ଯଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମା ଵିଭୁର୍ ଯଶ୍ ଚ ଯାଵିଦ୍ଯା ପ୍ରକୃତିଶ୍ ଚ ଯା । ତଦ୍ ଅଭିନ୍ନଂ ସଦୈକାତ୍ମ ଯଥା କୁମ୍ଭଶତେଷୁ ମୃତ୍
ଯେଉଁଟି ବ୍ରହ୍ମ, ଆତ୍ମା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଅଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରକୃତି ଭାବିତ ହୁଏ, ସେଗୁଡିକ ସଦା ଏକାତ୍ମା, ଅଭିନ୍ନ; ଯେପରି ଶତାଧିକ ଘଡାରେ ମାଟି ଏକା, ସେପରି।
ନାତ୍ମନଃ ପ୍ରକୃତିର୍ ଭିନ୍ନା ଘଟାନ୍ ମୃଣ୍ମଯତା ଯଥା । ସ୍ପନ୍ଦମାତ୍ରଂ ଯଥା ଵାଯୁର୍ ଆତ୍ମୈଵ ପ୍ରକୃତିସ୍ ତଥା
ଘଡାରେ ମାଟିର ଗୁଣ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ, ସେପରି ପ୍ରକୃତି ଆତ୍ମାରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ; ଯେପରି ହଳଚଳ କେବଳ ପବନ, ସେପରି ପ୍ରକୃତି ଆତ୍ମା ହେଉଛି।
ଆଵର୍ତସ୍ ସଲିଲସ୍ଯେଵ ଯସ୍ ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ସ୍ଵଯମ୍ ଆତ୍ମନଃ । ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପ୍ରକୃତିଶବ୍ଦେନ ତେନୈଵେହ ସ ଏଵ ହି
ଏକ ଝରଣାରେ ଯେପରି ଜଳ ଏକା, ଏହିପରି ଆତ୍ମାର ନିଜ ଉତ୍ତେଜନାକୁ 'ପ୍ରକୃତି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏଠି ଏହି ଉତ୍ତେଜନା ଆତ୍ମା ନିଜରେ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଯଥୈକଂ ସ୍ପନ୍ଦପଵନୌ ନାମ୍ନା ଭିନ୍ନୌ ନ ସତ୍ତଯା । ତଥୈକମ୍ ଆତ୍ମପ୍ରକୃତୀ ନାମ୍ନା ଭିନ୍ନେ ନ ସତ୍ତଯା
ଯେପରି ଗତି ଓ ପବନ ନାମରେ ଭିନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏକ; ଏହିପରି ଆତ୍ମା ଓ ପ୍ରକୃତି ନାମରେ ଭିନ୍ନ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏକା।
ଅବୋଧାଦ୍ ଏତଯୋର୍ ଭେଦୋ ବୋଧେନୈଵ ଵିଲୀଯତେ । ଅବୋଧୋ ଽସନ୍ମଯୋ ଭ୍ରାନ୍ତୀ ରଜ୍ଜ୍ଵାଂ ସର୍ପଭ୍ରମୋ ଯଥା
ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଭିନ୍ନତା ଅଜ୍ଞାନରୁ ଉପଜେ, ଜ୍ଞାନ ଆସିଲେ ଏହା ଦୂରିଯାଏ; ଅଜ୍ଞାନ ଅସତ୍ରେ ନିର୍ମିତ, ଏହା ରଜ୍ଜୁରେ ସର୍ପ ଭ୍ରମ ପରି ଏକ ଭ୍ରାନ୍ତି।
ଚିଦ୍ଭୂମୌ କଲନାବୀଜଂ ଯଦ୍ ଏତତ୍ ପତତି ସ୍ଫୁରତ୍ । ଚିତ୍ତାଙ୍କୁର ଉଦେତ୍ଯ୍ ଅସ୍ମାଦ୍ ଭାଵିସଂସାରଷଣ୍ଡକଃ
ଚେତନାର ଭୂମିରେ ଧାରଣାର ମାନ୍ୟ ମାଟି ପଡି ଚମକିଉଠିଲେ, ଏଠାରୁ ଚିତ୍ତର ଅଙ୍କୁର ଉଦିଏ; ଏହି ଅଙ୍କୁରରୁ ଆଗାମୀ ସଂସାରର ଜଙ୍ଗଲ ଉପଜେ।
ଏତଦ୍ ଏଵାତ୍ମଵିଜ୍ଞାନଦଗ୍ଧଂ ସଦ୍ଵାସନାଜଲୈଃ । ସଂସିକ୍ତମ୍ ଅପି ଯତ୍ନେନ ନ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅଙ୍କୁରକ୍ଷମମ୍
ଆତ୍ମଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ନିରେ ପୁରିଗଲା ଯାହା, ତାହାକୁ ଯେତେବେଳେ ଉତ୍ତମ ଭଲ ଅଭିପ୍ରାୟର ଜଳରେ ଭଲଭାବେ ଜଳିତ କରାଯାଏ, ତଥାପି ସେ ଫେରି ଅଙ୍କୁରିତ ହେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ ହୁଏନା।
ନୋ ଚେତ୍ ପତତି ଚିତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ କଲନାବୀଜକଂ ତତଃ । ଚିତ୍ତାଙ୍କୁରା ନ ଜାଯନ୍ତେ ସୁଖଦୁଃଖଫଲଦ୍ରୁମାଃ
ଯଦି ଧାରଣାର ବୀଜ ଚିତ୍ତର କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଡ଼ିନାହିଁ, ତେବେ ଚିତ୍ତର ଅଙ୍କୁର ଉଦ୍ଭବ ହୁଏନା, ଏବଂ ସେଥିରୁ ଆନନ୍ଦ ଦୁଃଖର ଫଳ ହୋଇଥିବା ଗଛ ମଧ୍ୟ ହୁଏନା।
ଦ୍ଵିତ୍ଵଂ ଜଗତ୍ଯ୍ ଅସଦୁପାତ୍ତମ୍ ଅବୋଧଜାତଂ ବୋଧକ୍ଷଯଂ ଜହିହି ବୋଧମ୍ ଉପାଗତୋ ଽସି । ଆତ୍ମୈକଭାଵଵିଭଵେନ ଭଵାଭଯାତ୍ମା ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ଦୁଃଖମ୍ ଇତି ନଃ ପରମାର୍ଥସାରଃ
ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଦ୍ୱିତ୍ୱ କେବଳ ଅସତ୍ୟ ଭାବରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜନ୍ମିଛି; ଏହି ଅଜ୍ଞାନକୁ ଛାଡ଼, କାରଣ ତୁମେ ଜ୍ଞାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛ; ଆତ୍ମାର ଏକତ୍ୱ ଶକ୍ତିରେ, ଯାହା ଭୟହୀନତାର ମୂଳ ଅଟୁଟ ଅବସ୍ଥା, ସତ୍ୟରେ କୌଣସି ଦୁଃଖ ନାହିଁ—ଏହି ଆମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପଦେଶ।
ଜ୍ଞାତଂ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯମ୍ ଅଖିଲଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ଦ୍ରଷ୍ଟଵ୍ଯମ୍ ଅକ୍ଷତମ୍ । ପରେଣ ପରିପୂର୍ଣାସ୍ ସ୍ମୋ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ ଜ୍ଞାନାମୃତେନ ତେ
ଜେତେ ଜ୍ଞାନ ହେବାକୁ ଥିଲା ସେ ସବୁ ଜ୍ଞାନ ହୋଇଗଲା, ଜେତେ ଦେଖିବାକୁ ଥିଲା ସେ ସବୁ ଦେଖିଗଲା, କିଛି ଅନ୍ୟାୟ ହୋଇନାହିଁ; ତୁମର ଜ୍ଞାନର ଅମୃତରେ, ମୁଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି, ମହାବ୍ରହ୍ମା।
ପୂର୍ଣାତ୍ମକମ୍ ଇଦଂ ପୂର୍ଣଂ ପୂର୍ଣାତ୍ ପୂର୍ଣଂ ପ୍ରପୂର୍ଯତେ । ପୂର୍ଣେନ ପୂରିତଂ ପୂର୍ଣଂ ସ୍ଥିତା ପୂର୍ଣୈଵ ପୂର୍ଣତା
ଏହି ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଭାବର, ପୂର୍ଣ୍ଣରୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିଯାଏ; ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଥାଏ—ପୂର୍ଣ୍ଣତାର ଏହି ହିଁ ଧର୍ମ।
ଲୀଲଯେଦଂ ତୁ ପୃଚ୍ଛାମି ଭୂଯୋ ବୋଧାଭିଵୃଦ୍ଧଯେ । ବାଲସ୍ଯେଵ ପିତା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ନ ରୋଷଂ କର୍ତୁମ୍ ଅର୍ହସି
ମୁଁ ଏହାକୁ ଆଉଥରି ଖେଳରେ ପଚାରୁଛି, ଜ୍ଞାନର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ; ଜେପରି ଏକ ପିତା ନିଜ ଶିଶୁକୁ କରେ, ଏ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ତୁମେ କ୍ରୋଧ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ଚକ୍ଷୁସ୍ ସ୍ପର୍ଶନଂ ଚ ରସନଂ ଘ୍ରାଣମ୍ ଏଵ ଚ । ଵିଦ୍ଯମାନମ୍ ଅପି ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦୃଶ୍ଯମାନମ୍ ଅପି ସ୍ଫୁଟମ୍
ଶ୍ରବଣ, ଦୃଷ୍ଟି, ସ୍ପର୍ଶ, ରସନା ଓ ଘ୍ରାଣ—ଏଗୁଡିକ ଅଛି ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏ ବ୍ରହ୍ମନ୍—
କଥଂ ମୃତସ୍ଯୈଵ ଜନ୍ତୋର୍ ଵିଷଯଂ ସ୍ଵଂ ନ ପଶ୍ଯତି । ଜୀଵତଶ୍ ଚ କଥଂ ସର୍ଵଂ ଵିଷଯଂ ସ୍ଵଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
ମୃତ ଜନ୍ତୁ କିପରି ନିଜର ବସ୍ତୁଗୁଡିକୁ ଦେଖିପାରେନି, ଏବଂ ଜୀବନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ କିପରି ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିପାରେ?
କଥଂ ଘଟାଦି ବାହ୍ଯସ୍ଥମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଜଡାନ୍ଯ୍ ଅପି । ଶରୀରେ ଽନୁଭଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଃ ପୁନର୍ ନାନୁଭଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅପି
ବାହାରେ ଘଟ ଓ ଅନ୍ୟ ଜଡ୍ ବସ୍ତୁ ଭଳି ଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡିକ, ଯଦିଓ ଜଡ୍, ଶରୀର ଭିତରେ କିପରି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି, ତେବେ ବାହାରେ କିପରି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି ନାହିଁ?
ଅଯଶ୍ଶଲାକୋପମଯୋର୍ ଘଟାଦୀନ୍ଦ୍ରିଯଯୋଃ କିଲ । ଅଶ୍ଲିଷ୍ଟଯୋର୍ ନୀରସଯୋଃ କଥଂ ସତ୍ତୋଦିତା ମିଥଃ
ଘଟ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭଳି ଦୁଇଟି ଲୋହା ଶଳାକା, ଯେଉଁମାନେ ଏକାଉଁଠି ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏବଂ ମଧୁରତା ନଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ସତ୍ତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ?
ଜାନନ୍ନ୍ ଅପି ଯଦ୍ ଏତତ୍ ତ୍ଵାଂ ଵିଶେଷାଶଙ୍କଯା ପୁନଃ । ପୃଚ୍ଛାମି ତଦ୍ ଅଶେଷେଣ କଥଯାଶ୍ଵ୍ ଅନୁକମ୍ପଯା
ମୁଁ ଏହା ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜେ ନିଜେ ଦ୍ୱିଧାରେ ପୁନି ପଚାରୁଛି; ଦୟାକରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦିଅ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯ୍ ଅପି ଚିତ୍ତାଦି ଘଟାଦ୍ଯ୍ ଅପି ନ କିଞ୍ଚନ । ପୃଥକ୍ ସମ୍ଭଵତୀହାଙ୍ଗ ନିର୍ମଲାଚ୍ ଚେତନାଦ୍ ଋତେ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଚିତ୍ତ ଓ ଘଟ ଭଳି ବସ୍ତୁଗୁଡିକ ନିଜେ ନିଜେ କିଛି ନୁହେଁ; ସେମାନେ ଏଠାରେ ଅଲଗା ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଛଡା।
ଗଗନାଦ୍ ଅପି ଯାଚ୍ଛା ଚିତ୍ ତଯା ରୂପଂ ସ୍ଵମ୍ ଆତ୍ମନା । ଚିତ୍ତ୍ଵାତ୍ ପୁର୍ଯଷ୍ଟକତ୍ଵେନ ଭାଵଵୃତ୍ତ୍ଯୈଵ ଭାଵିତମ୍
ଆକାଶରୁ ମଧ୍ୟ ଚେତନା ନିଜର ଆକୃତିକୁ ନିଜେ ନେଇଥାଏ; ମନର ଗୁଣରୁ, ଯାହା ପୁର୍ୟଷ୍ଟକ ଭାବରେ ଅଛି, ଭାବନାର କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଏହା ଗଠିତ ହୁଏ।
ତଦ୍ ଏଵେଦଂ ପ୍ରକୃତିତାଂ ଗତଂ ଜଗଦ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍ । ତସ୍ଯାଵଯଵଜାତଂ ତଦ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଦି ଘଟାଦି ଚ
ଏହି ଜଗତ ନିଜର ସ୍ୱଭାବକୁ ପାଇଁ ଏକ ନିଶ୍ଚିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି; ଏହାର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ତାହାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯେପରିକି ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଘଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ।
ପୁର୍ଯଷ୍ଟକତ୍ଵମ୍ ଆଯାତଂ ଯଚ୍ ଚିତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଭାଵତଃ । ସ୍ଵ ଏଵାଵଯଵସ୍ ତସ୍ମିନ୍ ଘଟାଦି ପ୍ରତିବିମ୍ବତି
ମନର ତତ୍ତ୍ୱ ନିଜର ସ୍ୱଭାବରୁ ପୁର୍ୟଷ୍ଟକ ଭାବକୁ ପାଇଛି; ଏହାର ନିଜ ଅଂଶ ଘଟ ଓ ଏପରି ଦ୍ରବ୍ୟ ଭାବରେ ଏହାର ଭିତରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୁଏ।
ଜଗତ୍ସହସ୍ରନିର୍ମାଣମହିମ୍ନାଂ ଦର୍ପଣସ୍ଯ ମେ । ପୁର୍ଯଷ୍ଟକସ୍ଯ ଭଗଵନ୍ ରୂପଂ କଥଯ କୀଦୃଶମ୍
ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଏହି ପୁର୍ୟଷ୍ଟକର ଆକୃତି ବର୍ଣ୍ନନା କର, ଯାହା ଦର୍ପଣ ପରି ହଜାର ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଶକ୍ତି ରଖିଛି।
ଅନାଦ୍ଯନ୍ତଜଗଦ୍ବୀଜଂ ଯଦ୍ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତି ନିରାମଯମ୍ । ଭାରୂପଂ ଶୁଦ୍ଧଚିନ୍ମାତ୍ରଂ କଲାକଲନଵର୍ଜିତମ୍
ଯେହିଁ ବ୍ରହ୍ମ, ଯାହା ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନାହିଁ, ସେଇ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ଅଟୁଟ ଓ ନିର୍ମଳ ଚେତନା, ଦୁଃଖ ରହିତ ଓ ଭାରି ତଥା କୌଣସି ଭିନ୍ନତା କିମ୍ବା ପରିବର୍ତ୍ତନ ନଥିବା।
କଲନୋନ୍ମୁଖତାଂ ଯାତଂ ସତ୍ ତଜ୍ ଜୀଵ ଇତି ସ୍ମୃତଃ । ସ ଜୀଵଃ ଖଲୁ ଦେହେ ଽସ୍ମିଂଶ୍ ଚିନୋତି ସ୍ପନ୍ଦତେ ସ୍ଫୁଟମ୍
ଯେତେବେଳେ ସେ ସତ୍ୟ ଭିନ୍ନତା ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ, ତାହାକୁ ଜୀବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଜୀବ ଏହି ଦେହରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରେ ଓ କମ୍ପିତ ହୁଏ।
ଅହମ୍ଭାଵାଦ୍ ଅହଙ୍କାରୋ ମନନାନ୍ ମନ ଉଚ୍ଯତେ । ବୋଧନିଶ୍ଚଯତୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଇନ୍ଦ୍ରଦୃଷ୍ଟେସ୍ ତଥେନ୍ଦ୍ରିଯମ୍
‘ମୁଁ’ ଭାବରୁ ଅହଂକାର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଚିନ୍ତା କରିବାରୁ ମନ ହୁଏ; ବୁଝିବା ଓ ନିଶ୍ଚୟ କରିବାରୁ ବୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିବାରୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଦେହଭାଵନଯା ଦେହୋ ଘଟଭାଵନଯା ଘଟଃ । ଏଷ ଏଵଂସ୍ଵଭାଵାତ୍ମା ଜୀଵଃ ପୁର୍ଯଷ୍ଟକଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଦେହ ଭାବନାରୁ ଦେହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଘଟ ଭାବନାରୁ ଘଟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହିପରି ଜୀବର ଏହି ସ୍ୱଭାବ ଅନୁସାରେ ତାହାକୁ ପୁର୍ୟଷ୍ଟକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଜ୍ଞତ୍ଵକର୍ତୃତ୍ଵଭୋକ୍ତୃତ୍ଵସାକ୍ଷିତ୍ଵାଦ୍ଯଭିମାନିନୀ । ଯା ସଂଵିଜ୍ ଜୀଵ ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତା ତଦ୍ ଧି ପୁର୍ଯଷ୍ଟକଂ ଵିଦୁଃ
ଯେ ସଚେତନା ନିଜକୁ ଜଣାଇବା, କରିବା, ଉପଭୋଗ କରିବା, ଦେଖିବା ଭଳି ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରେ, ସେହି ସଚେତନାକୁ 'ଜୀବ' କୁହାଯାଏ; ଏହି ଜୀବକୁ ପୁର୍ୟଷ୍ଟକ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ, ଏହି ଅର୍ଥକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବୁଝନ୍ତି।
କାଲେ କାଲେ ସ୍ଵତୋ ଜୀଵସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯୋ ଽନ୍ଯୋ ଭଵତି ସ୍ଵତଃ । ଭାଵିତାକାରିତାନନ୍ତଵାସନାକଣିକୋଦଯାତ୍
ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ, ଜୀବ ନିଜରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଏ; ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଭାବିଥିବା ଓ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟର ଅନେକ ଅନୁଭୂତି ଉପଜିବାରୁ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ।
ପୁର୍ଯଷ୍ଟକସ୍ଵଭାଵେନ କାଲେନାକାରମ୍ ଋଚ୍ଛତି । ଵାସନାଵଶତସ୍ ସେକାଦ୍ ବୀଜଂ ପଲ୍ଲଵତାମ୍ ଇଵ
ପୁର୍ୟଷ୍ଟକର ସ୍ୱଭାବ ଅନୁଯାୟୀ, ସମୟକ୍ରମେ ଏହା ଆକାର ନେଇଥାଏ; ଅନୁଭୂତିର ପ୍ରଭାବରେ, ଏହା ଏକ ମାଞ୍ଚି ମାନେ ମାଞ୍ଚି ଅଙ୍କୁରିତ ହେବା ପରି ବିକାଶ ପାଏ।
ଆକାରୋ ଽହଂ ଶରୀରାଦି ସ୍ଥାଵରାଦି ସୁରାଦି ଵା । ନାହମ୍ ଆଦ୍ଯଶ୍ ଚିଦାତ୍ମେତି ମିଥ୍ଯାଜ୍ଞାନେ ନିମଜ୍ଜତି
ଆକାର ମାନେ 'ମୁଁ', ଯେଉଁଠି ଶରୀର, ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀ, କିମ୍ବା ଦେବତା ଭଳି ଅନେକ ରୂପ ରହିଥାଏ; କିନ୍ତୁ 'ମୁଁ ମୂଳ ସଚେତନା' ଭାବର ଅସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ତରେ ଲୁଚିଯାଏ।