ଅଵିଦ୍ଯାଂ ସୁଚିରାଭ୍ଯସ୍ତାଂ ପ୍ରରୂଢାମ୍ ଅପି ଯତ୍ନତଃ । ଆତ୍ମଜ୍ଞାନଦୃଢାଭ୍ଯାସାଦ୍ ଅନୁଦ୍ଵେଗାଚ୍ ଛମଂ ନଯେତ୍
ଯେପରିକି ଅଜ୍ଞାନ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଇଥିବା ଓ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡିତ ହୋଇଥିବା ସତ୍ୱେ, ନିଜକୁ ଜାଣିବାର ଦୃଢ଼ ଅଭ୍ୟାସ ଓ ଅଚଞ୍ଚଳ ମନରେ ଏହାକୁ ଶାନ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ତ୍ଵମ୍ ଅଵିଦ୍ଯାଲତାମ୍ ଏତାଂ ପ୍ରରୂଢାଂ ହୃଦଯଦ୍ରୁମେ । ଜ୍ଞାନାଭ୍ଯାସଵିଲାସାସିପାତେନ ଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଧି ସିଦ୍ଧଯେ
ତୁମେ ହୃଦୟରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡିଥିବା ଏହି ଅଜ୍ଞାନର ଲତାକୁ, ଜ୍ଞାନର ଅଭ୍ୟାସ ମାଧ୍ୟମରେ ଖେଳୁଥିବା ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଉ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ମିଳିପାରିବ।
ଯଥା ଵିହରତି ଜ୍ଞାତଜ୍ଞେଯୋ ଜନକଭୂପତିଃ । ଆତ୍ମଜ୍ଞାନଘନାଭ୍ଯାସସ୍ ତଥା ଵିହର ରାଘଵ
ଯେପରି ରାଜା ଜନକ ଯାହା ଜାଣିବା ଉଚିତ ତାହାକୁ ଜାଣି ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ବାସ କରନ୍ତି, ସେପରି ରାଘବ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ନିଜକୁ ଜାଣିବାର ଦୃଢ଼ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ବାସ କର।
ନିଶ୍ଚଯୋ ଯୋ ମରୁତ୍ତସ୍ଯ କାର୍ଯାକାର୍ଯଵିଚାରଣେ । ଜାଗ୍ରତସ୍ ତିଷ୍ଠତୋ ଵାପି ତଜ୍ ଜ୍ଞାନଂ ତେନ ସତ୍ଯତା
ମରୁତ୍ତଙ୍କର ଯେଉଁ ନିଶ୍ଚୟ କାହିଁକି କଣ କରିବା ଉଚିତ ଓ କଣ ନୁହେଁ, ସେଠି ଜାଗ୍ରତ ବା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଇ ଜ୍ଞାନ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସତ୍ୟ ଅଟୁଟ ରହେ।
ନିଶ୍ଚଯେନ ହରିର୍ ଯେନ ଵିଵିଧାଚାରକାରଣାତ୍ । ଯୋନିଷ୍ଵ୍ ଅଵତରତ୍ଯ୍ ଉର୍ଵ୍ଯାଂ ତତ୍ ତଜ୍ଜ୍ଞତ୍ଵମ୍ ଉଦାହୃତମ୍
ଯେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ହରି ନାନା କାରଣରେ ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ବିଭିନ୍ନ ଜନ୍ମରେ ଅବତାର ନେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ଜ୍ଞାନକୁ ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନିଶ୍ଚଯୋ ଯସ୍ ତ୍ରିନେତ୍ରସ୍ଯ କାନ୍ତଯା ସହ ତିଷ୍ଠତଃ । ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵାପ୍ଯ୍ ଅରାଗସ୍ଯ ସ ତେ ଭଵତୁ ରାଘଵ
ଯେ ସଂକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହାଦେବ ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ସହିତ ବସିଥାନ୍ତି, କିମ୍ବା ରାଗ ନଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଅଟୁଟ ଭାବେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ରାଘବ, ସେଇ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ପାଉ।
ଯୋ ନିଶ୍ଚଯସ୍ ସୁରଗୁରୋର୍ ଵାକ୍ପତେର୍ ଭାର୍ଗଵସ୍ଯ ଚ । ଦିଵାକରସ୍ଯ ଶଶିନଃ ପଵନସ୍ଯାନଲସ୍ଯ ଚ
ଯେ ସଂକଳ୍ପ ଦେବତାଙ୍କ ଗୁରୁ, ବାଣୀର ମାଲିକ, ଭୃଗୁଙ୍କ ବଂଶଜ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର, ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କର ଅଛି—
ନାରଦସ୍ଯ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ମମ ଵାଙ୍ଗିରସସ୍ ତଥା । ପ୍ରଚେତସୋ ଭୃଗୋଶ୍ ଚୈଵ କ୍ରତୋର୍ ଅତ୍ରେଶ୍ ଶୁକସ୍ଯ ଚ
ନାରଦ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ମୁଁ, ଅଙ୍ଗିରା, ପ୍ରଚେତାସ, ଭୃଗୁ, କ୍ରତୁ, ଅତ୍ରି ଓ ଶୁକଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ ଯେପରି—
ଅନ୍ଯେଷାଂ ଦେଵଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରରାଜର୍ଷୀଣାଂ ଚ ରାଘଵ । ଯୋ ନିଶ୍ଚଯୋ ଽନ୍ତର୍ମୁକ୍ତାନାଂ ଜୀଵତାଂ ତେ ଭଵତ୍ଵ୍ ଅସୌ
ହେ ରାଘବ, ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାମୁନି ଓ ରାଜାମୁନିମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଜୀବନ କାଳରେ ମନରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ନିଶ୍ଚିତ ବିଶ୍ୱାସ ତୁମର ହେଉ।
ଯେନୈତେ ଭଗଵନ୍ ଵୀରା ନିଶ୍ଚଯେନ ମହାଧିଯଃ । ଵିଶୋକାସ୍ ସଂସ୍ଥିତାସ୍ ତଂ ମେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପ୍ରବ୍ରୂହି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ହେ ପୂଜ୍ୟ, ଏହି ସାହସୀ ଓ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କେଉଁ ନିଶ୍ଚିତ ବିଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ଅବିଚଳ ରହିଛନ୍ତି? ମୋତେ ସେଥିର ସତ୍ୟ କଥା କହ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ରାଜପୁତ୍ର ମହାବାହୋ ଵିଦିତାଖିଲଵେଦ୍ଯ ହେ । ସ୍ଫୁଟଂ ଶୃଣୁ ଯଥାପୃଷ୍ଟମ୍ ଅଯମ୍ ଏତେଷୁ ନିଶ୍ଚଯଃ
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବାହୁଧରୀ, ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣିଥିବା, ତୁମେ ଯେପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ସେପରି ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଶୁଣ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଅଛି।
ଯଦ୍ ଇଦଂ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଆଭୋଗି ଜଗଜ୍ଜାଲଂ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯତେ । ତତ୍ ସର୍ଵମ୍ ଅମଲଂ ବ୍ରହ୍ମ ବୃଂହଯେତ୍ଥଂ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଷୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଜଗତ୍ର ଯେଉଁ କିଛି ଅଛି, ସେ ସବୁ ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ ଅଛି।
ବ୍ରହ୍ମ ଦିଗ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଭୁଵନଂ ବ୍ରହ୍ମ ଭୂତପରମ୍ପରା । ବ୍ରହ୍ମାହଂ ବ୍ରହ୍ମ ମଚ୍ଛତ୍ରୁର୍ ବ୍ରହ୍ମ ମନ୍ମିତ୍ରବାନ୍ଧଵାଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଦିଗ, ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ, ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଶୃଙ୍ଖଳା। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା, ମୋର ଶତ୍ରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ମୋର ବନ୍ଧୁ-ପରିବାର ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମା।
ବ୍ରହ୍ମ ଖାନିଲତେଜାଂସି ବ୍ରହ୍ମ ଭୂମିର୍ ଜଲାଦି ଵା । ବ୍ରହ୍ମ କାଲତ୍ରଯଂ ତଚ୍ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଏଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ଆକାଶ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମା ଭୂମି, ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟ ସବୁ। ବ୍ରହ୍ମା ତିନି ବେଳର ସମୟ, ଏହି ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମାରେ ଅଛି।
ତରଙ୍ଗମାଲଯାମ୍ଭୋଧିର୍ ଯଥାତ୍ମନି ଵିଵର୍ଧତେ । ତଥା ପଦାର୍ଥଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯେତ୍ଥମ୍ ଇଦଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵିଵର୍ଧତେ
ଯେପରି ତରଙ୍ଗର ମାଳା ସହିତ ସମୁଦ୍ର ନିଜ ଭିତରେ ବଢ଼େ, ସେପରି ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ଧନ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ନିଜେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ।
ଗୃହ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମଣା ବ୍ରହ୍ମ ଭୁଜ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣା । ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣି ବୃଂହାଭିର୍ ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ତ୍ଯୈଵ ବୃଂହତି
ବ୍ରହ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଧରେ, ବ୍ରହ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଭୋଗ କରେ। ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, କେବଳ ବ୍ରହ୍ମାର ଶକ୍ତିରେ।
ବ୍ରହ୍ମ ମଚ୍ଛତ୍ରୁରୂପଂ ଚେଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ମେ ପ୍ରିଯକୃଦ୍ ଯଦି । ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣି ଶ୍ଲିଷ୍ଟଂ କିମ୍ ଅନ୍ଯତ୍ କସ୍ଯ କିଂ କୃତଂ
ଯଦି ବ୍ରହ୍ମ ମୋର ଶତ୍ରୁ ଭାବରେ ପ୍ରକଟ ହୁଏ, କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମ ମୋତେ ଉପକାର କରେ, ତେବେ ବ୍ରହ୍ମ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମ ସହିତ ଏକତାରେ ରହିଛି — ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, କିଏ କାହାକୁ କଣ କରିଛି?
ରାଗାଦୀନାମ୍ ଅଵସ୍ତୂନାଂ କଲ୍ପିତାନାଂ ଖଵୃକ୍ଷଵତ୍ । ଅସଙ୍କଲ୍ପନନଷ୍ଟାନାଂ କଃ ପ୍ରସଙ୍ଗୋ ଽତ୍ର ଵର୍ଧନେ
ରାଗ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ ଭାବଗୁଡିକ ସତ୍ୟ ନୁହେଁ, ଏଗୁଡିକ ମନରେ ଏକ କଳ୍ପନା, ଆକାଶରେ ଗଛ ଦେଖିବା ପରି। ଏହି କଳ୍ପନାଗୁଡିକ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଏଠାରେ ଏମାନଙ୍କର ବୃଦ୍ଧିରେ କିପରି ଜଡିତି ରହିପାରିବ?
ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଏଵ ହି ସର୍ଵସ୍ମିଂଶ୍ ଚଲନସ୍ପନ୍ଦନାଦିକମ୍ । ସ୍ଫୁରତି ବ୍ରହ୍ମ ସକଲଂ ସୁଖିତାଦୁଃଖିତେ କୁତଃ
ସମସ୍ତ ଚଳନ ଓ କମ୍ପନ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ସମସ୍ତ କିଛି ବ୍ରହ୍ମ ରୂପେ ପ୍ରକାଶିତ — ତେବେ କାହା ପାଇଁ ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖ କେଉଁଠି?
ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣି ସଂଵେତ୍ତୃ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣି ସଂସ୍ଥିତମ୍ । ସ୍ଫୁରତି ବ୍ରହ୍ମଣି ବ୍ରହ୍ମ ନାଯମ୍ ଅସ୍ତୀତରାତ୍ମକଃ
ବ୍ରହ୍ମ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଜଣାଯାଉଛି, ବ୍ରହ୍ମ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ବ୍ରହ୍ମ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ — ଏଠାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ୱରୂପ ନାହିଁ।
ଘଟୋ ବ୍ରହ୍ମ ପଟୋ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମାହମ୍ ଇଦମ୍ ଆତତମ୍ । ଅତୋ ରାଗଵିରାଗାଣାଂ ମୁଧୈଵ କଲନୈଵ କା
ଘଟ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମ, ପଟ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମ — ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ରହ୍ମରେ ବ୍ୟାପିତ। ତେଣୁ ଆସକ୍ତି କିମ୍ବା ବିରକ୍ତି ଭାବିବାର କି ଅର୍ଥ?
ମରଣବ୍ରହ୍ମଣି ସ୍ଵୈରଂ ଦେହବ୍ରହ୍ମଣି ସଙ୍ଗତେ । ଦୁଃଖିତା ନାମ କେଵ ସ୍ଯାଦ୍ ରଜ୍ଜୁସର୍ପଭ୍ରମୋପମା
ବ୍ରହ୍ମର ମୃତ୍ୟୁ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମ ଦେହରେ ଏକତା — ଏହି ସ୍ଥିତିରେ କିଏ ଦୁଃଖି ହେବ? ଏହା ରଜ୍ଜୁରେ ସର୍ପ ଭ୍ରମ ଭଳି।
ସମ୍ଭୋଗାଦୌ ସୁଖେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯ୍ ଆସ୍ଥିତେ ଦେହବ୍ରହ୍ମଣି । ସମ୍ପନ୍ନମ୍ ଏତନ୍ ମ ଇତି ମୁଧା ସ୍ଯାତ୍ କଲନା କୁତଃ
ସମ୍ଭୋଗର ଆରମ୍ଭରେ ଆନନ୍ଦରେ ବ୍ରହ୍ମ ବସିଛି, ଦେହରେ ବ୍ରହ୍ମ ଏକତା ହୋଇଛି। ଏହି ଆନନ୍ଦ ମୋର — ଏହି ଭାବ ଅନର୍ଥକ; ଏପରି ଭାବିବାର କି ଉଚ୍ଚିତ?
ଵୀଚ୍ଯମ୍ଭସୋସ୍ ସ୍ପନ୍ଦଵତୋର୍ ନ ସ୍ତସ୍ ତ୍ଵନ୍ମନ୍ମତୀ ଯଥା । ତ୍ଵତ୍ତାମତ୍ତେ ତଥା ନ ସ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଣି ସ୍ପନ୍ଦରୂପିଣି
ଯେପରି ତରଙ୍ଗ ଓ ଜଳରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଉତ୍ପାଦନ ନାହିଁ, ସେପରି ମନ, ବ୍ରହ୍ମର ଉତ୍ପାଦନ ରୂପରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ନାହିଁ।
ଯଥାଵର୍ତେ ମୃତେ ତୋଯେ ନ କିଞ୍ଚିନ୍ ମ୍ରିଯତେ କ୍ଵଚିତ୍ । ମୃତେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵମ୍ ଆଯାତେ ଦେହବ୍ରହ୍ମଣି ଵୈ ତଥା
ଯେପରି ଏକ ଘୂର୍ଣ୍ଣିରେ ଥିବା ପାଣି ଶୁଉଁ ହେଲା ପରେ କିଛି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ, ସେହିପରି ଶରୀର ମହାବ୍ରହ୍ମର ଉପଲବ୍ଧି କରିଲେ କିଛି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଯଥା ଚଲାଚଲେ ତୋଯେ ତ୍ଵତ୍ତାମତ୍ତେ ନ ତିଷ୍ଠତଃ । ତଥା ଜଡାଜଡେ ରୂପେ ନ ସ୍ଥିତେ ପରମାତ୍ମନି
ଯେପରି ଜଳର ମୂଳ ଗୁଣ ନଷ୍ଟ ହେଲାପରେ ତାହାର ଚଳନ ଓ ଅଚଳନ ରହି ନାହିଁ, ସେହିପରି ପରମାତ୍ମାରେ ଜଡତା ଓ ଚେତନତା ଅଟୁଟ ରହି ନାହିଁ।
କଟକତ୍ଵଂ ଯଥା ହେମ୍ନୋ ଯଥାଵର୍ତୋ ଜଲସ୍ଯ ଚ । ତଦତଦ୍ଭାଵରୂପେଯଂ ତଥା ପ୍ରକୃତିର୍ ଆତ୍ମନଃ
ଯେପରି କଟକର ଗୁଣ ସୁନାରେ ଓ ଘୂର୍ଣ୍ଣିର ଗୁଣ ପାଣିରେ ଥାଏ, ସେହିପରି ଆତ୍ମାର ସ୍ୱଭାବ ତାହାର ନିଜ ଓ ଅନ୍ୟ ଆକୃତିରେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।
ଇଦଂ ହି ଭୂତଂ ଜୀଵାତ୍ମ ଜଡରୂପମ୍ ଇଦଂ ଭଵେତ୍ । ଇତ୍ଯ୍ ଅଜ୍ଞାତାତ୍ମନୋ ମୋହୋ ନ ତୁ ଜ୍ଞାତାତ୍ମନଃ କ୍ଵଚିତ୍
ଏହା ଭୂତ, ଏହା ଜୀବାତ୍ମା, ଏହା ଜଡ ଆକୃତି; ଏପରି ଭ୍ରମ ଆତ୍ମାକୁ ଅଜଣା ଥିଲେ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମାକୁ ଜଣା ଥିଲେ କେବେ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅଜ୍ଞସ୍ଯ ଦୁଃଖୌଘମଯଂ ଜ୍ଞସ୍ଯାନନ୍ଦମଯଂ ଜଗତ୍ । ଅନ୍ଧଂ ଭୁଵନମ୍ ଅନ୍ଧସ୍ଯ ପ୍ରକାଶଂ ତୁ ସଚକ୍ଷୁଷଃ
ଅଜ୍ଞମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଜଗତ ଦୁଃଖରେ ଭରିଆ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ଅନ୍ଧମାନେ ପାଇଁ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅନ୍ଧାର, ଯେଉଁମାନେ ଦୃଷ୍ଟି ରଖିଛନ୍ତି ସେମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଆଲୋକ।
ଜଗଦ୍ ଏକାତ୍ମକଂ ଜ୍ଞସ୍ଯ ଜଡସ୍ଯ ଦ୍ଵୈତଦୁଃଖଦମ୍ । ଶିଶୋର୍ ଏଵ ସ୍ଫୁରଦ୍ଯକ୍ଷା ନିଶା ପୁଂସସ୍ ତୁ କେଵଲା
ଜ୍ଞାନୀମାନେ ପାଇଁ ଏହି ଜଗତ ଏକାତ୍ମା, ଅଜଡମାନେ ପାଇଁ ଏହା ଦ୍ୱିତ୍ୱ ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ। ଶିଶୁମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜାଗ୍ରତ ରଖିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପାଇଁ ରାତି ଉତ୍ସାହରେ ଭରିଆ; ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ରାତି।