ୍ ତାରାକରାଲପୁଲକା ଗ୍ରହଦନ୍ତପଙ୍କ୍ତିଃ । ଚଞ୍ଚଚ୍ଚତୁର୍ଦଶଵିଧାକୁଲଭୂତଜାତରୋମା ଧ୍ଵନତ୍ପ୍ରଲଯଵାରିଦକମ୍ବୁପୂଗା
ତାଙ୍କର ଭୂରୁ ହେଉଛି ରାତିର ଅନ୍ଧାର ଓ ଚଞ୍ଚଳତା, ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ହସ ହେଉଛି ତାରାମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ, ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ ହେଉଛି ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଣୀ। ତାଙ୍କର ଦେହର ରୋମ ହେଉଛି ଚଞ୍ଚଳ ଚୌଦ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଜୀବମାନଙ୍କର ଭିଡ଼, ତାଙ୍କର ଶବ୍ଦ ହେଉଛି ପ୍ରଳୟର ଜଳର ଗୁଞ୍ଜନ।
ଜୀଵାନ୍ଵିତା ଗଗନ ଏଵ କୃତା ଵିଚିତ୍ରା ଵ୍ଯୋମାତ୍ମିକାଚିରଵିଲକ୍ଷଣଚିତ୍ରକର୍ତ୍ରା । ଚିତ୍ତେନ ଚିତ୍ରପରିକର୍ମଵିଦା ତ୍ରିଲୋକୀ ନାନାଵିଲାସଵଲିତା ଵରପୁତ୍ରିକେତି
ଜୀବରେ ଭରିତ, ସେ ଆକାଶରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଭାବରେ ତିଆରି ହୋଇଛନ୍ତି; ତାଙ୍କର ସ୍ବଭାବ ହେଉଛି ଆକାଶ, ତାଙ୍କର ଅନନ୍ୟ ଆକୃତି ସଦା ଭିନ୍ନ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି। ତିନି ଲୋକ ଚିତ୍ତର କୌଶଳରେ ଶୋଭିତ, ଏହି ବିଭିନ୍ନ ଖେଳରେ ଭରିତ ଅଦ୍ଭୁତ ପୁତୁଳି।
ଇଦଂ ଵିଦ୍ଧି ମହାଶ୍ଚର୍ଯମ୍ ଅର୍ଜୁନେହ ହି ଯତ୍ କିଲ । ପୂର୍ଵଂ ସଞ୍ଜାଯତେ ଚିତ୍ରଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଭିତ୍ତିର୍ ଉଦେତି ହି
ଅର୍ଜୁନ, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ କଥାକୁ ଜାଣ: ପ୍ରଥମେ ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଏ, ପରେ ଦିଵାଳ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ଅଭିତ୍ତାଵ୍ ଉତ୍ଥିତେ ଚିତ୍ରେ ଦୃଶ୍ଯତେ ଭିତ୍ତିର୍ ଆତତା । ଅହୋ ନୁ ଚିତ୍ରା ମାଯେଯଂ ମଗ୍ନଂ ତୁମ୍ବୁ ଶିଲା ପ୍ଲୁତା
ଭିତିରେ ଚିତ୍ର ଦେଖାଯିବା ସମୟରେ, ଭିତି ଏକ ପ୍ରସାରିତ ଆକାରରେ ଦେଖାଯାଏ । ହେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ! ଏହି ମାୟା ଏମିତି ଅଦ୍ଭୁତ, ଯେପରି ଜଳ ତଳେ ଡୁବିଥିବା ଲାଉ କିମ୍ବା ପଥର ପାଣି ଉପରେ ଭସିଯାଏ ।
ଚିତ୍ତସ୍ଥଚିତ୍ରସଦୃଶେ ଵ୍ଯୋମାତ୍ମନି ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ । ଵ୍ଯୋମାତ୍ମନସ୍ ତେ କିମ୍ ଇଯମ୍ ଅହନ୍ତା ଵ୍ଯୋମତୋଦିତା
ଯେପରି ମନରେ ଚିତ୍ର ରହିଥାଏ, ସେପରି ଏହି ତିନି ଜଗତ ଚେତନାର ଆକାଶରେ ବିସ୍ତୃତ । ତୁମ ନିଜର ଆତ୍ମାର ଏହି ଆକାଶରୁ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିବା 'ମୁଁ' ଭାବଟି କଣ ?
ସର୍ଗଵ୍ଯୋମ କୃତଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଵ୍ଯୋମ ଵିଲୀଯତେ । ଭୁଜ୍ଯତେ ଵ୍ଯୋମନି ଵ୍ଯୋମ ଵ୍ଯୋମ ଵ୍ଯୋମନି ଚାତତମ୍
ସୃଷ୍ଟିର ଆକାଶ ଆକାଶ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଏବଂ ଆକାଶରେ ଆକାଶ ଲୟ ହୁଏ । ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ଆକାଶ ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଆକାଶ ସମଗ୍ର ଆକାଶରେ ବିସ୍ତୃତ ।
ଵେଷ୍ଟିତଂ ଵାସନାରଜ୍ଜ୍ଵା ଦୀର୍ଘସଂସୃତିଦାମ ଯତ୍ । ଵାସନୋଦ୍ଵେଷ୍ଟନେନୈଵ ତଦ୍ ଇହୋଦ୍ଵେଷ୍ଟ୍ଯତେ ଽର୍ଜୁନ
ଦୀର୍ଘ ସଂସାର ଯାତ୍ରାର ଶୃଙ୍ଖଳ ଭଳି, ଆମେ ଆମର ଆଦତର ଦୂର୍ଵଳତାର ଦୋରିରେ ବାନ୍ଧାଯାଇଛୁ । ଏହି ଆଦତଗୁଡ଼ିକୁ ଖୋଲିଦେଇଲେ ମାତ୍ର, ଏଠାରେ ଏହା ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ହେ ଅର୍ଜୁନ ।
ପ୍ରତିବିମ୍ବଂ ଯଥାଦର୍ଶେ ତଥେଦଂ ବ୍ରହ୍ମଣି ସ୍ଵଯମ୍ । ଅଗମ୍ଯଂ ଛେଦଭେଦାଦେର୍ ଆଧାରାନନ୍ଯତାଵଶାତ୍
ଯେପରି ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି। ଏହାକୁ କେବଳ କଟିବା କିମ୍ବା ଭାଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ କରିହେବ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ତାହାର ଆଧାର ସହିତ ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ଅନନ୍ଯଚ୍ ଛେଦଭେଦାଦି ବ୍ରହ୍ମଣି ବ୍ରହ୍ମ ଚାମ୍ବରମ୍ । କିଂ କଥଂ କସ୍ଯ କେନୈତଚ୍ ଛିଦ୍ଯତେ ଵା କ୍ଵ ଭିଦ୍ଯତେ
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ କେହି କେବେ କଟିବା କିମ୍ବା ଭାଗ କରିବା ନାହିଁ, ଯେପରି ଆକାଶକୁ କେହି କାଟିପାରେ ନାହିଁ। କ'ଣ, କେମିତି, କାହାର, କିଏ ଏହିଥିରେ କଟିବା କିମ୍ବା ଭାଗ କରିବା କରିପାରିବ, କିମ୍ବା କେଉଁଠି ଏହା ଭାଙ୍ଗିଯିବ?
ବ୍ରହ୍ମତା ବ୍ରହ୍ମତାପୂରେ ଜଲେ ଜଲମ୍ ଇଵ ସ୍ଫୁରତ୍ । ସ୍ଥିତା ସମସମା ଵ୍ଯୋମ ନିର୍ମଲା ଶାନ୍ତମ୍ ଆତ୍ମନି
ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ନିଜେ ଚମକୁଛି, ଯେପରି ପାଣିରେ ପାଣି ମିଶିଯାଏ। ଏହା ସମଭାବରେ, ପବିତ୍ର ଓ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ, ଆତ୍ମାର ଆକାଶରେ ବିସ୍ତୃତ ଅଛି।
ଵାସ୍ଯଵାସକଭାଵୋ ଽତୋ ମନାଗ୍ ଅପି ନ ଭିଦ୍ଯତେ । ତେନେହାଵାସନୀଭାଵୋ ବୋଧାତ୍ ସମ୍ପନ୍ନ ଏଵ ତେ
ଏହିପରି, ପାତ୍ର ଓ ତାହାର ଭିତରର ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଭିନ୍ନତା ମାତ୍ର ନାହିଁ। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା, ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ସମସ୍ତ ଆଶା ଓ ଇଚ୍ଛା ରହିତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ।
ଯୋ ନ ନିର୍ଵାସନୋ ନୂନଂ ସର୍ଵଧର୍ମପରୋ ଽପି ସଃ । ସର୍ଵଜ୍ଞୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅତିବଦ୍ଧାତ୍ମା ତପସ୍ଵ୍ଯ୍ ଅପି ସ ରାଗଵାନ୍
ଯେଉଁଠାରେ ଗୁପ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଶେଷ ହୋଇନାହିଁ, ସେଠି ଲୋକ ଯଦିଓ ସମସ୍ତ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଲଗ୍ନ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ତପସ୍ଵୀ ହେଉ, ତଥାପି ସେ ମନରେ ବନ୍ଧା ଓ ଆସକ୍ତ ରହିଯାନ୍ତି।
ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଵାସନାବୀଜମ୍ ଅତ୍ଯଲ୍ପଂ ଚିତିଭୂମିଗମ୍ । ବୃହତ୍ ସଞ୍ଜାଯତେ ତସ୍ଯ ପୁନସ୍ ସଂସୃତିକାନନମ୍
ଯାହାଙ୍କର ମନରେ ଅତି ସାନ ଗୁପ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ବିଉ ରହିଯାଏ, ସେଠି ମନର ମାଟିରେ ପୁଣି ବଡ଼ ବିଷୟ ଜୀବନର ଜଙ୍ଗଲ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଅଭ୍ଯାସାଦ୍ ଧୃଦି ରୂଢେନ ସତ୍ଯସମ୍ବୋଧଵହ୍ନିନା । ନିର୍ଦଗ୍ଧଂ ଵାସନାବୀଜଂ ନ ଭୂଯଃ ପରିରୋହତି
ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଓ ହୃଦୟରେ ଦୃଢ଼ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ଗୁପ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ବିଉ ପୁରା ଜଳିଯାଏ, ସେ ବିଉ ପୁଣି ମୁଁଡ଼ି ଚାଢ଼ିନାହିଁ।
ଦଗ୍ଧଂ ତୁ ଵାସନାବୀଜଂ ନ ନିମଜ୍ଜତି ଵସ୍ତୁଷୁ । ସୁଖଦୁଃଖାଦିଷୁ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ତୁମ୍ବୀପତ୍ତ୍ରମ୍ ଇଵାମ୍ଭସି
ଯେତେବେଳେ ଗୁପ୍ତ ଇଚ୍ଛାର ବିଉ ଜଳିଯାଏ, ସେଠି ସେ ବିଉ ଆଉ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିନାହିଁ; ସୁଖ, ଦୁଃଖ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁଭୂତିରେ ସେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଓ ପରିଷ୍କାର ରହିଥାଏ, ଯେପରି ତିଳୋଇ ଗଛର ପତ୍ର ପାଣି ଉପରେ ଅଲଗା ରହିଥାଏ।
ଶାନ୍ତାତ୍ମା ଵିଗତଭଵାମଯୋ ଽସି ଜାତୋ ନିର୍ଵାଣୋ ଦଲିତମହାମନୋଵିମୋହଃ । ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞଶ୍ ଶ୍ରୁତମ୍ ଅଵଗମ୍ଯ ପାଵନଂ ତତ୍ ତିଷ୍ଠାତ୍ମଵ୍ଯଵହୃତିର୍ ଏକଶାନ୍ତରୂପଃ
ତୁମର ମନ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଦୁଃଖ ଦୂର ହୋଇଛି, ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଛ, ମନର ଭାରି ମୂର୍ଖତା ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି। ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣି, ପବିତ୍ର ଉପଦେଶ ବୁଝି, ତୁମର ଆଚରଣ ସବୁବେଳେ ଏକ ମାନସିକ ଶାନ୍ତିରେ ଅଟୁଟ ରୁହୁ।
ନଷ୍ଟୋ ମୋହସ୍ ସ୍ମୃତିର୍ ଲବ୍ଧା ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦାନ୍ ମଯାଚ୍ଯୁତ । ସ୍ଥିତୋ ଽସ୍ମି ଗତସନ୍ଦେହଃ କରିଷ୍ଯେ ଵଚନଂ ତଵ
ହେ ଅଚ୍ୟୁତ, ତୁମ ଦୟାରେ ମୋର ମୂର୍ଖତା ନଷ୍ଟ ହୋଇଛି ଏବଂ ସ୍ମୃତି ଫେରିଛି। ମୁଁ ଏବେ ସନ୍ଦେହ ଛାଡି ଦୃଢ଼ ହୋଇଛି, ତୁମ ଆଜ୍ଞା ପାଳନ କରିବି।