ନାନାସ୍ଫାରସମୁଲ୍ଲାସୈର୍ ଯଃ ପୂର୍ଵଂ ପରିଵଲ୍ଗିତଃ । ପ୍ରାଣୋ ଽତୀତେ ତୁ ମନନେ ସ ଏଵାଶୁ ନ ଚୋପତି
ଯେ ପ୍ରାଣ ପୂର୍ବରୁ ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ସାହ ଓ ଚଞ୍ଚଳତାରେ ଭରିଥିଲା, ତାହା ଯେତେବେଳେ ଧ୍ୟାନରେ ବିଲୀନ ହୁଏ, ସେହି ପ୍ରାଣ ଶୀଘ୍ର ଫେରି ଆସେନାହିଁ।
ପୁର୍ଯଷ୍ଟକେ ଚିତ୍ ପରମା ସ୍ଵେ ମୁନେ ପ୍ରତିବିମ୍ବତି । ଆଦର୍ଶ ଏଵ ପ୍ରତିମା ଦୃଶ୍ଯତେ ନୋପଲାଦିଷୁ
ହେ ମୁନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚେତନା ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହରେ ଦର୍ପଣରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖାଯିବା ପରି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଜିନିଷରେ ଏହା ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ମନଃ ପୁର୍ଯଷ୍ଟକଂ ଵିଦ୍ଧି ସର୍ଵକାର୍ଯୈକକାରଣମ୍ । ତଦ୍ ଏଵ ଭେଦୈଃ କଥିତମ୍ ଅନ୍ଯୈସ୍ ସ୍ଵାଶଯକଲ୍ପିତୈଃ
ମନକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହ ବୋଲି ଜାଣ, ଏହା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଏକମାତ୍ର କାରଣ। ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜ ଧାରଣା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ମନକୁ ବିଭିନ୍ନ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।
ଯସ୍ମାଦ୍ ଉଦେତି ଫଲମ୍ ଆକୁଲଦୃଶ୍ଯଜାଲଂ ତତ୍ ତନ୍ ନ ଵସ୍ତ୍ଵିତରଦ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଅନୁଭୂତମ୍ ଉଚ୍ଚୈଃ । ତସ୍ମାନ୍ ମନୋ ଵିପରିଵର୍ତି ହି ଦେହଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସର୍ଵଂ ତୁ ତତ୍ପରମ୍ ଅଵସ୍ତ୍ଵ୍ ଇତି ଵିଦ୍ଧି ତତ୍ ତ୍ଵମ୍
ଯାହାରୁ ସମସ୍ତ ଫଳ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ—ଏହି ଅସ୍ଥିର ଦୃଶ୍ୟମାନ ଜଗତ—ତାହାଠାରୁ ଅନ୍ୟ କିଛି ସତ୍ୟ ନୁହେଁ ବୋଲି ଅନୁଭବ କରାଯାଏ। ତେଣୁ ମନ ଦେହ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କୁ ଅସତ୍ୟ ରୂପେ ଦେଖାଏ, ଏହି ମନ ହିଁ ତୁମର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ଜାଣ।
ମୁନେ ଶୃଣୁ କଥଂ କାର୍ଯକାରିଣୀ ସ୍ପନ୍ଦଶାଲିନୀ । ପତନ୍ତୀଵ ଚିତିଃ ପୁଂସାମ୍ ଉପୈତି ମରଣାଭିଧାମ୍
ମୁନି, ଶୁଣ, କିପରି ଏହି ଚେତନା କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିବା ଏବଂ ସ୍ପନ୍ଦନ ହେଉଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଭିତରେ ପଡ଼ିଯିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ଯାହାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସେହି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଯାଏ।
ପ୍ରାକ୍ତନୈସ୍ ତୈର୍ ଇହାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସ୍ଵୈର୍ ମନୋମନନେହିତୈଃ । କର୍ମଵାତୈର୍ ଵିଚିତ୍ରେହୈଃ ପରିପୀଵରତାଂ ଗତୈଃ
ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ଏଠାରେ ନିଜେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟମାନେ କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ, ମନର ଚିନ୍ତା ଓ ଇଚ୍ଛା, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କର୍ମର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପବନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚେତନା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ।
ମନସ୍ତ୍ଵଂ ଯା ଗତା ଶକ୍ତିସ୍ ସୁଜଡେଵ ମୁନେ ଚିତେଃ । ସା ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଅନଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସ୍ଵଚିତା ସାକ୍ଷିଭୂତଯା
ମୁନି, ମନ ଯେଉଁ ଶକ୍ତିର ଆକାର ନେଇଛି, ସେଟି ଚେତନାର ଏକ ଜଡ଼ ଶକ୍ତି ମାତ୍ର; ଏହି ଦ୍ୱାରା, ବ୍ରହ୍ମନ୍, ଚେତନା ନିଜ ଜ୍ଞାନରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ ଏବଂ ନିଜେ ଦେଖିଥାଏ।
ଅସ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦାଦ୍ ଇହ ସା ଚିତ୍ କଲଙ୍କଵତୀ ମୁନେ । ଜଗଦ୍ଗନ୍ଧର୍ଵନଗରଂ କରୋତି ନ କରୋତି ଚ
ମୁନି, ଏହି ଶକ୍ତିର କୃପାରେ ଏଠାରେ ଚେତନା ଦୂଷିତ ହୁଏ; ଏହା ଏହି ସଂସାରକୁ ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ପରି ତିଆରି କରେ କିମ୍ବା କରେନାହିଁ।
ଵିନାତ୍ମସତ୍ତଯା ଜୀଵୋ ମୂକସ୍ ତିଷ୍ଠତି କୁଡ୍ଯଵତ୍ । ତତ୍ସତ୍ତଯା ପ୍ରସ୍ଫୁରତି ନଭସ୍ସମ୍ପ୍ରେରିତାଶ୍ମଵତ୍
ଆତ୍ମାର ସାର ନଥିଲେ, ଜୀବ ଦେଉଳ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦିଏଥିବା ଦିୱାଳ ଭଳି ନିର୍ବାକ ରହିଯାଏ; ଯେତେବେଳେ ସେହି ସାର ଥାଏ, ତେବେ ଆକାଶରେ ଛାଡ଼ାଯାଇଥିବା ପଥର ଭଳି ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ।
ଯଥା ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଅତିଜଡମ୍ ଅଯୋ ଽଯସ୍କାନ୍ତସନ୍ନିଧୌ । ତଥା ସ୍ଫୁରତି ଜୀଵୋ ଽଯଂ ସତି ସର୍ଵଗତେ ପରେ
ଯେପରି ଅତି ଜଡ଼ ଲୋହା ଚୁମ୍ବକ ନିକଟରେ ଆସିଲେ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ, ସେପରି ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ପରମେଶ୍ୱର ଥିଲେ ଏହି ଜୀବ ଚଳିତ ହୁଏ।
ସର୍ଵସ୍ଥଯାତ୍ମଶକ୍ତ୍ଯୈଵ ଜୀଵ ଏଷ ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ମକୁରୋ ବିମ୍ବମ୍ ଆଦତ୍ତେ ଦ୍ରଵ୍ଯାନ୍ ନାନ୍ତସ୍ସ୍ଥିତାଦ୍ ଅପି
ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆତ୍ମାର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଜୀବ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏ; ଯେପରି ଦର୍ପଣ ଭିତରେ ଥିବା ଜିନିଷ ନୁହେଁ ମଧ୍ୟ ତାହାର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଧରିଥାଏ।
ସୁଵିସ୍ମୃତସ୍ଵଭାଵତ୍ଵାଚ୍ ଜୀଵୋ ଽଯଂ ଜଡତାଂ ଗତଃ । ମୋହାଦ୍ ଵିସ୍ମୃତଭାଵତ୍ଵାଚ୍ ଛୂଦ୍ରତାମ୍ ଇଵ ସଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ
ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲିଯିବାରୁ ଏହି ଜୀବ ଜଡତାରେ ପଡ଼ିଯାଇଛି; ମୋହ ଓ ଭ୍ରମରେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଭୁଲିଯିବାରୁ, ଏହା ଏକ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିମ୍ନ ଶ୍ରେଣୀକୁ ପଡ଼ିଯିବା ପରି।
ପ୍ରଵିସ୍ମୃତସ୍ଵଭାଵା ହି ଚିଚ୍ ଚିତ୍ତତ୍ଵମ୍ ଉପାଗତା । ମୋହୋପହତଚିତ୍ତତ୍ଵାତ୍ ସୁମହାନ୍ ଇଵ ଦୀନତାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୁଲିଯାନ୍ତି, ସେମାନେ ମନର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ମୋହରେ ଆବୃତ ମନ ଥିବାକୁ ନିମିତ୍ତ କରି, ସେମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖୀ ହୋଇଯାନ୍ତି, ଯେପରି ଧନୀ ଲୋକ ଦୁଃଖରେ ପଡିଯାନ୍ତି।
ଜଡଯାଵଶଯା ଦେହୋ ଵାତଶକ୍ତିସମାନଯା । ସଞ୍ଚାଲ୍ଯତେ କଲନଯା ପତ୍ତ୍ରଂ ଵା ଵୀଚିମାଲଯା
ଏହି ଦେହ ଜଡତା ଓ ବାୟୁର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବାଧ୍ୟ ହୋଇ, ଚିନ୍ତାରେ ଚଳିତ ହୁଏ; ଯେପରି ଏକ ପତ୍ର ବେଳିର ତରଙ୍ଗରେ ଉଡ଼ିଯାଏ।
କର୍ମାତ୍ମନା ଵରାକେଣ ଜୀଵେନ ମନସାମୁନା । ଚାଲ୍ଯନ୍ତେ ଦେହଯନ୍ତ୍ରାଣି ପାଷାଣା ଇଵ ଵାଯୁନା
କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଦୁଃଖୀ ଜୀବ ନିଜ ମନ ଦ୍ୱାରା ଦେହର ଯନ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଚଳାଏ, ଯେପରି ପାଷାଣକୁ ବାୟୁ ଚଳାଏ।
ଶରୀରଶକଟାନାଂ ହି କର୍ଷଣେ ପରମାତ୍ମନା । ମନଃପ୍ରାଣୋଦଯୌ ବ୍ରହ୍ମନ୍ କୃତୌ କର୍ମକରୌ ଦୃଢୌ
ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ପରମାତ୍ମା ଦେହର ଗଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାଣିବା ବେଳେ, ମନ ଓ ପ୍ରାଣର ଉଦୟ ଦୁଇଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କର୍ମକାରୀ ଭାବେ କାମ କରନ୍ତି।
ଚିଜ୍ ଜଡଂ ତୂରରୀକୃତ୍ଯ ରୂପଂ ଜୀଵତ୍ଵମ୍ ଏଵ ଚ । ମନୋରଥମ୍ ଉପାରୁହ୍ଯ ଵହତ୍ପ୍ରାଣତୁରଙ୍ଗମମ୍
ଚେତନା ଓ ଜଡତାକୁ ଦୂରେ ରଖି, ଆକାର ଓ ପ୍ରାଣକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡି, କଳ୍ପନାର ରଥରେ ଚଡ଼ି, ପ୍ରାଣର ଘୋଡ଼ାକୁ ନେଇ ଚାଲିଯାଏ।
କ୍ଵଚିଜ୍ ଜାତପଦାର୍ଥତ୍ଵଂ କ୍ଵଚିନ୍ ନଷ୍ଟପଦାର୍ଥତାମ୍ । କ୍ଵଚିଦ୍ ବହୁପଦାର୍ଥତ୍ଵଂ କ୍ଵଚିନ୍ ନାନାପଦାର୍ଥତାଂ
କେବେ କେବେ ଏହା ପଦାର୍ଥ ପାଇଁଥାଏ, କେବେ କେବେ ପଦାର୍ଥ ହରାଇଯାଏ; କେବେ ବହୁ ପଦାର୍ଥ ଥାଏ, କେବେ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ଦେଖାଯାଏ।
ଗତେଵ ଭିନ୍ନେଵାସ୍ତେଚ୍ଛମ୍ ଅତ୍ଯଜନ୍ତୀ ନିଜଂ ପଦମ୍ । ଜଲତେଵ ତରଙ୍ଗତ୍ଵଂ ସୈଵାସେଵ ସଦୋଦିତା
ଯେପରି ଜଳ ତରଙ୍ଗ ହୋଇ ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ ନିଜ ଅବସ୍ଥା ଛାଡ଼େନି, ସେପରି ଏହା ବାହାରିଗଲା ବା ଭାଙ୍ଗିଗଲା ବୋଲି ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ସଦା ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ଉଦିତ ହୁଏ।
ଉପଜୀଵ୍ଯାତ୍ମନୋ ରୂପଂ ପରଂ ସ୍ଫୁରତି ଵୃତ୍ତିଷୁ । ଆଲୋକମ୍ ଉପଜୀଵ୍ଯେମଂ ରୂପଶ୍ରୀର୍ ଦ୍ରଵ୍ଯଗା ଯଥା
ନିଜ ଉପରେ ନିଜକୁ ଭରସା କରି, ଆତ୍ମାର ଆକାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ; ଯେପରି ଆକାରର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଆଲୋକରେ ଭରସା କରି, ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।
ପରମାତ୍ମନି ଚିତ୍ତତ୍ତ୍ଵେ ସ୍ଥିତେ ସତି ନିରାମଯେ । ଜୀଵୋ ଜୀଵତି ସାଲୋକଂ ଦୀପେ ସତି ଗୃହଂ ଯଥା
ଯେତେବେଳେ ପରମ ଆତ୍ମା, ଯାହା ଚେତନାର ସାର, ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହେ, ସେତେବେଳେ ଜୀବ ନିଜ ସଂସାର ସହିତ ବଞ୍ଚିଥାଏ, ଯେପରି ଘରେ ଦୀପ ରହିଲେ ଘର ଦେଖାଯାଏ।
ଆଧଯୋ ଵ୍ଯାଧଯଶ୍ ଚୈଵ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯ୍ ଅସ୍ଯାଃ ପ୍ରପୀନତାମ୍ । ଅପାମ୍ ଇଵ ତରଙ୍ଗତ୍ଵଂ ଵୀଚିତ୍ଵସ୍ଯେଵ ଫେନତା
ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗ ଏହାର ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଆଣିଥାଏ, ଯେପରି ଜଳର ତରଙ୍ଗ ହେବା ଫଳରେ ଫେନ ହୁଏ।
ଆଧିଵ୍ଯାଧିଭିର୍ ଆକୀର୍ଣଶ୍ ଶରୀରାମ୍ଭୋଜଷଟ୍ପଦଃ । ଜୀଵୋ ଵୈଵଶ୍ଯମ୍ ଆଯାତି ତରଙ୍ଗତ୍ଵଂ ଯଥା ପଯଃ
ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗରେ ଘିରିଥିବା ଶରୀରର ପଦ୍ମର ମଧୁମକ୍ଷୀ ଭଳି ଜୀବ ଅସହାୟତାକୁ ପହଞ୍ଚେ, ଯେପରି ଜଳ ତରଙ୍ଗ ହୁଏ।
ଚିଚ୍ଛକ୍ତିସ୍ ସର୍ଵଶକ୍ତିତ୍ଵାନ୍ ନାହଂ ଚିଦ୍ ଇତି ଭାଵନାତ୍ । ସ୍ଵଵଶୈଵୈତି ଵୈଵଶ୍ଯଂ ସୂର୍ଯଦୀପ୍ତିର୍ ଇଵାମ୍ବୁଦୈଃ
ଚେତନା ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ମୂଳ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, 'ମୁଁ ଚେତନା ନୁହେଁ' ବୋଲି ଭାବିଲେ ନିଜ ଶକ୍ତି ତଳେ ଆସିଯାଏ ଏବଂ ଅସହାୟ ହୁଏ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ମେଘରେ ଢାକିଯାଏ।
ଵୈଵଶ୍ଯାଶାଵତୀ ମୌଢ୍ଯାନ୍ ନ ଵିନ୍ଦତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମସଂଵିଦମ୍ । ଘନଜାଡ୍ଯପରାଭୂତସ୍ ସ୍ଵାଙ୍ଗାଵଦଲନଂ ଯଥା
ମନ ଯେତେବେଳେ ଅଜ୍ଞାନରେ ଡୁବିଯାଏ ଏବଂ ଆଶାରେ ବନ୍ଧିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ନିଜ ପରିଚୟକୁ ପାଇପାରେନାହିଁ, ଯେପରି ଗଭୀର ଅସାରତାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଅଂଗ ହଲେ ଚଳିପାରେନାହିଁ।
ପ୍ରାଣଵାଯ୍ଵନୁସନ୍ଧାନମ୍ ଅସ୍ଯା ମୋହାଦ୍ ଵିନଶ୍ଯତି । ଘନମୋହଵତୋ ଜନ୍ତୋସ୍ ସ୍ଵକାର୍ଯସ୍ମରଣଂ ଯଥା
ମନ ମୂଢ଼ତାରେ ପଡ଼ିଲେ, ଶ୍ୱାସର ସଚେତନତାର ଅଭ୍ୟାସ ହରାଇଯାଏ, ଯେପରି ଗଭୀର ଭ୍ରମରେ ଡୁବିଥିବା ଲୋକେ ନିଜ କାମକୁ ଭୁଲିଯାଏ।
ଅଥାଙ୍ଗସଂଵିଦୋ ଵାତସ୍ ସ୍ପନ୍ଦଶକ୍ତେଶ୍ ଚ ମୋହତଃ । ନ କରୋତ୍ଯ୍ ଅନୁସନ୍ଧାନଂ କୁଷ୍ଠୀ ସ୍ପନ୍ଦୈଷଣଂ ଯଥା
ଏଭଳି ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଲେ, ସେ ନିଜ ଅଂଗର ସଚେତନତା କିମ୍ବା ଚଳନଶକ୍ତିକୁ ମନେ ରଖିପାରେନାହିଁ, ଯେପରି କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ଅଂଗର ଚଳନ ଅନୁଭବ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେନାହିଁ।
ଅସଂଵିତ୍ସ୍ପନ୍ଦନେ ଦେହେ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରଂ ହୃଦି ସ୍ଥିତମ୍ । ନ ସ୍ଫୁରତ୍ଯ୍ ଅପରାମୃଷ୍ଟଂ ଦାରୁପତ୍ତ୍ରଂ ଯଥା ବହିଃ
ଦେହରେ ଯଦି ସଚେତନତା ଓ ଚଳନ ନଥାଏ, ତେବେ ହୃଦୟ ଭିତରେ ପଡ଼ିଥିବା ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଅଚଳ ରହିଯାଏ, ଯେପରି ବାହାରେ ଥିବା କାଠପତ୍ର ଅସ୍ପର୍ଶିତ ରହି ହଲୁହଲୁ କରେନାହିଁ।
ନିସ୍ସ୍ପନ୍ଦେ ପଦ୍ମପତ୍ତ୍ରେ ଽନ୍ତଃ ପ୍ରାଣାଶ୍ ଶାନ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯ୍ ଅମୀ । ତାଲଵୃନ୍ତେ ଯଥାସ୍ପନ୍ଦେ ବହିଃ ପଵନଶକ୍ତଯଃ
ଯେବେ ଗୋଲାପ ପତ୍ର ନିର୍ଜନ୍ତ୍ରଣ ରହେ, ଭିତରରେ ଥିବା ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଯେପରି ତାଳପତ୍ର ଉପରେ ବାତାସ ଚଳିତ ନହେଲେ, ବାହାରର ଶକ୍ତିମାନ ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ପ୍ରାଣେ ଶାନ୍ତେ ଽନ୍ତର୍ ଅସ୍ପର୍ଶାଜ୍ ଜୀଵୋ ନିପୁଣମୂକତାମ୍ । ଯାତି ଶାନ୍ତେ ନଭୋଵାଯାଵ୍ ଅଦୃଶ୍ଯତ୍ଵଂ ଯଥା ରଜଃ
ଯେବେ ପ୍ରାଣ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଭିତରେ କୌଣସି ସ୍ପର୍ଶ ନଥାଏ, ତେବେ ଜୀବ ଗଭୀର ନିରବତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଯେପରି ଆକାଶ ଓ ବାୟୁ ଶାନ୍ତ ହେଲେ ଧୂଳି ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।