ଯଦା ସମନ୍ତତୋ ମେରୁଃ କାଲନେମିଭୁଜାନ୍ତରେ । କିଞ୍ଚିଦ୍ ଉନ୍ମୂଲିତୋ ଽତିଷ୍ଠତ୍ ତଦା ନାକମ୍ପତ ଦ୍ରୁମଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ କାଳଚକ୍ରର ଭୁଜା ଦ୍ୱାରା ମେରୁ ପର୍ବତ କିଛି ଉଖଳି ଯିବା ବେଳେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଗଛ କେବେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲା ନାହିଁ।
ପକ୍ଷୀଶପକ୍ଷପଵନା ଅମୃତାକ୍ରାନ୍ତିସଙ୍ଗରେ । ଯଦା ଵଵୁଃ ପତତ୍ସିଦ୍ଧାସ୍ ତଦା ନାକମ୍ପତ ଦ୍ରୁମଃ
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ପକ୍ଷ ପବନ ଅମୃତ ପାଇବା ହୁଁରାହୁଁରେ ବହିଲା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଝରିପଡ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଗଛ କେବେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲା ନାହିଁ।
ଯଦା ଶେଷାକୃତିଂ କର୍ଷନ୍ନ୍ ଅସମାପ୍ତୈକଵେଷ୍ଟନାତ୍ । ଯଯୌ ଗରୁତ୍ମାନ୍ ଅମୃତଂ ତଦା ନାକମ୍ପତ ଦ୍ରୁମଃ
ଶେଷ ଏକ ଚକ୍ର ବନ୍ଧି ପୂରା କରିପାରିନଥିବା ବେଳେ, ଗରୁଡ଼ ତାଙ୍କୁ ଟାଣି ନେଇ ଅମୃତ ନେଇ ଚାଲିଗଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଗଛ କେବେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲା ନାହିଁ।
ଯଦା କଲ୍ପାନଲଶିଖାଶ୍ ଶୈଲାବ୍ଧିଵଲନୋଲ୍ବଣାଃ । ଶେଷଃ ଫଣାଭିସ୍ ତତ୍ଯାଜ ତଦା ନାକମ୍ପତ ଦ୍ରୁମଃ
ଯେତେବେଳେ କଳ୍ପାନ୍ତର ଅଗ୍ନିର ଭୟଙ୍କର ଶିଖା ପାହାଡ଼ ଓ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଉଠିଲା, ଶେଷ ତାଙ୍କର ଫଣା ଛାଡ଼ିଦେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଗଛ କେବେ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲା ନାହିଁ।
ଏଵଂରୂପେ ଦ୍ରୁମଵରେ ତିଷ୍ଠତାମ୍ ଆପଦଃ କୁତଃ । ଅସ୍ମାକଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ଦୌସ୍ସ୍ଥିତ୍ଯେନ କିଲାପଦଃ
ଏଭଳି ଦୃଢ଼ ଦଶାରେ ଦୃଢ଼ତାରେ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁଠୁ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ବିପଦ ଆସିପାରିବ? ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଆମେ ଯେତେବେଳେ ଅସ୍ଥିର ହୁଅଁ, ସେତେବେଳେ ମାତ୍ର ଦୁଃଖ ଆସେ।
କଲ୍ପାନ୍ତେଷୁ ମହାବୁଦ୍ଧେ ଵହତ୍ସ୍ଵ୍ ଅଗ୍ନ୍ଯମ୍ବୁଵାଯୁଷୁ । ପ୍ରତପତ୍ସୁ ତଥାର୍କେଷୁ କଥଂ ତିଷ୍ଠସି ଵିଜ୍ଵରମ୍
ବଡ଼ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶେଷରେ ଅଗ୍ନି, ଜଳ ଓ ବାୟୁ ତିବ୍ର ଭାବରେ ବହୁଥିବା, ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ ତୀବ୍ର ତାପ ଦେଉଥିବା ବେଳେ ତୁମେ କିପରି ନିର୍ବିକାର ଓ ଶାନ୍ତ ରହୁଛ?
ଯଦୋପଯାତି କଲ୍ପାନ୍ତଵ୍ଯଵହାରୋ ଜଗତ୍ସ୍ଥିତୌ । କୃତଘ୍ନ ଇଵ ସନ୍ମିତ୍ରଂ ତଦା ନୀଡଂ ତ୍ଯଜାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ଯେତେବେଳେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଶେଷ ଆସେ, ସେତେବେଳେ ଯେପରି ଅକୃତଜ୍ଞ ଲୋକେ ନିଜ ସଂଗୀକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋ ଘଉଁକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ।
ଆକାଶ ଏଵ ତିଷ୍ଠାମି ଵିଗତାଖିଲକଲ୍ପନମ୍ । ସ୍ତବ୍ଧପ୍ରସୃତସର୍ଵାଙ୍ଗୋ ମନୋ ନିର୍ଵାସନଂ ଯଥା
ମୁଁ ଆକାଶରେ ଏକାକି ରହେ, ସମସ୍ତ ଭ୍ରମ ଓ କଳ୍ପନା ଦୂର ହୋଇଯାଏ, ମୋର ଶରୀର ନିଷ୍ପ୍ରଭାବ ଓ ନିର୍ମଳ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ମନ ନିଜ ସମସ୍ତ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ପ୍ରତପନ୍ତି ଯଦାଦିତ୍ଯାସ୍ ସଲିଲୀକୃତଭୂଧରାଃ । ଵାରୁଣୀଂ ଧାରଣାଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ତଦା ତିଷ୍ଠାମି ଧୀରଧୀଃ
ଯେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନେ ତୀବ୍ର ତାପ ଦେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ପାହାଡ଼ମାନେ ପାଣିରେ ପରିଣତ ହୋଇଯାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଜଳ ଧ୍ୟାନରେ ଅବିଚଳ ମନେ ଅଟୁଟ ରହେ।
ଯଦା ଶକଲିତାଦ୍ରୀନ୍ଦ୍ରା ଵାନ୍ତି ପ୍ରଲଯଵାଯଵଃ । ପାର୍ଵତୀଂ ଧାରଣାଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଖେ ତିଷ୍ଠାମ୍ଯ୍ ଅଚଲସ୍ ତଦା
ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଳୟର ବାତାସ ପାହାଡ଼ମାନେକୁ ଭାଙ୍ଗିଦେଇ ବହୁଛି, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ପାହାଡ଼ ଧ୍ୟାନକୁ ଧରି ଆକାଶରେ ଅଚଳ ଭାବେ ଦଢ଼ ରହେ।
ଜଗଦ୍ ଗଲିତମେର୍ଵାଦି ଯାତ୍ଯ୍ ଏକାର୍ଣଵତାଂ ଯଦା । ଵାଯଵୀଂ ଧାରଣାଂ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଖଂ ପ୍ଲଵେ ଽଚଲଧୀସ୍ ତଦା
ଯେତେବେଳେ ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ମେରୁ ପାହାଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହିତ, ଗଳିଯାଇ ଏକ ମାତ୍ର ସମୁଦ୍ରରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ମୁଁ ବାୟୁ ଧ୍ୟାନକୁ ଧରି ଅଚଳ ମନେ ଆକାଶରେ ଭସି ରହେ।
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡପାରମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ତତ୍ତ୍ଵାନ୍ତେ ଵିମଲେ ପଦେ । ସୁଷୁପ୍ତାଵସ୍ଥଯା ତାଵତ୍ ତିଷ୍ଠାମ୍ଯ୍ ଅଚଲରୂପଯା
ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚି, ତତ୍ତ୍ୱର ଶେଷରେ ଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ, ମୁଁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରା ଭଳି ଅଚଳ ରୂପେ ଅବିଚଳ ରହେ।
ଯାଵତ୍ ପୁନଃ କମଲଜସ୍ ସୃଷ୍ଟିକର୍ମଣି ତିଷ୍ଠତି । ତତଃ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ତିଷ୍ଠାମି ପତଗାଲଯେ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଅଛନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ପକ୍ଷୀଙ୍କ ଗୃହରେ ବସିଥାଏ।
ଯଥା ତିଷ୍ଠସି ପକ୍ଷୀଶ ଧାରଣାଭିର୍ ଅଖଣ୍ଡିତଃ । କଲ୍ପାନ୍ତେଷୁ ତଥା କସ୍ମାନ୍ ନାନ୍ଯେ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଯୋଗିନଃ
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମହାରାଜ, ଯେପରି ଆପଣ ଅଟୁଟ ଧ୍ୟାନରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହନ୍ତି, ସେହିପରି କଳ୍ପର ଶେଷରେ ଅନ୍ୟ ଯୋଗୀମାନେ କାହିଁକି ଏମିତି ରହିପାରନ୍ତି ନାହିଁ?
ବ୍ରହ୍ମନ୍ ନିଯତିର୍ ଏଷା ହି ଦୁର୍ଲଙ୍ଘ୍ଯା ପାରମେଶ୍ଵରୀ । ମଯେଦୃଶେନ ଵୈ ଭାଵ୍ଯଂ ଭାଵ୍ଯମ୍ ଅନ୍ଯୈସ୍ ତୁ ତାଦୃଶୈଃ
ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ଏହା ଏକ ଅଟଳ ନିୟମ, ଯାହାକୁ କେହି ଭଙ୍ଗ କରିପାରିବେ ନାହିଁ; ଯେପରି ମୋ ପରି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଘଟିବାକୁ ଥାଏ, ତାହା ଅନ୍ୟ ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଘଟେ।
ନ ଶକ୍ଯତେ ତୋଲଯିତୁମ୍ ଅଵଶ୍ଯଭଵିତଵ୍ଯତା । ଯଦ୍ ଯଥା ତତ୍ ତଥୈତଦ୍ ଧି ସ୍ଵଭାଵସ୍ଯୈଷ ନିଶ୍ଚଯଃ
ଯାହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଘଟିବାକୁ ଥାଏ, ତାହାକୁ କେହି ବଦଳାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ଯାହା ଯେପରି ଘଟେ, ସେହିପରି ଘଟେ—ଏହିଠାରେ ସ୍ୱଭାବର ନିଶ୍ଚିତତା ରହିଛି।
ମତ୍ସଙ୍କଲ୍ପଵଶେନୈଵ କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଅସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ଗିରେଶ୍ ଶୃଙ୍ଗେ ତରୁର୍ ଇତ୍ଥଂ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅଯମ୍
ମୋର ଇଚ୍ଛାର ଶକ୍ତିରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୃଷ୍ଟିରେ ପୁନିପୁନି ଏହି ପାହାଡ଼ର ଶିଖର ଉପରେ ଏହି ଗଛ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଅତ୍ଯନ୍ତମ୍ ଏଵ ଦୀର୍ଘାଯୁର୍ ଭଵାନ୍ ଵିହଗନାଯକ । ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନଵାନ୍ ଵୀରୋ ଯୋଗଯୋଗ୍ଯମନୋଗତିଃ
ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ନାୟକ, ତୁମେ ବହୁତ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ଥିବା, ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସାହସୀ ଏବଂ ତୁମର ମନ ଯୋଗ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।
ଦୃଷ୍ଟାନେକଵିଧାନଲ୍ପସର୍ଗସଙ୍ଘସମାଗମଃ । କିଂ କିଂ ସ୍ମରସି କଲ୍ଯାଣିଂଶ୍ ଚିତ୍ରମ୍ ଅସ୍ମିଞ୍ ଜଗତ୍ତ୍ରଯେ
ତୁମେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଅନେକ ଛୋଟ ଛୋଟ ସୃଷ୍ଟିମାନେ ଏକଠା ହେଉଥିବାକୁ ଦେଖିଛ, ଏହି ତିନି ଜଗତରେ କେଉଁ ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଶୁଭ ଘଟଣା ମନେ ପକାଉଛ?
ବୃହଦ୍ଗିରିଶିଲାରୂକ୍ଷାମ୍ ଅଜାତତୃଣଵୀରୁଧମ୍ । ଅଶୈଲଵନଵୃକ୍ଷୌଘାଂ ସ୍ମରାମୀମାଂ ଧରାମ୍ ଅଧଃ
ମୁଁ ଏହି ଭୂମିକୁ ମନେ ପକାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ପଥର ରହିଥିଲା, ଘାସ ବା ଉଦ୍ଭିଦ ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ଜଙ୍ଗଲ ଗଛ ଏଉଁ ଭଳି ଏକଠା ହୋଇନଥିଲେ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦଶଵର୍ଷଶତାନି ଚ । ଭସ୍ମଭାରଭରାପୂର୍ଣାଂ ସ୍ମରାମୀମାଂ ଧରାମ୍ ଅଧଃ
ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମନେ ପକାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଏବଂ ଦଶ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଆଗର ଢେର ଭରି ରହିଥିଲା।
ଅନୁତ୍ପନ୍ନଦିନାଧୀଶାମ୍ ଅଜାତଶଶିମଣ୍ଡଲାମ୍ । ଅଵିଭକ୍ତଦିନାଲୋକାଂ ସଂସ୍ମରାମି ଧରାମ୍ ଅଧଃ
ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମନେ ପକାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦିନର ଦେବତା ଜନ୍ମ ନେଇନଥିଲେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ତିଆରି ହୋଇନଥିଲା, ଦିନର ଆଲୋକ ବିଭାଜିତ ହୋଇନଥିଲା।
ମେରୁରତ୍ନତଟୋଦ୍ଦ୍ଯୋତୈର୍ ଅର୍ଧପ୍ରକଟକୋଟରମ୍ । ଲୋକାଲୋକମ୍ ଇଵାଦ୍ଯାଦ୍ରିଂ ଭୁଵନଂ ସଂସ୍ମରାମ୍ଯ୍ ଅହମ୍
ମୁଁ ଆଦି ପାହାଡ଼କୁ ମନେ ପକାଉଛି, ଯାହାର ରତ୍ନ ଭରା ଶୃଙ୍ଗ ଆଲୋକରେ ଚମକୁଥିଲା, ଗୁହା ଅଧା ଖୋଲା ଥିଲା, ଏହା ଲୋକ ଓ ଅଲୋକର ସୀମା ଭଳି ଦେଖାଉଥିଲା।
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧାସୁରସଙ୍ଗ୍ରାମେ ମ୍ରିଯମାଣାନ୍ ନରାନ୍ ଇଵ । ପଲାଯମାନାନ୍ ଅଭିତସ୍ ସଂସ୍ମରାମି ସୁରାନ୍ ଅହମ୍
ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଳାଇଯାଉଥିବା ଦୃଶ୍ୟକୁ ମନେ ପକାଉଛି, ଯେଉଁଠି ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଏକ ଭୟାନକ ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ମଣିଷମାନେ ମରୁଥିବା ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା।
ଚତୁର୍ଯୁଗାନି ପଞ୍ଚାଶଦ୍ ଅସୁରୈର୍ ମତ୍ତକାଶିଭିଃ । ଦୈତ୍ଯାନ୍ତଃପୁରତାଂ ପ୍ରାପ୍ତାଂ ସଂସ୍ମରାମି ଧରାମ୍ ଇମାମ୍
ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ମରଣ କରେଉଛି, ଯାହା ପଞ୍ଚାଶଟି ଚତୁର୍ଯୁଗ ଧରି ମଦମସ୍ତ ଏବଂ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦାନବମାନେ ଦଖଳ କରିଥିଲେ, ଏହା ଦେୟତ୍ୟମାନଙ୍କର ଅନ୍ତଃପୁର ଭଳି ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଅତ୍ଯନ୍ତାନ୍ତରିତାନ୍ତାନ୍ତସମସ୍ତାସୁରମଣ୍ଡଲାମ୍ । ଅଜଦେଵତ୍ରଯୀଶେଷାଂ ସଂସ୍ମରାମି ଜଗତ୍କୁଟୀମ୍
ମୁଁ ସେଇ ସଂସାରକୁ ସ୍ମରଣ କରେଉଛି, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାନବମଣ୍ଡଳରେ ଗଭୀର ଭାବରେ ଆବୃତ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ କେବଳ ଦେବତାମାନଙ୍କର ତିନୋଟି ବେଦ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିଲା।
ଚତୁର୍ଯୁଗାର୍ଧଂ ଚରମଂ ନୀରନ୍ଧ୍ରାଂ ଘନପାଦପୈଃ । ଅଦୃଷ୍ଟନରନିର୍ମାଣାଂ ସଂସ୍ମରାମି ଧରାମ୍ ଇମାମ୍
ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ମରଣ କରେଉଛି, ଯେଉଁଠି ଅର୍ଧ ଚତୁର୍ଯୁଗ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଗଛମାନେ ଦ୍ୱାରା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ଏଠାରେ କେହି ମଣିଷ ତିଆରି ହୋଇନଥିଲେ।
ଏଵଂ ଚତୁର୍ଯୁଗଂ ସାଗ୍ରଂ ନୀରନ୍ଧ୍ରୈର୍ ଅଚଲୈର୍ ଯୁତାମ୍ । ଅପ୍ରଵୃତ୍ତଜନାଚାରାଂ ସଂସ୍ମରାମି ଧରାମ୍ ଇମାମ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ସେଇ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ମରଣ କରେଉଛି, ଯାହା ପୂରା ଚତୁର୍ଯୁଗ ସମୟ ଧରି ପାହାଡ଼ମାନେ ଦ୍ୱାରା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଢାକିଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠି ମଣିଷମାନଙ୍କର କୌଣସି ଆଚରଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନଥିଲା।
ଅଜାତଷଣ୍ମୁଖାଂ ମତ୍ତତାରକୋଦ୍ଵାସିତାମରାମ୍ । ଦୈତ୍ଯପକ୍ଷଜଯୋଦ୍ରିକ୍ତାଂ ସଂସ୍ମରାମି ଜଗତ୍କୁଟୀମ୍
ମୁଁ ସେଇ ସମୟକୁ ମନେ ପକାଏଁ, ଯେତେବେଳେ ଛଅମୁଖୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୋଇନଥିଲା, ମଦମସ୍ତ ତାରକ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଦୂର କରାଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଦାନବମାନେ ବେଶି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ରହିଥିଲେ ।
ଚତୁର୍ଯୁଗାନି ତ୍ରୀଣ୍ଯ୍ ଅମ୍ବୁପୂରପ୍ଲୁତକକୁମ୍ମୁଖୀମ୍ । ମେରୁଦଣ୍ଡାଙ୍କିତାଂ ମଧ୍ଯେ ସଂସ୍ମରାମି ଧରାମ୍ ଇମାମ୍
ମୁଁ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ମନେ ପକାଏଁ, ଯେଉଁଠାରେ ତିନିଟି ଚତୁର୍ଯୁଗ ଧରି ପୃଥିବୀର ଉପରିଭାଗ ପାଣିରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ମଧ୍ୟରେ ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଚିହ୍ନ ଥିଲା ।