ହଂହୋ ହତେନ୍ଦ୍ରିଯଗଣାଃ କିମ୍ ଏଷୋଦ୍ଦାମତେହ ଵଃ । ଵେଲା ଵିଲୁଲିତାମ୍ବୂନାମ୍ ଅବ୍ଧୀନାମ୍ ଇଵ ଚଞ୍ଚଲା
ହେ ଯାହାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ତୁମର ମନ କାହିଁକି ଏଠାରେ ଏତେ ଉତ୍ସାହିତ ହେଉଛି? ବାୟୁରେ ତଳମଳ କରୁଥିବା ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗ ପରି ଏହା ଅସ୍ଥିର।
ମା କୁରୁଧ୍ଵମ୍ ଅନର୍ଥାଯ ଚାପଲଂ ଚଞ୍ଚଲାଶଯାଃ । ସ୍ମରତାତୀତଵୃତ୍ତୀନି ଦୁଃଖଜାଲାନି ଭୂରିଶଃ
ତୁମେ ଅସ୍ଥିର ମନରେ ଅନାବଶ୍ୟକ କାମ କରି ନିଜ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ । ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ କରିଛ, ସେଗୁଡ଼ିକ ଅନେକ ଦୁଃଖର ଜାଳ ଆଣିଛି—ସେଥିକୁ ସ୍ମରଣ କର ।
ରୂପାଣି ମନସୋ ଯୂଯଂ ଜଡା ଏଵ କିଲାଧମାଃ । ଜଡିମ୍ନୋତ୍ସୁକତାତ୍ଯର୍ଥଂ ମୃଗତୃଷ୍ଣେଵ ଵଲ୍ଗତି
ମନର ଆକୃତି ତୁମେ ସବୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ଓ ନିମ୍ନ ହେଉଛ । ଏହି ଅଜ୍ଞାନ ଓ ଅଲସତା ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇ, ମୃଗମରୀଚିକା ପରି ଏପଟେ ସେପଟେ ଦୌଡ଼ୁଛ ।
ଅସାରାତ୍ମସ୍ଵରୂପାଣାମ୍ ଅନାଲୋକଵତାଂ ସଦା । ଅନ୍ଧାନାମ୍ ଉଦ୍ଧତିର୍ ଯେଯଂ ସା ହାସାଯୈଵ ଜାଯତେ
ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ କେବେ ଦେଖିନାହାନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ଅସାର ଓ ଅନ୍ଧକାରମୟ । ସେମାନଙ୍କର ଅସ୍ଥିରତା ଅନ୍ଧମାନଙ୍କର ଅସହାୟତା ପରି ହସ୍ୟାସ୍ପଦ ହୁଏ ।
ଚିଦାତ୍ମା ଭଗଵାନ୍ ସର୍ଵଂ ସାକ୍ଷିତ୍ଵେନ କରୋତ୍ଯ୍ ଅଜଃ । ହତେନ୍ଦ୍ରିଯଗଣା ଯୂଯଂ କିଂ ନିରର୍ଥକମ୍ ଆଗତାଃ
ଚେତନା ସ୍ୱରୂପ, ଅଜନ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିବା ଭଗବାନ ସବୁ କାମ କରନ୍ତି । ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ହରାଇଛ, ଏଠାରେ ଅର୍ଥହୀନ ଭାବେ କାହିଁକି ଆସିଛ ?
ମିଥ୍ଯୈଵୈତେ ଵିଵଲ୍ଗନ୍ତି ନୀରୂପା ନଯନାଦଯଃ । ଅଲାତଚକ୍ରପ୍ରତିମାସ୍ ସର୍ପରଜ୍ଜୁଭ୍ରମୋପମାଃ
ଏହି ଆଖି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଭ୍ରମ ମାତ୍ର, ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପ ନୁହେଁ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଘୂରୁଥିବା ଅଗ୍ନିଶଳାକା ପରି, କିମ୍ବା ରସ୍ସୀକୁ ସାପ୍ ବୋଲି ଭୁଲିବା ପରି।
ତେନାତ୍ମନା ବହୁଜ୍ଞେନ ନିର୍ଜ୍ଞାନାଶ୍ ଚକ୍ଷୁରାଦଯଃ । ମନାଗ୍ ଅପି ନ ସମ୍ବଦ୍ଧା ଦ୍ଯୁପାତାଲତଲାଦ୍ରିଵତ୍
ଏହିପରି, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଆତ୍ମା ପାଇଁ ଆଖି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ କୌଣସି ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ; ସେମାନେ କିଛି ମଧ୍ୟ ସଂଯୁକ୍ତ ନୁହନ୍ତି, ଯେପରି ଆକାଶ ଭୂମି କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ସହିତ ଯୋଡ଼ାଯାଇନଥାଏ।
ଭୀତଃ ପାନ୍ଥ ଇଵାହିଭ୍ଯଃ ପୁକ୍କସେଭ୍ଯ ଇଵ ଦ୍ଵିଜଃ । ଦୂରେ ତିଷ୍ଠତି ଚିନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରିଯେଭ୍ଯସ୍ ତ୍ଵ୍ ଅନାମଯମ୍
ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କୁ ଦୂରରେ ରହିଥାଏ, କୌଣସି ଦୁଃଖ ସ୍ପର୍ଶ କରେନାହିଁ; ଯେପରି ଜଣେ ଯାତ୍ରୀ ସାପକୁ ଡରି ଦୂରେ ରହେ, କିମ୍ବା ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଚଣ୍ଡାଳଙ୍କୁ ଦୂରେ ରଖେ।
ଚିତ୍ସତ୍ତାମାତ୍ରକେଣାଯଂ ସଙ୍କ୍ଷୋଭୋ ଭଵତାଂ ମିଥଃ । ତିଷ୍ଠତି ସ୍ଵୈରମ୍ ଆଦିତ୍ଯେ ଦିନକାର୍ଯଵତାମ୍ ଇଵ
ତୁମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଯାଏ, ସେଟି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ; ଏହା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ରହିଥାଏ, ଯେପରି ଦିନର କାମକାଜରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ।
ଚିତ୍ତ ଚାରଣଚାର୍ଵାକ ଚତୁର୍ଦିକ୍କୁକ୍ଷିଭିକ୍ଷୁକ । ଶ୍ଵେଵ ଵ୍ଯର୍ଥମ୍ ଅନର୍ଥାଯ ମେଦଂ ଵିହର ହେ ଜଗତ୍
ହେ ଜଗତ, ମନ, ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଘୁରୁଥିବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଭିକ୍ଷୁ, ତୁମେ କୁକୁର ପରି ଅର୍ଥହୀନ ଭାବେ ମାତ୍ର ମାଂସ ପାଇଁ ଅନ୍ୟଥା ଘୁରୁଛ।
ଅହଂ ଚିଦ୍ଵଦ୍ ଇତି ଵ୍ଯର୍ଥମ୍ ଅସତ୍ଯା ତଵ ଵାସନା । ଅତ୍ଯନ୍ତଭିନ୍ନଯୋର୍ ଐକ୍ଯଂ ନାସ୍ତି ଚିନ୍ମନସୋଶ୍ ଶଠ
‘ମୁଁ ଚେତନା’ ବୋଲି ଭାବିବା ତୁମର ଆଦତ ଅର୍ଥହୀନ ଏବଂ ମିଥ୍ୟା; ଚେତନା ଓ ମନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ, ଏହାମାନେ କେବେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ, ହେ ଚତୁର।
ଜୀଵାମ୍ଯ୍ ଏଵାହମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଏଷା ତଵାହଙ୍କାରଦୁନ୍ଦୁଭିଃ । ମିଥ୍ଯୈଵ ଜାତା ଦୁଃଖାଯ ନ ସତ୍ଯା ସତ୍ଯଵର୍ଜିତା
‘ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ବଞ୍ଚୁଛି’ ବୋଲି ଭାବିବା ତୁମର ଅହଂକାରର ଢୋଲର ଧ୍ୱନି; ଏହା ମିଥ୍ୟାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ସତ୍ୟ ନାହିଁ।
ଅହଙ୍କାରାଦ୍ ଅହଂ ସୋ ଽସ୍ମୀତ୍ଯ୍ ଏତାଂ ସଂରବ୍ଧତାଂ ତ୍ଯଜ । ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଅପି ମୂର୍ଖ ତ୍ଵଂ କିଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ତରଲାଯସେ
ଅହଂକାରରୁ ଉପଜିଥିବା ‘ମୁଁ ଏହି’ ବୋଲି ଆତୁରତାକୁ ଛାଡ଼; ତୁମେ କିଛି ନୁହଁ, ହେ ମୂର୍ଖ, ତେବେ କାହିଁକି ଅର୍ଥହୀନ ଭାବେ ଚେଞ୍ଚଳ ହେଉଛ?
ସଂଵିଚ୍ ଚିତ୍ତମ୍ ଅନାଦ୍ଯନ୍ତଂ ସଂଵିଦୋ ଽନ୍ଯନ୍ ନ ଵିଦ୍ଯତେ । ଦେହେ ଽସ୍ମିଂସ୍ ତନ୍ ମହାମୂର୍ଖ କିଂ ତତ୍ ସ୍ଯାଚ୍ ଚିତ୍ତନାମକମ୍
ଚେତନା ହେଉଛି ମନ, ଏହାର ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା ଶେଷ କିଛି ନାହିଁ। ଚେତନା ଠାରୁ ଭିନ୍ନ କିଛି ଅନ୍ୟ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି ଦେହରେ, ହେ ମହାମୂର୍ଖ, ତେବେ 'ମନ' ବୋଲି କ'ଣ କୁହାଯିବ?
ଵିଷପର୍ଯଵସାନେଯଂ ରସାଯନଵଦ୍ ଉତ୍ଥିତା । ଭୋକ୍ତୃତାକର୍ତୃତାଶଙ୍କା ତଵ ଚିତ୍ତ ମୁଧୈଵ ହି
ତୋର ଏହି ମନ, ବିଷର ଶେଷରେ ଉପଜୁଥିବା ରସାୟନ ଭଳି, ଏକ ମାତ୍ର ଭ୍ରମ। କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱ ଓ ଭୋକ୍ତୃତ୍ୱର ଭାବ ମଧ୍ୟ ଅସାର ଅଟକଣା ମାତ୍ର।
ମୋପହାସପଦଂ ଗଚ୍ଛ ମୂର୍ଖେନ୍ଦ୍ରିଯଗଣ ସ୍ଵଯମ୍ । ନ କର୍ତା ତ୍ଵଂ ନ ଭୋକ୍ତା ତ୍ଵଂ ଜଡୋ ଽସ୍ଯ୍ ଅନ୍ଯେନ ବୋଧ୍ଯସେ
ହେ ମୂର୍ଖ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଦଳ, ନିଜକୁ ହସ୍ୟାସ୍ପଦ କରିବାକୁ ଯିଅନାହଁ। ତୁମେ କର୍ତ୍ତା ନୁହଁ, ତୁମେ ଭୋକ୍ତା ମଧ୍ୟ ନୁହଁ; ତୁମେ ଜଡ, ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତୁମକୁ ଜଣାଇଥାଏ।
କସ୍ ତ୍ଵଂ ଭଵସି ଭୋଗାନାଂ କେ ଵା ଭୋଗା ଭଵନ୍ତି ତେ । ଜଡସ୍ଯାତ୍ମୈଵ ତେ ନାସ୍ତି ବନ୍ଧୁମିତ୍ରାଦି ତତ୍ କୁତଃ
ତୁମେ କିଏ ଭୋଗ ପାଇବାକୁ? କିଏସବୁ ଭୋଗ ତୁମର? ଜଡ ପଦାର୍ଥ ପାଖରେ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ—ତେବେ ବନ୍ଧୁ, ମିତ୍ର ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କିପରି ହେବେ?
ଯଜ୍ ଜଡଂ ତଦ୍ ଧି ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଏଵ ସଦ୍ ଏଵାସତ୍ତଯାନ୍ଵିତମ୍ । ଜ୍ଞତ୍ଵକର୍ତୃତ୍ଵଭୋକ୍ତୃତ୍ଵମନ୍ତୃତ୍ଵାନାମ୍ ଅସମ୍ଭଵାତ୍
ଯାହା ଜଡ, ସେ କେବେ ଥାଏ ନାହିଁ; କେବଳ ସତ୍ୟ ଅଛି, ତା ସହିତ ଅସତ୍ୟ ମିଶିଛି, କାରଣ ଜ୍ଞାନ, କର୍ତୃତ୍ୱ, ଭୋଗ କିମ୍ବା ଶିଖ୍ୟା ଜଡ ବସ୍ତୁରେ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଚେତନରୂପଂ ଚେତ୍ ତ୍ଵଂ ତଦ୍ ଆତ୍ମୈଵ ତେ ଵପୁଃ । ଭାଵାଭାଵମଯୀ ଚିତ୍ତ ସତ୍ତା ତେ କେଵ ଦୁଃଖଦା
ଯଦି ତୁମେ ଅନ୍ତଃଚେତନାର ରୂପ, ତେବେ ତୁମର ନିଜ ଦେହ ହେଉଛି ଆତ୍ମା। ମନ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛିବା ଓ ନଥିବା ଦୁଇଟି ମିଶିଛି, ସେ ମନ କେମିତି ତୁମକୁ ଦୁଃଖ ଦେଇପାରିବ?
ଯେ ଵା କର୍ତୃତ୍ଵଭୋକ୍ତୃତ୍ଵେ ମିଥ୍ଯୈଵାଧିଗତେ ତ୍ଵଯା । ମଯା ତେ ହି ପ୍ରମାର୍ଜ୍ଯେତେ ଶୃଣୁ ଯୁକ୍ତ୍ଯା କଥଂ ଶଠ
ତୁମେ କର୍ତୃତ୍ୱ ଓ ଭୋକ୍ତୃତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଯେଉଁ ଭ୍ରମ ଧରିଛ, ସେଗୁଡିକୁ ମୁଁ ଏବେ ଦୂର କରିଦେବି—ଶୁଣ, ଚତୁର, କିପରି ଯୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭ୍ରମ ଦୂର ହୁଏ।
ସ୍ଵଯଂ ତାଵଦ୍ ଭଵାନ୍ ଏଷ ଜଡୋ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଅତ୍ର ସଂଶଯଃ । ଜଡସ୍ଯ କୀଦୃକ୍ କର୍ତୃତ୍ଵଂ ନୃତ୍ଯନ୍ତି ହି କଥଂ ଶିଲାଃ
ତୁମେ ନିଜେ ଜଡ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଜଡ ବସ୍ତୁ କେମିତି କାମ କରିପାରିବ? ପାଥର କେବେ ନୃତ୍ୟ କରିପାରିବ କି?
ଉପଜୀଵ୍ଯ ଚିରଂ ତସ୍ମାଚ୍ ଛୁଦ୍ଧଂ ତଦ୍ଭାଗମ୍ ଐଶ୍ଵରମ୍ । ଜୀଵସୀଚ୍ଛସି ହଂସି ତ୍ଵଂ ପ୍ଲଵସେ ଯାସି ଵଲ୍ଗସି
ସେଇ ପବିତ୍ର ଦିବ୍ୟ ଅଂଶରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆଶ୍ରୟ କରି, ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ହତ୍ୟା କର, ଭସିଯାଉଛ, ଯାଉଛ, ଲାଫିଯାଉଛ।
କ୍ରିଯତେ ଯତ୍ ତୁ ଯଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ତତ୍ ତେନୈଵ କୃତଂ ଭଵେତ୍ । ଲୁନାତି ଦାତ୍ରଂ ପୁଂଶକ୍ତ୍ଯା ହନ୍ତୈଵ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ପୁମାନ୍
ଯେଉଁ କାମ କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ସେଇ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ; ତାହା ସେଇ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଚାକୁ ଲୋକର ଶକ୍ତିରେ କାଟେ, ତଥାପି ଲୋକୁକୁ ହତ୍ୟାକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପୀଯତେ ଯତ୍ ତୁ ଯଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ପୀତଂ ତେନୈଵ ତଦ୍ ଭଵେତ୍ । ପାତ୍ରେଣ ପୀଯତେ ପାନଂ ପାନପସ୍ ତୂଚ୍ଯତେ ନରଃ
ଯେଉଁ ପଦାର୍ଥ ପିଆଯାଏ, ସେଠାରେ ସେଇ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପିଆଯାଏ; ତାହା ସେଇ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ବାତିଲି ଦ୍ୱାରା ପାନୀୟ ପିଆଯାଏ, ତଥାପି ଲୋକୁକୁ ପାନକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯୈଵାସି ସୁଜଡମ୍ ଅସକୃଜ୍ ଜ୍ଞେନ ବୋଧ୍ଯସେ । ତେନାତ୍ମୈଵାତ୍ମନାତ୍ମାନଂ ଚିନୋତୀଦଂ ହି ନୋ ଭଵେତ୍
ତୁମର ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ତୁମେ ଅଜଡ଼ ଅଛ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପୁନିପୁନି ଜାଗୃତ ହୁଅଛ। ଏହିପରି, ଆତ୍ମା ନିଜେ ନିଜକୁ ଜାଣିପାରେ ନାହିଁ।
ଅନାରତଂ ବୋଧଯତି ତ୍ଵାମ୍ ଆତ୍ମା ପରମେଶ୍ଵରଃ । ବୋଧନୀଯା ବୁଧୈର୍ ମୂଢାଃ କିଲାଵୃତ୍ତିଶତୈର୍ ଅପି
ପରମେଶ୍ୱର ଆତ୍ମା ସଦା ତୁମକୁ ଜାଗ୍ରତ କରୁଛନ୍ତି; ମୂଢ଼ମାନେ ଶତ ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାଗ୍ରତ କରାଯିବାକୁ ପଡ଼େ।
ଆତ୍ମସତ୍ତୈଵ ବୋଧୈକରୂପିଣୀ ସ୍ଫୁରତୀହ ହି । ତଯୈଵ ଚିତ୍ତ ଶବ୍ଦାର୍ଥାନ୍ ଅଙ୍ଗୀକୃତ୍ଯ ଲଘୁ ସ୍ଥିତମ୍
ଆତ୍ମାର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଏଠାରେ ଜ୍ଞାନର ଏକମାତ୍ର ରୂପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳିତ; ଏହି ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମନ, ତୁମେ ଶବ୍ଦ ଓ ତାହାର ଅର୍ଥକୁ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରୁଛ।
ଏଵଂ ଚିତ୍ତ ତ୍ଵମ୍ ଅଜ୍ଞାନାଦ୍ ଆତ୍ମଶକ୍ତେର୍ ଉପାଗତମ୍ । ଜ୍ଞାନେ ତ୍ଵ୍ ଅଦ୍ଯାଵଗଲିତଂ ତୀଵ୍ରେ ହିମମ୍ ଇଵାତପେ
ଏଭଳି, ମନ, ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଆତ୍ମାର ଶକ୍ତିକୁ ଅନୁସରଣ କରିଛ; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନରେ, ଆଜି ତୁମେ ତୀବ୍ର ରୂପେ ହିମ ପ୍ରଭାରେ ହେବା ପରି ଗଳିଯାଉଛ।
ତସ୍ମାନ୍ ମୃତଂ ତ୍ଵଂ ମୂଢଂ ତ୍ଵଂ ନାସି ତ୍ଵଂ ପରମାର୍ଥତଃ । ତଦ୍ ଏଵାହମ୍ ଇତି ଵ୍ଯର୍ଥଂ ମାନୋ ମାସ୍ତ୍ଵ୍ ଅସୁଖାଯ ତେ
ସେହିପରି, ତୁମେ ମୃତ, ତୁମେ ମୂଢ଼, ପ୍ରକୃତରେ ତୁମର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନାହିଁ; 'ମୁଁ ସେଇ' ବୋଲି ଅନାବଶ୍ୟକ ମନ୍ତ୍ରଣା ରୁହିଲେ ତୁମ ପାଇଁ ଦୁଃଖ ଆଣିବ।
ଅସତ୍ଯାଶ୍ ଚିତ୍ତକଲନା ଇନ୍ଦ୍ରଜାଲଲତା ଇଵ । ଵିଜ୍ଞାନମାତ୍ରମ୍ ଏଵେହ ବ୍ରାହ୍ମମ୍ ଅଙ୍ଗ ଵିଜୃମ୍ଭତେ
ମନର ଯେଉଁ କଳ୍ପନାଗୁଡ଼ିକି ଅସତ୍ୟ, ଏହା ଜାଦୁକରଙ୍କ ମାୟାର ଝାଲର ଭଳି ଅସାର । ଏଠାରେ କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ଓ ପ୍ରିୟ, ପରମବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ ।