ଯଚ୍ ଛୂନ୍ଯଵାଦିନାଂ ଶୂନ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଵରମ୍ । ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରଂ ଵିଜ୍ଞାନଵିଦାଂ ଯଦ୍ ଅମଲାତ୍ମକମ୍
ଯେଉଁଠି ଶୂନ୍ୟବାଦୀମାନେ ଶୂନ୍ୟ ଭାବନ୍ତି, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବନ୍ତି, ଜ୍ଞାନଜ୍ଞମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଭାବନ୍ତି — ଏହି ସବୁ ଅନ୍ତେ ଏକ ନିର୍ମଳ ସ୍ୱଭାବର ଅସ୍ତିତ୍ୱ।
ପୁରୁଷସ୍ ସାଙ୍ଖ୍ଯଦୃଷ୍ଟୀନାମ୍ ଈଶ୍ଵରୋ ଯୋଗଵାଦିନାମ୍ । ଶିଵଶ୍ ଶଶିକଲଙ୍କାନାଂ କାଲଃ କାଲକଵାଦିନାମ୍
ସାଂଖ୍ୟ ଦର୍ଶନର ଲୋକମାନେ ଯାହାକୁ ପୁରୁଷ କହନ୍ତି, ଯୋଗ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଯାହାକୁ ଈଶ୍ୱର କହନ୍ତି, ଶିବଭକ୍ତମାନେ ଶିବ କହନ୍ତି, କାଳ ଦର୍ଶନର ଲୋକମାନେ କାଳ କହନ୍ତି —
ଆତ୍ମାତ୍ମନସ୍ ତଦ୍ଵିଦୁଷାଂ ନୈରାଶ୍ଯଂ ତାଦୃଶାତ୍ମନାମ୍ । ମଧ୍ଯଂ ମାଧ୍ଯମିକାନାଂ ଚ ସର୍ଵଂ ସୁଶମଚେତସାମ୍
ଆତ୍ମଜ୍ଞମାନେ ଯାହାକୁ ଆତ୍ମା କହନ୍ତି, ନିରାଶା ଭାବର ଲୋକମାନେ ଯାହାକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିରକ୍ତି କହନ୍ତି, ମାଧ୍ୟମିକ ଦର୍ଶନର ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ କହନ୍ତି, ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତର ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ କହନ୍ତି —
ଯତ୍ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରସିଦ୍ଧାନ୍ତୋ ଯତ୍ ସର୍ଵହୃଦଯାନୁଗମ୍ । ଯତ୍ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵଦା ସାର୍ଵଂ ଯତ୍ ସତ୍ ତତ୍ ସଦ୍ ଅସୌ ସ୍ଥିତଃ
ଯାହା ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ନିଷ୍କର୍ଷ, ଯାହା ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃଦୟରେ ଉପଲବ୍ଧ, ଯାହା ସମୟ, ସ୍ଥାନ, ସମସ୍ତରେ ଅଛି, ଯାହା ସତ୍ୟ — ଏହି ଏକା ଏବେ ଏବଂ ସଦା ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରହିଛି।
ଯଦ୍ ଅନୁତ୍ତମନିଷ୍ଷ୍ଯନ୍ଦୋ ଦୀପଂ ଯତ୍ ତେଜସାମ୍ ଅପି । ସ୍ଵାନୁଭୂତ୍ଯେକମାନଂ ଯତ୍ ତତ୍ ତତ୍ ତତ୍ ତଦ୍ ଅସୌ ସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁ ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନେକ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ୍ଷୟ ହୋଇନଥିବା ସାର, ଆଲୋକର ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋକ, ନିଜ ଅନୁଭୂତି ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ଜଣାଯାଇପାରିବା — ସେଇ, ସେଇ, ସେଇ ଏକାଉଁ ଏହି ଏକାଉଁ ସତ୍ୟରେ ଅଛି।
ଯଦ୍ ଏକଂ ଚାପ୍ଯ୍ ଅନେକଂ ଚ ସାଞ୍ଜନଂ ଚ ନିରଞ୍ଜନମ୍ । ଯତ୍ ସର୍ଵଂ ଚାପ୍ଯ୍ ଅସର୍ଵଂ ଚ ତତ୍ ତତ୍ ତତ୍ ତଦ୍ ଅସୌ ସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁ ଏକାଉଁ ଏବଂ ଅନେକ ମଧ୍ୟ, ରଙ୍ଗିନ ଏବଂ ଅରଙ୍ଗିନ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ନୁହେଁ ମଧ୍ୟ — ସେଇ, ସେଇ, ସେଇ ଏକାଉଁ ଏହି ଏକାଉଁ ସତ୍ୟରେ ଅଛି।
ଅଜମ୍ ଅଜରମ୍ ଅନାଦ୍ଯମ୍ ଆଦ୍ଯମ୍ ଏକଂ ପଦମ୍ ଅକଲଂ ସକଲଂ ଚ ନିଷ୍କଲଂ ଚ । ସ୍ଥିତ ଇତି ସ ତଦା ନଭସ୍ସ୍ଵରୂପାଦ୍ ଅପି ଵିମଲସ୍ଥିତିର୍ ଈଶ୍ଵରଃ କ୍ଷଣେନ
ଯେଉଁ ଜନ୍ମହୀନ, ବୟସ୍ ହୋଇନଥିବା, ଆରମ୍ଭ ନଥିବା ଏବଂ ଆରମ୍ଭ ମଧ୍ୟ, ଏକାଉଁ ଅବସ୍ଥା, ଅଂଶ ନଥିବା ଏବଂ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ — ଏହି ଭାବରେ ଥିବା, ଆକାଶ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା, ଏକ କ୍ଷଣରେ ଇଶ୍ୱର।
ପ୍ରାପ୍ଯ ସଂସୃତିସୀମାନ୍ତଂ ଦୁଃଖାବ୍ଧେଃ ପାରମ୍ ଆଗତଃ । ଵୀତହଵ୍ଯଶ୍ ଶଶାମୈଵମ୍ ଅପୁନର୍ମନସେ ମୁନିଃ
ସଂସାରର ସୀମାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦୁଃଖର ସାଗରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଅପୁନର୍ମନସ ମୁନି ବୀତହବ୍ୟ ଏଭଳି ଶାନ୍ତ ହେଇଗଲେ।
ତସ୍ମିଂସ୍ ତଥୋପଶାନ୍ତେ ହି ପରାଂ ନିର୍ଵୃତିମ୍ ଆଗତେ । ପଯଃକଣ ଇଵାମ୍ଭୋଧୌ ସ୍ଵେ ପଦେ ପରିଣାମିନି
ଏହିପରି ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତୋଷ ଆସିଗଲା, ଏବଂ ଏହା ନିଜ ଗୁଣରେ ବିଲିନ ହେଲା, ଯେପରି ଜଳର ଏକ ବିନ୍ଦୁ ସାଗରରେ ମିଶିଯାଏ।
ତଥୈଵ ତିଷ୍ଠନ୍ ନିସ୍ସ୍ପନ୍ଦସ୍ ସ କାଯୋ ମ୍ଲାନିମ୍ ଆଯଯୌ । ଅନ୍ତର୍ ଵିରସତାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷାନ୍ତପର୍ଣଵତ୍
ଏହିପରି ନିଶ୍ଚଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଶରୀର ଶୁଷ୍କ ହେଇଗଲା, ଭିତରେ ରସହୀନତାକୁ ପାଇଁ, ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶେଷ ପତ୍ର ପରି।
ତସ୍ଯ ଦେହଦ୍ରୁମାନ୍ତସ୍ସ୍ଥଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ହୃନ୍ନୀଡମ୍ ଆଯଯୁଃ । ପ୍ରୋଡ୍ଡୀଯ ପ୍ରାଣଵିହଗା ଯନ୍ତ୍ରୋନ୍ମୁକ୍ତାଶ୍ମଵନ୍ ନଭଃ
ତାହାର ଶରୀର ଗଛର ଭିତର ହୃଦୟ ଘରକୁ ଛାଡି, ପ୍ରାଣ ପକ୍ଷୀମାନେ ଉପରକୁ ଉଡିଗଲେ, ଯନ୍ତ୍ରରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ପଥର ପରି ଆକାଶକୁ।
ଭୂତେଷ୍ଵ୍ ଏଵ ପ୍ରଵିଷ୍ଟାନି ଭୂତାନି ସକଲାନ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ । ମାଂସାସ୍ଥିଯନ୍ତ୍ରଂ ଦେହସ୍ ତୁ ଵନାଵନିତଲେ ଽଵସତ୍
ସମସ୍ତ ଭୂତ ତାଙ୍କର ନିଜ ଭୂତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ମାଂସ, ହାଡ଼ ଓ ଯନ୍ତ୍ରରେ ତିଆରି ଶରୀର ଜଙ୍ଗଲ ମାଟିରେ ପଡି ରହିଗଲା।
ଚିଦର୍ଣଵଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ଚିଦ୍ ଧାତଵୋ ଧାତୁଷୁ ସ୍ଥିତାଃ । ସ୍ଵେ ସ୍ଵରୂପେ ସ୍ଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମୁନାଵ୍ ଉପଶମଂ ଗତେ
ଚେତନା ଏହି ଚେତନାର ସମୁଦ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା; ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡିକ ନିଜ ତତ୍ତ୍ୱରେ ବସିଥିଲେ; ମୁନି ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା ପରେ ସମସ୍ତ କିଛି ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଲା।
ଏଷା ତେ କଥିତା ରାମ ଵିଚାରଶତଶାଲିନୀ । ଵିଶ୍ରାନ୍ତିର୍ ଵୀତହଵ୍ଯସ୍ଯ ପ୍ରଜ୍ଞଯୈତାଂ ଵିଵେଚଯ
ଏହି କଥା, ରାମ, ତୁମକୁ କହିଛି, ଅନେକ ବିଚାରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଏହା ହେଉଛି ବୀତହବ୍ୟଙ୍କର ଶାନ୍ତିର ବିବରଣୀ; ଏହାକୁ ତୁମ ଜ୍ଞାନରେ ବିଚାର କର।
ଏଵମ୍ପ୍ରକାରଯା ଯୁକ୍ତ୍ଯା ସ୍ଵଵିଚାରଣଯେଦ୍ଧଯା । ତତ୍ତ୍ଵମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ତତ୍ସାରମ୍ ଆତିଷ୍ଠୋତ୍ଥାଯ ରାଘଵ
ଏଭଳି ଯୁକ୍ତି ଓ ନିଜ ବିଚାର ଦ୍ୱାରା, ସତ୍ୟର ମୂଳ ଅଂଶକୁ ଦେଖି, ତାହାର ଗୁଡିକୁ ଧରି ରହ, ରାଘବ।
ଯଦ୍ ଏତଦ୍ ଅଖିଲଂ ରାମ ଭଵତେ ଵର୍ଣିତଂ ମଯା । ଯଦ୍ ଇଦଂ ଵର୍ଣଯାମ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯଦ୍ ଵର୍ଣଯିଷ୍ଯାମି ଯଚ୍ ଚ ଵା
ରାମ, ଯାହା କିଛି ମୁଁ ତୁମକୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି, ଏବଂ ଯାହା କହିଛି କିମ୍ବା କହିବି, ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମ ପାଇଁ।
ତ୍ରିକାଲଦର୍ଶିନା ନିତ୍ଯଂ ଚିରଂ ଚ କିଲ ଜୀଵତା । ଵିଚାରିତଂ ଚ ଦୃଷ୍ଟଂ ଚ ମଯା ତଦ୍ ଅଖିଲଂ ସ୍ଵଯମ୍
ମୁଁ ସବୁବେଳେ ତିନି ସମୟକୁ ଦେଖିପାରିଥିଲି, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଜୀବନ କଟାଇଛି, ଏହି ସବୁକୁ ନିଜେ ଭଲଭାବେ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ଏବଂ ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଛି।
ତଦ୍ ଏତାମ୍ ଅମଲାଂ ଦୃଷ୍ଟିମ୍ ଅଵଲମ୍ବ୍ଯ ମହାମତେ । ଜ୍ଞାନମ୍ ଆସାଦଯ ପରଂ ଜ୍ଞାନାନ୍ ମୁକ୍ତିର୍ ହି ଲଭ୍ଯତେ
ଏହି ପବିତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ହେ ମହାମନା, ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନକୁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କର; କାରଣ ମୁକ୍ତି ତ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ।
ଜ୍ଞାନାନ୍ ନିର୍ଦୁଃଖତୋଦେତି ଜ୍ଞାନାଦ୍ ଅଜ୍ଞାନସଙ୍କ୍ଷଯଃ । ଜ୍ଞାନାଦ୍ ଏଵ ପରା ସିଦ୍ଧିର୍ ନାନ୍ଯସ୍ମାଦ୍ ରାମ ଵସ୍ତୁତଃ
ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅଜ୍ଞାନ ନଶ୍ୱର ହୁଏ; ଏ ରାମ, ସତ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧି କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।
ଜ୍ଞାନେନ ସକଲାନ୍ ପାଶାନ୍ ଵିନିକୃତ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ । ଶାତିତାଶେଷଚିତ୍ତାଦ୍ରିର୍ ଵୀତହଵ୍ଯୋ ମୁନୀଶ୍ଵରଃ
ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନକୁ ସାରାପଟେ କାଟି, ବୀତହବ୍ୟ ନାମକ ମୁନି, ତାଙ୍କର ଚିତ୍ତ ପର୍ବତକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭଙ୍ଗ କରି, ସ୍ୱାଧୀନ ହୋଇଯାଇଥିଲେ।
ଵୀତହଵ୍ଯାତ୍ମିକା ସଂଵିତ୍ ସଙ୍କଲ୍ପଜଗତୀତି ସା । ଅନୁଭୂତଵତୀ ଵିଶ୍ଵମ୍ ଇଦମ୍ ଏଵ ଚ ତଜ୍ ଜଗତ୍
ଯିଏ ଭିତହବ୍ୟ ନାମକ ଚେତନା, ସେଇ ଚେତନା ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ। ସେ ଏହି ଅନୁଭବ କରି, ବୁଝିଲେ ଯେ, ଏହି ଦେଖାଯାଉଥିବା ବିଶ୍ୱଟି ହିଁ ସେଇ ଭାବନାର ଜଗତ।
ଵୀତହଵ୍ଯୋ ମନୋମାତ୍ରଂ ମନୋ ଽହଂ ତ୍ଵମ୍ ଇମେ ଽଦ୍ରଯଃ । ମନୋ ଜଗଦ୍ ଇଦଂ କୃତ୍ସ୍ନମ୍ ଅନ୍ଯତାନନ୍ଯତେ ଽତ୍ର କେ
ଭିତହବ୍ୟ କେବଳ ମନ ମାତ୍ର; ଏହି ମନ ହେଉଛି 'ମୁଁ', 'ତୁମେ', ଏବଂ ଏହି ପାହାଡ଼ମାନେ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ମନରୁ ହିଁ ହୋଇଛି—ଏଠାରେ କିଏ ଆଉ କିଏ ଭିନ୍ନ ଅଛି?
ଅଧିଗତପରମାର୍ଥଃ କ୍ଷୀଣରାଗାଦିଦୋଷସ୍ ସକଲମଲଵିକାରୋପାଧିଭଙ୍ଗାଦ୍ ଅତୀତଃ । ଚିରମ୍ ଅନୁସୃତମ୍ ଅନ୍ଯୈସ୍ ସ୍ଵଂ ସ୍ଵଭାଵଂ ଵିଵେକୀ ପଦମ୍ ଅମଲମ୍ ଅନନ୍ତଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାଞ୍ ଶାନ୍ତଶୋକଃ
ଯିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ରାଗ ଦ୍ୱେଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୋଷ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି, ସମସ୍ତ ମଳ, ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ବାଧା ଠାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ଯେପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଜ୍ଞାନୀ ନିଜର ନିର୍ମଳ, ଅନନ୍ତ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ, ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତ ହୋଇଗଲା।
ଵୀତହଵ୍ଯଵଦ୍ ଆତ୍ମାନଂ ନୀତ୍ଵା ଵିଦିତଵେଦ୍ଯତାମ୍ । ଵୀତରାଗଭଯଦ୍ଵେଷସ୍ ତିଷ୍ଠ ରାଘଵ କର୍ମସୁ
ଭିତହବ୍ୟ ପରି ନିଜକୁ ଜଣାଯାଇଥିବା ଦଶାକୁ ନେଇ, ରାଘବ, ତୁମେ ରାଗ, ଭୟ ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ରୁହ।
ତ୍ରିଂଶଦ୍ଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଵିଜହାର ଯଥା ମୁନିଃ । ଵୀତହଵ୍ଯୋ ଵୀତଶୋକସ୍ ତଥା ଵିହର ରାଘଵ
ତିରିସ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ବିତହବ୍ୟ ନାମକ ଋଷି ଦୁଃଖରହିତ ଭାବରେ ବଞ୍ଚିଥିଲେ। ଏହିପରି, ରାଘବ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ସୁଖରେ ବଞ୍ଚ।
ଅନ୍ଯେ ରାଜନ୍ଯମୁନଯୋ ଜ୍ଞାତଜ୍ଞେଯା ମହାଧିଯଃ । ଯଥାଵସନ୍ ସ୍ଵରାଜ୍ଯେଷୁ ତଥାଵସ ମହାମତେ
ଅନ୍ୟ ରାଜା ଓ ମହାପଣ୍ଡିତ ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଜଣାଯିବା ଓ ଜାଣିବା ଯୋଗ୍ୟ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ରାଜ୍ୟରେ ଯେପରି ରହିଥିଲେ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ ରୁହ।
ସୁଖଦୁଃଖକ୍ରମୈର୍ ଆତ୍ମା ନ କଦାଚନ ଗୃହ୍ଯତେ । ସର୍ଵଗୋ ଽପି ମହାବାହୋ କିଂ ମୁଧା ପରିଶୋଚସି
ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖର ଆସିବା-ଯିବା ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାକୁ କେବେ ଧରିହେବା ଯାଏନାହିଁ। ଏହା ସବୁଠାରେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ହେ ବଳଶାଳୀ, ତୁମେ କାହିଁକି ଅକାରଣରେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଛ?
ବହଵୋ ଵିଦିତାତ୍ମାନୋ ଵିହରନ୍ତୀହ ଭୂତଲେ । ନ କେଚନ ଵଶଂ ଯାତା ଦୁଃଖସ୍ଯାଙ୍ଗ ଭଵାନ୍ ଇଵ
ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଅନେକ ଜଣେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣି, ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବରେ ବଞ୍ଚୁଛନ୍ତି। ତୁମେ ଯେପରି ଦୁଃଖର ଅଧୀନ ହେଇପଡ଼ିଛ, ସେମାନେ କେହି ମଧ୍ୟ ଏପରି ହୋଇନାହାନ୍ତି, ହେ ପ୍ରିୟ।
ସ୍ଵସ୍ଥୋ ଭଵ ଭଵୋଦାରସ୍ ସମୋ ଭଵ ସୁଖୀ ଭଵ । ସର୍ଵଗସ୍ ତ୍ଵଂ ତ୍ଵମ୍ ଆତ୍ମୈଵ ତଵ ନାସ୍ତି ପୁନର୍ଭଵଃ
ନିଜେ ନିଜ ମନରେ ଶାନ୍ତ ରୁହ, ଜଗତରେ ଉଦାର ହେ, ସୁଖୀ ହେ। ତୁମେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିତ, ତୁମେ ନିଜେ ଆତ୍ମା, ତୁମ ପାଇଁ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।
ହର୍ଷାମର୍ଷଵିକାରାଣାଂ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତା ଭଵାଦୃଶଃ । ନ କେଚନ ଵଶଂ ଯାନ୍ତି ମୃଗେନ୍ଦ୍ରାଶ୍ ଶାଖିନାମ୍ ଇଵ
ତୁମ ପରି ଯେଉଁମାନେ ଜୀବନରେ ମୁକ୍ତ, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ, କ୍ରୋଧ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବଦଳର ଅଧୀନ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ; ଯେପରି ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହମାନେ କେବେ ଅଧୀନ ହୁଅନ୍ତିନାହିଁ।