ବଲଂ ବୁଦ୍ଧିଶ୍ ଚ ତେଜଶ୍ ଚ ଦୃଷ୍ଟତତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ ଵର୍ଧତେ । ସଵସନ୍ତସ୍ଯ ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ସୌନ୍ଦର୍ଯାଦ୍ଯା ଗୁଣା ଇଵ
ଯିଏ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଶକ୍ତି, ବୁଦ୍ଧି ଓ ତେଜସ୍ ବଢ଼ିଯାଏ; ଯେପରି ଭଲଭାବେ ପୋଷିତ ଗଛରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଗୁଣ ବଢ଼ିଯାଏ।
ଘନରସାଯନପୂରଣଶୀତଯା ଵିମଲଯା ସମଯା ସତତଂ ଧିଯା । ଶିଶିରରଶ୍ମିର୍ ଇଵାତିଵିରାଜତେ ଵିଦିତଵେଦ୍ଯସୁଖଂ ରଘୁନନ୍ଦନ
ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଯେତେବେଳେ ମନ ସଦା ପବିତ୍ର, ଶୀତଳ ଏବଂ ପୋଷକ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏହା ଚାନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କ ଶୀତଳ କିରଣ ପରି ଚମକେ, ଜ୍ଞାନର ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ।
ସମାସେନ ମୁନେ ଭୂଯୋ ଦୃଷ୍ଟତତ୍ତ୍ଵଚମତ୍କୃତିମ୍ । କଥଯୋଦାରଵୃତ୍ତାନ୍ତେ କସ୍ ତେ ଵଚସି ତୃପ୍ଯତି
ହେ ମୁନି, ଦୟାକରି ଆଉଥରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ପାଇଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା କହ। ତୁମର ଉତ୍ତମ କଥାରେ କିଏ କେବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ?
ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତସ୍ଯ ବହୁଧା କଥିତଂ ଲକ୍ଷଣଂ ମଯା । ଭୂଯୋ ଽପି ଚ ମହାବାହୋ କଥ୍ଯମାନମ୍ ଇଦଂ ଶୃଣୁ
ମୁଁ ବହୁ ଭାବରେ ଜୀବନ୍ମୁକ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ତଥାପି, ହେ ମହାବାହୁ, ଆଉଥରେ କହୁଛି, ଶୁଣ।
ସୁଷୁପ୍ତଵଦ୍ ଇଦଂ ନିତ୍ଯଂ ପଶ୍ଯତ୍ଯ୍ ଅପଗତୈଷଣଃ । ଅସଦ୍ରୂପଂ ଇଵାସକ୍ତସ୍ ସର୍ଵତ୍ରାଖିଲମ୍ ଆତ୍ମଵାନ୍
ଯିଏ ଇଚ୍ଛାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ସଦା ସବୁକିଛିକୁ ଗଭୀର ନିଦ୍ରା ପରି ଦେଖେ। ସେ ଅସାର ବୋଲି ଅସକ୍ତ ରହେ, ସବୁଠାରେ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥାଏ।
କୈଵଲ୍ଯମ୍ ଇଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଃ ପରିସୁପ୍ତମନା ଇଵ । ଘୂର୍ଣମାନ ଇଵାନନ୍ଦୀ ତିଷ୍ଠତ୍ଯ୍ ଅଧିଗତାତ୍ମଦୃକ୍
ସେ ଏମିତି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛନ୍ତି, ଯେପରି ନିଜେକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକା ଭାବରେ ପାଇଛନ୍ତି, ମନ ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ବିଲୀନ ହୋଇଥିବା ପରି। ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଆ, କିନ୍ତୁ ହଳକା ହଳକା ଡୋଲୁଥିବା ପରି, ସେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦେଖି ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛନ୍ତି।
ନ ଦତ୍ତମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଉପାଦତ୍ତେ ଗୃହୀତମ୍ ଅପି ପାଣିନା । ଅନ୍ତର୍ମୁଖତଯୋଦାତ୍ତରୂପଯା ସମଯା ଧିଯା
ଯେଉଁଠି କିଛି ଦିଆଯାଏ, ସେ ତାହା ନେନାହାନ୍ତି; ହାତରେ ଧରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଧରି ରଖନାହାନ୍ତି। ନିଜ ମନକୁ ଭିତରକୁ ଆଣି, ଉତ୍ତୋଳିତ ଭାବରେ ରଖି, ସେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ବସି ରହନ୍ତି।
ଯନ୍ତ୍ରପୁତ୍ରକସଞ୍ଚାର ଇତୀମଂ ଜନତାକ୍ରମମ୍ । ଅନ୍ତସ୍ସଂଲୀନଯା ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ପଶ୍ଯନ୍ ହସତି ଶାନ୍ତଧୀଃ
ଲୋକମାନେ ଯେପରି ଯନ୍ତ୍ରର ଗୁଡିକ ପରି ଚଳିଛନ୍ତି, ଏହି ଦୃଶ୍ୟକୁ ସେ ଭିତରୁ ଲିନ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖି, ଶାନ୍ତ ମନରେ ହସୁଛନ୍ତି।
ନାପେକ୍ଷତେ ଭଵିଷ୍ଯଚ୍ ଚ ଵର୍ତମାନେ ନ ତିଷ୍ଠତି । ନ ସଂସ୍ମରତ୍ଯ୍ ଅତୀତଂ ଚ ସର୍ଵମ୍ ଏଵ କରୋତି ଚ
ସେ ଭବିଷ୍ୟତ ନେଇ କିଛି ଆଶା କରୁନାହାନ୍ତି, ବର୍ତ୍ତମାନରେ ମଧ୍ୟ ଆଟକି ରହନାହାନ୍ତି। ଅତୀତକୁ ସ୍ମରଣ କରୁନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ସମସ୍ତ କାମ କରି ଯାଆନ୍ତି।
ସୁପ୍ତଃ ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଭଵତି ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଽପି ଚ ସୁପ୍ତଵତ୍ । ସର୍ଵକର୍ମକରୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ନ କରୋତୀଵ କିଞ୍ଚନ
ସେ ଶୁଅଁଥିବାବେଳେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି, ଆଉ ଜାଗ୍ରତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶୁଅଁଥିବା ପରି ଲାଗେ। ବାହାରେ ସମସ୍ତ କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭିତରେ କିଛି କରୁନାହାନ୍ତି ଭଳି ଲାଗେ।
ଅନ୍ତସ୍ ସର୍ଵପରିତ୍ଯାଗୀ ନିତ୍ଯମ୍ ଅନ୍ତର୍ ଅନେଷଣଃ । କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଅପି ବହିଃ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵମ୍ ଏଵାଵତିଷ୍ଠତେ
ଭିତରେ ସେ ସମସ୍ତ କଥାକୁ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ଆଶା ଓ ଇଚ୍ଛାରୁ ମୁକ୍ତ। ବାହାରେ ସମସ୍ତ କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ସେଥିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଟୁଟ ରହନ୍ତି।
ବହିଃ ପ୍ରକୃତସର୍ଵେହୋ ଯଥାପ୍ରାପ୍ତକ୍ରିଯୋନ୍ମୁଖଃ । ସ୍ଵକର୍ମକ୍ରମସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵକାର୍ଯାନୁଵୃତ୍ତିମାନ୍
ବାହାରେ ସେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପରି ସମସ୍ତ କଥାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି, ଯେଉଁ କାମ ଆସେ ତାହା ପାଇଁ ସଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ। ସେ ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଯାହା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆସେ, ସେଗୁଡିକୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ସମଗ୍ରସୁଖଭୋଗାତ୍ମା ସର୍ଵାଶାସ୍ଵ୍ ଇଵ ସଂସ୍ଥିତଃ । କରୋତ୍ଯ୍ ଅଖିଲକର୍ମାଣି ତ୍ଯକ୍ତକର୍ତୃତ୍ଵଵିଭ୍ରମଃ
ସେ ସମସ୍ତ ସୁଖର ଭୋଗୀ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ, ମନେ ହୁଏ ସମସ୍ତ ଆଶାରେ ବସିଛନ୍ତି। ସେ ସମସ୍ତ କାମ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କର୍ତ୍ତା ଭାବର ଭ୍ରମ ଛାଡିଦେଇଛନ୍ତି।
ଉଦାସୀନଵଦ୍ ଆସୀନଃ ପ୍ରକୃତିକ୍ରମକର୍ମସୁ । ନାଭିଵାଞ୍ଛତି ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ନ ଶୋଚତି ନ ହୃଷ୍ଯତି
ସେ ଉଦାସୀନ ଭାବରେ ବସିଥାଏ, ପ୍ରକୃତି ଅନୁସାରେ ଘଟୁଥିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନା ଆସା କରେ, ନା ଘୃଣା କରେ, ନା ଦୁଃଖିତ ହୁଏ, ନା ଖୁସି ହୁଏ।
ଅନୁବନ୍ଧପରୋ ଜନ୍ତାଵ୍ ଅସଂସକ୍ତେନ ଚେତସା । ଭକ୍ତେ ଭକ୍ତସମାଚାରଶ୍ ଶଠେ ଶଠ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ
ସେ ଜୀବମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଅନାସକ୍ତ ମନରେ ଲାଗିଥାଏ; ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭକ୍ତ ଭାବେ ଚାଲିଥାଏ, ଚତୁରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର ଭଳି ରହିଥାଏ।
ବାଲୋ ବାଲେଷୁ ଵୃଦ୍ଧେଷୁ ଵୃଦ୍ଧୋ ଵୀରେଷୁ ଵୀର୍ଯଵାନ୍ । ଯୁଵା ଯୌଵନଵୃତ୍ତେଷୁ ଦୁଃଖିତେଷୁ ତୁ ଦୁଃଖିତଃ
ସେ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧ, ପ୍ରବଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ, ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁବକ, ଦୁଃଖିତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଃଖିତ ଭାବେ ରହିଥାଏ।
ପ୍ରଵୃତ୍ତଵାକ୍ପୁଣ୍ଯକଥୋ ଦୈନ୍ଯାଦ୍ ଅପଗତାଶଯଃ । ଧୀରଧୀର୍ ଉଦିତାନନ୍ଦଃ ପେଶଲଃ ପୁଣ୍ଯକୀର୍ତନଃ
ସେ ସରଳ ଭାବରେ ପୁଣ୍ୟ କଥା କହିଥାଏ, ମନରୁ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଥାଏ; ଧୈର୍ୟଶୀଳ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସେ ଆନନ୍ଦିତ, ମୃଦୁ ଏବଂ ପୁଣ୍ୟର ସ୍ତୁତି କରେ।
ପ୍ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରସନ୍ନମଧୁରଃ ପୂର୍ଣସ୍ ସୁପ୍ରତିଭୋଦଯଃ । ନିରସ୍ତଖେଦଦୌର୍ଗତ୍ଯସ୍ ସର୍ଵସ୍ମିନ୍ ସ୍ନିଗ୍ଧବାନ୍ଧଵଃ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ସେ ସଦା ଖୁସି ଓ ମିଠା କଥା କହେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୁଝିବାର ଶକ୍ତି ଥାଏ; ଦୁଃଖ ଓ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶା ଠାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସହିତ ସ୍ନେହପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ।
ଉଦାରଚରିତାକାରସ୍ ସମସ୍ ସୌଖ୍ଯମହୋଦଧିଃ । ସୁସ୍ନିଗ୍ଧଶ୍ ଶୀତଲସ୍ପର୍ଶଃ ପୂର୍ଣଶ୍ ଚନ୍ଦ୍ର ଇଵୋଦିତଃ
ଉଦାର ଚରିତ୍ର ଓ ଭଲ ଦେଖା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବେ ଦେଖେ, ସେ ଆନନ୍ଦର ଏକ ବଡ଼ ସାଗର; ବହୁତ ମୃଦୁ, ତାଙ୍କର ସ୍ପର୍ଶ ଶୀତଳ, ଉଦିତ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ନ ତସ୍ଯ ସୁକୃତେନାର୍ଥୋ ନ ଭୋଗୈର୍ ନ ଚ କର୍ମଭିଃ । ନ ଦୁଷ୍କୃତୈର୍ ନ ଭୋଗାନାଂ ସନ୍ତ୍ଯାଗେନ ନ ବନ୍ଧୁଭିଃ
ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ କାମ କିମ୍ବା ଭୋଗ କିମ୍ବା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟରେ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ; ଖରାପ କାମ, ଭୋଗର ତ୍ୟାଗ କିମ୍ବା ଜଣେ ଆତ୍ମୀୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ କିଛି ଦେଇପାରେ ନାହିଁ।
ନ କାର୍ଯକରଣାରମ୍ଭୈର୍ ନ ନିଷ୍କ୍ରିଯତଯା ତଥା । ନ ବନ୍ଧେନ ନ ମୋକ୍ଷେଣ ନ ପାତାଲେନ ନୋ ଦିଵା
କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କିମ୍ବା କିଛି ନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ, ବାନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ, ତଳପାତାଳ କିମ୍ବା ସ୍ୱର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଯଥାଵସ୍ତୁ ଯଦା ଦୃଷ୍ଟଂ ଜଗଦ୍ ଏକମଯାତ୍ମକମ୍ । ତଦା ବନ୍ଧଵିମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ନ କ୍ଵଚିତ୍ କୃପଣଂ ମନଃ
ଯେତେବେଳେ ଏହି ସଂସାରକୁ ତାହାର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପରେ—ଏକ ମାନେ ଏକ ମୂଳ ତତ୍ତ୍ୱ ଭାବେ—ଦେଖାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ମନ କେଉଁଠି ବି ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହିଁ।
ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନାଗ୍ନିନା ଯସ୍ଯ ଦଗ୍ଧା ସନ୍ଦେହଜାଲିକା । ନିଶ୍ଶଙ୍କମ୍ ଅଲମ୍ ଉଡ୍ଡୀନସ୍ ତସ୍ଯ ଚିତ୍ତଵିହଙ୍ଗମଃ
ଯାହାଙ୍କର ନିଜର ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନର ଅଗ୍ନିରେ ସନ୍ଦେହର ଜାଲ ଜଳିଗଲା, ସେଉଁଠି ମନର ପକ୍ଷୀ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ ସ୍ୱାଧୀନ ଉଡ଼ିଯାଏ।
ଯସ୍ଯ ଭ୍ରାନ୍ତିଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ମନସ୍ ସମରସଂ ସ୍ଥିତମ୍ । ସ ନାସ୍ତମ୍ ଏତି ନୋଦେତି ଵ୍ଯୋମଵତ୍ ସର୍ଵଵୃତ୍ତିଷୁ
ଯାହାଙ୍କର ମନ ଭ୍ରମରୁ ମୁକ୍ତ ଏବଂ ସମତାରେ ଅଟୁଟ ଅଛି, ସେ ନ ଉଦୟ ହୁଏ, ନ ଅସ୍ତ ହୁଏ—ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆକାଶ ପରି ଅବିଚଳିତ ରହେ।
ମଞ୍ଜୂଷାଯାଂ ନିଷଣ୍ଣସ୍ଯ ଯଥା ବାଲସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟତେ । ଅଙ୍ଗାଵଲ୍ଯ୍ ଅନୁସନ୍ଧାନଵର୍ଜିତା ଜ୍ଞସ୍ଯ ଵୈ ତଥା
ଯେପରିକି ଏକ ଶିଶୁ ଗୋଟିଏ ପେଟି ଭିତରେ ବସି ନିଜ ଅଂଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅଚେତନ ଭାବେ ହଲାଉଛି, ସେପରି ଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବିନା କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି।
ଘୂର୍ଣନ୍ କ୍ଷୀଵ ଇଵାନନ୍ଦୀ ମନ୍ଦୀକୃତପୁନର୍ଭଵଃ । ଅନୁପାଦେଯବୁଦ୍ଧ୍ଯା ତୁ ନ ସ୍ମରତ୍ଯ୍ ଅକୃତଂ କୃତମ୍
ପୁନର୍ଜନ୍ମକୁ ଶାନ୍ତ କରିଥିବା ଜଣେ ଲୋକ, ମଦ ଖାଇଥିବା ଲୋକର ପରି ଡିଂଗା ଡିଂଗା ଚାଲିଥାଏ, ଆନନ୍ଦରେ ରହିଥାଏ । ଯେଉଁ ମନ ଏକାଉଁ କିଛିକୁ ଧରି ରଖୁନାହିଁ, ସେ କରିଥିବା କାମ କିମ୍ବା କରିନଥିବା କାମକୁ ମନେ ରଖେନାହିଁ ।
ସର୍ଵଂ ସର୍ଵପ୍ରକାରେଣ ଗୃହ୍ଣାତି ଚ ଜହାତି ଚ । ଅନୁପାଦେଯସର୍ଵାର୍ଥୋ ବାଲଵଚ୍ ଚ ଵିଚେଷ୍ଟତେ
ସେ ସମସ୍ତ କଥାକୁ ସମସ୍ତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରେ ଓ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥାଏ । କିଛିରେ ଆସକ୍ତି ନଥିବା ଏହି ଜଣେ, ଛୋଟ ଶିଶୁର ପରି ଆଚରଣ କରିଥାଏ ।
ସ ତିଷ୍ଠନ୍ନ୍ ଅପି କାର୍ଯେଷୁ ଦେଶକାଲକ୍ରିଯାକ୍ରମୈଃ । ନ କାର୍ଯସୁଖଦୁଃଖାଭ୍ଯାଂ ମନାଗ୍ ଅପି ହି ଗୃହ୍ଯତେ
ସେ ଦେଶ, ସମୟ ଓ କାମର କ୍ରମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଆସୁଥିବା ସୁଖ କିମ୍ବା ଦୁଃଖରେ ଜରା ମାତ୍ର ଆସକ୍ତ ହୁଅନାହିଁ ।
ବହିଃ ପ୍ରକୃତସର୍ଵାର୍ଥୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅନ୍ତଃ ପୁନର୍ ଅନୀହଯା । ନ ସତ୍ତାଂ ଯୋଜଯତ୍ଯ୍ ଅର୍ଥେ ନ ଫଲାନ୍ଯ୍ ଅନୁଧାଵତି
ବାହାରେ ସମସ୍ତ କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭିତରେ ନିରାସକ୍ତ ରହି, ସେ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱକୁ କିଛି ବସ୍ତୁରେ ବାନ୍ଧି ରଖେନାହିଁ, ଫଳ ପାଇଁ ଦୌଡ଼ି ଚାଲେନାହିଁ ।
ନୋପେକ୍ଷତେ ଦୁଃଖଦଶାଂ ନ ସୁଖାଶାମ୍ ଅପେକ୍ଷତେ । କାର୍ଯୋଦଯେ ନୈତି ମୁଦଂ କାର୍ଯନାଶେ ନ ଖିଦ୍ଯତେ
ସେ ଦୁଃଖର ଅବସ୍ଥାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରେନାହିଁ, ଆଣନ୍ଦର ଆଶା ରଖେନାହିଁ; କୌଣସି କାମ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲେ ଖୁସି ହୁଏନାହିଁ, ଅସଫଳ ହେଲେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହିଁ।