ଅହୋ ବତ ଚିରଂ କାଲମ୍ ଆଵାଂ ଵିଶ୍ଲେଷମ୍ ଆଗତୌ । କାଲେନ ଶ୍ଲେଷିତୌ ଭୂଯୋ ଵସନ୍ତାଦ୍ରିତଟାଵ୍ ଇଵ
ଅହୋ, ବହୁ ଦିନ ପରେ ଆମେ ଦୁଇଜଣା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲୁ; ଏବେ ସମୟରେ ଆମେ ପୁନି ମିଶିଗଲୁ, ଯେପରି ଉଷ୍ମା ଋତୁ ଏବଂ ପାହାଡ଼ ତଟ ମିଶିଯାନ୍ତି।
ନ ତା ଜଗତି ଵିଦ୍ଯନ୍ତେ ସୁଖଦୁଃଖଦଶାସ୍ ସଖେ । ଜୀଵଦ୍ଭିର୍ ଯା ନ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ସଂଯୋଗଜଵିଯୋଗଜାଃ
ସଖା, ଏହି ଜଗତରେ ସଂଯୋଗ ଓ ବିୟୋଗରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଖୁସି ଓ ଦୁଃଖର ଅବସ୍ଥା, ସେଗୁଡିକୁ ଜୀବମାନେ ଦେଖିନଥିବା କିଛି ନାହିଁ।
ତଥୈତାସ୍ଵ୍ ଅତିଦୀର୍ଘାସୁ ଦଶାସ୍ଵ୍ ଅନ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଆଗତାଃ । ଭୂଯୋ ଵଯମ୍ ଅପି ଶ୍ଲିଷ୍ଟାଶ୍ ଚିତ୍ରା ହି ନିଯତିର୍ ଵିଧେଃ
ଏହି ଦୀର୍ଘ ଅବସ୍ଥାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ହୋଇଗଲୁ, ତଥାପି ଆଜି ପୁଣି ଏକାଠି ହୋଇଛୁ; କାରଣ ଭାଗ୍ୟର ନିୟତି ବଡ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ।
ଭଗଵନ୍ ନିଯତେର୍ ଅସ୍ଯା ଗତିଂ ଦୀପଗତେର୍ ଇଵ । ଦୈଵିକ୍ଯାଃ କୋ ହି ଜାନାତି ଗମ୍ଭୀରାଂ ଵିସ୍ମଯପ୍ରଦାମ୍
ଭଗବନ୍, ଦେବୀୟ ନିୟତିର ଏହି ଗତି, ଦୀପର ଶିଖାର ଚଳାଚଳ ପରି ଗଭୀର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟକର, ଏହାକୁ କିଏ ଜାଣିପାରିବ?
ତ୍ଵମ୍ ଅହଂ ଚ ଵିଯୋଜ୍ଯାତିଦୂରେ ଦୂରଦଶାସୁ ଚ । ଅଦ୍ଯ ସଙ୍ଘଟିତୌ ଭୂଯଃ କିମ୍ ଅସାଧ୍ଯମ୍ ଅହୋ ଵିଧେଃ
ତୁମେ ଓ ମୁଁ ଦୂର ଦୂର ଅବସ୍ଥାରେ ବିୟୋଗ ହୋଇଥିଲୁ, ଆଜି ପୁଣି ଏକାଠି ହୋଇଗଲୁ; ଆହା, ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ କଣ ଅସମ୍ଭବ?
ଵଯଂ ତ୍ଵ୍ ଅଦ୍ଯ ମହାସତ୍ତ୍ଵ ଭୃଶଂ କୁଶଲିନସ୍ ସ୍ଥିତାଃ । ତ୍ଵଦାଗମନପୁଣ୍ଯେନ ପରାଂ ପାଵନତାଂ ଗତାଃ
ଆଜି ମହାନ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମେ ଏକଦମ ଭଲ ଅଛୁ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ରହିଛୁ। ଆପଣଙ୍କର ଆଗମନର ଉପରେ ଆମେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପବିତ୍ରତାକୁ ପାଇଛୁ।
ଈଷତ୍ ତ୍ଵଦାଗମକ୍ଷୀଣପାପାନାଂ ପୁଣ୍ଯପାଦପୈଃ । ତଥା ଫଲିତମ୍ ଅସ୍ମାକଂ ନ ଯଥା ଵଯମ୍ ଆକୁଲାଃ
ଆପଣଙ୍କ ଆସିବାରେ ଆମର ଅପରାଧ କିଛି କମିଛି, ଏହି ଉପକାରର ଫଳ ଆମେ ମିଳିଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ କଷ୍ଟରେ ନାହିଁ।
ସର୍ଵାସ୍ ସମ୍ପତ୍ତଯୋ ଽସ୍ମାକଂ ରାଜର୍ଷେ ସଂସ୍ଥିତାଃ ପୁରେ । ଭଵଦାଗମନେନାଦ୍ଯ ପ୍ରଯାତାଶ୍ ଶତଶାଖତାମ୍
ରାଜା ଋଷି, ଆମର ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ପୂର୍ବରୁ ଏହି ସହରରେ ଥିଲା; ଆଜି ଆପଣଙ୍କର ଆଗମନରେ ଏହା ଶତଧା ଶାଖାରେ ବିସ୍ତାରିତ ହୋଇଛି।
ଵିକିରତି ପରିତୋ ରସାଯନାନାମ୍ ଇଵ ନିକରଂ ମଧୁରଂ ମହାନୁଭାଵ । ତଵ ଵଚନମ୍ ଅଵେକ୍ଷଣଂ ଚ ପୁଣ୍ଯଂ ପରମପଦପ୍ରତିମୋ ହି ସାଧୁସଙ୍ଗଃ
ମହାନୁଭାବ, ଆପଣଙ୍କର କଥା ଏବଂ ଆପଣଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଚାରିପାଖରେ ମଧୁର ଅମୃତର ବହା ଭଳି ପ୍ରସାରିତ କରେ। କାରଣ, ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସାଙ୍ଗତି ନିଶ୍ଚୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଣ୍ୟର ନିବାସ ସମାନ।
ଅଥୈଵମ୍ପ୍ରାଯଯା ତତ୍ର ଵିଶ୍ରମ୍ଭକଥଯା ଚିରମ୍ । ପ୍ରାକ୍ତନସ୍ନେହଗର୍ଭିଣ୍ଯା ସ୍ଥିତ୍ଵୋଵାଚାଯୁଧାଭିଧଃ
ଏହିପରି ଭାବରେ, ସେଠାରେ ପୁରୁଣା ପ୍ରେମରେ ଭରିଥିବା ଆପଣାପାଣିଆ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଦେଇ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଅତିବାହିତ କରି, ଆୟୁଧାଭିଧ ଉପସ୍ଥିତ ହେଇ କହିଲେ।
ଯଦ୍ ଯତ୍ ସଂସାରଜାଲେ ଽସ୍ମିନ୍ କ୍ରିଯତେ କର୍ମ ଭୂମିପ । ତତ୍ ସମାହିତଚିତ୍ତସ୍ଯ ସୁଖାଯାନ୍ଯସ୍ଯ ନାନଘ
ରାଜା, ଏହି ସଂସାରର ଜାଲରେ ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଏ, ତାହା ଏକାଗ୍ର ମନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସୁଖ ଦେଇଥାଏ, ଅନ୍ୟ କାହାକୁ ନୁହେଁ, ହେ ନିର୍ମଳ।
କଚ୍ଚିତ୍ ସଙ୍କଲ୍ପରହିତଂ ପରଂ ଵିଶ୍ରମଣାସ୍ପଦମ୍ । ପରମୋପଶମଶ୍ରେଯସ୍ ସମାଧିମ୍ ଅନୁତିଷ୍ଠସି
ତୁମେ କି ସମସ୍ତ ଭାବନାରୁ ମୁକ୍ତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଧ୍ୟାନର ଅଭ୍ୟାସ କରୁଛ?
ଏତନ୍ ମେ ବ୍ରୂହି ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵସଙ୍କଲ୍ପଵର୍ଜିତମ୍ । ପରମୋପଶମଶ୍ରେଯସ୍ ସମାଧିର୍ ହି କିମ୍ ଉଚ୍ଯତେ
ମୋତେ କହିଦିଅ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସମସ୍ତ ଭାବନାରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଦେଇଥିବା ସେ ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଧ୍ୟାନକୁ କଣ ଡାକାଯାଏ?
ଯୋ ଜ୍ଞୋ ମହାତ୍ମନ୍ ସତତଂ ତୂଷ୍ଣୀଂ ଵ୍ଯଵହରଂଶ୍ ଚ ଵା । ଅସମାହିତଚିତ୍ତୋ ଽସୌ କଦା ଭଵତି କଃ କିଲ
ଯେଉଁଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ ଧାରଣ କରିଥିବେ, ସେ କେବେ ଚୁପ୍ ରହିବେ କିମ୍ବା କଥା ହେବେ, ତାଙ୍କର ମନ କେବେ ଅସ୍ଥିର ହେବ କି? ଏହା କେମିତି ସମ୍ଭବ?
ନିତ୍ଯପ୍ରବୁଦ୍ଧଚିତ୍ତାସ୍ ତୁ କୁର୍ଵନ୍ତୋ ଽପି ଜଗତ୍କ୍ରିଯାଃ । ଆତ୍ମୈକତତ୍ତ୍ଵତନ୍ନିଷ୍ଠାସ୍ ସଦୈଵ ସୁସମାଧଯଃ
ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଜାଗୃତ ମନ ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ଜଗତର କାମ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆତ୍ମାର ଏକତାରେ ସଦା ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସିଥାନ୍ତି ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତିରେ ରହନ୍ତି।
ବଦ୍ଧପଦ୍ମାସନସ୍ଯାପି କୃତବ୍ରହ୍ମାଞ୍ଜଲେର୍ ଅପି । ଅଵିଶ୍ରାନ୍ତସ୍ଵଭାଵସ୍ଯ କସ୍ ସମାଧିଃ କଥଂ ଚ ଵା
ଯେଉଁଜଣଙ୍କର ସ୍ବଭାବ ସଦା ଅଶାନ୍ତ, ସେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିଲେ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍ଜଳି କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁ ସମାଧି ଅଛି? ଏହା କେମିତି ଆସିପାରିବ?
ତତ୍ତ୍ଵାଵବୋଧୋ ଭଗଵନ୍ ସର୍ଵାଶାତୃଣପାଵକଃ । ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ ସମାଧିଭେଦେନ ନ ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ଅଵସ୍ଥିତିଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ତତ୍ତ୍ୱର ସଠିକ ବୁଝିବା ଏହି ଅଗ୍ନି ଯାହା ସମସ୍ତ ଆଶାକୁ ଜଳାଇ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଅନେକ ପ୍ରକାର ସମାଧି ଭାବରେ କୁହାଯାଏ, କେବଳ ଚୁପ୍ ରହିବା ନୁହେଁ।
ସମାହିତା ନିତ୍ଯତୃପ୍ତା ଯଥାଭୂତାର୍ଥଦର୍ଶିନୀ । ସାଧୋ ସମାଧିଶବ୍ଦେନ ପରା ପ୍ରଜ୍ଞୋଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ
ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ 'ସମାଧି' ବୋଲି କହନ୍ତି, ସେଠି ମନ ଶାନ୍ତ ରହିଥାଏ, ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହିଥାଏ, ଜଗତକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବରେ ଦେଖିପାରିଥାଏ ।
ଅକ୍ଷୁବ୍ଧା ନିରହଙ୍କାରା ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଵ୍ ଅନଭିପାତିନୀ । ପ୍ରୋକ୍ତା ସମାଧିଶବ୍ଦେନ ମେରୋସ୍ ସ୍ଥିରତରା ସ୍ଥିତିଃ
ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥା ଅପରିବାହିତ, ଅହଂକାର ନଥାଏ, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ବି ଅସ୍ଥିର ହୁଏନାହିଁ, ସେଠିକୁ 'ସମାଧି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହା ମେରୁ ପର୍ବତଠାରୁ ବି ଅଧିକ ଦୃଢ଼ ।
ନିଶ୍ଚିନ୍ତା ଵିଗତାଭୀଷ୍ଟା ହେଯୋପାଦେଯଵର୍ଜିତା । ପ୍ରୋକ୍ତା ସମାଧିଶବ୍ଦେନ ପରିପୂର୍ଣା ମନୋଗତିଃ
ଯେଉଁ ଅବସ୍ଥାରେ ଚିନ୍ତା ନଥାଏ, କୌଣସି ଇଚ୍ଛା ନଥାଏ, ତ୍ୟାଗ ଓ ଗ୍ରହଣରୁ ମୁକ୍ତ, ମନର ଚଳାଚଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ, ସେଠିକୁ 'ସମାଧି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଯତଃ ପ୍ରଭୃତି ବୋଧେନ ଯୁକ୍ତମ୍ ଆତ୍ଯନ୍ତିକଂ ମନଃ । ତଦ୍ ଆରଭ୍ଯ ସମାଧାନମ୍ ଅଵ୍ଯୁଚ୍ଛିନ୍ନଂ ମହାତ୍ମନଃ
ଯେଉଁ ଦିନ ମନ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ସହିତ ଏକତା ପାଇଯାଏ, ସେଠୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର ଶାନ୍ତି ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିଥାଏ ।
ନ ହି ପ୍ରବୁଦ୍ଧମନସୋ ଭୂତ୍ଵା ଵିଚ୍ଛିଦ୍ଯତେ ପୁନଃ । ସମାଧିର୍ ଦୂରମ୍ ଆକୃଷ୍ଟୋ ବିସତନ୍ତୁଶ୍ ଶିଶୋର୍ ଇଵ
ଯେଉଁ ମନ ଜାଗିଉଛି, ସେଥିରେ ସମାଧି ଆଉ କେବେ ଭଙ୍ଗ ହୁଏନାହିଁ; ଏହା ଦୂରକୁ ଟାଣି ନେଇଯିବା ହେଉଛି ଶିଶୁ ଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମର ତନ୍ତୁ ଟାଣିବା ପରି।
ସମଗ୍ରଂ ଦିନମ୍ ଆଲୋକାଦ୍ ଵିରମତ୍ଯ୍ ଅକ୍ଷି ନୋ ଯଥା । ଆଜୀଵିତାନ୍ତଂ ମେ ପ୍ରଜ୍ଞା ତଥା ତତ୍ତ୍ଵାଵଲୋକନାତ୍
ଯେପରି ଆଖି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିନ ଦେଖିବା ବନ୍ଦ କରେନାହିଁ, ସେପରି ମୋର ବୁଦ୍ଧି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଦେଖିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବନ୍ଦ ହୁଏନାହିଁ।
ଅଜସ୍ରମ୍ ଅମ୍ବୁ ଵହନାଦ୍ ଯଥା ନଦ୍ଯା ନ ରୁଧ୍ଯତେ । ତଥା ଵିଜ୍ଞାନଦୃଗ୍ ବୋଧାତ୍ କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ ନ ରୁଧ୍ଯତେ
ଯେପରି ନଦୀ ଅବିରତ ଜଳ ବହାଇବାରେ କେବେ ବାଧା ପାଏନାହିଁ, ସେପରି ଜ୍ଞାନର ଦୃଷ୍ଟି ଜାଗିଲା ପରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବାଧା ହୁଏନାହିଁ।
ନ ଵିସ୍ମରତ୍ଯ୍ ଅଵିରତଂ ଯଥା କାଲକଲା ଗତିମ୍ । ନ ଵିସ୍ମରତ୍ଯ୍ ଅଵିରତଂ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଧୀସ୍ ତଥା
ଯେପରି ସମୟର ଗତି କେବେ ଭୁଲିଯାଏନାହିଁ, ସେପରି ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ବୁଦ୍ଧି ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ଅବିରତ ଭାବରେ ଭୁଲେନାହିଁ।
ନ ଵିସ୍ମରତି ସର୍ଵତ୍ର ଯଥା ସତତଗୋ ଗତିମ୍ । ନ ଵିସ୍ମରତି ନିଶ୍ଚେତ୍ଯଂ ଚିନ୍ମାତ୍ରଂ ପ୍ରାଜ୍ଞଧୀସ୍ ତଥା
ଯେପରି ସଦା ଚଳିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି କେଉଁଠି ଚଳାଚଳକୁ ଭୁଲିନାହାନ୍ତି, ସେପରି ଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ବୁଦ୍ଧି ନିର୍ମଳ ଚେତନାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରି ସେଥିରେ କେବେ ଭୁଲିନାହାନ୍ତି।
ଗତିଂ କାଲକଲା ଯଦ୍ଵଚ୍ ଚିନ୍ଵାନା ସମଵସ୍ଥିତା । ଚିଚ୍ ଚିରଂ ଚେତ୍ଯରହିତଂ ଚିନ୍ଵାନାଙ୍ଗଂ ତଥା ସ୍ଥିତା
ଯେପରି କାଳର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ସେହି ଚଳାଚଳରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାନ୍ତି, ସେପରି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାକୁ ଅନ୍ୱେଷଣ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଡତାରହିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଟୁଟ ରହିଥାନ୍ତି।
ଯଥା ସତ୍ତାଵିହୀନାତ୍ମା ପଦାର୍ଥୋ ନୋପଲଭ୍ଯତେ । ତଥାତ୍ମଜ୍ଞାନହୀନାତ୍ମା କାଲୋ ଜ୍ଞସ୍ଯ ନ ଲଭ୍ଯତେ
ଯେପରି ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିପାରିବା ଯାଏନାହିଁ, ସେପରି ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ କାଳକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବା ଯାଏନାହିଁ।
ନ ସମ୍ଭଵତି ସଂସାରେ ଗୁଣହୀନୋ ଗୁଣୀ ଯଥା । ନ ସମ୍ଭଵତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମସଂଵିଦ୍ଵର୍ଜିତୋ ହ୍ଯ୍ ଆତ୍ମଵାଂସ୍ ତଥା
ଯେପରି ଗୁଣ ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଗୁଣୀ ଭାବେ ସଂସାରରେ ରହିପାରିବା ଯାଏନାହିଁ, ସେପରି ଆତ୍ମବୋଧ ନଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଆତ୍ମବାନ୍ ଭାବେ ରହିପାରିବା ଯାଏନାହିଁ।
ସର୍ଵଦୈଵାସ୍ମି ସମ୍ବୁଦ୍ଧସ୍ ସର୍ଵଦୈଵାସ୍ମି ନିର୍ମଲଃ । ସର୍ଵଦୈଵାସ୍ମି ଶାନ୍ତାତ୍ମା ସର୍ଵଦାସ୍ମି ସମାହିତଃ
ମୁଁ ସଦା ସଚେତନ, ସଦା ପବିତ୍ର, ସଦା ଶାନ୍ତ ମନ ଭଳି, ସଦା ସ୍ଥିର ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛି।