ତୈର୍ ନ ଲଜ୍ଜାମହେ ପୁମ୍ଭିର୍ ଯେ ସ୍ଵଭାଵମ୍ ଉପାଗତାଃ । ଶେଷାଃ ପୁରୁଷନାମାନୋ ଗର୍ଦଭା ଦୀର୍ଘବାହଵଃ
ଯେମାନେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆମେ କେବେ ଲଜ୍ଜିତ ହୁଏନାହିଁ; ଅନ୍ୟମାନେ ମନୁଷ୍ୟ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୀର୍ଘ ବାହୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ କେବଳ ଗଧା।
ପର୍ଵତାଃ ଖର୍ଵତାଂ ଯାନ୍ତି ପୁରୋ ଽଦ୍ରେର୍ ଇଵ ଦନ୍ତିନଃ । ପରାଂ କୋଟିଂ ପ୍ରଯାତସ୍ଯ ସ୍ଵସଂଵିତ୍ତ୍ଯୁନ୍ନତସ୍ଥିତେଃ
ଯିଏ ନିଜ ଜ୍ଞାନର ଶିଖରକୁ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟ ଛୋଟ ହୋଇଯାଏ, ଯେପରି ହାତୀ ଆଗରେ ଟିଅଁ ପାହାଡ଼ ଅପରିଗଣ୍ୟ ହୋଇଯାଏ।
ଆଦୃଶ୍ଯଦ୍ରଷ୍ଟୃସୀମ୍ନୋ ଽନ୍ତସ୍ ସୂର୍ଯାଦୀନ୍ଯ୍ ଅଖିଲାନ୍ଯ୍ ଅପି । ନ ତେଜାଂସ୍ଯ୍ ଉପକୁର୍ଵନ୍ତି ସ୍ଵସଂଵିଦ୍ଦିଵ୍ଯଚକ୍ଷୁଷଃ
ଯିଏ ଅଦୃଶ୍ୟ ଦ୍ରଷ୍ଟାର ସୀମାକୁ ଅନ୍ତରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ନିଜ ଜ୍ଞାନର ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ଷୁକୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଆଲୋକ ମଧ୍ୟ ଆଲୋକିତ କରିପାରେ ନାହିଁ।
ଅଵସ୍ତୁତାଂ ଵ୍ରଜନ୍ତ୍ଯ୍ ଏତେ ମଧ୍ଯାହ୍ନ ଇଵ ଦୀପକାଃ । ଅର୍କାଦଯୋ ମହାଲୋକଵିଧାଵ୍ ଅଧିଗତାତ୍ମନଃ
ଯେମିତି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଦୀପ ଅପରିଗଣ୍ୟ ହୋଇଯାଏ, ସେହିପରି ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବଡ଼ ବଡ଼ ଜଗତର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯାଏ।
ତେଜୋଽଂଶୁଷୁ ପ୍ରଭାଵେଷୁ ବଲେଷ୍ଵ୍ ଅତିମହତ୍ସ୍ଵ୍ ଅପି । ସର୍ଵେଷୂନ୍ନତିଯୁକ୍ତେଷୁ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଃ ପରମୋନ୍ନତଃ
ଆଲୋକର କିରଣ, ତାହାର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ଶକ୍ତି ଓ ସମସ୍ତ ବଡ଼ ବଡ଼ ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛି, ସେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ।
ଭାନ୍ତି ଭାସା ଯଥା ସୂର୍ଯଵହ୍ନୀନ୍ଦୁମଣିତାରକାଃ । ତଥା ଜଗତି ରାଜନ୍ତେ ଜ୍ଞାତଜ୍ଞେଯା ନରୋତ୍ତମାଃ
ଯେପରି ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଚନ୍ଦ୍ର, ମଣି ଓ ତାରାମାନେ ନିଜ ଆଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି, ସେପରି ଏହି ଜଗତରେ ଯେଉଁ ମହାନ ଲୋକେ ଜ୍ଞାତା ଓ ଜ୍ଞେୟକୁ ଜାଣିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅନ୍ତି।
ଧରାଵିଵରକୀଟେଭ୍ଯୋ ଗର୍ଦଭେଭ୍ଯୋ ଽପି ମାନଵାଃ । ତିର୍ଯଗ୍ଭ୍ଯଶ୍ ଚାପ୍ଯ୍ ଅତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞା ରାମ ତୁଚ୍ଛତରାସ୍ ସ୍ମୃତାଃ
ହେ ରାମ, ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୂମି ତଳେ ରହୁଥିବା କୀଟ, ଗଧା ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ତୁଚ୍ଛ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି।
ତାଵତ୍ ସମ୍ମୋହଵେତାଲୋ ଦେହୋ ଯାଵଦ୍ ଅନାତ୍ମଵାନ୍ । ଆତ୍ମଜ୍ଞ ଏଵ ସଂଯୁକ୍ତଶ୍ ଚେତନେନେତି ତଦ୍ଵିଦଃ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଦେହଟି ଭ୍ରମର ଭୂତ ଭଳି ରହେ। ଜଣେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀକୁ ମାତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସଚେତନ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଅନାତ୍ମଜ୍ଞୋ ହି ଦୁର୍ଦେହଃ ପ୍ରସ୍ଫୁରନ୍ନ୍ ଅପି ଭୂତଲେ । ଶଵ ଏଵ ଭ୍ରମତ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଚୈର୍ ଆତ୍ମଜ୍ଞସ୍ ତୁ ସଚେତନଃ
ଯିଏ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ସେ ଦେହ ଦୁଃଖୀ ଓ ଦୟନୀୟ, ଯଦିଓ ପୃଥିବୀରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ସେ ମୃତଦେହ ଭଳି ଅସାର ଭାବେ ଘୁରେ। କିନ୍ତୁ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନୀ ହେଉଛନ୍ତି ସତ୍ୟ ସଚେତନ।
ଦୂରମ୍ ଆତ୍ମଜ୍ଞତା ଯାତି ଚିତ୍ତେ ପୀଵରତାଂ ଗତେ । ଆଲୋକଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଅମଲା ମହାମେଘ ଇଵୋତ୍ଥିତେ
ମନ ଯେତେବେଳେ ଆସକ୍ତିରେ ଭରିଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଦୂରକୁ ଚାଲିଯାଏ, ଯେପରି ମହାମେଘ ଆସିଲେ ଶୁଭ୍ର ଆଲୋକ ଲୁଚିଯାଏ।
ଭୋଗାଭୋଗତିରସ୍କାରୈଃ କାର୍ଶ୍ଯଂ ନେଯଂ ମନଶ୍ ଶନୈଃ । ରସାପହାରୈସ୍ ତଜ୍ଜ୍ଞେନ କାଲେନାଜୀର୍ଣପର୍ଣଵତ୍
ଭୋଗ ଓ ଅଭୋଗକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ମନକୁ ଦୀରେ-ଦୀରେ କ୍ଷୀଣ କରନ୍ତି, ଯେପରି ରସ ନେଇଲେ ଗଛପତ୍ର କ୍ଷୀଣ ହୋଇଯାଏ।
ଅନାତ୍ମନ୍ଯ୍ ଆତ୍ମଭାଵେନ ଦେହମାତ୍ରାସ୍ଥଯାନଯା । ପୁତ୍ରଦାରକୁଟୁମ୍ବୈଶ୍ ଚ ଚେତୋ ଗଚ୍ଛତି ପୀନତାମ୍
ଯେତେବେଳେ ଅପରିଚୟକୁ ନିଜ ବୋଲି ଭାବି, ଶରୀରକୁ ମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ପୁଅ, ଝିଅ, ଜଣେ ଜଣେ ପରିବାର ଉପରେ ଆସକ୍ତି ହେଉଥିବାରୁ ମନ ଅତ୍ୟଧିକ ଫୁଲିଯାଏ।
ଅହଙ୍କାରଵିକାରେଣ ମମତାମଲହେଲଯା । ଇଦଂ ମମେତି ଭାଵେନ ଚେତୋ ଗଚ୍ଛତି ପୀନତାମ୍
ଅହଂକାରର ବିକୃତି ଓ ମୋର ଭାବର ଅଶୁଦ୍ଧି, 'ଏହା ମୋର' ବୋଲି ଭାବିବା ଦ୍ୱାରା ମନ ଅତିରିକ୍ତ ଫୁଲିଯାଏ।
ଜରାମରଣଦୁଃଖେନ ଵ୍ଯର୍ଥମ୍ ଉନ୍ନତିମ୍ ଈଯୁଷା । ଦୋଷାଶୀଵିଷକୋଶେନ ଚେତୋ ଗଚ୍ଛତି ପୀନତାମ୍
ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଉନ୍ନତି ଚାହିଁ, ଦୋଷର ଅସୁରକ୍ଷିତ ମଣିଆ ମାନେ ପରି ମନ ଅତି ଫୁଲିଯାଏ।
ଦୁରାଶାକ୍ଷୀରପାନେନ ଭୋଗାନିଲବଲେନ ଚ । ଆସ୍ଥାଦାନେନ ଚାନେନ ଚିତ୍ତାହିର୍ ଯାତି ପୀନତାମ୍
ଅନାବଶ୍ୟକ ଆଶାର ଦୁଧ ପିଇ, ଭୋଗର ବାତାସର ଜୋରରେ ଏବଂ ଏହି ସବୁକୁ ଧରି ରଖିବାରୁ, ମନର ସାପ ଅତ୍ୟଧିକ ଫୁଲିଯାଏ।
ଆଧିଵ୍ଯାଧିଵିଲାସେନ ସମାଶ୍ଵାସେନ ସଂସୃତୌ । ହେଯାଦେଯପ୍ରଯତ୍ନେନ ଚେତୋ ଗଚ୍ଛତି ପୀନତାମ୍
ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗର ଖେଳ, ଏହି ସଂସାରର ମିଥ୍ୟା ଆଶ୍ୱାସ ଓ ଯାହା ଛାଡ଼ିବା ଓ ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦ୍ୱାରା ମନ ଅତ୍ୟଧିକ ଫୁଲିଯାଏ।
ଆଗମାପାଯଵପୁଷା ଵିଷଵୈଷମ୍ଯଶଂସିନା । ଭୋଗାଭୋଗେନ ପୀନେନ ଚିତ୍ତାହିର୍ ଯାତି ପୀନତାମ୍
ଏହି ଦେହ ଆସିଯିବା ଓ ଯିବାରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ, ବିଷର ଅସମତୁଳନ ଦେଖାଇବା, ଭୋଗ ଓ ଅଭୋଗ ଦ୍ୱାରା ମନର ସର୍ପ ଅତ୍ୟଧିକ ଫୁଲିଯାଏ।
ଶରୀରଦୁଶ୍ଶ୍ଵଭ୍ରଚିରପ୍ରରୂଢଂ ଚିନ୍ତାଚଯୋଚ୍ଚାକୃତିମଞ୍ଜରୀକମ୍ । ଜରାମୃତିଵ୍ଯାଧିଫଲାଵନମ୍ରଂ କାମୋପଭୋଗୌଘଵିକାସିପୁଷ୍ପମ୍
ଏହି ଦେହର ଅବିକାଶୀ ମାଟିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚିନ୍ତାର ଗୁଛ ଯାହାର ମଞ୍ଜରୀ, ଆସା ଆକାଂକ୍ଷାର ବିସ୍ତାର ଯାହାର ଫୁଲ, ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ରୋଗର ଫଳରେ ଯାହା ନମିଯାଏ—ଏହି ମନର ବିଷବୃକ୍ଷ।
ଵିଚାରସାରକ୍ରକଚେନ ଚିତ୍ତଵିଷଦ୍ରୁମଂ ତ୍ଵଂ ଦ୍ରୁତମ୍ ଇନ୍ଦୁକଲ୍ପ । ଆଶାମହାଶାଖମ୍ ଅଶଙ୍କମ୍ ଏଵ ଚ୍ଛିନ୍ଦ୍ଧି ପ୍ରସହ୍ଯାର୍ଦ୍ରଵିକଲ୍ପପତ୍ତ୍ରମ୍
ହେ ଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ, ନିଷ୍କନ୍ତକ ଭାବରେ, ନିଜର ଭଲ ବୁଝିବାର କର୍ମଠ କର୍ମରେ ଏହି ମନର ବିଷବୃକ୍ଷକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟିଦେଅ, ଆଶାର ମହାଶାଖା ଓ ଭିଜା କଳ୍ପନାର କୋମଳ ପତ୍ର ସହିତ।
ମତ୍ତଂ କ୍ଷଣଂ ଚୈକତଟୋପଵେଶଵିଶ୍ରାନ୍ତିସୌଖ୍ଯେଷ୍ଵ୍ ଅସମର୍ଥମ୍ ଉଗ୍ରମ୍ । ଆଲୋଡନୋତ୍କଂ ସୁଜନକ୍ରମାବ୍ଜଷଣ୍ଡସ୍ଯ ଚଣ୍ଡଂ ସୁଖଦୁଃଖଗଣ୍ଡମ୍
ମନ ଏତେ ମତ୍ତ ଏବଂ ତୀବ୍ର ଯେ, ଏକାନ୍ତ ଶାନ୍ତିର ଆନନ୍ଦରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ରାମ ନେବାକୁ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ। ଏହା ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟର ପଦ୍ମରେ ମଧୁମକ୍ଷୀ ଝୁଣ୍ଡ ପରି ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ଏବଂ ଆନନ୍ଦ-ଦୁଃଖର ଏକ କଠିନ ଗୁଛ ପରି ରହିଥାଏ।
ଚେତୋଗଜଂ କାଯକୁକାନନସ୍ଥଂ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଯା ଧୀକରଜାଗ୍ରପଙ୍କ୍ତ୍ଯା । ଵିଦାରଯାଦୀର୍ଘଵିକାରଦନ୍ତଂ କ୍ରିଯାକରଂ ରାଘଵ ରାଜସିଂହ
ହେ ରାଘବ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଂହ, ମନର ହାତୀ ଶରୀର ଜଙ୍ଗଲରେ ବସିଛି। ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଚିନ୍ତାର ଦୀର୍ଘ ଓ ବିକୃତ ଦାଁତ ସହିତ, ଏହା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇଚ୍ଛାମାନଙ୍କ ଝୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଭାଗ ନେଇ ଚିରି ଚାଲିଥାଏ।
ରତିଂ ଗତଂ ନିତ୍ଯମ୍ ଅସତ୍ପ୍ରଦେଶେ ଶରୀରମାଲାଗ୍ରସନେନ ପୁଷ୍ଟମ୍ । ଧୃଷ୍ଟଂ କ୍ରିଯାକର୍କଶଚଞ୍ଚୁଚଣ୍ଡମ୍ ଏକେକ୍ଷଣଂ ପୁଷ୍ଟତମୋଽଂଶକୃଷ୍ଣମ୍
ଏହା ସଦା ମିଥ୍ୟା ସ୍ଥାନରେ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ଶରୀରର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଏ, ଦୃଢ଼, କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏବଂ ଅସ୍ଥିର ଓ ତୀବ୍ର ରହିଥାଏ। ପ୍ରତି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଏହାର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଂଶ ଅନ୍ଧକାର ଦିଗକୁ ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଦୂରେ ସମୁତ୍ସାରଯ ସାରଭୂତଂ ଦୁଶ୍ଚେଷ୍ଟିତଂ କର୍କଶମ୍ ଆରଟନ୍ତମ୍ । ଗର୍ଵୋଦ୍ଧତଂ କାଯକୁଲାଯକୋଶାଦ୍ ଦୋଷୋପଶାନ୍ତ୍ଯୈ ନିଜଚିତ୍ତକାକମ୍
ଅପରାଧ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ, ତୁମ ନିଜ ମନର କାଉଁକୁ, ଯାହା ଦୁଷ୍ଟ, କଠିନ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦୁଛି, ଏହି ଅହଂକାରରେ ଫୁଲିଯାଇଥିବା ଶରୀରର ଘଉଁଠୁ ଦୂରକୁ ଚାଲାଇଦିଅ।
ତୃଷ୍ଣାପିଶାଚ୍ଯା ପରିଚର୍ଯମାଣଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମ୍ ଅଜ୍ଞାନମହାଵଟେଷୁ । ଭ୍ରାନ୍ତଂ ଚିରଂ ଦେହଶତେଷ୍ଵ୍ ଅଟଵ୍ଯାଂ ସ୍ଵସଂସୃତୌ ଚେତନଵର୍ଜିତେଷୁ
ତୃଷ୍ଣା ନାମକ ଦୈତ୍ୟୀ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଅଜ୍ଞାନର ଗଭୀର ଗୁହାରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା, ଶତଶଃ ଦେହର ଅଟବୀରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବା, ନିଜ ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ଚେତନା ଶୂନ୍ୟ ଦେହମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଘୁରୁଥିବା ଏହି ଚିତ୍ତ।
ଵିଵେକଵୈରାଗ୍ଯଗୁରୁପ୍ରଯତ୍ନମନ୍ତ୍ରୈସ୍ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରୈସ୍ ସ୍ଵଚିଦାତ୍ମଗେହାତ୍ । ନୋତ୍ସାରିତଶ୍ ଚିତ୍ତପିଶାଚକୋ ଽଯଂ ଯାଵତ୍ କୁତସ୍ ତାଵଦ୍ ଇହାତ୍ମସିଦ୍ଧିଃ
ବିବେକ, ବୈରାଗ୍ୟ, ଗୁରୁଙ୍କର ଚେଷ୍ଟା ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ନିଜ ଚେତନାର ଘରୁ ଏହି ଚିତ୍ତର ଭୂତକୁ ବାହାର କରାଯିବା ନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ହୁଏନି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ଆତ୍ମସାକ୍ଷାତ୍କାର କିପରି ସମ୍ଭବ?
ଶୁଭାସୁଭାଶୀର୍ହତମାନଵୌଘଂ ଚିନ୍ତାଵିଷଂ କାଯକୁକଞ୍ଚୁକଂ ଚ । ଅଜସ୍ରମ୍ ଅଚ୍ଛଶ୍ଵସନାଶନଂ ଚ ସର୍ଵସ୍ଯ ରାମାଭଯନାଶନଂ ଚ
ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଚିନ୍ତାମାନଙ୍କର ଝରଣା, ଚିନ୍ତାର ବିଷ, ଦେହର ଖୋଲ, ନିରନ୍ତର ଶ୍ୱାସ ଓ ଖାଦ୍ୟଗ୍ରହଣ— ଏହି ସବୁ ରାମ, ସମସ୍ତଙ୍କର ଭୟକୁ ନାଶ କରେ।
ହୃଦବ୍ଜଦୁଶ୍ଶଲ୍ମଲିକୋଟରସ୍ଥଂ ଭୋଗୌଘଗର୍ହାଖଗମନ୍ତ୍ରଶକ୍ତ୍ଯା । ନୀତ୍ଵା ଶମଂ ରାମ ମନୋମହାହିଂ ଭଯଂ ଭୃଶଂ ପ୍ରୋଜ୍ଝ୍ଯ ଭଵାଭଯାତ୍ମା
ହୃଦୟର ପଦ୍ମର ଅନ୍ତର୍ଗୁହାରେ ରହୁଥିବା ମନର ବଡ଼ ସାପକୁ, ଭୋଗର ଦ୍ୱେଷ ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତିକୁ ନେଇଯାଅ, ରାମ। ଭୟର ମୂଳ ହୋଇ, ଭବଭୟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଛାଡ଼ିଦେ।
ଅମଙ୍ଗଲାକାରଧରଶ୍ ଶରୀରଶଵାଵଲୀସନ୍ତତସେଵନେନ । ଦିଗାଵଲୀସମ୍ଭ୍ରମଣଶ୍ରମାର୍ତଶ୍ ଶ୍ମଶାନସେଵୀ ଵପୁଷା କ୍ଷତେନ
ଅଶୁଭ ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା ଏହି ଦେହଟି ମୃତଦେହର ଏକ ଗୁଛା ପରି ଅଛି, ସଦା ସମୟ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତରେ ଘୁରିବାରେ କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ଶ୍ମଶାନ ପଥରେ ଚାଲିବାରେ ଦୁଃଖିତ, ଏହାର ଦେହ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ।
ଭୋଗାମିଷେ ଦିକ୍ଷ୍ଵ୍ ଅଭିଧାଵମାନ ଉତ୍କନ୍ଧରୋ ଧୀରଵିଵୃଦ୍ଧଗର୍ଵଃ । ଉଡ୍ଡୀଯ ଚେଦ୍ ଗଚ୍ଛତି ଚିତ୍ତଗୃଧ୍ରୋ ଦେହଦ୍ରୁମାତ୍ ତନ୍ ନିପୁଣଂ ଜଯସ୍ ତେ
ଯଦି ମନର ଗୃଧ୍ର, ଗର୍ବରେ ମୁଣ୍ଡ ଉଠାଇ, ଭୋଗର ଆକାଂକ୍ଷାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଚାଲିଯାଏ, ଏବଂ ପରେ ଦେହ ଗଛକୁ ଛାଡ଼ି ଉଡ଼ିଯାଏ, ତେବେ ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ବିଜୟୀ ହେଲ।
ଭ୍ରାନ୍ତଂ ଵନାନ୍ତେଷୁ ଦିଗନ୍ତରେଷୁ ଫଲାର୍ଥିନଂ ଚଞ୍ଚଲମ୍ ଆକୁଲାଙ୍ଗମ୍ । ଜନ୍ମାଵନେର୍ ଜନ୍ମମହୀଂ ପ୍ରଯାନ୍ତଂ ସଂସାରପାନ୍ଥଂ ଜନମ୍ ଆହସନ୍ତମ୍
ସଂସାରର ଯାତ୍ରୀକୁ ଦେଖ, ଯିଏ ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଦୂର ଦେଶରେ ଭ୍ରମଣ କରୁଛି, ଫଳ ଲାଗି ଅଶାନ୍ତ ଓ ଅସ୍ଥିର ଅଙ୍ଗରେ ଦୌଡ଼ୁଛି, ଏକ ଜନ୍ମ ଭୂମିରୁ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ଭୂମିକୁ ଯାଉଛି, ଏବଂ ସଂସାର ରାସ୍ତାରେ ଅନ୍ୟମାନେ ଉପରେ ଡାକୁଛି।