ଯୋଗଵାସିଷ୍ଠଃ
ଦଧାର ହୃଦଯାକାଶେ ମନସ୍ ସଂଯମମ୍ ଆଗତମ୍ । ଵିନ୍ଧ୍ଯଖାତ ଇଵୋନ୍ମତ୍ତଂ ଗଜଂ ଯୁକ୍ତିଵଶୀକୃତମ୍
ସେ ନିଜ ମନକୁ ହୃଦୟର ଆକାଶରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ରଖିଥିଲେ, ଯେପରି ଏକ ଅବିଧା ହାତୀକୁ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ବଶ କରି ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ର ଗୁହାରେ ରଖାଯାଏ।
ଶରନ୍ନଭୋଵଦ୍ ଆସାଦ୍ଯ ନିର୍ମଲାମ୍ ଅତିସୋମ୍ଯତାମ୍ । ଜହାର ପରିପୂର୍ଣାବ୍ଧେର୍ ମେରୋଶ୍ ଚାତରଲାଂ ଶ୍ରିଯମ୍
ଶରତ୍କାଳୀନ ଆକାଶ ପରି ନିର୍ମଳ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ସେ ମେରୁ ପର୍ବତର ଅସ୍ଥିର ଶୋଭା ଓ ସମୁଦ୍ରର ପୂର୍ଣ୍ଣତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଦୁଧାଵାଥ ଵିକଲ୍ପୌଘାନ୍ ପ୍ରତିଭାସମ୍ ଉପେଯୁଷଃ । ପୁରଃପରିସ୍ଫୁରଦ୍ରୂପାନ୍ ମଷକାନ୍ ଇଵ ମାରୁତଃ
ତା’ପରେ, ଯେତେବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ଚିନ୍ତାମାନେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଲେ, ସେ ସେହି କଳ୍ପନାମାନଙ୍କୁ ଏମିତି ଦୂରେଇଦେଲେ, ଯେପରି ବାତାସ ଉଡ଼ୁଥିବା ମାଛିମାନେକୁ ଉଡ଼ାଇ ଦିଏ।
ଆଗଚ୍ଛତୋ ଯଥାକାମଂ ପ୍ରତିଭାସାନ୍ ପୁନଃ ପୁନଃ । ଅଚ୍ଛିନନ୍ ମନସା ଶୂରଃ ଖଡ୍ଗେନେଵ ରଣେ ଶରାନ୍
ଯେପରି ନିଜ ଇଚ୍ଛାଅନୁସାରେ ବାରମ୍ବାର ବିଭିନ୍ନ ଦୃଶ୍ୟ ଆସୁଥିଲେ, ସେପରି ଅବିଭକ୍ତ ମନରେ ଶୂରବୀର ଯେମିତି ଯୁଦ୍ଧରେ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ବାଣକୁ କାଟିଦିଏ, ସେଠିପରି ସେ ସମସ୍ତ ଭ୍ରମକୁ କାଟିଦେଲେ।
ଵିକଲ୍ପୌଘେ ପରାଲୂନେ ସୋ ଽପଶ୍ଯଦ୍ ଧୃଦଯାମ୍ବରେ । ତମଶ୍ ଛନ୍ନଵିଵେକାର୍କଂ ଲୋଲକଜ୍ଜଲମେଚକମ୍
ଯେତେବେଳେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚିନ୍ତା ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସେ ହୃଦୟର ଆକାଶରେ ଦେଖିଲେ— ବିବେକର ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଅନ୍ଧକାର ଢାକିଦେଇଛି, ଯେପରି ଦୀପର ଧୂଆଁ ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ।
ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଉତ୍ସାରଯାମ୍ ଆସ ସମ୍ଯକ୍ ସ୍ଵାନ୍ତଵିଵସ୍ଵତା । ସମ୍ଯଗ୍ଜ୍ଞାନୋଦିତେନାଶୁ ପଵନେନେଵ କଜ୍ଜଲମ୍
ସେ ଏହି ଅନ୍ଧକାରକୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ମନର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତାରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଦୂର କରିଦେଲେ, ଯେପରି ସଠିକ୍ ଜ୍ଞାନର ଉଦୟ ହେଲେ ବାତାସ ଧୂଆଁକୁ ତୁରନ୍ତ ହଟାଇଦିଏ।
ତମସ୍ଯ୍ ଉପରତେ କାନ୍ତଂ ତେଜଃପୁଞ୍ଜଂ ଦଦର୍ଶ ସଃ । ଶାର୍ଵରେ ତିମିରେ ଶାନ୍ତେ ପ୍ରାତସ୍ ସାନ୍ଧ୍ଯମ୍ ଇଵାମ୍ବୁଦମ୍
ଅନ୍ଧକାର ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ, ସେ ଦେଖିଲେ ଏକ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଆଲୋକର ଗୁଛ, ଯେପରି ରାତିର ଶାନ୍ତ ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରଭାତ ସମୟର ମେଘ ଦେଖାଯାଏ।
ତଂ ଲୁଲାଵ ସ୍ଥଲାବ୍ଜାନାଂ ଵନଂ ବାଲ ଇଵ ଦ୍ଵିପଃ । ଅପିବଚ୍ ଚାପ୍ଯ୍ ଅସୃକ୍ପୂରଂ ଵେତାଲ ଇଵ ଵେଗତଃ
ସେ ତାହା ସହିତ ଏମିତି ଖେଳିଲେ, ଯେପରି ଏକ ଶିଶୁ ହାତୀ ଜମିରେ ଅପରିପକ୍ୱ ପଦ୍ମ ଦଳ ସହିତ ଖେଳେ, ଏବଂ ଏକ ଭୂତ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ରକ୍ତର ଧାରା ପିଇଯାଏ, ସେମିତି ରକ୍ତ ଧାରାକୁ ପିଇଲେ।
ତେଜସ୍ଯ୍ ଉପରତେ ତସ୍ଯ ଘୂର୍ଣମାନଂ ମନୋ ମୁନେଃ । ନିଶାବ୍ଜଵଦ୍ ଅଗାନ୍ ନିଦ୍ରାଂ ଲୋଲଂ କ୍ଷୀଵଵଦ୍ ଏଵ ଵା
ଯେତେବେଳେ ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଶାନ୍ତ ହେଲା, ମୁନିଙ୍କର ମନ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହେଇ, ରାତିର ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପରି କିମ୍ବା ମଦରେ ମତାଳ ଲୋକ ପରି ଅସ୍ଥିର ଭାବରେ ନିଦ୍ରାରେ ପଡ଼ିଗଲା।
ମେଘମାଲାଂ ଇଵ ମରୁଦ୍ ବାଲୋ ନୀଲାବ୍ଜିନୀମ୍ ଇଵ । ଯାମିନୀମ୍ ଇଵ ତୀକ୍ଷ୍ଣାଂଶୁସ୍ ତାମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆଶୁ ଲୁଲାଵ ସଃ
ସେ ଏହାକୁ ମଧ୍ୟ ତୁରନ୍ତ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରିଦେଲେ, ଯେପରି ପବନ ମେଘମାଳାକୁ ଚିଥରାଇଦିଏ, କିମ୍ବା ଏକ ଶିଶୁ ନୀଳ ଅପରିପକ୍ୱ ପଦ୍ମ ଦଳକୁ ଖେଳେ, କିମ୍ବା ତୀବ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ କିରଣ ରାତିକୁ ଦୂର କରିଦିଏ।
ନିଦ୍ରାଵ୍ଯୁପଶମେ ତସ୍ଯ ଭାଵଯାମ୍ ଆସ ତନ୍ ମନଃ । ଵ୍ଯୋମ ଶ୍ଯାମଲଦୃଗ୍ ଜନ୍ତୁର୍ ନଭସୀଵ ଶିଖଣ୍ଡକମ୍
ନିଦ୍ରା ଶାନ୍ତ ହେଲାପରେ, ତାଙ୍କର ମନ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା, ଯେପରି ଆକାଶରେ କଳା ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ପକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ନଭରେ ମୟୂର ଦେଖାଯାଏ।
ପଯୋଦ ଇଵ ତାପିଞ୍ଛଂ ନୀହାରମ୍ ଇଵ ମାରୁତଃ । ତମୋ ଦୀପ ଇଵାଚ୍ଛାତ୍ମା ତଦ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଆଶୁ ମମାର୍ଜ ସଃ
ଯେପରି ମେଘ ତାପିଞ୍ଚ ରଙ୍ଗକୁ ହଟାଏ, ବାତାସ ଧୂସରତାକୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରେ, ବା ଦୀପ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରେ, ସେପରି ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ମଧ୍ୟ ସେହି ଅବସ୍ଥାକୁ ତୁରନ୍ତ ସଫା କରିଦେଲେ।
ଵ୍ଯୋମସଂଵିଦି ଭଗ୍ନାଯାଂ ମୂଢଂ ତସ୍ଯାଭଵନ୍ ମନଃ । ନିଦ୍ରାଯାଂ ପ୍ରଵିଲୀନାଯାଂ ମୈରେଯମଦଵାନ୍ ଇଵ
ଆକାଶର ଜ୍ଞାନ ଭଙ୍ଗ ହେବା ସହିତ, ସେଠାରେ ମନ ଭ୍ରମିତ ହେଲା; ଯେପରି ନିଦ୍ରା ଭାଙ୍ଗିଯିବା ପରେ ମଦରେ ମତ୍ତ ଲୋକମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି।
ମୋହମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଏଷ ମନସସ୍ ତଂ ମମାର୍ଜ ମହାଶଯଃ । ଯାମିନୀଜନିତଂ ଜାଡ୍ଯଂ ଭୁଵନାଦ୍ ଇଵ ଭାସ୍କରଃ
ସେ ମହାନ ଆତ୍ମା ମନର ମୋହକୁ ମଧ୍ୟ ସଫା କରିଦେଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାତିର ଅଜ୍ଞାନକୁ ପୃଥିବୀରୁ ଦୂର କରେ।
ତତସ୍ ତେଜସ୍ତମୋନିଦ୍ରାମୋହାଦିପରିଵର୍ଜିତମ୍ । କାମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଵସ୍ଥାମ୍ ଆସାଦ୍ଯ ଵିଶଶ୍ରାମ ମନଃ କ୍ଷଣମ୍
ତାପ, ଅନ୍ଧକାର, ନିଦ୍ରା ଓ ମୋହ ଭଳି ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ଏକ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ମନ କିଛିକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଅନୁଭବ କଲା।
ଵିଶ୍ରମ୍ଯାଶୁ ପପାତାଙ୍ଗସଂଵିଦଂ ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପିଣୀମ୍ । ସେତୁରୁଦ୍ଧଂ ସରୋଵାରି ପ୍ରତୀପଂ ସ୍ଵମ୍ ଇଵାସ୍ପଦମ୍
ବିଶ୍ରାମ କରିବା ପରେ, ଏହା ଶୀଘ୍ର ଦେହର ଜ୍ଞାନକୁ, ଯାହା ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ, ଭିତରକୁ ପଡ଼ିଗଲା । ଏହା ଏମିତି, ଯେପରି ଏକ ଅବରୋଧ ଦ୍ୱାରା ଅଟକିଥିବା ଝିଲି ଜଳ ତାହାର ନିଜ ଜଳାଶୟକୁ ଫେରିଯାଏ ।
ଚିରାନୁସନ୍ଧାନଵଶାତ୍ ସ୍ଵଦନାଚ୍ ଚ ସ୍ଵସଂଵିଦଃ । ତତଶ୍ ଚିନ୍ମଯତାମ୍ ଆଗାଦ୍ ଧେମ ନୂପୁରତାମ୍ ଇଵ
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ ଓ ନିଜର ଜ୍ଞାନକୁ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ଏହା ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା । ଏହା ଏମିତି, ଯେପରି ସୁନା ନୂପୁର ଆକାର ନେଇଥାଏ ।
ଚିତ୍ତତ୍ଵମ୍ ଅଥ ସନ୍ତ୍ଯଜ୍ଯ ଚିତ୍ତଂ ଚିତ୍ତ୍ଵଂ ତତଂ ଗତଂ । ଅନ୍ଯଦ୍ ଏଵ ବଭୂଵାଶୁ ପଙ୍କଃ କୁମ୍ଭସ୍ଥିତାଵ୍ ଇଵ
ତାପରେ, ମନର ଅବସ୍ଥାକୁ ଛାଡ଼ି, ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନାରେ ଲୀନ ହେଲା; ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ କିଛି ହେଇଗଲା, ଯେପରି ଘଡ଼ାରେ ରହିଯାଇଥିବା କାଦଳି ।
ଚେତ୍ଯଂ ସନ୍ତ୍ଯଜ୍ଯ ଚିଚ୍ ଛୁଦ୍ଧା ଚିତ୍ସାମାନ୍ଯମ୍ ଅଥାଯଯୌ । ତ୍ଯକ୍ତଵୀଚ୍ଯାଦିଭେଦେ ଽବ୍ଧୌ ଵାର୍ସାମାନ୍ଯମ୍ ଇଵୈକଧୀଃ
ଜଣାଯାଉଥିବା ବସ୍ତୁକୁ ଛାଡ଼ି, ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ସାଧାରଣ ଚେତନାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା; ଯେପରି ତରଙ୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭିନ୍ନତାକୁ ଛାଡ଼ି, ମନ ସମୁଦ୍ରର ଏକାତ୍ମ ଜଳରେ ଏକାତ୍ମ ହୋଇଯାଏ ।
ତ୍ଯକ୍ତଭୂତୌଘମନନଂ ତତୋ ଵିଶ୍ଵମ୍ଭରଂ ବୃହତ୍ । ଚିଦାକାଶଂ ତତଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ସୋ ଽଭଵଦ୍ ବୋଧିମ୍ ଆଗତଃ
ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଆସୁଥିବା ଭାବନାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲା। ଏହା ପରେ ସେ ପୃଥିବୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ ହେଲା। ତାହାର ଚେତନା ଆକାଶ ପରି ପବିତ୍ର ଓ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଗଲା। ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ସେ ଜ୍ଞାନର ଉନ୍ନତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲା।
ତତ୍ର ପ୍ରାପ ମହାନନ୍ଦଂ ଦୃଶ୍ଯଦର୍ଶନଵର୍ଜିତମ୍ । ଅନନ୍ତମ୍ ଉତ୍ତମାସ୍ଵାଦଂ ରସାଯନମ୍ ଇଵାର୍ଣଵମ୍
ସେଠାରେ ସେ ଏମିତି ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦକୁ ଅନୁଭବ କଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଦେଖିବା ବା ଦେଖାଯିବା କିଛି ନଥିଲା। ସେ ଆନନ୍ଦ ଅସୀମ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ରସର ସ୍ୱାଦ ପରି, ମଧୁର ଜଳର ସାଗର ସମାନ ଥିଲା।
ଶରୀରାତ୍ ସମତୀତୋ ଽସୌ କାମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଵନିମ୍ ଆଗତଃ । ସତ୍ତାସାମାନ୍ଯରୂପାତ୍ମା ବଭୂଵାନନ୍ଦସାଗରଃ
ସେ ଦେହକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀକୁ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଲା। ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ସମସ୍ତ ଜୀବନର ସାଧାରଣ ରୂପରେ ପରିଣତ ହେଲା, ଏବଂ ସେ ଆନନ୍ଦର ସାଗର ହେଇଗଲା।
ଦ୍ଵିଜଚେତନହଂସୋ ଽସାଵ୍ ଆନନ୍ଦସରସି ସ୍ଥିରେ । ଅତିଷ୍ଠଚ୍ ଛରଦଚ୍ଛେ ଖେ କଲାପୂର୍ଣ ଇଵୋଡୁପଃ
ଏହି ଦ୍ୱିଜ ଚେତନାର ହଂସ ଆନନ୍ଦର ଶାନ୍ତ ହ୍ରଦରେ ଅଟୁଟ ଭାବେ ରହିଲା, ଯେପରି ଶରତ୍କାଳର ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକାଶରେ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହେ।
ବଭୂଵାଵାତଦୀପାଭୋ ଲିପିକର୍ମାର୍ପିତୋପମଃ । ଵୀତଵେଲାମ୍ବୁଧିପ୍ରଖ୍ଯୋ ଵୃଷ୍ଟମୂକାମ୍ବୁଦସ୍ଥିତିଃ
ସେ ବାତାସରେ ଅନ୍ଧାରିତ ହେଉନଥିବା ଦୀପବତ୍, ନିଜ କାମରେ ଲିନ ଲେଖକ ପରି, କୂଳ ନଥିବା ସାଗର ସମାନ ଏବଂ ନିରବ ଆକାଶରେ ଥିବା ମେଘ ପରି ଶାନ୍ତ ହେଇ ରହିଲେ।
ଅଥୈତସ୍ମିନ୍ ମହାଲୋକେ ତିଷ୍ଠନ୍ନ୍ ଉଦ୍ଦାଲକଶ୍ ଚିରମ୍ । ଅପଶ୍ଯଦ୍ ଵ୍ଯୋମଗାନ୍ ସିଦ୍ଧାନ୍ ଅମରାନ୍ ଇଵ ଭୂରିଶଃ
ସେଇ ବିଶାଳ ଜଗତରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ରହି, ଉଦ୍ଦାଳକ ଅନେକ ସିଦ୍ଧମାନେ ଆକାଶରେ ଘୁରୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ, ସେମାନେ ଅମରମାନେ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଆଗତାନି ଵିଚିତ୍ରାଣି ସିଦ୍ଧଜାଲାନି ଚାଭିତଃ । ଶକ୍ରାର୍କପଦଦାତୄଣି ନୀରନ୍ଧ୍ରାଣ୍ଯ୍ ଅପ୍ସରୋଗଣୈଃ
ସେ ଚାରିପାଖରେ ବିଭିନ୍ନ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଜାଲ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ, ଏହି ସମସ୍ତ ଜାଲ ଅପ୍ସରାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭରିଥିଲା ଏବଂ କୌଣସି ଖାଲି ସ୍ଥାନ ନଥିଲା।
ତାନି ନାଦରଯାଂ ଚକ୍ରେ ସିଦ୍ଧଵୃନ୍ଦାନି ସ ଦ୍ଵିଜଃ । ଗମ୍ଭୀରମତିର୍ ଅକ୍ଷୁବ୍ଧୋ ଵିଲାସାନ୍ ଇଵ ଶୈଶଵାନ୍
ସେ ଦ୍ୱିଜ, ଏହି ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ଦଳକୁ କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ଦେଲେନି; ତାଙ୍କର ମନ ଗଭୀର ଏବଂ ଶାନ୍ତ ଥିଲା, ଯେପରି ଏହି ସବୁ କେବଳ ଶିଶୁମାନଙ୍କ ଖେଳ ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା।
ସିଦ୍ଧସାର୍ଥମ୍ ଅନାଦୃତ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଵାନନ୍ଦମନ୍ଦିରେ । ଅତିଷ୍ଠଦ୍ ଅଥ ଷଣ୍ମାସାନ୍ ଦିକ୍ତଟେ ଽର୍କ ଇଵୋତ୍ତରେ
ସେ ସିଦ୍ଧମାନେଙ୍କ ସଭାକୁ ଅଗ୍ରହ କରିନଥିଲେ । ସେ ନିଜର ଆନନ୍ଦର ମନ୍ଦିରରେ ଛଅ ମାସ ଧରି ରହିଲେ, ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅପରିବାର୍ତ୍ତିତ ରହେ ।
ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତପଦଂ ତତ୍ ତଦ୍ ଯତ୍ ସ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ ଦ୍ଵିଜଃ । ତତ୍ର ସିଦ୍ଧାସ୍ ସୁରାସ୍ ସାଧ୍ଯାସ୍ ସ୍ଥିତା ବ୍ରହ୍ମହରାଦଯଃ
ସେ ଦ୍ୱିଜ ଜୀବନମୁକ୍ତିର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ । ସେଠାରେ ସିଦ୍ଧ, ଦେବ, ସାଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା, ହରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ ।
ଆନନ୍ଦପରିଣାମିତ୍ଵାଦ୍ ଅନାନନ୍ଦପଦଂ ଗତାଃ । ନାନନ୍ଦେ ନ ନିରାନନ୍ଦେ ତତସ୍ ତତ୍ସଂଵିଦ୍ ଆବଭୌ
ଆନନ୍ଦରେ ପରିଣତି ହେବାରୁ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦକୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ସେଠାରେ ନ ଆନନ୍ଦ ରହିଲା, ନ ଅନାନନ୍ଦ, କେବଳ ସେ ଜ୍ଞାନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା ।