ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମ୍ନା କଚତା ତଦ୍ ଯଦ୍ ଅଯମ୍ ଅର୍ଥ ଇତି ସ୍ଥିତମ୍ । ସର୍ଗାଦୌ ଚେତିତା ସଂସ୍ଥା ଯାସୌ ସ୍ଥିତିମ୍ ଉପାଗତା
ଯେଉଁ ଜିନିଷକୁ 'ଏହି ହେଉଛି ବସ୍ତୁ' ବୋଲି ଭାବି ରଖାଯାଇଛି, ସେହି ଚେତନାର ଆକାଶର ଚମକ। ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଯେଉଁ ଜାଗୃତି ଥିଲା, ସେହି ଅବସ୍ଥା ଏବେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଛି।
ଅସତାମ୍ ଏଵ ଭାଵାନାଂ ଚିଦ୍ଵ୍ଯୋମକଚନାବଲାତ୍ । ଗୁଣାର୍ପଣଂ ମିଥୋ ରୂଢଂ ନିର୍ମଲେ ପ୍ରତିବିମ୍ବନମ୍
ଚେତନାର ଆକାଶର ଚମକର ଶକ୍ତିରେ, ଅସତ୍ତ୍ୱ ଜିନିଷମାନଙ୍କର ଗୁଣଗୁଡିକ ଏକାପରେକି ଏକାଠି ହୋଇଯାନ୍ତି, ନିର୍ମଳ ପ୍ରତିପାଦନରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଭଳି।
ଅତ୍ଯନ୍ତଜଡଯୋର୍ ଏଵ ଜୀଵଯୋର୍ ଇଵ ଯନ୍ ମିଥଃ । ସତ୍ତାର୍ପଣଂ ସ୍ଵଭାଵେନ ପ୍ରତିବିମ୍ବଂ ତଦ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଅତି ଜଡ ଦୁଇଟି ବସ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଇ ଜୀବ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ଏକାପରେକି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଦେଇଯାଏ, ଏହି ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ ହୁଏ।
ଚିଦାତ୍ମନୋର୍ ଵା ଜଡଯୋର୍ ମହାସତ୍ତାଜଡାତ୍ମନୋଃ । ଆଦ୍ଯସ୍ଵଭାଵନିଯମାଦ୍ ବିମ୍ବସତ୍ତାର୍ପଣଂ ମିଥଃ
ଚେତନା ଓ ଜଡ, କିମ୍ବା ବଡ଼ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ଜଡ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟରେ, ଆଦି ସ୍ୱଭାବର ନିୟମରେ, ପ୍ରତିଛବିର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏକାପରେକି ଦିଆଯାଏ।
ପ୍ରତିବିମ୍ବଂ ଦୃଶୋର୍ ଭ୍ରାନ୍ତିଂ ଵିଦ୍ଧି ଵେଦ୍ଯଵିଦାଂ ଵର । ତାଵନ୍ମାତ୍ରଂ ଜଗତ୍ ତେନ ଵିଶ୍ଵାସୋ ମା ତଵାସ୍ତ୍ଵ୍ ଇହ
ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ ଭ୍ରମ ଭାବିବାକୁ ଶିଖ, ଜଣାବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଏହିପରି, ଏହି ସଂସାର ମଧ୍ୟ ଏତିକି ଅଟୁଟ, ତେଣୁ ଏଠାରେ ତୁମେ ଏହାପରେ ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅହମିତ୍ଯାଦିତରଙ୍ଗସ୍ ସର୍ଗାଦ୍ଯାଵର୍ତଵାନ୍ ପରାମ୍ଭୋଧୌ । ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ଦେଶକାଲକ୍ରିଯାକୃତସ୍ ତନ୍ମଯୈକତଯା
‘ମୁଁ’ ଭାବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତରଙ୍ଗଗୁଡିକ, ଯେଉଁଠାରୁ ସୃଷ୍ଟି ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି, ସେଗୁଡିକ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମୁଦ୍ରରେ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି; ଏଠାରେ ଦେଶ, କାଳ, କ୍ରିୟାର କୌଣସି ବିଭାଜନ ନାହିଁ, କାରଣ ସେହି ଏକତାରେ ସମ୍ମିଳିତ।
ନିତ୍ଯମ୍ ଅସକ୍ତମତିର୍ ମୁଦିତାତ୍ମା ଶାନ୍ତସୁଖାସୁଖସଂଵିଦନନ୍ତଃ । ତିଷ୍ଠ ନିଵିଷ୍ଟମତିସ୍ ସମତାଯାମ୍ ଅସ୍ତସମସ୍ତଭଵାମଯମାଯଃ
ସଦା ଅଅଟୁଟ ମନ ରଖ, ଆତ୍ମାକୁ ଆନନ୍ଦିତ ରଖ, ଶାନ୍ତି, ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜ୍ଞାନ ରଖ, ସମତାରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇ ରୁହ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଭ୍ରମ ଓ ଦେହ ଭାବ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି।
ନଵାଦ୍ ଉଦ୍ଭଵତଃ ପୂର୍ଵଂ ସମ୍ପନ୍ନାଶ୍ ଚକ୍ଷୁରାଦଯଃ । ଯଥା କମଲଜସ୍ଯୈତତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଏଵ ତ୍ଵଯା ଶ୍ରୁତମ୍
ନୂତନ ଉଦ୍ଭବ ପୂର୍ବରୁ, ଚକ୍ଷୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଥାନ୍ତି; ଯେପରି ହେଉଛି ପଦ୍ମରେ ଜନ୍ମିତ ତଥା ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମେ ପୂର୍ବରୁ ଶୁଣିଛ।
ବ୍ରହ୍ମପୁର୍ଯଷ୍ଟକସ୍ଯାଦାଵ୍ ଅକ୍ଷସଂଵିଦ୍ ଯଥୋଦିତା । ପୁର୍ଯଷ୍ଟକସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ ତଥୈଵୋଦେତି ସର୍ଵଦା
ବ୍ରହ୍ମପୁରୀର ଏଠାରେ ଅଠଟି ଅଂଶର ଆରମ୍ଭରେ, ଯେପରି ଏହା ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି, ସେପରି ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗତ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ଅଠଟି ଅଂଶର ସମସ୍ତ ପୁରୀରେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ସଦା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଵିଦ୍ଧି ପୁର୍ଯଷ୍ଟକଂ ଜୀଵଂ ସ ଗର୍ଭସ୍ଥେନ୍ଦ୍ରିଯୋଦଯଃ । ଯଦ୍ ଯଥା ଭାଵଯତ୍ଯ୍ ଆଶୁ ତତ୍ ତଥା ପରିପଶ୍ଯତି
ଏହି ଅଠଟି ଅଂଶର ପୁରୀକୁ ଜୀବ ଭାବରେ ଜାଣ; ଏହା ଗର୍ଭରେ ଥିବାବେଳେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗତ ଜ୍ଞାନର ଆରମ୍ଭ। ଯେଉଁ ଭାବରେ ଏହା ଶୀଘ୍ର ଭାବନା କରେ, ସେଉଁ ଭାବରେ ଏହା ଦେଖିଥାଏ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀନ୍ଦ୍ରିଯାର୍ଥାଖ୍ଯଂ ଵିଦ୍ଧି ସଂଵେଦନଂ ସ୍ଵକମ୍ । ସମ୍ପନ୍ନଂ ଚ ଯଥା ତତ୍ ତେ ପ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଆଦ୍ଯମନସ୍ସ୍ଥିତୌ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗତ ବସ୍ତୁଗୁଡିକୁ ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ଜ୍ଞାନ ଭାବରେ ଜାଣ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଯେପରି ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ଆଦି ମନସ୍ଥିତିରେ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥା ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି।
ଶୁଦ୍ଧା ସଂଵିତ୍ ସଂଵିଦନ୍ତୀ ସଂଵେଦନମ୍ ଅନିନ୍ଦିତମ୍ । ଅତୋ ଽହଂଵେଦନାଦ୍ ଅନ୍ତର୍ ଜୀଵଂ ପୁର୍ଯଷ୍ଟକଂ ତ୍ଵ୍ ଇତା
ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ, ଜ୍ଞାନରେ ଅବସ୍ଥିତ, ନିର୍ମଳ ଜ୍ଞାନ ହୁଏ; ଏହି 'ମୁଁ ଅଛି' ବୋଧର ଭିତରୁ, ଜୀବ ଏବଂ ଅଠଟି ଅଂଶର ପୁରୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ନ ତ୍ଵ୍ ଏକତ୍ଵାଦ୍ ଅନନ୍ତତ୍ଵାଦ୍ ଅଵେଦ୍ଯତ୍ଵାଦ୍ ଅନାମଯା । ଅନନ୍ଯତ୍ଵାଦ୍ ଅନେକତ୍ଵାଦ୍ ଅଶୂନ୍ଯତ୍ଵାତ୍ ପରା ସ୍ଥିତିଃ
କିନ୍ତୁ ପରମ ଅବସ୍ଥା ଏକତ୍ୱ, ଅନନ୍ତତ୍ୱ, ଅଜ୍ଞାତତ୍ୱ, ରୋଗମୁକ୍ତି, ଅନ୍ୟତ୍ୱ, ଅନେକତ୍ୱ କିମ୍ବା ଶୂନ୍ୟତ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ ନୁହେଁ।
ଚେତ୍ଯାଦି ବୁଧ୍ଯତେ କିଞ୍ଚିନ୍ ନ ମନସ୍ତାଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି । ନ ଚ ଜୀଵତ୍ଵମ୍ ଆଯାତି ନ ଚ ପୁର୍ଯଷ୍ଟକାତ୍ମିକା
କିଛି ଜିନିଷ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ମନ ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରେନି; ଏହା ଜୀବନ ଅବସ୍ଥାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେନି, ଏବଂ ଏହା ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ନୁହେଁ।
ନାଵିଦ୍ଯାଦିଵିଲାସୋ ଽସ୍ତି ସୋ ଽସ୍ତି ନାସ୍ତୀଵ ଯସ୍ ସଦା । ପରମାତ୍ମେତି କଥିତୋ ମନଷ୍ଷଷ୍ଠେନ୍ଦ୍ରିଯାତିଗଃ
ଏଠାରେ ଅଜ୍ଞାନ ଓ ତାହା ସହିତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖେଳ ନାହିଁ; ଯେଉଁ ଦିନି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିଛି, ସେ ନ ଅଛି ନ ନାହିଁ। ଏହିଠାକୁ ପରମ ଆତ୍ମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଯାହା ମନ ଓ ଛଅଟି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି।
ତସ୍ମାତ୍ ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ଜୀଵଶ୍ ଚିନ୍ମୂର୍ତିର୍ ମନନାତ୍ମକଃ । ଭ୍ରମଃ କେଵଲମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆଦ୍ଯ ଉପଦେଶାଯ ଗୀଯତେ
ସେହିପାଇଁ, ଚେତନା ଓ ଚିନ୍ତାର ଗୁଣ ଥିବା ଜୀବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ଭ୍ରମ, ଆରମ୍ଭରେ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଏହିପରି କଥା କୁହାଯାଏ।
ଯତଃ କୁତଶ୍ଚିତ୍ ସମ୍ପନ୍ନେ ତ୍ଵ୍ ଅଵିଦ୍ଯାମଯ ଆମଯେ । ଉପଦେଶ୍ଯୋପଦେଶେନ ପ୍ରଵିଲୀନେ ଵିଚାରଣାତ୍
ଯେଉଁଠୁ କିଛି ଅଜ୍ଞାନର ରୋଗ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ଶିକ୍ଷା ଓ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ୱେଷଣ କରି ଏହା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ ।
ପ୍ରଶାନ୍ତସକଲାଚାରଂ ଜ୍ଞାନଂ ତଦ୍ ଅଵଶିଷ୍ଯତେ । ଯତ୍ରାକାଶମ୍ ଅପି ସ୍ଥୂଲମ୍ ଅଣାଵ୍ ଇଵ ସୁରାଚଲଃ
ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ; ଯେଉଁଠି ଦୃଢ଼ ଆକାଶ ଏକ ଅଣୁ ଭିତରେ ପାହାଡ଼ ପରି ଦିଶେ ।
ଯତ୍ରୋଦ୍ଯଦାଚାରମ୍ ଅପି ସଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍ । ଜଗଜ୍ ଜ୍ଞଵିଷଯଂ ପଙ୍କାଦ୍ ଇଵ ତିଷ୍ଠତି ନିର୍ମିତମ୍
ଅତି ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅନୁପସ୍ଥିତ ପରି ଲାଗେ; ଜଗତ ଜ୍ଞାନର ବିଷୟ ଭାବରେ ଏକ ଦଳା ମାଟି ପରି ନିର୍ମିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଯାଏ ।
ଅସନ୍ମଯମ୍ ଅଵିଦ୍ଯାଯା ରୂପମ୍ ଏତାଵଦ୍ ଏଵ ହି । ଯଦ୍ ଵୀକ୍ଷିତା ସତୀ ନୂନଂ ନଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଏଵ ନ ଦୃଶ୍ଯତେ
ଅଜ୍ଞାନର ରୂପ ଏତିକି: ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଦେଖାଯାଏ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଓ ଦିଶେନାହିଁ ।
ଆଲୋକିତଂ ନାମ କଥମ୍ ଅଵସ୍ତୁ କିଲ ଲଭ୍ଯତେ । ପ୍ରଯତ୍ନେନାପି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଂ ମୃଗତୃଷ୍ଣାମ୍ବୁ କେନ ଵା
ଏକ ଅସତ୍ୟ ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିଲେ କିପରି ପାଇଯିବା ସମ୍ଭବ? ଅନେକ ଚେଷ୍ଟା କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ମୃଗମରିଚିକାର ଜଳ କେହି କେବେ ପାଇପାରିଛି କି?
ଅସଦ୍ ଏଵ ସଦୈଵାସଦ୍ ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ ଅସ୍ଯ ସତ୍ଯତା । ଜ୍ଞାନାଦ୍ ଯଥାସ୍ଥିତଂ ଵସ୍ତୁ ଦୃଶ୍ଯତେ ନଶ୍ଯତି ଭ୍ରମଃ
ଅସତ୍ୟ ସଦା ଅସତ୍ୟ ଅଟୁଟ ରହେ; ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ସତ୍ୟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଜ୍ଞାନ ଆସିଲେ, ଯଥାର୍ଥରେ ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଭ୍ରମ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଅଵିଦ୍ଯାଯା ଵିଚାରାଯ ଜୀଵପୁର୍ଯଷ୍ଟକାଦିକା । ଅପ୍ଯ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତମ୍ ଅସତ୍ଯାଯାଃ କଲ୍ପନା କଲ୍ପିତାତ୍ମନି
ଅଜ୍ଞାନର ତତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ୱେଷଣ ପାଇଁ, ଜୀବର ଅଷ୍ଟକ ପୁରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧାରଣା ଏକ କଳ୍ପନା ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି; ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସତ୍ୟ, କଳ୍ପିତ ଆତ୍ମା ଉପରେ ଏକ ଆକଳ୍ପନା ମାତ୍ର।
ତସ୍ମାତ୍ ତଦୁପଦେଶାଯ ସେଯଂ ଜୀଵାଦିକଲ୍ପନା । କୃତା ଶାସ୍ତ୍ରୈଃ ପ୍ରବୋଧାଯ ତାଂ ତ୍ଵମ୍ ଏକମନାଶ୍ ଶୃଣୁ
ତେଣୁ ଉପଦେଶ ପାଇଁ ଏହି ଜୀବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କଳ୍ପନା ଶାସ୍ତ୍ରରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଜ୍ଞାନ ଜାଗୃତ ହେବ। ଏବେ ତୁମେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଏହାକୁ ଶୁଣ।
ଜୀଵତ୍ଵମ୍ ଇଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା ପୁର୍ଯଷ୍ଟକପଦେ ସ୍ଥିତା । କଲାକଲଙ୍କରହିତା ଚିତିର୍ ଆଚେତନୋନ୍ମୁଖୀ
ଚେତନା, ଯାହା ଗୁଣ ଓ ଦୂଷଣରୁ ମୁକ୍ତ, ଏହା ଏକ ଅନ୍ୟତ୍ୱ ପାଇଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ପୁର୍ୟଷ୍ଟକର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାଏ, ତଥାପି ଏହା ଜଡତା ପ୍ରତି ଅନୁମୁଖ ଅଟୁଏ।
ଯଦ୍ ଯଥା ଭାଵଯତ୍ଯ୍ ଆଶୁ ତତ୍ ତଥାନୁଭଵତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ସତ୍ଯଂ ଭଵତ୍ଵ୍ ଅସତ୍ଯଂ ଵା ବାଲେଵ ନିଶି ଯକ୍ଷକମ୍
ଯେଉଁ କିଛି ଜଣେ ଦୃଢ଼ ଭାବନା କରେ, ସେହି ଅନୁଭବ ଶୀଘ୍ର ଆସେ—ସେଟି ସତ୍ୟ ହେଉ କି ଅସତ୍ୟ, ଏହା ଏକ ଶିଶୁ ରାତିରେ ଭୂତ ଦେଖିବା ପରି।
ପଞ୍ଚତନ୍ମାତ୍ରକଲନାସ୍ ସା ଭାଵଯତି ଯତ୍ର ଯାଃ । ତତ୍ରାତ୍ମନି ତଥାରନ୍ଧ୍ରାସ୍ ତାଃ ପଶ୍ଯତି ତଥୋଦିତାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଚେତନା ପଞ୍ଚତନ୍ମାତ୍ରାର ଭାବନା ଗଢ଼େ, ସେଉଁଠି ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ସେହି ନାଳଗୁଡିକୁ ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ ଦେଖେ।
ତାଭ୍ଯ ଏଵ ସମୁତ୍ପନ୍ନଂ ବହିସ୍ସ୍ଥଂ ଭୂତପଞ୍ଚକମ୍ । ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅନନ୍ଯଦ୍ ଅନ୍ଯାଭଂ ଶାଖାଶତମ୍ ଇଵାଙ୍କୁରଃ
ସେହି ନାଳଗୁଡିକୁ ଠାରୁ ବାହାର ଭୂତପଞ୍ଚକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏହା ନିଜ ପରି ଅନ୍ୟତ୍ୱ ନୁହେଁ ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ, ଏକ ଅଙ୍କୁରରୁ ଶଖା ଶଖା ଉଦୟ ହେବା ପରି।
ଇଦମ୍ ଅନ୍ତର୍ ଇଦଂ ବାହ୍ଯମ୍ ଇତି ନିଶ୍ଚଯଵାଂସ୍ ତତଃ । ଜୀଵୋ ଯଥା ଯଦ୍ ଆଦତ୍ତେ ତତ୍ ତଥା ଦ୍ରଢଯତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍
ଏହି ଭିତର, ଏହି ବାହାର — ଏପରି ନିଶ୍ଚୟ ରଖିଥିବା ଜୀବ, ଯେଉଁ ଦିନି ଯାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ଏହାକୁ ଏହି ଭାବରେ ଦୃଢ଼ କରି ରଖେ ।
ରଶ୍ମିଜାଲମ୍ ଇଵେନ୍ଦୋର୍ ଯଦ୍ ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରତିଭାସନମ୍ । ବାହ୍ଯସ୍ପର୍ଶତଯା ତେନ ତଦ୍ ଏଵାଶୂରରୀକୃତମ୍
ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଠାରୁ ଆସୁଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ, ଏହିପରି ଆତ୍ମାରୁ ଯାହା ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ବାହାର ସ୍ପର୍ଶ ଭାବରେ ଏହା ଶୀଘ୍ର ବାହାର ଭାବକୁ ନେଇଯାଏ ।