ଭାଵାଭାଵପରିଚ୍ଛେଦତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞ ମୁଦିତାଶଯ । ସମାସମଦଶାଲୌଲ୍ଯମୁକ୍ତଂ ତଵ ଵପୁସ୍ ସ୍ଥିତମ୍
ଯାହା ଅଛି ଓ ଯାହା ନାହିଁ, ସେଥିର ସତ୍ୟକୁ ଜାଣି, ତୁମର ମନ ଆନନ୍ଦିତ; ତୁମର ସ୍ୱଭାବ ଭୋଗ ଓ ମଦ ଆଶାର ଅସ୍ଥିରତାରୁ ମୁକ୍ତ।
ଵସ୍ତୁନାଵସ୍ତୁନୈଵାନ୍ତର୍ ଅମୃତେନେଵ ସାଗରଃ । ଅପୁନଃପ୍ରକ୍ଷଯାଯୈଵ ପରିତୃପ୍ତୋ ଽସି ସୁନ୍ଦର
ସତ୍ୟ ଓ ଅସତ୍ୟ ଭିତରେ, ସାଗର ଯେପରି ଅମୃତରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ, ସେପରି ତୁମେ ମଧୁର ମନେ, ପୂର୍ଣ୍ଣତାରେ ଅତି ତୃପ୍ତ ହେଇଛ, ପୁନି କେବେ ଅପଚୟ ହେବା ନାହିଁ।
ନ ତଦ୍ ଅସ୍ତି ମୁନେ ଵସ୍ତୁ ଯତ୍ରୋପାଦେଯତାସ୍ତି ନଃ । ଯାଵତ୍ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଇଦଂ ଦୃଶ୍ଯଂ ତାଵଦ୍ ଏଵ ନ କିଞ୍ଚନ
ମୁନି, ଏହି ସଂସାରରେ ଆମେ ଯାହାକୁ ଅବଶ୍ୟ ଅର୍ଜନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଏମିତି କିଛି ନାହିଁ। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସତ୍ୟରେ କିଛି ନାହିଁ।
ଉପାଦେଯସ୍ଯ ଚାଭାଵାଦ୍ ଧେଯମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ତି କିଂ କିଲ । ପ୍ରତିଯୋଗିଵ୍ଯଵଚ୍ଛେଦଂ ଵିନା ହେଯଂ କିମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ଅର୍ଜନ କରିବା ପାଇଁ କିଛି ନାହିଁ, ତେବେ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ କ'ଣ ଅଛି? ବିପରୀତକୁ ଅଲଗା କରିବା ଛାଡ଼ି, କ'ଣକୁ ତ୍ୟାଗ କହାଯିବ?
ତୁଚ୍ଛତ୍ଵାତ୍ ସର୍ଵଭାଵାନାମ୍ ଅତୁଚ୍ଛତ୍ଵାଚ୍ ଚ କାଲତଃ । ଚିରଂ ମମ ପରିକ୍ଷୀଣେ ତୁଚ୍ଛାତୁଚ୍ଛମନସ୍ସ୍ଥିତୀ
ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଅର୍ଥହୀନ, ଏବଂ ସମୟ ଅର୍ଥହୀନ ନୁହେଁ; ଏହିଭଳି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମୋର ମନ ଶୂନ୍ୟ ଓ ଅଶୂନ୍ୟ ଉଭୟକୁ ଛାଡ଼ି ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଛି।
ଦେଶକାଲଵଶାଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁଚ୍ଛସ୍ଯାତୁଚ୍ଛତାମ୍ ଇହ । ଅତୁଚ୍ଛସ୍ଯ ତୁ ତୁଚ୍ଛତ୍ଵଂ ଵର୍ଜ୍ଯେ ନିନ୍ଦାସ୍ତୁତୀ ବୁଧୈଃ
ଏଠାରେ ଦେଶ ଓ ସମୟର ପ୍ରଭାବରେ, ଅପରିଗଣ୍ୟ ଜିନିଷ କେବେକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେଖାଯାଏ, ଆଉ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷ କେବେକି ଅପରିଗଣ୍ୟ ହୋଇଯାଏ; ଏହିପରି ଅବସ୍ଥାରେ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ପ୍ରଶଂସା ଓ ନିନ୍ଦାକୁ ଏଡ଼ି ରହନ୍ତି।
ରାଗାନ୍ ନିନ୍ଦାସ୍ତୁତୀ ଲୋକେ ରାଗଶ୍ ଚ ପରିଵାଞ୍ଛନାତ୍ । ଵାଞ୍ଛ୍ଯତେ ଚ ମହୋଦାରଂ ଵସ୍ତୁ ଶୋଭନବୁଦ୍ଧିନା
ପ୍ରଶଂସା ଓ ନିନ୍ଦା ଏହି ସଂସାରରେ ଆସେ ଆସକ୍ତିରୁ, ଆଉ ଆସକ୍ତି ଆସେ ଆଶା ରୁ; ଯେଉଁ ଜିନିଷକୁ ବଡ଼ ମୂଲ୍ୟବାନ ଭାବି ଚାହାଯାଏ, ତାହାକୁ ଲୋକେ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି।
ତ୍ରିଲୋକ୍ଯାଂ ଚ ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ ଶୈଲାସ୍ ସମୁଦ୍ରା ଵନରାଜଯଃ । ଭୂତାନି ଚ ସୁଶୂନ୍ଯାନି ସାରୋ ନାସ୍ତ୍ଯ୍ ଉତ୍ତମସ୍ ତତଃ
ତିନି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ଜିନିଷ ଅଛି—ମହିଳା, ପାହାଡ଼, ସାଗର, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ—ସେଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସତ୍ୟରେ ଶୂନ୍ୟ; ଏହିଠାରେ କୌଣସି ସର୍ବୋତ୍ତମ ତତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ।
ମାଂସାର୍ବୁଦାଭମୃଦ୍ଵର୍ତିମଯେ ଜଗତି ଜର୍ଜରେ । ଵାଞ୍ଛନୀଯଵିହୀନେ ଽସ୍ମିଞ୍ ଶୂନ୍ଯେ କିମ୍ ଇଵ ଵାଞ୍ଛ୍ଯତେ
ଏହି ଦୁର୍ବଳ ଜଗତ, ମାଂସ, ହାଡ଼ ଓ କମଳା ଦେହରେ ତିଆରି, ଯେଉଁଠି କୌଣସି ଚାହିବା ଯୋଗ୍ୟ ଜିନିଷ ନାହିଁ, ଏହି ଶୂନ୍ୟତାରେ କଣ ଚାହିବା ଯୋଗ୍ୟ ଅଛି?
ଵାଞ୍ଛାଯାଂ ଵିନିଵୃତ୍ତାଯାଂ ସଙ୍କ୍ଷଯୋ ଦ୍ଵେଷରାଗଯୋଃ । ଦିନଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାମ୍ ଆଲୋକାତପଯୋର୍ ଇଵ
ଯେତେବେଳେ ଆଶା ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଦ୍ୱେଷ ଓ ଆସକ୍ତି ମଧ୍ୟ କ୍ରମେ କମିଯାଏ; ଏହା ଏମିତି, ଦିନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶେଷ ହେଲେ, ଆଲୋକ ଓ ତାପ ଦୁହିଁଠାରୁ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଯାଏ।
ଅଲମ୍ ଅତିଵିତତୈର୍ ଵଚଃପ୍ରପଞ୍ଚୈର୍ ଇଯମ୍ ଉଚିତେହ ସୁଖାଯ ଦୃଷ୍ଟିର୍ ଏକା । ସମୁପଶମିତଵାସନଂ ମନୋ ଽନ୍ତର୍ ଯଦି ମୁଦିତଂ ହି ତଦ୍ ଉତ୍ତମା ପ୍ରତିଷ୍ଠା
ଅତିରିକ୍ତ ଓ ଜଟିଳ କଥା ବଢ଼େଇବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଏଠାରେ ଏକ ଠିକ୍ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସଠିକ୍ ସୁଖ ମିଳେ। ଯଦି ମନ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଆଦତ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ ଓ ମନ ଖୁସି ରହେ, ଏହିଠାରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭିତ୍ତି ମିଳେ।
ସୁରଘୁଃ ପରିଘଶ୍ ଚୈଵ ଵିଚାର୍ଯେତି ଜଗଦ୍ଭ୍ରମମ୍ । ମିଥଃ ପ୍ରପୂଜିତୌ ତୁଷ୍ଟୌ ସ୍ଵଵ୍ଯାପାରପରୌ ଗତୌ
ଦେବତାଙ୍କ ଢୋଳ ଓ ଲୋହାର ଦଣ୍ଡ—ଏହାକୁ ଭାବିଲେ ଜଗତର ଭ୍ରମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଦୁଇଁଜଣେ ପରସ୍ପର ସମ୍ମାନ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ସହିତ ନିଜ ନିଜ କାମରେ ଲଗିରହନ୍ତି।
ତଦ୍ ଏଵ ରାଘଵ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରମଂ ବୋଧକାରଣମ୍ । ଅନେନୈଵ ଵିବୋଧେନ ଭଵ ଲବ୍ଧାସ୍ପଦସ୍ ସ୍ଫୁଟମ୍
ଏହିପରି ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ଶୁଣି, ହେ ରାଘବ, ଏହି ବୁଝିବା ଦ୍ୱାରା ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନିଜକୁ ଦୃଢ଼ କର।
ପରଯା ପ୍ରଜ୍ଞଯା ଧୀର ଵିଚାରାତତତୈକ୍ଷ୍ଣ୍ଯଯା । ଗଲତ୍ଯ୍ ଅଲମ୍ ଅହଙ୍କାରକାଲମେଘେ ହୃଦମ୍ବରେ
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଦୃଢ଼ ଚିନ୍ତନର ତୀକ୍ଷ୍ଣତା ଦ୍ୱାରା, ହୃଦୟର ଆକାଶରେ ଅହଂକାରର କଳା ମେଘ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗଳିଯାଏ।
ସମସ୍ତଲୋକାନୁମତେ ସଫଲେ ହ୍ଲାଦକାରିଣି । ନିର୍ମଲେ ଵିତତେ ଚେତଶ୍ଶରତ୍କାଲ ଉପସ୍ଥିତେ
ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅନୁମତିରେ, ଫଳଦାୟୀ, ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ପରିସ୍କୃତ ଓ ବିସ୍ତୃତ ମନର ଶରତ୍କାଳ ଆସିଥିଲେ—
ଧ୍ଯେଯେ ଶରଣ୍ଯେ ସୁସମେ ସକଲାନନ୍ଦସମ୍ପଦି । ସୁପ୍ରଶସ୍ତେ ଚିଦାକାଶେ ସ୍ଥୀଯତେ ପରମାତ୍ମନି
ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ, ଧ୍ୟାନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଆଶ୍ରୟ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦର ନିବାସ ଭାବରେ ଚେତନାର ଶୁଭ ଆକାଶରେ ମନ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଆତ୍ମାରେ ବସିଥାଏ।
ଯୋ ନିତ୍ଯମ୍ ଅଧ୍ଯାତ୍ମମଯୋ ନିତ୍ଯମ୍ ଅନ୍ତର୍ମୁଖସ୍ ସୁଖୀ । ନିତ୍ଯଂ ଚିଦନୁସନ୍ଧାନସ୍ ସ ନ ଶୋକେନ ବାଧ୍ଯତେ
ଯିଏ ସଦା ଆତ୍ମାରେ ଲୀନ, ସଦା ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ସଦା ଚେତନାର ଚିନ୍ତନରେ ଲଗିଥାଏ—ସେ ଦୁଃଖରେ କେବେ ବି ପୀଡିତ ହୁଅନାହିଁ।
ଵ୍ଯଵହାରପରୋ ଽପ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈ ରାଗଦ୍ଵେଷମଯୋ ଽପି ସନ୍ । ନାନ୍ତଃ କଲଙ୍କମ୍ ଆଦତ୍ତେ ପଦ୍ମୋ ଜଲଲଵଂ ଯଥା
ଯେଉଁଠି ବ୍ୟକ୍ତି ସାଧାରଣ କାମକାଜରେ ବ୍ୟସ୍ତ ରହୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ରାଗ ଓ ଦ୍ୱେଷରେ ମିଶିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମନରେ କୌଣସି ଦାଗ ଧରିନଥାନ୍ତି; ଯେପରି ଏକ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପାଣିର ଫୋଟାକୁ ଧରେନି।
ସମ୍ଯଗ୍ଵିଜ୍ଞାନଵାନ୍ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଯୋ ଽନ୍ତଶ୍ ଶାନ୍ତମନା ମୁନିଃ । ନ ବାଧ୍ଯତେ ସ ମନସା କରିଣେଵ ମୃଗାଧିପଃ
ଯିଏ ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମନକୁ ଶାନ୍ତ ରଖିଛନ୍ତି, ସେଇ ମୁନିଙ୍କୁ ମନ କେବେ ଅସ୍ଥିର କରିପାରେନି; ଯେପରି ଏକ ସିଂହକୁ ହାତୀ ଭୟ ଦେଇପାରେନି।
ଭୋଗୈକଶରଣଂ ଦୀନଂ ନ ଚିତ୍ତଂ ଜ୍ଞସ୍ଯ ଵିଦ୍ଯତେ । ନନ୍ଦନେ ଦୁର୍ଦ୍ରୁମ ଇଵ ଜ୍ଞଚିତ୍ତଂ ହିମଵଦ୍ଵପୁଃ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନୀ, ତାଙ୍କର ମନ କେବେ ମାତ୍ର ଭୋଗରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଇନଥାଏ, ଏବଂ ଦୟନୀୟ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ମନ ନନ୍ଦନ ଉଦ୍ୟାନର ଗଛ ପରି ଏବଂ ହିମାଳୟ ପର୍ବତ ପରି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।
ଵିରକ୍ତଜାଯାମରଣେ ଯଥା ଦୁଃଖୀ ନ ମାନଵଃ । ପରିଜ୍ଞାତାଖିଲାଵିଦ୍ଯଂ ତଥା ଚିତ୍ତଂ ନ ଦୁଃଖଦମ୍
ଯେପରି ଜଣେ ଲୋକ ଯାହାଠାରେ ଆସକ୍ତି ନାହିଁ, ସେ ଜଣେ ଜୀବନ ସାଥୀଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁରେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନି, ସେପରି ସମସ୍ତ ଅଜ୍ଞାନକୁ ଜାଣିଲେ, ମନ ଆଉ ଦୁଃଖର କାରଣ ହୁଏନି।
ପରିଜ୍ଞାତମନୋମୋହୋ ଜଗଦ୍ଭାନୋଦ୍ଭଵାତ୍ମନା । ସ୍ପୃଶ୍ଯତେ ନୈନସା ସାଧୂ ରଜସେଵ ନଭସ୍ତଲମ୍
ଯେତେବେଳେ ମନର ଭ୍ରମକୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତର ଆଲୋକ ଭାବରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଆତ୍ମା ଠିକ୍ ଭାବେ ଜାଣିପାରେ, ସେତେବେଳେ ନିଷ୍ପାପ ଲୋକମାନେ ପାପରେ ଛୁଆଁନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଧୂଳି ଛୁଁଇପାରେ ନାହିଁ।
ଅଵିଦ୍ଯାସମ୍ପରିଜ୍ଞାନମାତ୍ରମ୍ ଏଵ ମହୌଷଧମ୍ । ଅଵିଦ୍ଯାଵିତତଵ୍ଯାଧେସ୍ ତିମିରସ୍ଯେଵ ଦୀପକଃ
ଅଜ୍ଞାନକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚିହ୍ନିବା ଏକ ବଡ଼ ଔଷଧ, ଯେପରି ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ରୋଗକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଦୀପ ଅନେକ ଉପକାରୀ।
ଅଵିଦ୍ଯା ସମ୍ପରିଜ୍ଞାତା ଯଦୈଵ ହି ତଦୈଵ ହି । ସା ପରିକ୍ଷୀଯତେ ଭୂଯସ୍ ସ୍ଵଦତେ ଚ ନ ଭୋଗଭୂଃ
ଯେତେବେଳେ ଅଜ୍ଞାନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚିହ୍ନାଯାଏ, ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହା କ୍ଷୟ ପାଏ ଏବଂ ଏହା ଆଉ ଭୋଗର କାରଣ ରହିନଥାଏ।
ଵ୍ଯଵହାରପରୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ଅସକ୍ତମତିର୍ ଏକଧୀଃ । ସ୍ପୃଶ୍ଯତେ ନୈନସା ସାଧୁର୍ ମତ୍ସ୍ଯେକ୍ଷଣମ୍ ଇଵାମ୍ଭସା
ଯେଉଁଠି ଲୋକ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିପ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯାହାଙ୍କର ମନ ଅସକ୍ତ ଏବଂ ଏକାଗ୍ର, ସେମାନେ ପାପରେ ଛୁଆଁନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ମାଛର ଦୃଷ୍ଟି ପାଣିକୁ ମାତ୍ର ଦେଖେ।
ପ୍ରାପ୍ତେ ଚିଦ୍ଭାସ୍କରାଲୋକେ ପ୍ରକ୍ଷୀଣାଜ୍ଞାନଯାମିନୀ । ଚିତ୍ତଭୂଃ ପରମାନନ୍ଦମ୍ ଆଗତା ଜ୍ଞସ୍ଯ ରାଜତେ
ଚେତନାର ଭାସ୍କର୍ୟ ଆଲୋକ ଆସିଲାପରେ ଅଜ୍ଞାନର ରାତି ସମାପ୍ତ ହେଇଯାଏ । ମନର ଭୂମି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୋଇଯାଏ ।
ଅଜ୍ଞାନନିଦ୍ରୋପଶମେ ଜନୋ ଜ୍ଞାନାର୍କବୋଧିତଃ । ତଂ ପ୍ରବୋଧମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ପୁନର୍ ଯେନ ନ ମୁହ୍ଯତି
ଅଜ୍ଞାନର ନିଦ୍ରା ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ ଏକ ଜଣେ ଜନ ଜ୍ଞାନର ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଜାଗୃତ ହୁଅନ୍ତି । ସେ ଏମିତି ଜାଗୃତିକୁ ପାଇଥିବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସେ ପୁଣି ମୂଢତାରେ ପଡ଼ିନାହିଁ ।
ଦିନାନି ଜୀଵ୍ଯତେ ତାନି ସାନନ୍ଦାସ୍ ତେ କ୍ରିଯାକ୍ରମାଃ । ଆତ୍ମଚିନ୍ତୋଦିତା ଯେଷୁ ଚିଜ୍ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ହୃଦଯାମ୍ବରେ
ଯେଉଁ ଦିନଗୁଡିକର ଜୀବନ ସାନନ୍ଦରେ ହୁଏ, ସେହି କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ମଧୁର ହୁଏ । ଏହି ସମୟରେ ଆତ୍ମଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟ ଆକାଶରେ ଚେତନାର ଜ୍ଯୋତି ଉଦୟ ହୁଏ ।
ନରୋ ମୋହସମୁତ୍ତୀର୍ଣସ୍ ସତତସ୍ଵାତ୍ମଚିନ୍ତଯା । ଅନ୍ତଶ୍ଶୀତଲତାମ୍ ଏତି ସ୍ଵାମୃତେନେଵ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ
ଯିଏ ସଦା ଆତ୍ମଚିନ୍ତନ କରି ମୋହରୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେ ମନରେ ଶୀତଳତା ପାଆନ୍ତି, ନିଜ ଅମୃତରେ ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ।
ତାନି ମିତ୍ରାଣି ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ତାନି ତାନି ଦିନାନି ଚ । ଵିରାଗୋଲ୍ଲାସଵାନ୍ ଯୈସ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଆତ୍ମଚିନ୍ତୋଦଯସ୍ ସ୍ଫୁଟମ୍
ସେଇ ସମୟ, ସେଇ ବନ୍ଧୁମାନେ ଓ ସେଇ ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଦେହରେ ସତ୍ୟ ସାରଥିବା, ଯେଉଁଠାରେ ବିରାକ୍ତିର ଆନନ୍ଦ ସହିତ ନିଜ ପ୍ରତିଚିନ୍ତନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଉଦୟ ହୁଏ।