ଧ୍ଯାନସଂଵେଦନଂ ପୁଷ୍ପଂ ଧୂପଂ ଦୀପଂ ପରଂ ଵିଦୁଃ । ଵିନା ତେନେତରେଣାଯମ୍ ଆତ୍ମା ଲଭ୍ଯତ ଏଵ ନୋ
ଧ୍ୟାନ ଓ ସଚେତନତାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଦୀପ ବୋଲି ଜାଣାଯାଏ; ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଏହି ଆତ୍ମାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିହେବା ନାହିଁ।
ଧ୍ଯାନାତ୍ ପ୍ରସାଦମ୍ ଆଯାତସ୍ ସର୍ଵଲୋକସୁଖଶ୍ରିଯମ୍ । ଅଯମ୍ ଆତ୍ମା ମୁନେ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଦେହେ ଭୂପୋ ଗୃହେ ଯଥା
ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା କୃପା ଆସେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକର ସୁଖ ଓ ଶ୍ରୀ ଆଣେ; ଏହି ଆତ୍ମା, ମୁନି, ଦେହ ମଧ୍ୟରେ ରାଜା ନିଜ ଘରେ ଯେପରି ଉପଭୋଗ କରେ, ସେପରି ଉପଭୋଗ କରେ।
ଧ୍ଯାନେନାନେନ ସୁମୁନେ ନିମେଷାଂସ୍ ତୁ ତ୍ରଯୋଦଶ । ପୂର୍ଣୋ ଽପି ପୂଜଯତ୍ଵ୍ ଈଶଂ ଗୋପ୍ରଦାନଂ ଲଭେତ ଵୈ
ହେ ମହାମୁନି, ଏହି ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା କେବଳ ତେର ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯଦି କେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଗାଁ ଦାନ କରିବାର ଫଳ ପାଏ।
ପୂଜଯିତ୍ଵା ନିମେଷାଣାଂ ଶତମ୍ ଏକମ୍ ଇତି ପ୍ରଭୁମ୍ । ଅଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲମ୍ ଆପ୍ନୋତି ମାନଵଃ
ଯଦି କେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଏକଶେ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂଜା କରେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଲାଭ କରେ।
ଧ୍ଯାନବଲ୍ଯୁପହାରେଣ ସ୍ଵଯମ୍ ଆତ୍ମାନମ୍ ଆତ୍ମନା । ଘଟିକାଂ ପୂଜଯେଦ୍ ଯସ୍ ତୁ ରାଜସୂଯଂ ଲଭେତ ସଃ
ଯିଏ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜେ ଧ୍ୟାନର ବଳ ଓ ଉପହାର ଦ୍ୱାରା ଏକ ଘଣ୍ଟାର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ସମୟ ପୂଜା କରେ, ସେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।
ମଧ୍ଯାହ୍ନପୂଜନାଦ୍ ଇତ୍ଥଂ ରାଜସୂଯୈକଲକ୍ଷଭାକ୍ । ଦିଵସଂ ପୂଜଯିତ୍ଵୈଵଂ ପରେ ଧାମ୍ନି ଵସେନ୍ ନରଃ
ଏଭଳି ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ପୂଜା କଲେ ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ମିଳେ; ଏହିପରି ସମଗ୍ର ଦିନ ପୂଜା କରିଲେ ମଣିଷ ପରମ ଧାମରେ ବାସ କରେ।
ଏଷୋ ଽସୌ ପରମୋ ଯୋଗ ଏଷା ସା ପରମା କ୍ରିଯା । ବାହ୍ଯସମ୍ପୂଜନଂ ପ୍ରୋକ୍ତମ୍ ଏତଦ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ଆତ୍ମନଃ
ଏହିଠାରେ ଯେଉଁଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯୋଗ ଅଛି, ଏହିଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି। ବାହ୍ୟ ପୂଜାକୁ ଏହିଠାରେ ସ୍ୱୟଂ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।
ଏତତ୍ ପଵିତ୍ରମ୍ ଅଖିଲାଘଵିନାଶହେତୁଂ ଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଆଚରିଷ୍ଯତି ନରଃ କ୍ଷଣମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଖିନ୍ନଃ । ତଂ ଵନ୍ଦଯିଷ୍ଯତି ସୁରାସୁରଲୋକପୂଗଃ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ପଦଂ ଜଗତି ମାମ୍ ଇଵ ଲୋକସାରମ୍
ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ନଶ୍ୱନ କରୁଥିବା ଆଚରଣକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ କରିଥାଏ, ସେଉଁଠିକୁ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ସମ୍ମାନ କରିବେ, ସେ ଏହି ସଂସାରରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ, ଯେପରି ମୁଁ ହେଉଛି।
ପାଵନଂ ପାଵନାନାଂ ଯଦ୍ ଯତ୍ ସର୍ଵତମସାଂ କ୍ଷଯଃ । ତଦ୍ ଇଦାନୀଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ ଽହମ୍ ଅନ୍ତଃପୂଜନମ୍ ଆତ୍ମନଃ
ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର, ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିବା, ଆତ୍ମାର ଅନ୍ତର୍ଗତ ପୂଜା ବିଷୟରେ କହିବି।
ଗଚ୍ଛତସ୍ ତିଷ୍ଠତଶ୍ ଚୈଵ ଜାଗ୍ରତସ୍ ସ୍ଵପତୋ ଽପି ଵା । ସର୍ଵାଚାରଵତଃ ପୂଜା ନିତ୍ଯଧ୍ଯାନାତ୍ମିକା ତ୍ଵ୍ ଇଯମ୍
ଚାଲିବାବେଳେ, ଦଢ଼ିଅଛିବାବେଳେ, ଜାଗିଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ଶୁଅଁଥିବା ବେଳେ, ସମସ୍ତ କାମକାଜରେ ଏହି ପୂଜା, ଯାହାର ମୂଳ ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନ, ସେହିପରି ଚାଲିଥାଏ।
ନିତ୍ଯମ୍ ଏଵ ଶରୀରସ୍ଥମ୍ ଇଦଂ ଧ୍ଯାଯେତ୍ ପରଂ ଶିଵମ୍ । ସର୍ଵପ୍ରତ୍ଯଯକର୍ତାରଂ ସ୍ଵଯମ୍ ଆତ୍ମାନମ୍ ଆତ୍ମନା
ସଦା ନିଜ ଶରୀର ଭିତରେ, ସମସ୍ତ ଅନୁଭୂତିର କର୍ତ୍ତା, ନିଜେ ନିଜକୁ ନିଜ ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍, ସେହି ପରମ ମଙ୍ଗଳମୟ ଆତ୍ମାକୁ।
ଶଯାନମ୍ ଉତ୍ଥିତଂ ଚୈଵ ଵ୍ରଜନ୍ତମ୍ ଅଥ ଵା ସ୍ଥିତମ୍ । ସ୍ପୃଶନ୍ତମ୍ ଅଭିତସ୍ ସ୍ପର୍ଶାଂସ୍ ତ୍ଯଜନ୍ତମ୍ ଅଥ ଵାଭିତଃ
ଶେଇଥିବା ବେଳେ, ଉଠୁଥିବା ବେଳେ, ଚାଲୁଥିବା କିମ୍ବା ଦଢ଼ିଆ ହୋଇ ରହିଥିବା ବେଳେ, ଚାରିପଟେ ବସ୍ତୁକୁ ଛୁଇଁଥିବା କିମ୍ବା ଛାଡ଼ିଦେଉଥିବା ବେଳେ, ସଦା ସଚେତନ ରହିବା ଉଚିତ୍।
ଭୁଞ୍ଜାନଂ ସନ୍ତ୍ଯଜନ୍ତଂ ଚ ଭୋଗାନ୍ ଆଭୋଗପୀଵରାନ୍ । ବାହ୍ଯାର୍ଥଗଣକର୍ତାରଂ ସର୍ଵକାର୍ଯସ୍ଵରୂପଦମ୍
ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ବେଳେ କିମ୍ବା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିବା ବେଳେ, ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କିମ୍ବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଆଧାର ହୋଇ ରହିଥିବା ବେଳେ, ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।
ଦେହଲିଙ୍ଗେଶ୍ଵରାନ୍ତସ୍ସ୍ଥଂ ତ୍ଯକ୍ତଲିଙ୍ଗାନ୍ତରାଦିକଃ । ଯଥାପ୍ରାପ୍ତାର୍ଥସଂଵିତ୍ତ୍ଯା ବୋଧଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଶରୀରର ଭିତରେ ଥିବା ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ନାୟକଙ୍କୁ ଅନୁଭବ କରି, ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଚ୍ଛିହ୍ନକୁ ଛାଡ଼ି, ଯେଉଁଠି ଯେଉଁ ଜିନିଷ ମିଳିଛି ତାହାର ସଚେତନତା ସହିତ, ଜ୍ଞାନର ଚିହ୍ନକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରଵାହାପତିତାର୍ଥସ୍ ତୁ ସମ୍ବୋଧସ୍ନାନଶୁଦ୍ଧିମାନ୍ । ନିତ୍ଯାଵବୋଧାର୍ହଣଯା ବୋଧଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଯେଉଁଜଣଙ୍କର ମନ ଦିନେ ଦିନେ ବିଷୟର ସ୍ରୋତରେ ଭସିଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଜାଗୃତିର ସ୍ନାନରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ସଚେତନତାର ଚିହ୍ନକୁ ନିରନ୍ତର ସଚେତନତା ଦ୍ୱାରା ପୂଜନ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଦିତ୍ଯଭାଵନାଭୋଗଭାଵିତାମ୍ବରଭାସ୍କରମ୍ । ଶଶାଙ୍କଭାଵନାଭୋଗଭାଵିତେନ୍ଦୁଂ ସଦୋଦିତମ୍
ସେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଅଭ୍ୟାସରେ ଆକାଶରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଅଭ୍ୟାସରେ ସଦା ଉଦିତ ହୋଇଥିବା ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିଭାତପଦାର୍ଥୌଘନିତ୍ଯାଵଗତସଂଵିଦମ୍ । ଦ୍ଵାରୈର୍ ଵହନ୍ତଂ ଶାରୀରୈର୍ ମୁଖେ ପ୍ରାଣସ୍ଵରୂପିଣମ୍
ମନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଜିନିଷକୁ ସଦା ଜାଣିଥିବା ସେଇ ସଚେତନତାକୁ, ଯାହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବେଶ କରି ମୁଁହରେ ଶ୍ୱାସ ଆକାରେ ପ୍ରାଣକୁ ବହନ କରେ, ତାହା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ରସୀକୃତରସଂ ପ୍ରାଣସ୍ଵାନ୍ତୋଦାତ୍ତତୁରଙ୍ଗମମ୍ । ପ୍ରାଣାପାନରଥାରୂଢଂ ଗୂଢମ୍ ଅନ୍ତର୍ଗୁହାଶଯମ୍
ପ୍ରାଣକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସ୍ବାଦର ରସକୁ ଉପଭୋଗ କରେ, ହୃଦୟ ଭିତରେ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଭଳି ଚଳିଥାଏ, ଶ୍ୱାସ-ନିଶ୍ୱାସର ରଥରେ ବସିଛି ଏବଂ ଅନ୍ତର ଗୁହାରେ ଲୁଚିଛି।
ଜ୍ଞାତାରଂ ଜ୍ଞେଯଦୃଷ୍ଟୀନାଂ କର୍ତାରଂ ସର୍ଵକର୍ମଣାମ୍ । ଭୋକ୍ତାରଂ ସର୍ଵଭୋଜ୍ଯାନାଂ ସ୍ମର୍ତାରଂ ସର୍ଵସଂଵିଦାମ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ଜଣେ ଜଣାଇବାକୁ, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତାକୁ, ସମସ୍ତ ଭୋଗ୍ୟର ଭୋଗିକୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ସ୍ମରଣକାରୀକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ସମ୍ଯକ୍ସଂଵିଦିତାଙ୍ଗୌଘଂ ଭଵଭାଵନଭାଵିତମ୍ । ଆଭାସଭାସନଂ ଭୂରି ସର୍ଵଗଂ ଚିନ୍ତଯେଚ୍ ଛିଵମ୍
ଯିଏଙ୍କର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବୁଝିହେବା ଯାଏଁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ରୂପରେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ, ଯିଏ ଭବର ଚିନ୍ତନରେ ଗଠିତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଆଲୋକିତ କରନ୍ତି, ଅପାର ଏବଂ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ନିଷ୍କଲଂ ସକଲଂ ଚୈଵ ଦେହସ୍ଥଂ ଵ୍ଯୋମଚାରିଣମ୍ । ଅରଞ୍ଜିତଂ ରଞ୍ଜିତଂ ଚ ନିତ୍ଯମ୍ ଅଙ୍ଗାଙ୍ଗସଂଵିଦା
ଯିଏ ନିରଂଶ ଓ ସଂଶ ଦୁହେଁ ଅଟୁଟ୍ ଅଛନ୍ତି, ଦେହରେ ବସିଛନ୍ତି, ଆକାଶରେ ଚଳନ୍ତି, ରଙ୍ଗ ନଥିବା ଓ ରଙ୍ଗିନ ଦୁହେଁ ଅଟୁଟ୍ ଅଛନ୍ତି, ସଦା ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଜ୍ଞାନରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ମନୋମନନଶକ୍ତିସ୍ଥଂ ପ୍ରାଣାପାନାନ୍ତରୋଦିତମ୍ । ହୃତ୍କଣ୍ଠତାଲୁମଧ୍ଯସ୍ଥଂ ଭ୍ରୂନାସାପୁଟପୀଠଗମ୍
ଯିଏ ମନ ଓ ଚିନ୍ତାର ଶକ୍ତିରେ ବସିଛନ୍ତି, ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ, ହୃଦୟ, କଣ୍ଠ ଓ ତାଳୁର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଭୃକୁଟି ଓ ନାକର ମୁହଁ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ସେଠି ଥିବାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ପଦକୋଟିସ୍ଥମ୍ ଉନ୍ମନାନ୍ତଦଶାତିଗମ୍ । କୁର୍ଵନ୍ତମ୍ ଅନ୍ତଶ୍ ଶବ୍ଦାଦୀଂଶ୍ ଚୋଦଯନ୍ତଂ ମନଃଖଗମ୍
ଛଅତିରିଶି ପଦାର୍ଥର ଶିଖରରେ ବସିଥିବା, ଦଶଟି ଅବିବେକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ମନର ଭିତରେ ଶବ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅନୁଭୂତିକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରୁଥିବା ଏବଂ ମନର ପକ୍ଷୀକୁ ଚଳାଇଥିବା।
ଵିକଲ୍ପିନ୍ଯ୍ ଅଵିକଲ୍ପେ ଚ ତ୍ରିଵିଧେ ଵାକ୍ପଥେ ସ୍ଥିତମ୍ । ତିଲେ ତୈଲମ୍ ଇଵାଙ୍ଗେଷୁ ସର୍ଵେଷ୍ଵ୍ ଏଵାନ୍ତର୍ ଆଶ୍ରିତମ୍
ବିଚାରସହିତ, ଅବିଚାରସହିତ ଓ ମିଶ୍ର ଏଇ ତିନି ପ୍ରକାର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ତିଳ ଭିତରେ ତେଲ ଭଳି ଭିତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା।
କଲାକଲଙ୍କରହିତଂ କଲିତଂ କଲନାଗଣୈଃ । ଏକଦେଶେ ସ୍ଵହୃତ୍ପଦ୍ମେ ସର୍ଵଦେହେ ଚ ସଂସ୍ଥିତମ୍
କାଳ ଓ କଳାଙ୍କର ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ଏହି ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ହୃଦୟର ପଦ୍ମରେ ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶରୀରରେ ବ୍ୟାପିଥିବା।
ଚିନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଅମଲାଭାସଂ କଲାକଲନକଲ୍ପନମ୍ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଦୃଶ୍ଯଂ ସର୍ଵତ୍ର ସ୍ଵାନୁଭୂତିମଯାତ୍ମକମ୍
ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ମାଳିନ୍ୟ ଛଡ଼ା ଦେଖାଯାଉଥିବା, ସମସ୍ତ ଗଣନା ଓ କଳ୍ପନାର ଆଧାର, ସମସ୍ତଠାରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦୃଶ୍ୟମାନ, ନିଜ ଅନୁଭୂତିରେ ଭରିଥିବା।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଚେତନମ୍ ଆତ୍ମୀଯମ୍ ଆତ୍ମତ୍ଵେନ ପୁରସ୍ସ୍ଥିତମ୍ । ପଦାର୍ଥତାମ୍ ଉପେତ୍ଯାଶୁ କ୍ଷଣାଦ୍ ଦ୍ଵିତ୍ଵମ୍ ଇଵାଗତମ୍
ମୋର ଭିତରର ଜ୍ଞାନ, ଯାହା ମୋ ନିଜ ସ୍ୱରୂପ, ସେ ଆଗରେ ମୋ ସ୍ୱୟଂ ଭାବେ ଦେଖାଯାଏ; ଏହି ଜ୍ଞାନ ଖୁବ ଶୀଘ୍ର ଭାବରେ ବସ୍ତୁର ରୂପ ନେଇ, ମାନେ ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ।
ସହସ୍ତପାଦାଵଯଵସ୍ ସକେଶନଖଦନ୍ତକଃ । ସ୍ଵଦେହୋ ଽହଂ ଚିଦାଭାସୋ ଦେଵୋ ଽଯମ୍ ଇତି ଭାଵଯେତ୍
ହାତ, ପାଉଁ, ଅଙ୍ଗ, କେଶ, ନଖ ଓ ଦାନ୍ତ ସହିତ ଏହି ନିଜ ଦେହକୁ ଏଭଳି ଭାବିବା ଉଚିତ—‘ଏହି ଦେହ, ଯାହା ଚେତନାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ, ସେ ମୁଁ ନିଜେ; ଏହି ଦେବତା ମୁଁ ନିଜେ।’
ଵିଚିତ୍ରାଶ୍ ଶକ୍ତଯୋ ବହ୍ଵ୍ଯୋ ନାନାଚାରା ମନୋଦୃଶାମ୍ । ଉପାସତେ ମାଂ ମାନସ୍ଯଃ ପତ୍ନ୍ଯୋ ଵରମ୍ ଇଵୋତ୍ତମମ୍
ମନରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଶକ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିମାନୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଚରିତ୍ର ଓ ଆକୃତି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ—ମନର ନାୟକ—ଏମିତି ପୂଜନ୍ତି, ଯେପରି ଗୃହଣୀମାନେ ଉତ୍ତମ ପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
ମନୋ ମେ ଦ୍ଵାରପାଲୋ ଽଯମ୍ ନିଵେଦିତଜଗତ୍ତ୍ରଯଃ । ଚିନ୍ତେଯଂ ମେ ପ୍ରତୀହାରୀ ପୁରସ୍ସ୍ଥା ଶୁଦ୍ଧରୂପିଣୀ
ମୁଁ ଏଭଳି ଭାବିବି—‘ଏହି ମନ ମୋର ଦ୍ୱାରପାଳ, ଯିଏ ତିନି ଜଗତକୁ ମୋ ପାଖରେ ଆଣି ଦେଇଛି; ଏହି ପ୍ରତିବିମ୍ବ ମୋର ଦ୍ୱାରର ରକ୍ଷକ, ଯିଏ ନିର୍ମଳ ରୂପରେ ଆଗରେ ଦଢ଼ିଛି।’