ସକଲକାରଣକାର୍ଯଵିଵର୍ଜିତଂ ନିଜଵିକଲ୍ପବଲାଦ୍ ଉପକଲ୍ପିତମ୍ । ତଦ୍ ଅନପେକ୍ଷ୍ଯ ହି ଦୈଵମ୍ ଅସନ୍ମଯଂ ଶ୍ରଯ ଶୁଭାଶଯ ପୌରୁଷମ୍ ଆତ୍ମନଃ
ଯେଉଁ ଭାଗ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ କିମ୍ବା କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ି, ନିଜ ଭାବନାରେ ଗଢ଼ାଯାଇଛି, ସେଠିକି ଅସତ୍ୟ ଭାବି ତାହାକୁ ଅନଦେଖା କର। ଭଲ ଭାବନା ଥିବା ମନୁଷ୍ୟ, ନିଜ ଉଦ୍ୟମରେ ଭରସା ରଖ।
ଶାସ୍ତ୍ରୈସ୍ ସଦାଚରିତଜୃଂଭିତଦେଶଧର୍ମୈର୍ ଯତ୍ କଲ୍ପିତଂ ଫଲମ୍ ଅତୀଵ ଚିରପ୍ରରୂଢମ୍ । ତସ୍ମିନ୍ ହୃଦି ସ୍ଫୁରତି ନୋ ଽପରମ୍ ଏତି ଚିତ୍ତମ୍ ଅଙ୍ଗାଵଲୀ ତଦନୁ ପୌରୁଷମ୍ ଏତଦ୍ ଆହୁଃ
ଶାସ୍ତ୍ର, ସଦାଚାର ଓ ଦେଶର ନୀତି ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘ ସମୟରେ ଫଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ସେଠି ହୃଦୟରେ ତାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ, ମନ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚାହିଁନାହିଁ ଓ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ—ଏହାକୁ ଠିକ୍ ଉଦ୍ୟମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଵୈଵ ପୌରୁଷଫଲଂ ପୁରୁଷତ୍ଵମ୍ ଏତଦ୍ ଆତ୍ମପ୍ରଯତ୍ନପରତୈଵ ସଦୈଵ କାର୍ଯା । ନେଯା ତତସ୍ ସଫଲତାଂ ପରମାମ୍ ଅଥାସୌ ସଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରସାଧୁଜନପଣ୍ଡିତସେଵନେନ
ଚେଷ୍ଟାର ଫଳ ମାନବ ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ମିଳେ ବୋଲି ବୁଝି, ସଦା ନିଜ ପ୍ରୟାସରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ସତ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର, ଭଲ ଲୋକ ଓ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ସେବା କରିଲେ, ଏହାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ସଫଳତା ମିଳେ।
ଦୈଵପୌରୁଷଵିଚାରଚାରୁଭିଶ୍ ଚେତସା ଚରିତମ୍ ଆତ୍ମପୌରୁଷମ୍ । ନିତ୍ଯମ୍ ଏଵ ଜଯତୀତି ଭାଵିତୈଃ କାର୍ଯ ଆର୍ଯଜନସେଵନୋଦ୍ଯମଃ
ଭାଗ୍ୟ ଓ ନିଜ ପ୍ରୟାସକୁ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି, ମନେ ଏହି ଭାବ ରଖି, ସଦା ନିଜ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଭାବନା ଥିଲେ, ଉତ୍ତମ ଲୋକଙ୍କ ସେବାର ଚେଷ୍ଟା ସବୁବେଳେ ସଫଳ ହୁଏ।
ଜନ୍ମପ୍ରବନ୍ଧମଯମ୍ ଆମଯମ୍ ଏଷ ଜୀଵୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଵୈହିକଂ ସହଜପୌରୁଷମ୍ ଏଵ ସିଦ୍ଧ୍ଯୈ । ଶାନ୍ତିଂ ନଯତ୍ଵ୍ ଅଵିତଥେନ ଵରୌଷଧେନ ପୃଷ୍ଟେନ ତୁଷ୍ଟିପରପଣ୍ଡିତସେଵନେନ
ଏହି ଜୀବ ଜନ୍ମର ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବନ୍ଧା ଥିବା ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଛି। ଏହାକୁ ବୁଝି, ସାଧାରଣ ମାନବ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ସଫଳତା ଲାଗି କାମ କରିବା ଉଚିତ। ତୃପ୍ତ ଓ ସତ୍ୟ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ସଙ୍ଗ ଯେଉଁଠି ଅଚୁକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଔଷଧ, ତାହାରେ ଶାନ୍ତି ପାଉ।
ପ୍ରାପ୍ଯ ଵ୍ଯାଧିଵିନିର୍ମୁକ୍ତଂ ଦେହମ୍ ଅଲ୍ପାଧିଵେଧିତମ୍ । ତଥାତ୍ମାନଂ ସମାଦଧ୍ଯାଦ୍ ଯଥା ଭୂଯୋ ନ ଜାଯତେ
ଯେତେବେଳେ ରୋଗମୁକ୍ତ ଓ ଅତି କମ ଦୁଃଖ ଥିବା ଦେହ ପାଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏଭଳି ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ ଯେ, ପୁଣି ଜନ୍ମ ନ ହେଉ।
ଦୈଵଂ ପୁରୁଷକାରେଣ ଯୋ ଽତିଵର୍ତିତୁମ୍ ଇଚ୍ଛତି । ଇହ ଚାମୁତ୍ର ଚ ଜଯେତ୍ ସ ସମ୍ପୂର୍ଣାଭିଵାଞ୍ଛିତମ୍
ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଭାଗ୍ୟକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବେ।
ଯେ ସମୁଦ୍ଯୋଗମ୍ ଉତ୍ସୃଜ୍ଯ ସ୍ଥିତା ଦୈଵପରାଯଣାଃ । ତେ ଧର୍ମମ୍ ଅର୍ଥକାମୌ ଚ ନାଶଯନ୍ତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମଵିଦ୍ଵିଷଃ
ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସ ଛାଡ଼ି ମାତ୍ର ଭାଗ୍ୟରେ ଭରସା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଜକୁ ଘୃଣା କରି ଧର୍ମ, ଧନ ଓ ଭୋଗକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ସଂଵିତ୍ସ୍ପନ୍ଦୋ ମନସ୍ସ୍ପନ୍ଦ ଇନ୍ଦ୍ରିଯସ୍ପନ୍ଦ ଏଵ ଚ । ଏତାନି ପୁରୁଷାର୍ଥସ୍ଯ ରୂପାଣ୍ଯ୍ ଏଭ୍ଯଃ ଫଲୋଦଯଃ
ଚେତନାର ଗତି, ମନର ଚଳନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର କ୍ରିୟା—ଏହିମାନେ ମନୁଷ୍ୟର ଚେଷ୍ଟାର ରୂପ; ଏହିଠାରୁ ଫଳ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଯଥା ସଂଵେଦନଂ ଚେତସ୍ ତଥାନ୍ତସ୍ସ୍ପନ୍ଦମ୍ ଋଚ୍ଛତି । ତଥୈଵ କାଯଶ୍ ଚଲତି ତଥୈଵ ଫଲଭୋକ୍ତୃତା
ମନରେ ଯେପରି ଜ୍ଞାନ ଥାଏ, ସେହିପରି ଭିତରେ ଚଳନ ହୁଏ; ଏହିଭଳି ଦେହ ମଧ୍ୟ କାମ କରେ ଓ ତାହାର ଫଳ ଅନୁଭବ ହୁଏ।
ଆବାଲ୍ଯମ୍ ଏତତ୍ ସଂସିଦ୍ଧଂ ଯତ୍ର ତତ୍ର ଯଥା ତଥା । ଦୈଵଂ ତୁ ନ କ୍ଵଚିଦ୍ ଦୃଷ୍ଟମ୍ ଅତୋ ଜଯତି ପୌରୁଷମ୍
ପିଲାବେଳୁଠାରୁ ଏହି କଥା ସବୁଠି ଏବଂ ସବୁପରିସ୍ଥିତିରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ—ଭାଗ୍ୟ କେଉଁଠିଏ ଦେଖାଯାଏନି; ଏହିକାରଣରୁ ମାନବ ଚେଷ୍ଟା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ପୁରୁଷାର୍ଥେନ ଦେଵେଶଗୁରୁର୍ ଏଷ ବୃହସ୍ପତିଃ । ଶୁକ୍ରୋ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଗୁରୁତାଂ ପୁରୁଷାର୍ଥେନ ଚାସ୍ଥିତଃ
ମାନବ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ବୃହସ୍ପତି ଦେବତାମାନଙ୍କର ଗୁରୁ ହେଲେ, ଏବଂ ମାନବ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଶୁକ୍ର ଦାନବମାନଙ୍କର ଗୁରୁ ହେବାକୁ ସମର୍ଥ ହେଲେ।
ଦୈନ୍ଯଦାରିଦ୍ର୍ଯଦୁଃଖାର୍ତା ଅପି ସାଧୋ ନରୋତ୍ତମାଃ । ପୌରୁଷେଣୈଵ ଯତ୍ନେନ ଯାତା ଦେଵେନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ଯତାମ୍
ଯେଉଁ ଉତ୍ତମ ଏବଂ ଭଲ ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖ, ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ବେଦନାରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ, ସେମାନେ ନିଜ ଚେଷ୍ଟା ଓ ପ୍ରୟାସରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ମହାନ୍ତୋ ଵିଭଵାଢ୍ଯା ଯେ ନାନାଶ୍ଚର୍ଯସମାଶ୍ରଯାଃ । ପୌରୁଷେଣୈଵ ଦୋଷେଣ ନରକାତିଥିତାଂ ଗତାଃ
ଯେଉଁ ମହାନ ଏବଂ ଧନୀ ଲୋକମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଘିରିଥିଲେ, ନିଜ ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ନରକରେ ଅତିଥି ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଭାଵାଭାଵସହସ୍ରେଷୁ ଦଶାସୁ ଵିଵିଧାସୁ ଚ । ସ୍ଵପୌରୁଷଵଶାଦ୍ ଏଵ ଵିଵୃତ୍ତା ଭୂତଜାତଯଃ
ହଜାର ହଜାର ପ୍ରକାର ଜୀବନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅବସ୍ଥା କେବଳ ନିଜର ଚେଷ୍ଟା ଅନୁସାରେ ହୁଏ।
ଶାସ୍ତ୍ରତୋ ଗୁରୁତଶ୍ ଚୈଵ ସ୍ଵତଶ୍ ଚେତି ତ୍ରିସିଦ୍ଧତା । ସର୍ଵତ୍ର ପୁରୁଷାର୍ଥସ୍ଯ ନ ଦୈଵସ୍ଯ କଦାଚନ
ଶାସ୍ତ୍ର, ଗୁରୁ କିମ୍ବା ନିଜ ପ୍ରୟାସ—ଏହି ତିନି ଭଳି ନିଶ୍ଚୟରେ ସବୁଠାରେ ମାନବର ଚେଷ୍ଟାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି, କେବେ ଭାଗ୍ୟକୁ ନୁହେଁ।
ଅଶୁଭେଷୁ ସମାଵିଷ୍ଟଂ ଶୁଭେଷ୍ଵ୍ ଏଵାଵତାରଯେତ୍ । ଯତ୍ନେନ ଚିତ୍ତମ୍ ଇତ୍ଯ୍ ଆଶୁ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥସଙ୍ଗ୍ରହଃ
ମନ ଯେତେବେଳେ ଅଶୁଭ କଥାରେ ଲିନ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଚେଷ୍ଟା କରି ଏହାକୁ ଶୁଭ କଥାକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ—ଏହିଠାରେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ମୂଳ ଅର୍ଥ ରହିଛି।
ଯଚ୍ ଛ୍ରେଯୋ ଯଦ୍ ଅତୁଚ୍ଛଂ ଚ ଯଦ୍ ଅପାଯଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ତତ୍ ତଦ୍ ଆଚର ଯତ୍ନେନ ପୁତ୍ରେତି ଗୁରଵସ୍ ସ୍ଥିତାଃ
ଯାହା ସତ୍ୟରେ ଭଲ, ଅନାବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ ଓ କୌଣସି କ୍ଷତି ନାହିଁ, ସେହି କଥାକୁ ଦୃଢ଼ ଚେଷ୍ଟାରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କର, ପୁଅ; ଏହିପରି ଗୁରୁମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଯଥା ଯଥା ପ୍ରଯତ୍ନୋ ମେ ଫଲମ୍ ଆଶୁ ତଥା ତଥା । ଇତ୍ଯ୍ ଅହଂ ପୌରୁଷାଦ୍ ଏଵ ଫଲଭାଙ୍ ନ ତୁ ଦୈଵତଃ
ମୁଁ ଯେତେ ଅଧିକ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେତେ ଶୀଘ୍ର ଫଳ ମିଳେ। ଏହିପରି, ମୋର ଉଦ୍ୟମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଫଳ ପାଉଛି, ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।
ପୌରୁଷାଦ୍ ଦୃଶ୍ଯତେ ସିଦ୍ଧିଃ ପୌରୁଷୋ ଧୀମତାଂ କ୍ରମଃ । ଦୈଵମ୍ ଆଶ୍ଵାସନାମାତ୍ରଂ ଦୁଃଖେ ପେଲଵବୁଦ୍ଧିଷୁ
ସଫଳତା ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ; ଚେଷ୍ଟା ହେଉଛି ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କର ପଥ। ଭାଗ୍ୟ କେବଳ ଦୁଃଖରେ ଦୁର୍ବଳମନ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ୱାସନ ମାତ୍ର।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷପ୍ରମୁଖାନ୍ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରମାଣାତ୍ ପୌରୁଷଃ କ୍ରମଃ । ଫଲତୋ ଦୃଶ୍ଯତେ ଲୋକେ ଦେଶାନ୍ତରଗମାଦିକଃ
ସିଧାସଳଖ ଅନୁଭବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଦ୍ୱାରା ସବୁବେଳେ ଚେଷ୍ଟାର କ୍ରମ ସ୍ଥିର ହୁଏ। ଏହି ସଂସାରରେ ଦୂର ଦେଶକୁ ଯିବା ଭଳି ଫଳ ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଏ।
ଭୋକ୍ତା ତୃପ୍ଯତି ନାଭୋକ୍ତା ଗନ୍ତା ଗଚ୍ଛତି ନାଗତିଃ । ଵକ୍ତା ଵକ୍ତି ନ ଚାଵକ୍ତା ପୌରୁଷଂ ସଫଲଂ ନୃଣାମ୍
ଯିଏ ଖାଏ ସେ ତୃପ୍ତି ଅନୁଭବ କରେ, ଯିଏ ଖାଏ ନାହିଁ ସେ ନୁହେଁ। ଯିଏ ଯାଏ ସେ ପହଞ୍ଚେ, ଯିଏ ଯାଏ ନାହିଁ ସେ ନୁହେଁ। ଯିଏ କହେ ସେ କହିପାରେ, ଯିଏ କହେ ନାହିଁ ସେ ନୁହେଁ। ଏଭଳି, ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟମ ଫଳଦାୟକ ହୁଏ।
ପୌରୁଷେଣ ଦୁରନ୍ତେଭ୍ଯସ୍ ସଙ୍କଟେଭ୍ଯସ୍ ସୁବୁଦ୍ଧଯଃ । ସମୁତ୍ତରନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଯତ୍ନେନ ନ ତୁ ମୂକତଯାନଯା
ଯେଉଁମାନେ ସୁବୁଦ୍ଧି ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରୟାସରେ ବଡ଼ ବଡ଼ କଷ୍ଟକୁ ସହଜରେ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଲେ କିମ୍ବା କିଛି କାମ ନକରିଲେ, ଏହି କଷ୍ଟ ଦୂର ହୁଏ ନାହିଁ।
ଯୋ ଯୋ ଯଥା ପ୍ରଯତତେ ସ ସ ତଦ୍ଵତ୍ ଫଲୈକଭାକ୍ । ନ ତୁ ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତେନେହ କେନଚିତ୍ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ଫଲମ୍
ଯିଏ ଯେପରି ପ୍ରୟାସ କରେ, ସେ ସେହିପରି ଫଳ ପାଏ; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ କେହି ମାତ୍ର ଚୁପ୍ଚାପ ବସିଥିଲେ କୌଣସି ଫଳ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ।
ଶୁଭେନ ପୁରୁଷାର୍ଥେନ ଶୁଭମ୍ ଆସାଦ୍ଯତେ ଫଲମ୍ । ଅଶୁଭେନାଶୁଭଂ ରାମ ଯଥେଚ୍ଛସି ତଥା କୁରୁ
ଭଲ କାମ କଲେ ଭଲ ଫଳ ମିଳେ, ଖରାପ କାମ କଲେ ଖରାପ ଫଳ ମିଳେ, ରାମ—ତୁମେ ଯେମିତି ଇଚ୍ଛା କର, ସେମିତି କର।
ପୁରୁଷାର୍ଥଫଲପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଦେଶକାଲଵଶାଦ୍ ଇହ । ପ୍ରାପ୍ତା ଚିରେଣ ଶୀଘ୍ରଂ ଵା ଯାସୌ ଦୈଵମ୍ ଇତି ସ୍ମୃତା
ଏଠାରେ ପ୍ରୟାସର ଫଳ ଦେଶ ଓ ସମୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ; ବହୁତ ଦିନ ପରେ କିମ୍ବା ଶୀଘ୍ର ମିଳିଥିବା ଏହି ଫଳକୁ ଦୈବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ନ ଦୈଵଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ନ ଚ ଲୋକାନ୍ତରେ ସ୍ଥିତମ୍ । ଉକ୍ତଂ ଦୈଵାଭିଧାନେନ ସ୍ଵଂ ଲୋକେ କର୍ମଣଃ ଫଲମ୍
ଭାଗ୍ୟକୁ ଆମେ ଚକ୍ଷୁଦ୍ୱାରା ଦେଖିପାରୁନାହିଁ, ଏହା କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ। ଏଠାରେ 'ଭାଗ୍ୟ' ବୋଲି ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେଟି ଏହି ଜଗତରେ ନିଜର କର୍ମର ଫଳ ଅଟୁଟ।
ପୁରୁଷୋ ଜାଯତେ ଲୋକେ ଵର୍ଧତେ କ୍ଷୀଯତେ ପୁନଃ । ନ ତତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ ଦୈଵଂ ଜରାଯୌଵନବାଲ୍ଯଵାନ୍
ଏହି ଜଗତରେ ମଣିଷ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ପୁନି ଶୀଘ୍ରେ କ୍ଷୟ ହୁଏ। ଏହି ଶିଶୁବୟସ, ଯୌବନ କିମ୍ବା ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ କେଉଁଠି ଭାଗ୍ୟକୁ ଦେଖିଯିବାକୁ ମିଳେନି।
ଦେଶାଦ୍ ଦେଶାନ୍ତରପ୍ରାପ୍ତିର୍ ହସ୍ତସ୍ଥଦ୍ରଵ୍ଯଧାରଣମ୍ । ଵ୍ଯାପାରଶ୍ ଚ ତଥାଙ୍ଗାନାଂ ପୌରୁଷେଣ ନ ଦୈଵତଃ
ଏକ ଦେଶରୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ଯିବା, ହାତରେ କିଛି ଧରିବା, ଦେହର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଚଳନ — ଏସବୁ କିଛି ନିଜର ଚେଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ଭାଗ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।
ଅର୍ଥପ୍ରାପକକାର୍ଯୈକପ୍ରଯତ୍ନପରତା ବୁଧୈଃ । ପ୍ରୋକ୍ତା ପୌରୁଷଶବ୍ଦେନ ସର୍ଵମ୍ ଆସାଦ୍ଯତେ ଽନଯା
ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ଯେଉଁ କାମରେ ଆମେ ଆବଶ୍ୟକ ଫଳ ପାଇବା ପାଇଁ ଏକାଗ୍ର ଚେଷ୍ଟା କରୁଛୁ, ଏହିକୁ 'ପୁରୁଷାର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ପୁରୁଷାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ସବୁକିଛି ଲାଭ କରାଯାଏ।