ଚିଚ୍ଛିଲୋଦରମ୍ ଏଵାସି ନାସି ନାନସ୍ଯ୍ ଅଥୋମ୍ ଅସି । ଯୋ ଽସି ସୋ ଽସି ନ ସୋ ଽସୀଵ ସଦ୍ ଅସ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ ଅସି ସ୍ଵଭାଃ
ତୁମେ ଚେତନାର ଅପାର ଆକାଶ, ନ ଏହା, ନ ତାହା, ତଥାପି ଉଭୟ; ଯେତେ ତୁମେ, ସେତେ ଅଛ, ତୁମେ ନ ଅଛ, ନିଜ ସ୍ଵଭାବରେ ତୁମେ ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତି ଉଭୟ।
ଯଃ ପଦାର୍ଥଵିଶେଷୋ ଽନ୍ତର୍ ନ ତ୍ଵଂ ନାନ୍ଯୋ ନ ସୋ ଽସ୍ତି ତେ । ତଦ୍ ଅସ୍ଯ୍ ଅତଦ୍ ଅସି ସ୍ଵଚ୍ଛଚିଦ୍ଘନାତ୍ମନ୍ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ମନରେ ଯେ କିଛି ବିଶେଷ ପଦାର୍ଥ ଦେଖାଯାଏ, ସେ ତୁମେ ନୁହେଁ, ଅନ୍ୟ କିଏ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତୁମ ପାଇଁ ସେ ଏକାଉ ନୁହେଁ; ତୁମେ ତାହା ଓ ତାହା ନୁହେଁ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଘନ ଚେତନାର ସ୍ଵରୂପ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ଆଦ୍ଯନ୍ତଵର୍ଜିତଵିଶାଲଶିଲାନ୍ତରାଲସମ୍ପୀନଚିଦ୍ଘନଵପୁର୍ ଗଗନାମଲସ୍ ତ୍ଵମ୍ । ସ୍ଵସ୍ଥୋ ଭଵାଜରଢପଲ୍ଲଵକୋଶଲେଖାଲୀଲାସ୍ଥିତାଖିଲଜଗଜ୍ଜଲଧେ ଜଯସ୍ ତେ
ତୁମେ ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ନଥିବା, ବିଶାଳ ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଆକାଶ ପରି, ଚେତନାରେ ଗଢ଼ିଥିବା ଦୃଢ଼ ଦେହ ଅଟୁଟ ଅଛ। ଅନନ୍ତ ପାଥର ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉପକୁଳ ଅଟୁଟ ରହିଛ। ତୁମେ ସ୍ବୟଂରେ ବସିଥିବା, ଜନ୍ମ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଖେଳ ଯେଉଁଠି ଚାଲିଥାଏ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ସାଗର ତୁମେ। ତୁମେ ଜୟ ହେଉ।
ଭାଵି ଭୂରିତରଙ୍ଗାଣାଂ ପଯୋ ଵୃନ୍ଦମ୍ ଇଵାନ୍ତରେ । ଯା ଚିଦ୍ ଵହତ୍ଯ୍ ଅନନ୍ତାନି ଜଗନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନଘ ସା ଭଵାନ୍
ହେ ନିର୍ମଳ, ତୁମେ ସେଇ ଚେତନା, ଯେଉଁଠି ଅନେକ ତରଙ୍ଗ ଭରିଥିବା ଜଳର ଏକ ଗୁଚ୍ଛ ପରି, ଅନନ୍ତ ଜଗତ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି।
ଭଵ ଭାଵନଯା ମୁକ୍ତୋ ଭାଵାଭାଵଵିଵର୍ଜିତଃ । ଚିଦାତ୍ମନ୍ ସଂସ୍ଥିତାଃ କ୍ଵେଵ ଵଦ ତେ ଵାସନାଦଯଃ
ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତ ହେବା, ଅସ୍ତି ଓ ନାସ୍ତିରୁ ଦୂର ରହିବା; ଚେତନାର ଆତ୍ମାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ, ତୁମେଠାରେ ଆଗ୍ରହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଭିପ୍ରାୟ କେଉଁଠି ରହିପାରିବ?
ଜୀଵୋ ଽଯଂ ଵାସନାଦୀଦମ୍ ଇତି ଚିତ୍ କଚତି ସ୍ଵତଃ । ଇତରୋକ୍ତ୍ଯର୍ଥଯୋର୍ ଅତ୍ର କଃ ପ୍ରସଙ୍ଗୋ ଽଥ ଵର୍ଣ୍ଯତାମ୍
ଏହି ଜୀବ, ଆଗ୍ରହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବରୁ 'ଏହା ମୋର' ଭାବି, ସ୍ବୟଂ ଚେତନାରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହୁଏ। ଅନ୍ୟମାନେ କହିଥିବା ଭିନ୍ନତାର କଣ ଅର୍ଥ ଅଛି? ଏହା ବ୍ୟଖ୍ୟା କର।
ମହାତରଲଗମ୍ଭୀରଭାସୁରାତ୍ମଂଶ୍ ଚିଦର୍ଣଵ । ରାମାଭିଧୋ ଽସି ସ୍ତିମିତସ୍ ସମସ୍ ସୋମ୍ଯୋ ଽସି ସୋମଵତ୍
ତୁମେ ରାମ ନାମରେ ପରିଚିତ, ବିଶାଳ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଗଭୀର ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆତ୍ମାର ଏକ କିରଣ, ଚେତନାର ସମୁଦ୍ର। ତୁମେ ଶାନ୍ତ, ସମ, ମୃଦୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ପରି।
ଯଥା ନ ଭିନ୍ନମ୍ ଅନଲାଦ୍ ଔଷ୍ଣ୍ଯଂ ସୌଗନ୍ଧ୍ଯମ୍ ଅମ୍ବୁଜାତ୍ । କାର୍ଷ୍ଣ୍ଯଂ କଜ୍ଜଲତଶ୍ ଶୌକ୍ଲ୍ଯଂ ହିମାନ୍ ମାଧୁର୍ଯମ୍ ଇକ୍ଷୁତଃ
ଯେପରି ଅଗ୍ନିରୁ ତାପ, ପଦ୍ମରୁ ସୁଗନ୍ଧ, କାଳିରୁ କଳା, ହିମରୁ ଧଳା, ଏବଂ ଇଖୁରୁ ମିଠା ଅଲଗା ନୁହେଁ—
ଆଲୋକଶ୍ ଚ ପ୍ରକାଶାଙ୍ଗାଦ୍ ଅନୁଭୂତିସ୍ ତଥା ଚିତେଃ । ଜଲାଦ୍ ଵୀଚିଶ୍ ଚିଦାତ୍ମନ୍ ଭୋଶ୍ ଚିତ୍ସ୍ଵଭାଵାତ୍ ତଥା ଜଗତ୍
ସେପରି ଆଲୋକ ତାହାର ଦୀପ୍ତିରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ, ଅନୁଭୂତି ଚେତନାରୁ ଅଲଗା ନୁହେଁ; ଜଳରୁ ତରଙ୍ଗ ଉପଜେ, ଏ ଚେତନାର ସ୍ୱଭାବର, ଏଭଳି ଜଗତ ଚେତନାରୁ ଉପଜେ।
ଚିତୋ ନ ଭିନ୍ନୋ ଽନୁଭଵୋ ଭିନ୍ନୋ ନାନୁଭଵାଦ୍ ଅହମ୍ । ନ ମତ୍ତୋ ଭିଦ୍ଯତେ ଜୀଵୋ ନ ଜୀଵାଦ୍ ଭିଦ୍ଯତେ ମନଃ
ଚେତନାରୁ ଅନୁଭୂତି ଅଲଗା ନୁହେଁ, ଅନୁଭୂତିରୁ 'ମୁଁ' ଭାବ ଅଲଗା ନୁହେଁ; ମୋତେ ଜୀବ ଅଲଗା ନୁହେଁ, ଜୀବରୁ ମନ ଅଲଗା ନୁହେଁ।
ମନସୋ ନେନ୍ଦ୍ରିଯଂ ଭିନ୍ନଂ ପୃଥଗ୍ ଦେହଶ୍ ଚ ନେନ୍ଦ୍ରିଯାତ୍ । ନ ଶରୀରାଜ୍ ଜଗଦ୍ ଭିନ୍ନଂ ଜଗତୋ ନାନ୍ଯଦ୍ ଅସ୍ତି ହି
ମନରୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ, ଦେହ ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ; ଶରୀରରୁ ଏହି ସଂସାର ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସଂସାରରୁ ଅଲଗା କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍ ଇଵ ମହାଚକ୍ରମ୍ ଇଦଂ ଚିରମ୍ । ନ ଚ ପ୍ରଵର୍ତିତଂ କିଞ୍ଚିନ୍ ନ ଚ ଶୀଘ୍ରଂ ଚ ନୋ ଚିରମ୍
ଏଭଳି ଏହି ବଡ଼ ଚକ୍ର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଛି ବୋଲି ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଚକ୍ର ଆସଲେ କିଛି ଚାଲିନାହିଁ, ଏହା ତେଜ ନୁହେଁ, ନା ଦୀର୍ଘ।
ନାନେଵେଦମ୍ ଅନାନୈଵ ସର୍ଵମ୍ ଏକମ୍ ଅଖଣ୍ଡିତମ୍ । ଵିଦ୍ଯତେ ଵ୍ଯୋମନି ଵ୍ଯୋମ ନକସ୍ମିଂଶ୍ଚିନ୍ ନକିଞ୍ଚନ
ଏହା ବହୁ ରୂପ ନୁହେଁ, ନା ଅବହୁ ରୂପ; ସବୁ ଏକାଟି ଅଖଣ୍ଡ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଆକାଶ ଆକାଶରେ ଅଛି; ଶୂନ୍ୟରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ଶୂନ୍ଯେ ଶୂନ୍ଯଂ ସମୁଚ୍ଛୂନଂ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣି ବୃଂହିତମ୍ । ସତ୍ଯଂ ଵିଜୃମ୍ଭତେ ସତ୍ଯେ ପୂର୍ଣେ ପୂର୍ଣମ୍ ଅଵସ୍ଥିତମ୍
ଶୂନ୍ୟରେ ଶୂନ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ; ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାରେ ବିସ୍ତାରିତ ଅଛି। ସତ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ; ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ବସିଛି।
ରୂପାଲୋକମନସ୍କାରାନ୍ କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଅପି ନ କିଞ୍ଚନ । ଜ୍ଞଃ କରୋତ୍ଯ୍ ଅନୁପାଦେଯାନ୍ ଉପାଦେଯେ ହି କର୍ତୃତା
ଜଣାଇବା, ଦେଖିବା ଓ ଚିନ୍ତା କରିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଜଣାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କିଛି ନବେ କାରଣ ଯାହା ଅପେକ୍ଷିତ ନୁହେଁ, ସେଥିରେ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର ନାହିଁ; କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଅଧିକାର କେବଳ ଯାହା ଅପେକ୍ଷିତ, ସେଥିରେ ଅଛି।
ଯଦ୍ ଉପାଦେଯବୁଦ୍ଧ୍ଯାତ୍ତଂ ତଦ୍ ଦୁଃଖାଯ ସୁଖାଯ ଵା । ଭାଵାଭାଵୈର୍ ଅନାଦେଯମ୍ ଅକର୍ତୃ ସୁଖଦୁଃଖଯୋଃ
ଯାହାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ, ସେଥିରେ ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ସୁଖ ଆସେ; ଯାହା ଅପେକ୍ଷିତ ନୁହେଁ, ତାହା ରହିଲା କି ନାରହିଲା, ସେଥିରେ ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ।
ଯଥା ନାନାପ୍ଯ୍ ଅନାନୈଵ ଖଂ ଖେ ଵାରୀଵ ଵାର୍ଗଣଃ । ସାର୍ଥକୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅତିଶୂନ୍ଯାତ୍ମା ତଥାତ୍ମଜଗତୋଃ କ୍ରମଃ
ଯେପରି ଆକାଶ ନାନା ପବନରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ, କିମ୍ବା ପାଣି ତରଙ୍ଗରେ ଅପ୍ରଭାବିତ ରହେ, ସେପରି ଦେଖିଲେ ଉପଯୋଗୀ ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ମୂଳ ଅତି ଶୂନ୍ୟ; ଏହିପରି ଆତ୍ମା ଓ ଜଗତର ଅନୁକ୍ରମ।
ଅନ୍ତର୍ ଵ୍ଯୋମାମଲୋ ବାହ୍ଯେ ସମ୍ଯଗାଚାରଚଞ୍ଚୁରଃ । ହର୍ଷାମର୍ଷଵିକାରେଷୁ କାଷ୍ଠଲୋଷ୍ଟସମସ୍ଥିତିଃ
ଭିତରେ ଆକାଶ ପରି ଶୁଧ୍ଧ, ବାହାରେ ଠିକ୍ ଆଚରଣରେ ଚଳିତ, ସୁଖ ଦୁଃଖର ରୂପାନ୍ତରରେ କାଠ କିମ୍ବା ମାଟି ପରି ସ୍ଥିର ରହିଥିବା।
ଯ ଏଵାତିତରାଂ ଶତ୍ରୁର୍ ମତ୍ସରୀ ମାରଣୋଦ୍ଯତଃ । ତମ୍ ଏଵାକୃତ୍ରିମଂ ମିତ୍ରଂ ଯଃ ପଶ୍ଯତି ସ ପଶ୍ଯତି
ଯିଏ ଅତି ଶତ୍ରୁତା, ଇର୍ଷ୍ୟା ଓ କ୍ଷତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜର ସତ୍ୟ ମିତ୍ର ଭାବେ ଦେଖିପାରେ, ସେ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଦେଖିପାରେ ।
ସମୂଲକାଷଂ କଷତି ନଦୀଵେଗ ଇଵ ଦ୍ରୁମମ୍ । ଯସ୍ ସୌହୃଦଂ ମତ୍ସରଂ ଚ ସ ହର୍ଷାମର୍ଷଦୋଷହା
ଏକ ନଦୀର ଧାରା ଯେପରି ଗଛକୁ ମୂଳସହ କାଟି ଦେଇଥାଏ, ଏହିପରି ଯିଏ ମିତ୍ରତା ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାକୁ ମୂଳସହ ଦୂର କରେ, ସେ ଆନନ୍ଦ ଓ କ୍ଷୁଭ୍ଧାର ଦୋଷକୁ ନଷ୍ଟ କରେ ।
ରାଗଦ୍ଵେଷଵିକାରାଣାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚେନ୍ ନ ଭାଵ୍ଯତେ । ତେ ତୁ ସନ୍ତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅସଦ୍ରୂପାସ୍ ସେଵିତା ଅପ୍ଯ୍ ଅସେଵିତାଃ
ଆକର୍ଷଣ ଓ ଦ୍ୱେଷର ପରିବର୍ତ୍ତନର ସତ୍ୟ ସ୍ୱଭାବକୁ ଯଦି ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ ସେଗୁଡିକ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅସତ୍ୟ ହୋଇଥାନ୍ତି; ଚାହିଁ କରିଲେ କିମ୍ବା ନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଏହିପରି ଅସତ୍ୟ ରହିଥାନ୍ତି ।
ଯସ୍ଯ ନାହଙ୍କୃତୋ ଭାଵୋ ଯସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧିର୍ ନ ଲିପ୍ଯତେ । ହତ୍ଵାପି ସ ଇମାଂଲ୍ ଲୋକାନ୍ ନ ହନ୍ତି ନ ନିବଧ୍ଯତେ
ଯାହାର ଆତ୍ମବୋଧ ନାହିଁ, ଯାହାର ବୁଦ୍ଧି ଅପରିଷ୍କୃତ, ସେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନଷ୍ଟ କରିଲେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ହନନ କରେନି, ଓ ବାନ୍ଧି ରହେନି ।
ଯନ୍ ନାସ୍ତି ତସ୍ଯ ସଦ୍ଭାଵପ୍ରତିପତ୍ତିର୍ ଉଦାହୃତା । ମାଯୈଵ ସା ପରିଜ୍ଞାନାଦ୍ ଏଵ ନଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅସଂଶଯମ୍
ଯାହା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ, ତାହାକୁ ଏକ ଆସଲ ଦେଖା ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ; ଏହା ମାୟା ଅଟୁଟ, ଏବଂ ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଆସିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ନିସ୍ସ୍ନେହଦୀପଵଚ୍ ଛାନ୍ତୋ ଯସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଵାସନାରସଃ । ତେନ ଚିତ୍ରଂ କୃତଂ ନୈଵ ଜିତଂ ଜ୍ଞେନାପି କାରିଣା
ଯେପରି ତେଲ ନଥିବା ଦୀପ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେପରି ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ମନରେ ଆଗ୍ରହ ଓ ଆସକ୍ତି ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେ ଯେଉଁ କାମ କରିଥାଏ, ଜ୍ଞାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ସଫଳ ହୁଏନାହିଁ।
ଯସ୍ଯାନୁପାଦେଯମ୍ ଇଦଂ ସମସ୍ତଂ ପଦାର୍ଥଜାତଂ ସଦସଦ୍ଦଶାସୁ । ନ ଦୁଃଖଦାହାଯ ସୁଖାଯ ନୈଵ ସ ମୁକ୍ତ ଏଵେହ ସଜୀଵ ଏଵ
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟଗୁଡିକ, ତାହା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥିଲେ କିମ୍ବା ନଥିଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୋକ ଦୁଃଖରେ ଜଳିନାହିଁ, ସୁଖକୁ ଆକର୍ଷିତ ହୁଏନାହିଁ, ସେ ଏଠାରେ ଜୀବନ୍ତ ଥିବାବେଳେ ମୁକ୍ତ ଅଟୁଟ।
ମନୋ ବୁଦ୍ଧିର୍ ଅହଙ୍କାର ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଦି ତଥାନଘ । ଅଚେତ୍ଯଚିନ୍ମଯଂ ସର୍ଵଂ କ୍ଵ ତେ ଜୀଵାଦଯସ୍ ସ୍ଥିତାଃ
ହେ ନିର୍ମଳ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଯାହା ଜଡ କିମ୍ବା ଚେତନ, ସମସ୍ତ ଭିତରେ ଏହି ଜୀବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?
ଏକେନୈଵାତ୍ମନା ଦତ୍ତା ନାନାତା ଯା ମହାତ୍ମନା । ଵିଦ୍ଧି ତାଂ ତ୍ଵମ୍ ଅନାନାତାଂ ହେମ୍ନଃ କଟକତାମ୍ ଇଵ
ଏକମାତ୍ର ଆତ୍ମା ଯାହା ଦେଇଛି, ତାହାର ବହୁତ୍ୱ କେବଳ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭାବ; ତୁମେ ଏହାକୁ ଏକତ୍ୱ ଭାବିବା, ସୁନାର ଗହଣା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସୁନା ହେବା ପରି।
ଯାଵଦ୍ ଅଜ୍ଞାନସମ୍ମୋହସ୍ ତାଵତ୍ ସଂସାରଚିତ୍ତକମ୍ । ଅଜ୍ଞାନସଙ୍କ୍ଷଯେ ଜାତେ କ୍ଵ ଚେତ୍ଯଂ ଚିତ୍ତକଂ ଚ ଵା
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଜ୍ଞାନର ଭ୍ରମ ରହିଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂସାରର ଚିତ୍ତ ରହିଥାଏ; ଅଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ତେବେ କେଉଁଠି ଚିନ୍ତାବସ୍ତୁ କିମ୍ବା ଚିତ୍ତ ରହିବ?
ଅଧ୍ଯାତ୍ମଵିଦ୍ଯାଭ୍ଯସନାଜ୍ ଜାଡ୍ଯମ୍ ଏତି କ୍ଷଯଂ ତଥା । ହୁତାଶସେଵନାଦ୍ ଅନ୍ତର୍ଜାଡ୍ଯଂ ଜଲକୃତଂ ଯଥା
ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ, ଜଡତା ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅଗ୍ନି ସାମିପ୍ୟରେ ଜଳର ଭିତର ଜଡତା ମିଶିଯିବା ପରି।
ଭୋଗତୃଷ୍ଣାଵିଷାଵେଶୋ ଯଦୈଵୋପଶମଂ ଗତଃ । ତଦୈଵ ନଷ୍ଟମ୍ ଅଜ୍ଞାନମ୍ ଆନ୍ଧ୍ଯଂ ଧ୍ଵାନ୍ତକ୍ଷଯାଦ୍ ଇଵ
ଭୋଗ ଆଶାର ବିଷ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ତୁରନ୍ତ ଅଜ୍ଞାନ ନଷ୍ଟ ହୁଏ; ଅନ୍ଧକାର ଦୂର ହେଲେ ଅନ୍ଧତା ମିଶିଯିବା ପରି।