ଯଥା ନ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଦାରୁଵାରିଶ୍ଲେଷେ ଽନୁଭୂତଯଃ । ତଥା ନ କସ୍ଯଚିଦ୍ ଦେହଦେହିସଙ୍ଗେ ଽନୁଭୂତଯଃ
ଯେପରି ଦାରୁ ଓ ପାଣିର ମିଶ୍ରଣରୁ କାହାରି କୌଣସି ସତ୍ୟ ଅନୁଭୂତି ହୁଏନାହିଁ, ସେପରି ଦେହ ଓ ଦେହୀର ସଂଯୋଗରୁ କେହିଁ କୌଣସି ପ୍ରକୃତ ଅନୁଭୂତି ପାଉନାହାନ୍ତି।
ଅଜ୍ଞସ୍ଯାଯଂ ଯଥା ଦୃଷ୍ଟସ୍ ସଂସାରସ୍ ସତ୍ଯତାଂ ଗତଃ । ତଜ୍ଜ୍ଞସ୍ଯାଯଂ ତଥା ନଷ୍ଟସ୍ ସଂସାରୋ ଽସତ୍ଯତାଂ ଗତଃ
ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ ଏହି ଦୃଶ୍ୟମାନ ସଂସାରକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଭାବନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ସଂସାର ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଅସତ୍ୟ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼େ।
ଅନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗଵିହୀନାସ୍ ତେ ଯଥା ସ୍ନେହା ଦୃଷତ୍ତଲେ । ତଥାସକ୍ତମନୋଵୃତ୍ତୌ ବାହ୍ଯାଭୋଗାନୁଭୂତଯଃ
ଯେପରି ଘାସର ଶିରା ଉପରେ ଥିବା ତୁଷାରବିନ୍ଦୁରେ କୌଣସି ଭିତରି ଲାଗାଉନାହିଁ, ସେପରି ଯେଉଁମାନେ ମନରେ ଆସକ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ବାହ୍ୟ ଭୋଗର ଅନୁଭୂତି କୌଣସି ଚିହ୍ନ ଛାଡ଼ି ଯାଏନାହିଁ।
ଅନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗେନ ରହିତୋ ଯଦ୍ଵତ୍ ସଲିଲକାଷ୍ଠଯୋଃ । ସମ୍ବନ୍ଧସ୍ ତଦ୍ଵଦ୍ ଏଵାନ୍ତର୍ ଅସଙ୍ଗୋ ଦେହଦେହିନୋଃ
ଯେପରି ଜଳ ଓ କାଠରେ ଭିତରୁ କୌଣସି ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ, ସେପରି ଦେହ ଓ ଦେହରେ ଥିବା ଆତ୍ମାରେ ମଧ୍ୟ ମନରେ ଗଢ଼ିଥିବା କୌଣସି ଗଢ଼ିଆ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ।
ଅନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗେନ ରହିତସ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୋ ଜଲକାଷ୍ଠଯୋଃ । ଜ୍ଞଦେହଦେହିନୋଶ୍ ଚୈଵ ପ୍ରତିବିମ୍ବାମ୍ଭସୋସ୍ ତଥା
ଯେପରି ଜଳ ଓ କାଠର ସମ୍ପର୍କ ମନରେ ଗଢ଼ିଥିବା ନୁହେଁ, ସେପରି ଜଣେ ଜଣା, ତାଙ୍କର ଦେହ ଓ ଦେହରେ ଥିବା ଆତ୍ମା, ଏହା ଏକ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଓ ଜଳର ସମ୍ପର୍କ ପରି ଅସଲି ଭିତରୁ କୌଣସି ଗଢ଼ିଆ ସମ୍ପର୍କ ନାହିଁ।
ସ୍ଥିତା ସର୍ଵତ୍ର ସଂଵିତ୍ତିଶ୍ ଶୁଦ୍ଧା ସଂଵେଦ୍ଯଵର୍ଜିତା । ଦ୍ଵିତ୍ଵୋପଲାଞ୍ଛିତା ତ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯା ଦୁସ୍ସଂଵିତ୍ତିର୍ ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ସବୁଠାରେ ଅଛି, ଏହା କୌଣସି ଅନୁଭବ କିମ୍ବା ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ୍ତ ନୁହେଁ। ଦ୍ୱିତୀୟତା ଯେପରି ଦେଖାଯାଏ, ଏହା କେବଳ ଭାସମାନ; ଭ୍ରାନ୍ତି ଚେତନା ମୂଲରେ ନାହିଁ।
ଅଦୁଃଖମ୍ ଏତି ଦୁଃଖତ୍ଵମ୍ ଅନ୍ତସ୍ସଂଵେଦନାତ୍ ସ୍ଫୁଟମ୍ । ସ୍ଥାଣୁର୍ ଭଵତି ଵେତାଲୋ ଵେତାଲତ୍ଵେନ ଭାଵିତଃ
ମନରେ ଅନୁଭବ କରିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଃଖ ନଥିଲା, ସେଠି ଦୁଃଖ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ଯେପରି ଏକ ଦଣ୍ଡକୁ ଭୂତ ଭାବିଲେ ଭୂତ ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ଯେଉଁଠି ଦୁଃଖ ନାହିଁ, ମନରେ ଭାବିଲେ ସେଠି ଦୁଃଖ ଦେଖାଯାଏ।
ଅସମ୍ବନ୍ଧୋ ହି ସମ୍ବନ୍ଧୋ ଭଵତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ଵିନିଶ୍ଚଯାତ୍ । ସ୍ଵପ୍ନାଙ୍ଗନାସୁରତଵତ୍ ସ୍ଥାଣୁଵେତାଲଭଙ୍ଗଵତ୍
ଯାହା ସଂଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ, ମନର ଦୃଢ଼ ବିଶ୍ୱାସ ଦ୍ୱାରା ସେ ଯେପରି ସଂଯୁକ୍ତ ଲାଗେ, ଏହା ସ୍ୱପ୍ନରେ ଏକ ନାରୀକୁ ଦେଖିଥିବା ଦାନବ କିମ୍ବା ଗଛର ଗୁଡ଼ିକୁ ଭୂତ ଭାବିବା ପରି।
ଅସତ୍ପ୍ରାଯୋ ହି ସମ୍ବନ୍ଧୋ ଯଥା ସଲିଲକାଷ୍ଠଯୋଃ । ତଥୈଵ ମିଥ୍ଯା ସମ୍ବନ୍ଧଶ୍ ଶରୀରପରମାତ୍ମନୋଃ
ଏହି ସଂଯୋଗ ଅସଲି ଅଛିନାହିଁ, ଜଳ ଓ କାଠର ଯେପରି ସମ୍ପର୍କ ମିଥ୍ୟା, ସେହିପରି ଦେହ ଓ ପରମାତ୍ମାଙ୍କର ସଂଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଭୁଲ।
ଅନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗଂ ଵିନା ନାମ୍ବୁ କାଷ୍ଠାଘାତୈଃ ପ୍ରମୁହ୍ଯତେ । ଆତ୍ମାନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗରହିତୋ ଦେହଦୁଃଖୈର୍ ନ ଦହ୍ଯତେ
ଭିତରେ ଆସକ୍ତି ନଥିଲେ, କାଠ ଜଳ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ ମଧ୍ୟ ଭ୍ରମିତ ହୁଏନାହିଁ; ଏହିପରି, ଆତ୍ମା ଭିତରେ ଆସକ୍ତି ନଥିଲେ, ଦେହର ଦୁଃଖ ଦ୍ୱାରା ଜଳିଯାଏନାହିଁ।
ଦେହଭାଵନଯୈଵାତ୍ମା ଦେହଦୁଃଖଵଶେ ସ୍ଥିତଃ । ତତ୍ତ୍ଯାଗେନ ତତୋ ମୁକ୍ତୋ ଭଵତୀତି ଵିଦୁର୍ ବୁଧାଃ
ଦେହକୁ ନିଜ ବୋଲି ଭାବିଲେ ଆତ୍ମା ଦେହର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥାଏ; ଏହି ଭାବନାକୁ ଛାଡ଼ିଲେ, ଜଣେ ଜଣାଣି ମୁକ୍ତ ହୁଏ ବୋଲି ପଣ୍ଡିତମାନେ ଜାଣନ୍ତି।
ଅନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗଵିହୀନତ୍ଵାଦ୍ ଦୁଃଖଵନ୍ତ୍ଯ୍ ଅଙ୍ଗ ନୋ ଯଥା । ପତ୍ତ୍ରାମ୍ବୂପଲଦାରୂଣି ଶ୍ଲିଷ୍ଟାନ୍ଯ୍ ଅପି ପରସ୍ପରମ୍
ମନରେ ଲଗା ନଥିବାରୁ ଅଙ୍ଗଗୁଡିକ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନାହିଁ, ଯେପରି ଗଛର ପତ୍ର, ପାଣି, ପଥର ଓ କାଠ ଏକାଉଁଠି ଲଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରସ୍ପରକୁ କିଛି କଷ୍ଟ ଦେଇନାହିଁ ।
ଅନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗେନ ରହିତା ଯାନ୍ତି ନିର୍ଦୁଃଖତାଂ ପରାମ୍ । ଶ୍ଲିଷ୍ଟା ଅପି ତଥୈଵାତ୍ମା ଦେହେନ୍ଦ୍ରିଯମନାଂସ୍ଯ୍ ଅଲମ୍
ମନରେ ଲଗା ନଥିଲେ ଏମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦୁଃଖମୁକ୍ତିକୁ ପାଇଯାନ୍ତି; ଏହିପରି, ଆତ୍ମା, ଶରୀର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ ଏକାଉଁଠି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି ଦୁଃଖ ଭୋଗୁନାହିଁ ।
ଅନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗୋ ହି ସଂସାରେ ସର୍ଵେଷାଂ ନାମ ଦେହିନାମ୍ । ଜରାମରଣମୋହାନାଂ ତରୂଣାଂ ବୀଜକାରଣମ୍
ମନରେ ଲଗା ହେଉଛି ଏହି ସଂସାରରେ ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ମୋହର ମୂଳ କାରଣ, ଯେପରି ଗଛର ମୂଳ କାରଣ ହେଉଛି ତାହାର ବିଉ ।
ଅନ୍ତସ୍ସଂସଙ୍ଗଵାଞ୍ ଜନ୍ତୁର୍ ମଗ୍ନସ୍ ସଂସାରସାଗରେ । ଅନ୍ତସ୍ସଂସଙ୍ଗମୁକ୍ତସ୍ ତୁ ତୀର୍ଣସ୍ ସଂସାରସାଗରାତ୍
ଯେଉଁ ଜୀବର ମନରେ ଲଗା ଅଛି, ସେ ସଂସାରର ସାଗରରେ ବୁଡିଯାଏ; ଯେଉଁ ଜୀବ ମନରେ ଲଗାରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ସଂସାରର ସାଗରକୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ ।
ଅନ୍ତସ୍ସଂସଙ୍ଗଵଚ୍ ଚିତ୍ତଂ ଶତଶାଖମ୍ ଇହୋଚ୍ଯତେ । ଅନ୍ତସ୍ସଂସଙ୍ଗରହିତଂ ଵିଲୀନଂ ଚିତ୍ତମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ମନ ଯଦି ଭିତରେ ଆସକ୍ତି ରହିଛି, ତେବେ ଏହାକୁ ଏଠାରେ ଶତଧା ଶାଖା ବିଶିଷ୍ଟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯଦି ମନ ଭିତରେ ଆସକ୍ତି ରହିତ, ଶାନ୍ତ ଓ ଲୟିନ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି, ତେବେ ଏହାକୁ ବିଲୀନ ମନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଭଗ୍ନସ୍ଫଟିକଵଦ୍ ଵିଦ୍ଧି ମନସ୍ ସକ୍ତମ୍ ଅପାଵନମ୍ । ଅଭଗ୍ନସ୍ଫଟିକାଭାସମ୍ ଅସକ୍ତଂ ଵିଦ୍ଧି ଵୈ ମନଃ
ଯେ ମନ ଅଶୁଦ୍ଧ ଓ ଆସକ୍ତିଶୀଳ, ତାହାକୁ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିବା ସ୍ଫଟିକ ପରି ଭାବିବା ଉଚିତ। ଯେ ମନ ନିରାସକ୍ତ ଓ ଶୁଦ୍ଧ, ସେଠି ଅଭଙ୍ଗ ସ୍ଫଟିକ ପରି ଚମକେ।
ଅସକ୍ତଂ ନିର୍ମଲଂ ଚିତ୍ତଂ ମୁକ୍ତଂ ସଂସାର୍ଯ୍ ଅପି ସ୍ଫୁଟମ୍ । ସକ୍ତଂ ତୁ ଦୀର୍ଘତପସା ଯୁକ୍ତମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅତିବନ୍ଧଵତ୍
ଯେ ମନ ନିରାସକ୍ତ ଓ ପବିତ୍ର, ସେଠି ସଂସାର ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ମୁକ୍ତ। କିନ୍ତୁ ଯେ ମନ ଆସକ୍ତ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସଂଯମ ଓ ତପସ୍ୟା କଲେ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ବନ୍ଧନରେ ପଡ଼ି ରହିଥାଏ।
ଅନ୍ତସ୍ସକ୍ତଂ ମନୋ ବଦ୍ଧଂ ମୁକ୍ତଂ ସକ୍ତିଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ଅନ୍ତସ୍ସଂସକ୍ତିର୍ ଏଵୈକଂ କାରଣଂ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷଯୋଃ
ମନ ଯଦି ଭିତରେ ଆସକ୍ତି ରହିଛି, ସେଠି ବନ୍ଧନ ଅଛି। ମନ ଯଦି ଆସକ୍ତି ରହିତ, ସେଠି ମୁକ୍ତି ଅଛି। ଏହି ଭିତର ଆସକ୍ତି ହିଁ ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତିର ଏକମାତ୍ର କାରଣ।
ଅନ୍ତସ୍ସଂସକ୍ତିମୁକ୍ତସ୍ଯ କୁର୍ଵତୋ ଽପି ନ କର୍ତୃତା । ସୁଖଦୁଃଖଵତି ସ୍ଵପ୍ନେ ସମ୍ଭ୍ରମୋନ୍ମୁଖତା ଯଥା
ଯେଉଁଠାରେ ମନର ଆସକ୍ତି ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଛି, ସେଠି କାମ କରିଲେ ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱର ଭାବ ନଥାଏ—ଯେପରି ଶ୍ୱପ୍ନରେ ସୁଖ ଦୁଃଖ ଆସିଲେ ମନ ଭ୍ରମିତ ଓ ଅସ୍ଥିର ହୁଏ, ତେଣୁ ଏଠି ମଧ୍ୟ ଏମିତି ହୁଏ।
ଚିତ୍ତେ କର୍ତରି କର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅଦେହସ୍ଯାପି ଵିଦ୍ଯତେ । ସ୍ଵପ୍ନାଦାଵ୍ ଇଵ ଵିକ୍ଷୁବ୍ଧସୁଖଦୁଃଖଦଶାମଯମ୍
ଦେହ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱର ଭାବ ମନକୁ ଦିଆଯାଏ; ଯେପରି ଶ୍ୱପ୍ନ ଓ ଏପରି ଅବସ୍ଥାରେ ଅସ୍ଥିର ମନ ସୁଖ ଦୁଃଖର ଅନୁଭୂତି କରେ।
ଅକର୍ତରି ମନସ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ଅକର୍ତୃତ୍ଵଂ ସ୍ଫୁଟଂ ଭଵେତ୍ । ଶୂନ୍ଯଚିତ୍ତୋ ହି ପୁରୁଷଃ କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଅପି ନ ଚେତତି
ମନ ଭିତରେ କିଛି କରୁନାହିଁ, ସେଠି କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱର ଭାବ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନଥାଏ; ଯେଉଁ ପୁରୁଷଙ୍କର ମନ ଶୂନ୍ୟ ଅଛି, ସେ କାମ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ କିଛି କରୁଛି ବୋଲି ଭାବୁନାହାନ୍ତି।
ଚେତସା କୃତମ୍ ଆପ୍ନୋଷି ଚେତସା ନ କୃତଂ ନ ତୁ । ନ କ୍ଵଚିତ୍ କାରଣଂ ଦେହୋ ନ ଚିତ୍ତମ୍ ଅପି କର୍ତୃ ଵୈ
ମନରେ ଯାହା କର, ସେତି ଅନୁଭବ କର; ମନରେ ଯାହା କରନାହାଁ, ସେତି ଅନୁଭବ ହୁଏନାହିଁ। କେଉଁଠି ଦେହ କାରଣ ନୁହେଁ, ମନ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ।
ଅସଂସକ୍ତମ୍ ଅକର୍ତ୍ର୍ ଏଵ କୁର୍ଵଦ୍ ଏଵ ମନୋ ଵିଦୁଃ । ନ କର୍ମଫଲଭୋକ୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଅସକ୍ତଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ
ଯେଉଁ ମନ ଅସକ୍ତ ଓ ନିଜକୁ କର୍ତ୍ତା ଭାବେ ମାନେ ନାହିଁ, ସେ ମନ କାମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଭୋଗ କରିବାକୁ ପାଏ ନାହିଁ। ଅସକ୍ତ ଥିଲେ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ଲାଗି ନାହିଁ।
ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଶ୍ଵମେଧାଭ୍ଯାମ୍ ଅସଂସକ୍ତୋ ନ ଲିପ୍ଯତେ । ଦୂରସ୍ଥକାନ୍ତାସଂସକ୍ତମନାଃ କାର୍ଯୈର୍ ଇଵାଗ୍ରଗୈଃ
ଯେଉଁ ଲୋକ ଅସକ୍ତ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟା କିମ୍ବା ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ଦୋଷୀ ହୁଏ ନାହିଁ। ଯେପରି ଦୂରରେ ଥିବା ପ୍ରିୟାପାଇଁ ମନ ଲାଗିଥିଲେ, ନିକଟର କାମ କିଛି ଲାଗେ ନାହିଁ, ସେପରି ଅସକ୍ତ ମନ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଅନ୍ତସ୍ସଂସକ୍ତିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ଜୀଵୋ ମଧୁରଵୃତ୍ତିମାନ୍ । ବହିଃ କୁର୍ଵନ୍ନ୍ ଅକୁର୍ଵନ୍ ଵା କର୍ତା ଭୋକ୍ତା ନ ହି କ୍ଵଚିତ୍
ଯେଉଁ ଜୀବ ମନର ଭିତରୁ ଅସକ୍ତିକୁ ଛାଡିଦେଇଛି, ସେ ମଧୁର ଆଚରଣ କରେ। ବାହାରେ କାମ କରୁଥିବା କିମ୍ବା କରୁନଥିବା, କେବେ ମଧ୍ୟ ସେ ନ କର୍ତ୍ତା, ନ ଭୋକ୍ତା।
ଅନ୍ତସ୍ସଂସକ୍ତିମୁକ୍ତଂ ଯନ୍ ମନସ୍ ସ୍ଯାତ୍ ତଦ୍ ଅକର୍ତୃକମ୍ । ତଦ୍ ଵିଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରଶାନ୍ତଂ ତତ୍ ତଦ୍ ଯୁକ୍ତଂ ତଦ୍ ଅଲେପକମ୍
ଯେଉଁ ମନ ଭିତରୁ ଅସକ୍ତିରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ମନ କର୍ତ୍ତା ନୁହେଁ। ଏହା ଅଲଗା, ଶାନ୍ତ ଓ ଯେତେବେଳେ ଯୋଗ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଲିପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
ତତ୍ ସ୍ଯାତ୍ ସର୍ଵପଦାର୍ଥାନାଂ ଶ୍ଲିଷ୍ଟାନାଂ ନିଶ୍ଚିତଂ ବହିଃ । ସର୍ଵଦୁଃଖକରୀଂ କ୍ରୂରାମ୍ ଅନ୍ତସ୍ସକ୍ତିଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍
ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ସହ ବାହ୍ୟ ସଂସ୍ପର୍ଶ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦେଇଥିବା ମଧ୍ୟରୁ ଦୟାହୀନ ଭିତର ଆସକ୍ତିକୁ ଛାଡିଦେବା ଉଚିତ।
ଵିରହିତମ୍ ଅଲମ୍ ଅନ୍ତସ୍ସଙ୍ଗଦୋଷେଣ ଚେତଶ୍ ଶମମ୍ ଉପଗତମ୍ ଆଦ୍ଯଂ ଵ୍ଯୋମଵନ୍ ନିର୍ମଲାଭମ୍ । ସକଲକଲନମୁକ୍ତେନାତ୍ମନୈକତ୍ଵମ୍ ଏତି ସ୍ଥିରମ୍ ଅଲିନିଭମ୍ ଅମ୍ଭୋ ଵାରିଣୀଵାଲିନୀଲେ
ଭିତର ଆସକ୍ତିର ଦୋଷ ନଥିବା ମନ ଶାନ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଆଦି ଆକାଶ ପରି ପ୍ରସ୍ତିନ୍ନ ହୁଏ; ସମସ୍ତ ଗଣନାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ଆତ୍ମା ସହ ଏକତାରେ ଦୃଢ଼ ହୁଏ, ଯେପରି ନିର୍ମଳ ଝିଅ ଝିଲିକାରେ ପାଣି ଏକାକାର ହୁଏ।
କୀଦୃଶୋ ଭଗଵନ୍ ସଙ୍ଗଃ କଶ୍ ଚ ବନ୍ଧାଯ ଵୈ ନୃଣାମ୍ । କଶ୍ ଚ ମୋକ୍ଷାଯ କଥିତଃ କଥଂ ଚୈଷ ଚିକିତ୍ସ୍ଯତେ
ହେ ପ୍ରଭୁ, କେଉଁଠି ଆସକ୍ତି ଅଛି, ଏବଂ କଣ ଲୋକମାନେକୁ ବାନ୍ଧି ରଖେ? କଣ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏହାକୁ କିପରି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ?