ଦୁସ୍ସହା ରାମ ସଂସାରଵିଷାଵେଶଵିଷୂଚିକା । ଯୋଗଗାରୁଡମନ୍ତ୍ରେଣ ପାଵନେନ ପ୍ରଶାମ୍ଯତି
ହେ ରାମ, ଏହି ସଂସାର ଜୀବନର ଅସହ୍ୟ ବିଷାକ୍ତ ରୋଗ, ଯାହା ମୃଗ୍ମାୟାର ବିଷରେ ଭରିଛି, ଯୋଗର ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗରୁଡ଼ ଅଔଷଧ ଭଳି ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ଵିକୌତୁକା ଵିଗତଵିକଲ୍ପଵିପ୍ଲଵା ଯଥା ସ୍ଥିତା ହରିହରପଦ୍ମଜାଦଯଃ । ନରୋତ୍ତମାସ୍ ସମଧିଗତାତ୍ମଦୀପକାସ୍ ତଥା ସ୍ଥିତା ଜଗତି ଵିବୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ
ଯେପରି ହରି, ହର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ କୌତୁହଳ ଓ ଅଶାନ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେପରି ଯେଉଁ ମହାନ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ନିଜ ମନର ଆଲୋକକୁ ଅନୁଭବ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ସଂସାରରେ ଜାଗୃତ ବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି।
ପରିକ୍ଷୀଣେ ମୋହେ ଗଲତି ଚ ଘନେ ଽଜ୍ଞାନଜଲଦେ ପରିଜ୍ଞାତେ ତତ୍ତ୍ଵେ ସମଧିଗତ ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଅଭିମତେ । ଵିଚାର୍ଯାର୍ଯୈସ୍ ସାର୍ଧଂ ଗଲିତଵପୁଷୋର୍ ଵା ସଦସତୋର୍ ଧିଯା ଦୃଷ୍ଟେ ତତ୍ତ୍ଵେ ରମଣମ୍ ଅଟନଂ ଜାଗତମ୍ ଇଦମ୍
ଯେତେବେଳେ ମୃଗ୍ମାୟା ଶେଷ ହୁଏ ଏବଂ ଅଜ୍ଞାନର ଘନ ମେଘ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୁଏ, ତଥା ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜଣାଯାଏ ଓ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜର ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ—ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ସହ ବିଚାର କରି କିମ୍ବା ଯେଉଁମାନେ ଦେହ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱର ସତ୍ୟକୁ ଦେଖି—ତେବେ ଏହି ସଂସାରର ଭ୍ରମଣ ଆନନ୍ଦ ଓ ଖେଳ ହୋଇଯାଏ।
ପ୍ରସନ୍ନେ ଚିତ୍ତତ୍ତ୍ଵେ ହୃଦି ସଵିଭଵେ ଵଲ୍ଗତି ପରେ ସମାଭୋଗୀଭୂତାସ୍ଵ୍ ଅଖିଲକଲନାଦୃଷ୍ଟିଷୁ ପୁରଃ । ଶମଂ ଯାନ୍ତୀଷ୍ଵ୍ ଅନ୍ତଃକରଣଘଟନାସ୍ଵ୍ ଆହିତରସଂ ଧିଯା ଦୃଷ୍ଟେ ତତ୍ତ୍ଵେ ରମଣମ୍ ଅଟନଂ ଜାଗତମ୍ ଇଦମ୍
ଯେତେବେଳେ ଚିତ୍ତର ସ୍ୱରୂପ ହୃଦୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ସମସ୍ତ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଭାବନା ଏକାତ୍ମ ଅନୁଭୂତି ଭଳି ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ, ଏବଂ ମନର ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ—ତେବେ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖିଲେ, ଏହି ସଂସାରର ଭ୍ରମଣ ଆନନ୍ଦ ଓ ଖେଳ ହୋଇଯାଏ।
ରଥସ୍ ସ୍ଫାରୋ ଦେହସ୍ ତୁରଗରଚନା ଚେନ୍ଦ୍ରିଯଗତିଃ ପରିସ୍ପନ୍ଦୋ ଵାତାଦ୍ ଅହମ୍ ଅକଲିତାନନ୍ତଵିଷମଃ । ପରୋ ଵାର୍ଵାଗ୍ ଦେହୀ ଜଗତି ଵିହରାମୀତ୍ଯ୍ ଅନଘଯା ଧିଯା ଦୃଷ୍ଟେ ତତ୍ତ୍ଵେ ରମଣମ୍ ଅଟନଂ ଜାଗତମ୍ ଇଦମ୍
ଏହି ଦେହଟି ହେଉଛି ରଥ, ଏହାର ଦୃଢତା ହେଉଛି ତାର ମଜବୁତି; ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ଚଳାଚଳ ହେଉଛି ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କର ଦୌଡ଼; ସୂକ୍ଷ୍ମ ହିଲୁଚିଲା ହେଉଛି ବାୟୁର ଚଳନ। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଅପରିମିତ, ଅନନ୍ତ, ଭେଦହୀନ — ଏହାମାନେ କିଛି ମୁଁ ନୁହେଁ। ଦେହୀ ଭାବେ ମୁଁ ଯଦି ଏହି ଜଗତରେ ଘୁରୁଛି ବା ପରମ ଭାବେ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧିରେ ସତ୍ୟକୁ ଦେଖି ରହିଛି, ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚଳାଚଳ କେବଳ ଏକ ଖେଳ ମାତ୍ର।
ଏତାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଅଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ପୁଷ୍ଟାତ୍ମାନସ୍ ସୁବୁଦ୍ଧଯଃ । ଵିଚରନ୍ତ୍ଯ୍ ଅସମୁନ୍ନଦ୍ଧା ମହାନ୍ତୋ ଽଭ୍ଯୁଦିତା ଇଵ
ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଧାର କରି, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଆତ୍ମା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧି ସ୍ପଷ୍ଟ, ସେମାନେ ଅଶାନ୍ତିହୀନ ଭାବରେ ଚାଲିଉଛନ୍ତି, ବଡ଼ ମନିଷ୍ୟମାନେ ନୂତନ ଭାବେ ଉଦୟ ହୋଇଥିବା ପରି।
ନ ଶୋଚନ୍ତି ନ ଯାଚନ୍ତେ ନ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଶୁଭାଶୁଭମ୍ । ସର୍ଵମ୍ ଏଵ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତି କୁର୍ଵନ୍ତି ନ ଚ କିଞ୍ଚନ
ସେମାନେ ଶୋକ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ମାଗନ୍ତି ନାହିଁ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ ଆଶା କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସମସ୍ତ କାମ କରନ୍ତି, ତଥାପି କିଛି କରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସ୍ଵସ୍ଥମ୍ ଏଵାଵତିଷ୍ଠନ୍ତି ସ୍ଵସ୍ଥଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ଯାନ୍ତି ଚ । ହେଯୋପାଦେଯତାପକ୍ଷରହିତାସ୍ ସ୍ଵାତ୍ମନି ସ୍ଥିତାଃ
ସେମାନେ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଚଳାଚଳ କରନ୍ତି; ତ୍ୟାଗ କିମ୍ବା ଗ୍ରହଣର ଭାବନା ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହନ୍ତି।
ଆଯାନ୍ତି ଚ ନ ଚାଯାନ୍ତି ଵନଂ ଯାନ୍ତି ନ ଯାନ୍ତି ଚ । ନ କୁର୍ଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅପି କୁର୍ଵନ୍ତି ନ ଵଦନ୍ତି ଵଦନ୍ତି ଚ
ସେମାନେ ଆସନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ, ଜଙ୍ଗଲକୁ ଯାଆନ୍ତି ମଧ୍ୟ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ, କିଛି କାମ କରୁନାହାନ୍ତି ମଧ୍ୟ କାମ କରନ୍ତି, କଥା କହୁନାହାନ୍ତି ମଧ୍ୟ କଥା କହନ୍ତି।
ଯେ କେଚନ ସମାରମ୍ଭା ଯାଶ୍ ଚ କାଶ୍ଚନ ଦୃଷ୍ଟଯଃ । ହେଯାଦେଯଦୃଶୋ ଯାସ୍ ତାଃ କ୍ଷୀଯନ୍ତେ ଽଧିଗତେ ପଦେ
ଯେଉଁଠି କିଛି ପ୍ରୟାସ ହେଉଛି, କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି କିଛି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖାଯାଏ, ଯାହାକୁ ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଭାବାଯାଏ, ସେସବୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।
ପରିତ୍ଯକ୍ତସମସ୍ତେହଂ ମନୋ ମଧୁରଵୃତ୍ତିମତ୍ । ସର୍ଵତସ୍ ସୁଖମ୍ ଅଭ୍ଯେତି ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ଇଵ ସ୍ଥିତମ୍
ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ଛାଡିଦେଲେ, ମନ ମଧୁର ଭାବରେ ଚାଲିଥାଏ, ସବୁଠାରେ ସୁଖ ପାଏ, ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବ ଭଳି ଶାନ୍ତ ଓ ଅଡ଼ିଗୁଡ଼ିଏ ରହିଯାଏ।
ଅପି ନିର୍ମନନାରମ୍ଭମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ତାଖିଲକୌତୁକମ୍ । ଆତ୍ମନ୍ଯ୍ ଏଵ ନ ମାତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ଇନ୍ଦାଵ୍ ଇଵ ରସାଯନମ୍
କିଛି ତିଆରି କିମ୍ବା ଆରମ୍ଭ ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଆଗ୍ରହ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଜ ମନରେ ମତ୍ତ ହେଉନାହିଁ, ଯେପରି ଚନ୍ଦ୍ରରେ ଅମୃତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚନ୍ଦ୍ର ମତ୍ତ ହୁଏନାହିଁ।
ନ କରୋତୀନ୍ଦ୍ରଜାଲାନି ନାନୁଧାଵତି ଵାସନାମ୍ । ବାଲଚାପଲମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ପୂର୍ଣମ୍ ଏଵ ଵିରାଜତେ
ସେ ମାୟା କରେନାହିଁ, ନାହିଁ ଆକାଂକ୍ଷା ପଛରେ ଦୌଡ଼େ। ପିଲାମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥିରତା ଛାଡ଼ି, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
ସ୍ଵାନୁଭୂତେସ୍ ସୁଶାସ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଗୁରୋଶ୍ ଚୈଵୈକଵାକ୍ଯତା । ଯତ୍ରାଭ୍ଯାସେନ ତେନାତ୍ମା ସନ୍ତତେନାଵଲୋକ୍ଯତେ
ଯେଉଁଠାରେ ନିରନ୍ତର ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଅନୁଭୂତି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଗୁରୁଙ୍କ କଥା ଏକାତ୍ମ ହୁଏ, ସେଠି ଆତ୍ମାକୁ ସବୁବେଳେ ଦେଖାଯାଏ।
ଅଵହେଲିତଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥୈର୍ ଅଵଜ୍ଞାତମହାଜନୈଃ । କଷ୍ଟାମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆପଦଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ନ ମୂଢୈସ୍ ସମତାମ୍ ଇଯାତ୍
ଯିଏ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥକୁ ଅବହେଳା କରିଛି ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅବମାନିତ, ସେ ବଡ଼ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ମୂର୍ଖମାନେ ସହିତ ସମତା ଚାହିଁବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ନ ଵ୍ଯାଧିର୍ ନ ଵିଷଂ ନାପତ୍ ତଥା ନାମାସ୍ତି ଭୂତଲେ । ଖେଦାଯ ସ୍ଵଶରୀରସ୍ଥଂ ମୌର୍ଖ୍ଯମ୍ ଏଵ ଯଥା ନୃଣାମ୍
ପୃଥିବୀରେ କୌଣସି ରୋଗ, ବିଷ କିମ୍ବା ଦୁର୍ଘଟନା ଏମିତି ଦୁଃଖ ଦେଉନାହିଁ, ଯେପରି ନିଜ ଶରୀର ଭିତରେ ଥିବା ମୂର୍ଖତା ଲୋକଙ୍କୁ ଦେଉଛି।
କିଞ୍ଚିତ୍ସଂସ୍କୃତବୁଦ୍ଧୀନାଂ ଶ୍ରଵ୍ଯଂ ଶାସ୍ତ୍ରମ୍ ଇଦଂ ଯଥା । ମୌର୍ଖ୍ଯାପହଂ ତଥା ଶାସ୍ତ୍ରମ୍ ଅନ୍ଯଦ୍ ଅସ୍ତି ନ କିଞ୍ଚନ
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି କିଛି ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇଛି, ସେମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ର ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ଅଜ୍ଞାନକୁ ଏତେ ଭଲ ଭାବରେ ଦୂର କରିପାରିବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଶାସ୍ତ୍ର ନାହିଁ।
ଇଦଂ ଶ୍ରଵ୍ଯଂ ସୁଖକରଂ କଥାଦୃଷ୍ଟାନ୍ତସୁନ୍ଦରମ୍ । ଅଵିରୁଦ୍ଧମ୍ ଅଶେଷେଣ ଶାସ୍ତ୍ରଵାକ୍ଯାର୍ଥବନ୍ଧୁନା
ଏହି ଶିକ୍ଷା ଶୁଣିବାକୁ ସୁଖଦାୟକ, କଥା ଓ ଉଦାହରଣରେ ଶୋଭିତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମେଳ ରଖିଛି।
ଆପଦୋ ଯା ଦୁରୁତ୍ତାରା ଯାଶ୍ ଚ ତୁଚ୍ଛାଃ କୁଯୋନଯଃ । ତାସ୍ ତା ମୌର୍ଖ୍ଯାତ୍ ପ୍ରସୂଯନ୍ତେ ଖଦିରାତ୍ କଣ୍ଟକା ଇଵ
ଯେଉଁ ସମସ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ଓ ଯେଉଁ ଛୋଟ ଭୁଲ କାମ ହୁଏ, ସେଗୁଡିକ ସବୁ ଅଜ୍ଞାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେପରି ଖଦିର ଗଛରୁ କାଁଟା ଉଠେ।
ଵରଂ ଶରାଵହସ୍ତସ୍ଯ ଚଣ୍ଡାଲାଗାରଵୀଥିଷୁ । ଭିକ୍ଷାର୍ଥମ୍ ଅଟନଂ ରାମ ନ ମୌର୍ଖ୍ଯହତଜୀଵିତମ୍
ହେ ରାମ, ଅଜ୍ଞାନରେ ନଷ୍ଟ ଜୀବନ ଚାଲାଇବାଠାରୁ ଚଣ୍ଡାଳ ଗଲିରେ ଭିକ୍ଷା ପାଇଁ ହାତରେ ଭିକ୍ଷାପାତ୍ର ନେଇ ଘୁରିବା ଅଧିକ ଭଲ।
ଇମମ୍ ଆଲୋକମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ମୋକ୍ଷୋପାଯମଯଂ ଜନଃ । ଅନ୍ଧତାମ୍ ଏତି ନ ପୁନଃ କଶ୍ଚିନ୍ ମୋହତମସ୍ଯ୍ ଅପି
ମୁକ୍ତିର ଉପାୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଆଲୋକକୁ ଯେଉଁ ଲୋକ ପାଇଁଥାଏ, ସେ ପୁଣି କେବେ ଅନ୍ଧକାର କିମ୍ବା ମୂଢତାରେ ପଡ଼େନାହିଁ।
ତାଵନ୍ ନଯତି ସଙ୍କୋଚଂ ତୃଷ୍ଣାଶ୍ଯାମା ନରାମ୍ବୁଜମ୍ । ଯାଵଦ୍ ଵିଵେକସୂର୍ଯସ୍ଯ ନୋଦିତା ଵିମଲା ପ୍ରଭା
ଲୋଭର କଳିମାରେ ଢାକା ମାନବଜୀବନର ପଦ୍ମ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିବେକର ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶୁଭ୍ର ଆଲୋକ ଉଦୟ ହୁଏନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂକୁଚିତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ।
ସଂସାରଦୁଃଖମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ମାଦୃଶୈସ୍ ସହ ବନ୍ଧୁଭିଃ । ସ୍ଵରୂପମ୍ ଆତ୍ମନୋ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଗୁରୁଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରମାଣତଃ
ସଂସାରର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ, ମୋ ପରି ସହଯାତ୍ରୀ ବନ୍ଧୁମାନେ ସହିତ, ଗୁରୁ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଆପଣଙ୍କର ନିଜର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ।
ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତାଶ୍ ଚରନ୍ତୀହ ଯଥା ହରିହରାଦଯଃ । ଯଥା ବ୍ରହ୍ମର୍ଷଯଶ୍ ଚାନ୍ଯେ ତଥା ଵିହର ରାଘଵ
ଏଠାରେ ଯେମିତି ହରି, ହର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାପୁରୁଷମାନେ, ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମରୁଷିମାନେ ମୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ବିହାର କରନ୍ତି, ରାଘବ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେଇପରି ଜୀବନଯାପନ କର।
ଅନନ୍ତାନୀହ ଦୁଃଖାନି ସୁଖଂ କ୍ଷଣଲଵୋପମମ୍ । ନାତସ୍ ସୁଖେଷୁ ବଧ୍ନୀଯାଦ୍ ଦୃଷ୍ଟିଂ ଦୁଃଖାନୁବନ୍ଧିଷୁ
ଏଠି, ଦୁଃଖ ଅନେକ ଓ ଅନ୍ତହୀନ, କିନ୍ତୁ ସୁଖ କେବଳ କ୍ଷଣମାତ୍ର ପାଇଁ ରହେ; ଏହିଯୋଗୁଁ, ଯେଉଁ ସୁଖ ଦୁଃଖ ସହିତ ଜଡିତ, ସେଉଁଠି ଆମେ ଆଶା ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଦ୍ ଅନନ୍ତମ୍ ଅନାଯାସଂ ତତ୍ ପଦଂ ସାରସିଦ୍ଧଯେ । ସାଧନୀଯଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପୁରୁଷେଣ ଵିଜାନତା
ଯେଉଁ ଦଶା ସଦା ରହେ ଓ କୌଣସି ଚେଷ୍ଟା ଛାଡ଼ି ମିଳେ, ସେଇ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ବୁଝିପାରୁଥିବା ଲୋକେ ଉତ୍ସାହ ଓ ପ୍ରୟାସରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
ତ ଏଵ ପୁରୁଷାର୍ଥସ୍ଯ ଭାଜନଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଃ । ଅନୁତ୍ତମପଦାଲମ୍ବି ମନୋ ଯେଷାଂ ଗତଜ୍ଵରମ୍
ଯେଉଁମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତାଙ୍କର ମନ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଶାରେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଓ ଦୁଃଖ ରହିତ, ସେମାନେ ମାନବ ଜୀବନର ମୂଲ୍ୟ ଅର୍ଥକୁ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି।
ସମ୍ଭୋଗାଶନମାତ୍ରେଷୁ ରାଜ୍ଯାଦିଷୁ ସୁଖେଷୁ ଯେ । ସନ୍ତୁଷ୍ଟା ଦୁଷ୍ଟମନସୋ ଵିଦ୍ଧି ତାନ୍ ଅନ୍ଧଡୁଣ୍ଡୁଭାନ୍
ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ଖାଇବା, ଭୋଗବିଲାସ କିମ୍ବା ରାଜ୍ୟ ଆଦି ସୁଖରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ମନ ଦୁଷ୍ଟ, ସେମାନେ ଅନ୍ଧ ଓ ଖାଲି ଢୋଳ ଭଳି ଅର୍ଥହୀନ ବୋଲି ଜାଣ।
ଯେ ଶଠେଷୁ ଦୁରନ୍ତେଷୁ ଦୁଷ୍କୃତାରମ୍ଭଶାଲିଷୁ । ଦ୍ଵିଷତ୍ସୁ ମିତ୍ରରୂପେଷୁ ଭକ୍ତା ଵୈ ଭୋଗଭୋଗିଷୁ
ଯେମାନେ ଭୋଗବିଲାସରେ ଲଗ୍ନ, ଚତୁର, ଦୁଷ୍ଟ କାମ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି, ଓ ବନ୍ଧୁ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସତ୍ୱେ ମନରେ ଶତ୍ରୁତା ରଖନ୍ତି—
ତେ ଯାନ୍ତି ଦୁର୍ଗମାଦ୍ ଦୁର୍ଗଂ ଦୁଃଖାଦ୍ ଦୁଃଖଂ ଭଯାଦ୍ ଭଯମ୍ । ନରକାନ୍ ନରକଂ ମୂଢା ମୋହମନ୍ଥରବୁଦ୍ଧଯଃ
ଏମିତି ମୂଢ଼ ଲୋକମାନେ, ଯାହାଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ଅଜ୍ଞାନରେ ଅଳସ, ସେମାନେ ଏକ ଦୁଃଖରୁ ଅନ୍ୟ ଦୁଃଖକୁ, ଏକ ଭୟରୁ ଅନ୍ୟ ଭୟକୁ, ଏକ ନରକରୁ ଅନ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।