ସମସ୍ତକଲନୋନ୍ମୁକ୍ତେ ନକିଞ୍ଚିନ୍ନାମ୍ନି ସୂକ୍ଷ୍ମଖେ । ଧ୍ଯାନାତ୍ ସଂଵିଦି ଲୀନାଯାଂ ପ୍ରାଣସ୍ପନ୍ଦୋ ନିରୁଧ୍ଯତେ
ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଚିନ୍ତା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଚେତନା 'କିଛି ନୁହେଁ' ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଆକାଶରେ ଲିନ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଶ୍ୱାସର ଗତି ଅଟକିଯାଏ।
ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗୁଲପର୍ଯନ୍ତେ ନାସାଗ୍ରେ ଵିମଲାମ୍ବରେ । ସମ୍ଯଗ୍ ଦୃଶୋଃ ପ୍ରଶାମ୍ଯନ୍ତ୍ଯୋଃ ପ୍ରାଣସ୍ପନ୍ଦୋ ନିରୁଧ୍ଯତେ
ନାକର ଟିପରେ, ପରିସ୍କାର ଆକାଶରେ ଯାହା ଦ୍ୱାଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ଯାଏ, ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଶ୍ୱାସର ଗତି ଅଟକିଯାଏ।
ଅଭ୍ଯାସାଦ୍ ଊର୍ଧ୍ଵରନ୍ଧ୍ରେଣ ତାଲୂର୍ଧ୍ଵଦ୍ଵାଦଶାନ୍ତଗେ । ପ୍ରାଣେ ଗଲିତସଂଵିତ୍ତୌ ପ୍ରାଣସ୍ପନ୍ଦୋ ନିରୁଧ୍ଯତେ
ଅଭ୍ୟାସ କରି ଉପର ରନ୍ଧ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସ ତାଳୁ ଉପରେ ଦ୍ୱାଦଶ ଆଙ୍ଗୁଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଏ ଏବଂ ଚେତନା ଗଳିଯାଏ, ତେବେ ଶ୍ୱାସର ଗତି ଅଟକିଯାଏ।
ଭ୍ରୂମଧ୍ଯେ ତାରକାଲୋକଶାନ୍ତାଵ୍ ଅସ୍ତମ୍ ଉପାଗତେ । ଚେତନେ କେତନେ ବୁଦ୍ଧେଃ ପ୍ରାଣସ୍ପନ୍ଦୋ ନିରୁଧ୍ଯତେ
ଭୃକୁଟି ମଧ୍ୟରେ ଯେତେବେଳେ ତାରା ପରି ଶାନ୍ତିର ଆଲୋକ ଅସ୍ତମିତ ହୁଏ ଏବଂ ଚେତନା, ଯାହା ବୁଦ୍ଧିର ଚିହ୍ନ, ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଶ୍ୱାସର ଗତି ଅଟକିଯାଏ।
ଚିରଂ କାଲଂ ହୃଦେକାନ୍ତଵ୍ଯୋମସଂଵେଦନାନ୍ ମୁନେଃ । ଅଵାସନମନୋଧ୍ଯାନାତ୍ ପ୍ରାଣସ୍ପନ୍ଦୋ ନିରୁଧ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ମୁନି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହୃଦୟର ଅନ୍ତର୍ବାହ୍ୟ ଆକାଶର ଜ୍ଞାନରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ମନ ରେ କୌଣସି ଆସକ୍ତି କିମ୍ବା ଧ୍ୟାନ ନଥାଏ, ସେତେବେଳେ ଶ୍ୱାସର ଚଳାଚଳ ରୁକିଯାଏ।
ବ୍ରହ୍ମଞ୍ ଜଗତି ଭୂତାନାଂ ହୃଦଯଂ ତତ୍ କିମ୍ ଉଚ୍ଯତେ । ଇଦଂ ସର୍ଵଂ ମହାଦର୍ଶେ ଯସ୍ମିଂସ୍ ତତ୍ ପ୍ରତିବିମ୍ବତି
ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ କହିଲେ କ'ଣ? ଏହା ସେଠି, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ କିଛି ବଡ଼ ଆଇନାରେ ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହୁଏ।
ସାଧୋ ଜଗତି ଭୂତାନାଂ ଦ୍ଵିଵିଧଂ ହୃଦଯଂ ସ୍ଥିତମ୍ । ଉପାଦେଯଂ ଚ ହେଯଂ ଚ ଵିଭାଗୋ ଽଯଂ ତଯୋଶ୍ ଶୃଣୁ
ହେ ସାଧୁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ ଦୁଇ ପ୍ରକାରର ଅଛି—ଏକଟି ଗ୍ରହଣ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଏକଟି ତ୍ୟାଗ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ। ଏହି ଦୁଇଟିର ତଫାତ ଶୁଣ।
ଇଯତ୍ତଯା ପରିଚ୍ଛିନ୍ନେ ଦେହେ ଯଦ୍ ଵକ୍ଷସୋ ଽନ୍ତରେ । ହେଯଂ ତଦ୍ ଧୃଦଯଂ ଵିଦ୍ଧି ତନାଵ୍ ଏକତଟେ ସ୍ଥିତମ୍
ଏହି ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ, ଯାହା ସୀମିତ ଭାବରେ ଅଛି, ଛାତି ଭିତରେ ଥିବା ହୃଦୟକୁ ତୁମେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣ। ଏହା ସାନା ଶରୀରର ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଅଛି।
ସଂଵିନ୍ମାତ୍ରଂ ତୁ ହୃଦଯମ୍ ଉପାଦେଯଂ ନୃଣାଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ତଦ୍ ଅନ୍ତରେ ଚ ବାହ୍ଯେ ଚ ନ ଚ ବାହ୍ଯେ ନ ଚାନ୍ତରେ
କିନ୍ତୁ ଯେହି ହୃଦୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେହି ହୃଦୟ ମାନବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ର। ଏହା ଭିତରେ ନୁହେଁ, ବାହାରେ ନୁହେଁ, ତଥାପି ଏହା ଭିତରେ ଓ ବାହାରେ ଉଭୟ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ତତ୍ ତତ୍ପ୍ରଧାନଂ ହୃଦଯଂ ତତ୍ରେଦଂ ସମଵସ୍ଥିତମ୍ । ତଦ୍ ଆଦର୍ଶଃ ପଦାର୍ଥାନାଂ ତତ୍ କୋଶସ୍ ସର୍ଵସମ୍ପଦାମ୍
ଯେହି ହୃଦୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥିତିରେ ପ୍ରଧାନ ଅଟୁଟ ଅଛି, ସେଠାରେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ବସିଛି। ସେହି ହୃଦୟ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁର ଦର୍ପଣ ଓ ସମସ୍ତ ଧନ-ସମ୍ପଦର ଭଣ୍ଡାର।
ସର୍ଵେଷାମ୍ ଏଵ ଜନ୍ତୂନାଂ ସଂଵିଦ୍ ଧୃଦଯମ୍ ଉଚ୍ଯତେ । ନ ଦେହାଵଯଵୈକାଂଶୋ ଜଡୋ ଜୀର୍ଣୋପଲୋପମଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଜ୍ଞାନକୁ ହୃଦୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ଶରୀରର କୌଣସି ଜଡ ଅଂଶ ନୁହେଁ, ଯେପରିକି ଜରା ପଡ଼ିଥିବା ପଥର।
ତସ୍ମାତ୍ ସଂଵିନ୍ମଯେ ଶୁଦ୍ଧେ ହୃଦଯେ ଽତ୍ର ଵିଵାସନମ୍ । ବଲାନ୍ ନିଯୋଜିତେ ଚିତ୍ତେ ପ୍ରାଣସ୍ପନ୍ଦୋ ନିରୁଧ୍ଯତେ
ସେହିପରି, ଯେତେବେଳେ ମନକୁ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଚେତନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୃଦୟରେ ଜୋରକରି ରଖାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଶ୍ୱାସର ଚଳାଚଳ ଅଟକିଯାଏ।
ଏଭିଃ କ୍ରମୈର୍ ଅଥାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ନାନାସଙ୍କଲ୍ପକଲ୍ପିତୈଃ । ନାନାଦୈଶିକଵକ୍ତ୍ରସ୍ଥୈଃ ପ୍ରାଣସ୍ପନ୍ଦୋ ନିରୁଧ୍ଯତେ
ଏହି ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଭାବନା ଦ୍ୱାରା ଉପଜିଥିବା ଉପାୟ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ଶିକ୍ଷକମାନେ ଶିଖାଇଥିବା ଉପାୟ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ, ଶ୍ୱାସର ଚଳାଚଳ ଅଟକିଯାଏ।
ଅଭ୍ଯାସେନ ନିରାବାଧମ୍ ଏତାସ୍ ତା ଯୋଗଯୁକ୍ତଯଃ । ଉପାଯତାମ୍ ଉପାଯାନ୍ତି ଭଵ୍ଯସ୍ଯ ଭଵଭେଦନେ
ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ, ଏହି ଯୋଗ ପଦ୍ଧତିଗୁଡ଼ିକ ଅବିରୋଧ ଭାବେ ଚାଲିଥାଏ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସଂସାର ଭଙ୍ଗ କରିବାରେ ଏହା ଉପକାରୀ ହୁଏ।
ଅଭ୍ଯାସାଦ୍ ଦୃଢତାଂ ଯାତାଦ୍ ଵୈରାଗ୍ଯପରିଲାଞ୍ଛିତାତ୍ । ଯଥାଵାସନମ୍ ଆଯାମଃ ପ୍ରାଣାନାଂ ସଫଲସ୍ ସ୍ମୃତଃ
ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ଦୃଢତା ଆସେ ଏବଂ ବିରାକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନଟ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ନିଜ ଆସନ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ୱାସ ନିୟମନ କରିବାକୁ ସଫଳ ମନାଯାଏ।
ଭ୍ରୂନାସାତାଲୁସଂସ୍ଥାସୁ ଦ୍ଵାଦଶାଙ୍ଗୁଲକୋଟିଷୁ । ଅଭ୍ଯାସାଚ୍ ଛାମ୍ଯତି ପ୍ରାଣୋ ଦୂରେ ଗିରିନଦୀ ଯଥା
ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ମୁଣ୍ଡ ମୂଳ ଓ ଜିଭା ମୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ବାରଟି ଆଙ୍ଗୁଳ ଦୂରିରେ, ଶ୍ୱାସ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ; ଯେପରି ଏକ ନଦୀ କିମ୍ବା ଝରଣା ଦୂରକୁ ହଟିଯାଏ।
ଭୂଯୋ ଭୂଯଶ୍ ଚିରାଭ୍ଯାସାଜ୍ ଜିହ୍ଵାପ୍ରାନ୍ତେନ ତାଲୁନି । ଘଣ୍ଟିକା ସ୍ପୃଶ୍ଯତେ ପ୍ରାଣା ଯେନୋର୍ଧ୍ଵେନ ଵହନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍
ପୁନିପୁନି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ, ଜିଭାର ଟିପ୍ ଘଣ୍ଟିକା ନିକଟରେ ତାଳୁକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ, ଏହିପରି ଉପରକୁ ଚଳିଥିବା ଶ୍ୱାସଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ।
ଵିକଲ୍ପବହୁଲାସ୍ ତ୍ଵ୍ ଏତେ ସ୍ଵଭ୍ଯାସେନ ସମାଧଯଃ । ପରମୋପଶମାଯାଶୁ ସମ୍ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଵିକଲ୍ପତାମ୍
ଆରମ୍ଭରେ ଏହି ଧ୍ୟାନର ଅବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ମନର ଅନେକ ଚଞ୍ଚଳତାରେ ଭରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ନିଜ ଅଭ୍ୟାସରେ ଏଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତିକୁ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି।
ଆତ୍ମାରାମୋ ଵୀତଶୋକୋ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତସ୍ସୁଖଃ ପୁମାନ୍ । ଅଭ୍ଯାସାଦ୍ ଏଵ ନାନ୍ଯସ୍ମାତ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଅଭ୍ଯାସଵାନ୍ ଭଵ
ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ମାନୁଷ୍ୟ ନିଜେ ଆନନ୍ଦିତ, ଶୋକ ରହିତ ଓ ଭିତରେ ଶାନ୍ତ ହୁଏ; ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସଦା ଅଭ୍ୟାସରେ ଲାଗି ରୁହ।
ଅଭ୍ଯାସେନ ପରିସ୍ପନ୍ଦେ ପ୍ରାଣାନାଂ କ୍ଷଯମ୍ ଆଗତେ । ମନଃ ପ୍ରଶମମ୍ ଆଯାତି ନିର୍ଵାଣମ୍ ଅଵଶିଷ୍ଯତେ
ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଯେତେବେଳେ ଶ୍ୱାସର ଚଳାଚଳ ଶାନ୍ତ ହୁଏ, ମନ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ ଏବଂ ଶେଷରେ କେବଳ ମୋକ୍ଷ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
ଵାସନାଵଲିତଂ ଜନ୍ମ ମୋକ୍ଷୋ ନିର୍ଵାସନଂ ମନଃ । ପ୍ରାଣଶ୍ ଚ ରାମ ଗୃହ୍ଣାତି ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ
ଅନୁଭୂତିରେ ଲଗିଥିବା ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଯେଉଁ ମନ ଆସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ, ସେଠି ମୋକ୍ଷ ଅଛି। ହେ ରାମ, ଶ୍ୱାସ ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ, ସେପରି ଚାଲେ—ତେଣୁ ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମତେ କର।
ପ୍ରାଣସ୍ପନ୍ଦୋ ମନୋରୂପଂ ତସ୍ମାତ୍ ସଂସୃତିସମ୍ଭ୍ରମଃ । ତସ୍ମିନ୍ନ୍ ଏଵ ଶମଂ ଯାତେ କ୍ଷୀଯତେ ସଂସୃତିଜ୍ଵରଃ
ଶ୍ୱାସର ଚଳାଚଳ ମନର ଆକୃତି; ଏହିଥିରୁ ସଂସାରର ଭ୍ରମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହା ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ସଂସାରର ଦୁଃଖ ଶେଷ ହୁଏ।
ଵିକଲ୍ପସଙ୍କ୍ଷଯାଜ୍ ଜନ୍ତୋଃ ପଦଂ ତଦ୍ ଅଵଶିଷ୍ଯତେ । ଯତୋ ଵାଚୋ ନିଵର୍ତନ୍ତେ ସମସ୍ତକଲନାନ୍ଵିତାଃ
ମନର ସମସ୍ତ ଭେଦଭାବ ଶେଷ ହେଲେ, ସେଇ ଦଶା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ, ଯାଠାରୁ ବାଣୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବିଚାର ଫେରିଯାଏ।
ଯତ୍ର ସର୍ଵଂ ଯତସ୍ ସର୍ଵଂ ଯତ୍ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵତଶ୍ ଚ ଯତ୍ । ଯତ୍ର ନେଦଂ ଯତୋ ନେଦଂ ଯନ୍ ନେଦଂ ନେଦୃଶଂ ଚ ଯତ୍
ଯେଉଁଠାରୁ ସବୁ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଯେଉଁଠାରୁ ସବୁ କିଛି ଆସେ, ଯାହା ସବୁ କିଛି ଅଟୁଟ ଅଛି ଏବଂ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଛି; ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଜଗତ ନାହିଁ, ଏଠାରୁ ଏହି ଜଗତ ନିଷ୍ପନ୍ନ ହୁଏନି, ଏହା ଏହି ଜଗତ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଏହା ଏହି ଭଳି କିଛି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଵିନାଶିତ୍ଵାଦ୍ ଵିକଲ୍ପିତ୍ଵାଦ୍ ଗୁଣିତ୍ଵାନ୍ ନିର୍ଗୁଣାତ୍ମନଃ । ଯସ୍ଯ ନୋ ସଦୃଶୋ ଦୃଶ୍ଯେ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ଏଵ ହି
ନଶ୍ୱରତା, ବିଭିନ୍ନତା ଏବଂ ଗୁଣ ଥିବାକୁ ଦେଖି, ନିର୍ଗୁଣ ସ୍ୱରୂପ ସହିତ କିଛି ମିଳିବା କିମ୍ବା ତାହାର ଉଦାହରଣ କିଛି ମିଳିପାରେ ନାହିଁ।
ସ୍ଵାଦନୀ ସର୍ଵଶାଲୀନାଂ ଦୀପିକା ସର୍ଵତେଜସାମ୍ । କଲନା ସର୍ଵକାମାନାଂ ଯତଶ୍ ଚିଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରିକୋଦିତା
ଏହା ସମସ୍ତ ଭୋଗୀମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ସମସ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାର ଦୀପ, ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷାର ଗଣନା; ଯାହାଠାରୁ ଚେତନାର ଚନ୍ଦ୍ରିକା ଉଦିତ ହୋଇଛି।
ଯତ୍ସଙ୍କଲ୍ପତରୋର୍ ବହ୍ଵ୍ଯସ୍ ସଂସାରଫଲପଙ୍କ୍ତଯଃ । ଅନାରତଂ ବହୁରସା ଜାଯନ୍ତେ ଚ ପତନ୍ତି ଚ
ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛାର ଗଛରୁ ଏହି ସଂସାରର ଫଳର ଅନେକ ଶୃଙ୍ଖଳା ଅନବରତ ଜନ୍ମ ନେଉଛି ଏବଂ ପଡ଼ୁଛି, ସେଗୁଡ଼ିକର ରସ ଅଧିକ ଅଛି।
ତତ୍ ପଦଂ ସର୍ଵସୀମାନ୍ତମ୍ ଅଵଲମ୍ବ୍ଯ ମହାମତିଃ । ଯସ୍ ସ୍ଥିତସ୍ ସ୍ଥିରଧୀସ୍ ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ ସ ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତ ଉଚ୍ଯତେ
ସମସ୍ତ ସୀମାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥିତିକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଯିଏ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ଦୃଢ଼ ରହିଛନ୍ତି, ଏହାକୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।
ଵିଗତସର୍ଵସମୀହିତକୌତୁକସ୍ ସମୁପଶାନ୍ତହିତାହିତକଲ୍ପନଃ । ସକଲସଂଵ୍ଯଵହାରସମାଶଯୋ ଭଵତି ମୁକ୍ତମନାଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ
ଯାହାଙ୍କର ମନ ମୁକ୍ତ, ସମସ୍ତ ଆକାଂକ୍ଷା ଓ ଉତ୍ସୁକତା ହିନ୍ନ, ଉପକାର ଓ ଅପକାର ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ଶାନ୍ତ, ଏବଂ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ।
ଯୋଗଯୁକ୍ତ୍ଯାସ୍ଯ ଚିତ୍ତସ୍ଯ ଶମ ଏଵଂ ନିରୂପିତଃ । ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନମ୍ ଇଦାନୀଂ ମେ କଥଯାନୁଗ୍ରହାତ୍ ପ୍ରଭୋ
ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ ଦ୍ୱାରା ଏହି ମନର ଶାନ୍ତିକୁ ଏଭଳି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏବେ, ମୋତେ ଦୟା କରି, ମହାପ୍ରଭୁ, ଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଅବଶ୍ୟ କହନ୍ତୁ।