ଷୋଡଶାସ୍ଯ ସହସ୍ରାଣି ଯୋଜନାନାମ୍ ଅଧଃ କ୍ଷିତେଃ । ସ୍ଥିତାଃ ପାଦାଃ ପ୍ରପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ନାନାସୁରମହୋରଗୈଃ
ପୃଥିବୀର ତଳେ ଷୋଳେ ହଜାର ମୁଖ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ପାଦ ନାନା ପ୍ରକାରର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବ ଓ ବଡ଼ ସାପମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଅଶୀତିସ୍ ତୁ ସହସ୍ରାଣି ଦେହୋ ଽସ୍ଯାର୍କେନ୍ଦୁଲୋଚନଃ । ପୂଜ୍ଯତେ ନାକସଦନୈସ୍ ସୁରଗନ୍ଧର୍ଵକିନ୍ନରୈଃ
ତାଙ୍କର ଦେହରେ ଅସୀ ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ରହିଛି, ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ। ସେହି ଦେହକୁ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ କିନ୍ନରମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ଚତୁର୍ଦଶଵିଧାନ୍ଯ୍ ଏନଂ ଗୃହସ୍ଥମ୍ ଇଵ ବନ୍ଧଵଃ । ଉପଜୀଵନ୍ତି ଭୂତାନି ମିଥୋଽଦୃଷ୍ଟପୁରାସ୍ପଦମ୍
ଚୌଦ ଧରଣର ଜୀବଜନ୍ତୁ, ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପରି ନିଜ ନିଜ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନେ ଯେପରି ଆପସରେ ସହଯୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ଅଦୃଶ୍ୟ ଏବଂ ପୁରୁଣା ଆଶ୍ରୟକୁ ଆଧାର କରି ଏକାଉଁଠି ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି ।
ଅସ୍ଯ ତ୍ଵ୍ ଈଶାନଦିଗ୍ଭାଗେ ପଦ୍ମରାଗମଯଂ ବୃହତ୍ । ଵିଦ୍ଯତେ ଶୃଙ୍ଗମ୍ ଅପରୋ ଦିଵାକର ଇଵୋଦିତଃ
ତାଙ୍କର ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦ୍ମରାଗ ମଣିର ପାହାଡ଼ ଅଛି, ଯାହା ଆଉ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଦିତ ହେଉଛି ।
ତସ୍ଯାସ୍ତି ପୃଷ୍ଠେ ଭୂତୌଘଵୃତଃ କଲ୍ପତରୁର୍ ମହାନ୍ । ଜଗତଶ୍ ଶିଖରାଦର୍ଶେ ପ୍ରତିବିମ୍ବମ୍ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ
ସେହି ପାହାଡ଼ର ଶିଖରରେ, ଅନେକ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଘେରି ରହିଛନ୍ତି, ଏକ ବଡ଼ କଳ୍ପବୃକ୍ଷ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପୃଥିବୀର ଏକ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ମାନେ ଶିଖରରେ ବସିଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ ।
ତସ୍ଯାସ୍ତି ଦକ୍ଷିଣସ୍କନ୍ଧେ ଶାଖା କନକପଲ୍ଲଵା । ରତ୍ନସ୍ତବକନୀରନ୍ଧ୍ରା ଚନ୍ଦ୍ରବିମ୍ବାଭସତ୍ଫଲା
ସେହି ବୃକ୍ଷର ଦକ୍ଷିଣ ଡାଳରେ ସୁନାର ନବପଲ୍ଲବ ଥିବା ଏକ ଶାଖା ଅଛି, ଯାହାରେ ରତ୍ନର ଗୁଛ ଲଗିଛି ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଦେଖାଯିବା ଫଳ ଝୁଲିଛି ।
ତତ୍ର ନୀଡଂ ମଯା ପୂର୍ଵଂ କୃତମ୍ ଆସୀତ୍ ସ୍ଫୁରନ୍ମଣି । ଦେଵ୍ଯାଂ ଧ୍ଯାନନିଷଣ୍ଣାଯାଂ ଯସ୍ମିନ୍ କିଲ ରମେ ସୁତାଃ
ସେଠାରେ, ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ରତ୍ନମୟ ଘୋସା ତିଆରି କରିଥିଲି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବୀ ଧ୍ୟାନରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ ବସିଥିଲେ, ମୋର ସନ୍ତାନମାନେ ସେଠି ଆନନ୍ଦରେ ରହୁଥିଲେ।
ରତ୍ନପୁଷ୍ପଦଲଚ୍ଛନ୍ନଂ ରସାଯନଫଲାନ୍ଵିତମ୍ । ଚିନ୍ତାମଣିଶଲାକାଭିର୍ ଵିହିତାଲିନ୍ଦସଂସ୍ଥିତି
ସେଠି ରତ୍ନପ୍ରଭା ଫୁଲ ଓ ପତ୍ରରେ ଢାକା ଥିଲା, ଅମୃତ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ଚିନ୍ତାମଣି ରତ୍ନର ଥାମରେ ତିଆରି ଭରଣ୍ଡା ଥିଲା।
ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ଵସମାଚାରୈସ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣଂ କାକପୁତ୍ରକୈଃ । ଶୀତଲାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ହୃଦ୍ଯଂ ପୂରିତଂ କୁସୁମୋତ୍କରୈଃ
କାକଶିଶୁମାନେ ବୁଦ୍ଧିପୂର୍ବକ କାମ କରି ସେଠିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ; ଘୋସା ଭିତରେ ଠଣ୍ଡା ଓ ମନମୋହକ ହେବା ସହିତ, ଅନେକ ଫୁଲର ଗୁଛିରେ ପୂରିଥିଲା।
ତଦ୍ ଗଚ୍ଛତ ସୁତା ନୀଡଂ ଦୁର୍ଗଂ ନାକସଦାମ୍ ଅପି । ଭୋଗଂ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ତତ୍ରସ୍ଥା ନିର୍ଵିଘ୍ନଂ ସମଵାପ୍ସ୍ଯଥ
ମୋ ସନ୍ତାନମାନେ, ସେ ଘୋସାକୁ ଯାଅ; ସେଠି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେନି। ସେଠି ରୁହିଲେ, ତୁମେ ବିନା ବାଧାରେ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ପାଇପାରିବ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାସ୍ମାନ୍ ପିତା ତତ୍ର ଚୁଚୁମ୍ବାଭ୍ଯାଲିଲିଙ୍ଗ ଚ । ଦଦୌ ଦେଵ୍ଯୈ ଯଦ୍ ଆନୀତମ୍ ଅସ୍ମଭ୍ଯଂ ଚ ତଦ୍ ଆମିଷମ୍
ଏଭଳି କହି, ସେଠାରେ ଆମ ପିତା ଆମକୁ ଚୁମ୍ବନ କଲେ ଏବଂ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ । ସେ ନେଇଆସିଥିବା ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ ଥିଲା, ତାହା ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଲେ ଏବଂ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଲେ ।
ତଦ୍ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଚରଣୌ ଦେଵ୍ଯାଃ ପିତୁଶ୍ ଚୈଵାଭିଵନ୍ଦ୍ଯ ଚ । ଵିନ୍ଧ୍ଯକଚ୍ଛାଦ୍ ଵଯଂ ତସ୍ମାତ୍ ସ୍ଥାନାଦ୍ ଆଲମ୍ବୁସାତ୍ ପ୍ଲୁତାଃ
ସେ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରି, ଦେବୀଙ୍କ ଏବଂ ପିତାଙ୍କ ଚରଣରେ ଶିର ନମାଇ, ଆମେ ଭିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ତଳସ୍ଥଳ ଅଳମ୍ବୁସାଠାରୁ ଚାଲିଗଲୁ ।
କ୍ରମେଣାକାଶମ୍ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ନିର୍ଗତ୍ଯାମ୍ବୁଦକୋଟରୈଃ । ପଵନସ୍କନ୍ଧମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ଵନ୍ଦିତଵ୍ଯୋମଚାରିଣଃ
କ୍ରମେ କ୍ରମେ ଆମେ ଆକାଶକୁ ଉଡ଼ି, ପାହାଡ଼ର ଗୁହା ମାଧ୍ୟମରେ ବାହାରିଲୁ । ପଛରେ ବାୟୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଚଢ଼ି, ଆମେ ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲୁ ।
ପରିହୃତ୍ଯ ଦିନାଧୀଶଂ ଲୋକାନ୍ତରପୁରାଦ୍ ଗତାଃ । ସ୍ଵର୍ଗମ୍ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଯାତାସ୍ ସ୍ମୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ମୁନୀଶ୍ଵର
ଆମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଟାଳି, ଅନ୍ୟ ଲୋକର ନଗରକୁ ଗଲୁ । ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ଆମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ।
ପ୍ରଣାମପୂର୍ଵଂ ତତ୍ରୈତଦ୍ ଯଥାଵସ୍ତୁ ପିତୁର୍ ଵଚଃ । ମାତ୍ରେ ଚ ଭଗଵତ୍ଯୈ ଚ ବ୍ରାହ୍ମ୍ଯୈ ଚାଶୁ ନିଵେଦ୍ଯ ହ
ପ୍ରଥମେ, ମୁଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ମୋ ପିତାଙ୍କ କଥାକୁ ଯେପରି ଥିଲା ସେପରି ମୋ ମାଆଙ୍କୁ, ମହିଳା ଦେବୀଙ୍କୁ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମୀଙ୍କୁ ଜଣାଇଲି।
ତାଭ୍ଯାଂ ସସ୍ନେହମ୍ ଆଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଗଚ୍ଛଥେତ୍ଯ୍ ଆଜ୍ଞଯୈଧିତାଃ । ଵଯଂ କୃତନମସ୍କାରା ବ୍ରହ୍ମଲୋକାଦ୍ ଵିନିର୍ଗତାଃ
ସେମାନେ ଆମକୁ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ଯିବାକୁ ଆଜ୍ଞା ଦେଲେ। ଆମେ ନମସ୍କାର କରି, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକରୁ ବାହାରିଗଲୁ।
ଉଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଲୋକପାଲାନାଂ ପୁରୀସ୍ ତପନଭାସୁରାଃ । ଆକାଶଗାମିନୋ ଲୋଲାଃ ପଵନସ୍କନ୍ଧଚାରିଣଃ
ଲୋକପାଳମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ପୁରୀକୁ ଉଲ୍ଲଙ୍ଘନ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ଆମେ ଆକାଶରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଚଳିଲୁ, ପବନର ଶକ୍ତିରେ ଭ୍ରମଣ କଲୁ।
ଇମଂ କଲ୍ପତରୁଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ନିଜଂ ନୀଡଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ । ନିରସ୍ତବାଧଂ ତିଷ୍ଠାମୋ ମୁନେ ମୌନମ୍ ଅଵସ୍ଥିତାଃ
ଏହି କଳ୍ପବୃକ୍ଷକୁ ପହଞ୍ଚି, ନିଜ ନିଡ଼ରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଆମେ କୌଣସି ବିଘ୍ନ ଛଡ଼ା ଶାନ୍ତିରେ ରହୁଛୁ, ମୁନି, ମୌନ ଅବସ୍ଥାରେ।
ଜାତା ଯଥା ଵଯମ୍ ଇମେ ସ୍ଥିତିମ୍ ଆଗତାଶ୍ ଚ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତବୋଧମ୍ ଉପଶାନ୍ତଧିଯୋ ଯଥା ଚ । ଏତତ୍ ତଦ୍ ଉକ୍ତମ୍ ଅଵିଖଣ୍ଡମ୍ ଅଲଂ ମଯା ତେ ଶେଷେଣ ମାଂ ସମନୁଶାଧି ମହାନୁଭାଵ
ଯେପରି ଆମେ ଜନ୍ମ ନେଇଛୁ, ଏମିତି ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି; ଯେପରି ଆମେ ବୁଝିବାକୁ ଏବଂ ମନର ଶାନ୍ତିକୁ ଲାଭ କରିଛୁ, ସେପରି। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିଦେଲି; ଏବେ ମୋତେ ଆଉ ଅଧିକ ଶିଖାଅ, ହେ ମହାନ ମନ୍ୟବ୍ୟକ୍ତି।
ଆସୀତ୍ କିଞ୍ଚିତ୍ପୁରାକଲ୍ପେ ଜଗଦ୍ ଯଚ୍ ଚିରଵିସ୍ମୃତମ୍ । ସନ୍ନିଵେଶେନାମୁନୈଵ ତଦ୍ ଯଦ୍ ଅଦ୍ଯାତିଦୂରଗମ୍
ପୂର୍ବ ଏକ କାଳରେ ଏମିତି ଏକ ବିଶ୍ୱ ଥିଲା, ଯାହାକୁ ବହୁତ ଦିନ ହେବାକୁ ଭୁଲିଯାଇଛି; ତାହାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏଠି ପରି ଥିଲା, ଯଦିଓ ଏବେ ସେଠା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୂରରେ ଅଛି।
ତଦ୍ ଏତଦ୍ ଵୃତ୍ତମ୍ ଅଭ୍ଯାସାଦ୍ ଵର୍ତମାନେନ ଵର୍ଣିତମ୍ । ମଯା ମୁନୀନ୍ଦ୍ର ବୋଧାଯ ପ୍ରାଗ୍ଜଗତ୍ସାମ୍ଯଦର୍ଶିନା
ଏହି ଘଟଣାକୁ ମୁଁ ପୁନଃପୁନଃ ମନେ ପକାଇ, ବର୍ତ୍ତମାନରେ ତୁମ ପାଇଁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, କାରଣ ମୁଁ ପୂର୍ବ ବିଶ୍ୱମାନଙ୍କର ସମତାକୁ ଦେଖିଛି।
ଅଦ୍ଯ ମେ ଫଲିତଂ ପୁଣ୍ଯୈଶ୍ ଚିରକାଲୋପବୃଂହିତୈଃ । ନିର୍ଵିଘ୍ନମ୍ ଏଵଂ ପଶ୍ଯାମି ଯଦ୍ ଭଵନ୍ତଂ ମୁନେ ତତଃ
ଆଜି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସଞ୍ଚିତ ପୁଣ୍ୟ ଫଳରେ, ମୋର ଇଛା ପୂରଣ ହୋଇଛି; ଏହିପରି ଅବାଧ ଭାବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରୁଛି, ହେ ମୁନି।
ଇଦଂ ନୀଡମ୍ ଇମାଶ୍ ଶାଖା ଅଯଂ ଚାହମ୍ ଅଯଂ ଦ୍ରୁମଃ । ଅଦ୍ଯ ପାଵନତାଂ ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ଯ୍ ଏତାନି ତଵ ଦର୍ଶନାତ୍
ଏହା ହେଉଛି ଗୁହା, ଏହିଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଡାଳି, ମୁଁ ଏଠି ଅଛି, ଏହା ହେଉଛି ଗଛ; ଆଜି ତୁମେ ଦେଖିବାରୁ ଏହି ସବୁଠାରେ ପବିତ୍ରତା ଆସିଛି।
ଇଦମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ପାଦ୍ଯଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵିଭଵାର୍ପିତମ୍ । ନୂନଂ ପାଵନତାଂ ନୀତ୍ଵା ଶେଷେଣାଦିଶ ମାଂ ମୁନେ
ଏଠି ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଏଠି ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନର ପାଣି, ଭକ୍ତି ସହିତ ଦିଆଯାଇଛି; ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ପବିତ୍ର ହୋଇଛି, ଏବେ ମୁଁକୁ ଆଉ ଶିଖାଅ, ମହାମୁନି।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵାର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ପାଦ୍ଯଂ ଚ ଭୂଯୋ ଦତ୍ତଵତି ସ୍ଵଯମ୍ । ଭୁସୁଣ୍ଡଵିହଗେ ତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଇଦଂ ରାମାହମ୍ ଉକ୍ତଵାନ୍
ଏଭଳି କହି ମୁଁ ନିଜେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦପ୍ରକ୍ଷାଳନ ଦେଲି, ତାପରେ ମୁଁ, ରାମ, ଭୁସୁଣ୍ଡା ପକ୍ଷୀଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲି।
ଭ୍ରାତରସ୍ ତେ ଵିହଙ୍ଗେଶ ତାଦୃକ୍ସତ୍ତ୍ଵା ମହାଧିଯଃ । ଇହ କସ୍ମାନ୍ ନ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ତ୍ଵମ୍ ଏଵୈକୋ ହି ଦୃଶ୍ଯସେ
ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ତୁମର ଭାଇମାନେ ଏପରି ଉତ୍ତମ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଥିଲେ; ତେବେ ସେମାନେ ଏଠି କାହିଁକି ଦେଖାଯାଉନାହାନ୍ତି, କେବଳ ତୁମେ ଏଠି ଅଛ।
ତିଷ୍ଠତାମ୍ ଇହ ନଃ କାଲୋ ମହାନ୍ ଅତିଗତୋ ମୁନେ । ଯୁଗାନାଂ ପଙ୍କ୍ତଯଃ କ୍ଷୀଣା ଦିଵସାନାମ୍ ଇଵାନଘ
ମୁନି, ଏଠାରେ ଆମ ପାଇଁ ବହୁତ ବଡ଼ ସମୟ କଟିଗଲା; ଯେପରି ନିର୍ମଳ ଲୋକଙ୍କର ଦିନଗୁଡ଼ିକ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଯୁଗମାନଙ୍କର ଶୃଙ୍ଖଳା ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି।
ଏତାଵତା ଚ କାଲେନ ସର୍ଵ ଏଵ ମମାନୁଜାଃ । ତନୂସ୍ ତୃଣମ୍ ଇଵ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶିଵେ ପରିଣତାଃ ପରେ
ଏତେ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ମୋର ସମସ୍ତ ଛୋଟ ଭାଇମାନେ ତାଙ୍କର ଶରୀରକୁ ଘାସର ତିନିକିଆ ପରି ଛାଡ଼ି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଭ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।
ଦୀର୍ଘାଯୁଷୋ ମହାନ୍ତୋ ଽପି ସନ୍ତୋ ଽପି ବଲିନୋ ଽପି ଚ । ସର୍ଵ ଏଵ ନିଗୀର୍ଯନ୍ତେ କାଲେନାକଲିତାତ୍ମନା
ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁ, ବଡ଼, ଉତ୍ତମ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂକୁ ନ ଜାଣିଥିବା ସମୟରେ ଗଳିଯାନ୍ତି।
ସ୍କନ୍ଧରୂଢାର୍କଶଶିଷୁ ଵହତ୍ସ୍ଵ୍ ଅଵିରତଂ ଜଵାତ୍ । ଵାତସ୍କନ୍ଧାତିଵାତେଷୁ କଚ୍ଚିତ୍ ତାତ ନ ଖିଦ୍ଯସେ
ପୁତ୍ର, ଆକାଶର ମଣ୍ଡିରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେତେବେଳେ ଅବିରତ ବାତାସରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବହିଯାଉଛନ୍ତି, ତୁମେ କି ଥକିଯାଉନାହାଁତ?