ଗତ୍ଵରୀ ନଶ୍ଵରୀ ତନ୍ଵୀ ସୁଖଦୁଃଖାଦିଭାଵନା । ସ୍ଫୁରତି ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସାଦେନ ତ୍ଵଯି ଦୃଷ୍ଟେ ଵିଲୀଯତେ
ସୁଖ, ଦୁଃଖ ଓ ଏହାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବନା ଅତି ଶୀଘ୍ର, ନଶ୍ୱର ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ; ଏହା ତୁମର କୃପାରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ତୁମକୁ ଦେଖିଲେ ଏହା ଲୟ ହୋଇଯାଏ।
ତ୍ଵଦାଲୋକକ୍ଷଣୋଦ୍ଭୂତା ତ୍ଵଦାଲୋକକ୍ଷଣକ୍ଷଯା । ମୃତୈଵ ଜାତା ଜାତୈଵ ମୃତା କେନୋପଲକ୍ଷ୍ଯତେ
ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଏହା ନଶ୍ଟ ହୁଏ; ଏହା ମୃତ ଓ ଜନ୍ମିତ ଦୁହେଁ ଅଟୁଟ ଅଛି; ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ କିଏ ଦେଖିପାରିବ?
କ୍ଷଣମ୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅସ୍ଥିରଂ ଵସ୍ତୁ କଥଂ କାର୍ଯକରଂ ଭଵେତ୍ । ତରଙ୍ଗୈର୍ ଉତ୍ପଲାକାରୈର୍ ମାଲା କଥମ୍ ଇଵୋମ୍ଭ୍ଯତେ
ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ଯାହା ଅସ୍ଥିର, ସେହି ବସ୍ତୁ କିପରି କାମ କରିପାରିବ? ତରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା କମଳ ଆକାର ମାଳା କିପରି ଗଠିତ ହେବ?
ଯଦି ଜାତଵିନିର୍ନଷ୍ଟଂ କ୍ରିଯାଂ ଵସ୍ତ୍ଵ୍ ଅକରିଷ୍ଯତ । ତଦାରଂସ୍ଯତ ଲୋକୋ ଽଯଂ ମାଲାଂ କୃତ୍ଵା ତଡିଦ୍ଗୁଣୈଃ
ଯଦି କୌଣସି ବସ୍ତୁ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ନଷ୍ଟ ହେଇ ମଧ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିଥାନ୍ତା, ତେବେ ଏହି ସଂସାର ମେଘର ବିଜୁଳି ତାନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ମାଳା ଗଠନ କରିଥାନ୍ତା।
ଇମାଂ ସୁଖାଦିକାଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ଵିଵେକିଜନଚେତସି । ସ୍ଥିତସ୍ ସନ୍ ନୈଵ ଗୃହ୍ଣାସି ନ ଜହାସି ସମସ୍ଥିତେ
ତୁମେ ବିବେକଶୀଳ ମନରେ ନିଶ୍ଚଳ ରହିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହି ସୁଖ ଓ ଆଦି ଥିବା ଶ୍ରୀକୁ ନ ଧର, ନ ଛାଡ଼ — ତୁମେ ସମତାରେ ଅଟୁଟ ରହ।
ଅଵିଵେକିନି ଯୋ ଽସି ତ୍ଵଂ ସ ଭଵାତ୍ମନ୍ ଯଦୃଚ୍ଛଯା । ତଦ୍ରୂପକଥନେନାଲଂ ମମାମଲପଦାସ୍ପଦ
ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଅବିବେକୀ ଅଛ, ସେଠି ତୁମେ ନିଜେ ଦେହୀ ହେବା କେବଳ ଯାଦୃଚ୍ଛିକ ଭାବରେ; ଏପରି ସ୍ୱଭାବ ବିଷୟରେ ମୋର ଶୁଦ୍ଧ ଦଶାରୁ ଅତି ଦୂର, ତେଣୁ ମୋତେ ଏହା ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ନିରୀହେଣ ନିରଂଶେନ ନିରହଙ୍କୃତିନା ତ୍ଵଯା । ସତୈଵାପ୍ଯ୍ ଅସତେଵାପି କର୍ତୃତ୍ଵମ୍ ଉରରୀକୃତମ୍
ତୁମେ ଯେଉଁଠି ନିର୍ଲୋଭ, ଅଂଶରହିତ ଓ ଅହଂକାରଶୂନ୍ୟ, ସେଠି ତୁମେ ଅଛ କି ନାହିଁ, ତଥାପି କର୍ତ୍ତୃତ୍ୱକୁ ଆପଣେ ନେଇଛ।
ଜଯ ପ୍ରୋଡ୍ଡାମରାକାର ଜଯ ଶାନ୍ତିପରାଯଣ । ଜଯ ସର୍ଵାଗମାତୀତ ଜଯ ସର୍ଵାଗମାସ୍ପଦ
ବିଜୟ ହେଉ ତୁମେ, ଯାହାଙ୍କ ରୂପ ଦୃଢ଼ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ୍। ବିଜୟ ହେଉ ତୁମେ, ଯେଉଁମାନେ ସଦା ଶାନ୍ତିରେ ଲଗ୍ନ। ବିଜୟ ହେଉ ତୁମେ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା। ବିଜୟ ହେଉ ତୁମେ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଆଧାର।
ଜଯ ଜାତ ଜଯାଜାତ ଜଯ କ୍ଷତ ଜଯାକ୍ଷତ । ଜଯ ଭାଵ ଜଯାଭାଵ ଜଯ ଜେଯ ଜଯାଜଯ
ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବାରେ ବିଜୟ, ଅଜନ୍ମ ଥିବାରେ ବିଜୟ। ଆଘାତ ପାଇଥିବାରେ ବିଜୟ, ଅଘାତ ନହୋଇଥିବାରେ ବିଜୟ। ଅସ୍ତିତ୍ୱରେ ବିଜୟ, ଅସ୍ତିତ୍ୱ ନଥିବାରେ ବିଜୟ। ବିଜୟୀ ଉପରେ ବିଜୟ, ଅଜୟୀ ଉପରେ ବିଜୟ।
ଉଲ୍ଲସାମ୍ଯ୍ ଉପଶାମ୍ଯାମି ତିଷ୍ଠାମ୍ଯ୍ ଅତିଗତୋ ଽସ୍ମି ଚ । ଜଯୀ ଜଯାମି ଜୀଵାମି ନମୋ ମହ୍ଯଂ ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ମୁଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଛି, ଶାନ୍ତ ହେଉଛି, ଅବିଚଳ ରହୁଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। ମୁଁ ବିଜୟୀ, ମୁଁ ବିଜୟ କରେ, ମୁଁ ବଞ୍ଚିଅଛି। ମୋତେ ନମସ୍କାର, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ତ୍ଵଯି ସ୍ଥିତେ ମଯି ଵିଗତାମଯାତ୍ମନି ସ୍ଵସଂସ୍ଥିତୌ ଵ୍ଯପଗତରାଗରଞ୍ଜନେ । କ୍ଵ ବନ୍ଧଵଃ କ୍ଵ ଚ ଵିପଦଃ କ୍ଵ ସମ୍ପଦୋ ଭଵାଭଵୌ କ୍ଵ ଶମମ୍ ଉପୈମି ଶାଶ୍ଵତମ୍
ତୁମେ ଅବିଚଳ ରହିଲେ, ମୁଁ ମୋ ଇଚ୍ଛାହୀନ ଆତ୍ମାରେ ବସିଲି, ମୋ ମନର ସମସ୍ତ ରାଗ ଦୂର ହେଲା—ତେବେ କେଉଁଠି ଆତ୍ମୀୟ, କେଉଁଠି ବିପଦ, କେଉଁଠି ଧନ-ସମ୍ପଦ, କେଉଁଠି ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ? କେଉଁଠି ମୁଁ ଶାଶ୍ୱତ ଶାନ୍ତିକୁ ପାଉଛି?
ଇତି ସଞ୍ଚିନ୍ତଯନ୍ନ୍ ଏଵ ପ୍ରହ୍ଲାଦଃ ପରଵୀରହା । ନିର୍ଵିକଲ୍ପଂ ପରାନନ୍ଦସମାଧିଂ ସମୁପାଯଯୌ
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି କରି, ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କୁ ଜିତିଥିବା ପ୍ରହ୍ଲାଦ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଏବଂ ପରମ ଆନନ୍ଦର ସମାଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
ନିର୍ଵିକଲ୍ପସମାଧିସ୍ଥଶ୍ ଚିତ୍ରାର୍ପିତ ଇଵାଚଲଃ । ଶୈଲାଦ୍ ଇଵ ସମୁତ୍କୀର୍ଣୋ ବଭୌ ସ୍ଵପଦମ୍ ଆସ୍ଥିତଃ
ସେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ସମାଧିରେ ଅଚଳ ଭାବେ ବସିଥିଲେ, ଏକ ଚିତ୍ରରେ ଅଙ୍କିତ ପ୍ରତିମା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ମନେ ହେଉଥିଲା ଯେଉଁପରି ସେ ପାହାଡ଼ରୁ ବାହାରି ଆସି, ନିଜ ସ୍ଥିତିରେ ବସିଛନ୍ତି।
ତଥାଥ ତିଷ୍ଠତସ୍ ତସ୍ଯ କାଲୋ ବହୁତରୋ ଯଯୌ । ସ୍ଵେ ଗୃହେ ଭୁଵନସ୍ଥସ୍ଯ ମେରୋର୍ ଇଵ ସୁରଦ୍ଵିଷଃ
ଏଭଳି ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁ ସମୟ କଟିଗଲା, ସେ ନିଜ ଘରେ, ଏହି ଜଗତରେ, ଦେବତାମାନେଙ୍କର ଶତ୍ରୁ ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତରେ ବସିଥାଏ, ସେହିପରି ରହିଲେ।
ବୋଧିତୋ ଽପ୍ଯ୍ ଅସୁରାଧୀଶୈର୍ ନାବୁଧ୍ଯତ ମହାମତିଃ । ଅକାଲେ ବହୁସେକୋ ଽପି ବୀଜକୋଶାଦ୍ ଇଵାଙ୍କୁରଃ
ଅସୁରମାନେଙ୍କର ମୁଖ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଜାଗିଲେ ନାହିଁ; ଯେପରି ଏକ ଅଂକୁର ବହୁ ସମୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମୟ ନ ହେଲେ ବିଜରୁ ବାହାରି ଆସେ ନାହିଁ।
ପଞ୍ଚଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ପୀନାଂସୋ ଽତିଷ୍ଠଦ୍ ଏକଦୃକ୍ । ଶାନ୍ତ ଏଵାସୁରପୁରେ ମତ୍ତାର୍ଣଵ ଇଵୋପଲଃ
ପାଞ୍ଚ ହଜାର ବର୍ଷ ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେହ ଓ ଏକାଗ୍ର ମନ ନେଇ ସେ ଦାନବମାନେର ସହରରେ ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ରହିଲେ, ଯେପରି ତୁଳିଲା ହୋଇଥିବା ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପଥର ଯେମିତି ଅଡିଅଛି।
ପରାନନ୍ଦଦଶୈକାନ୍ତପରିଣାମିତଯା ତଯା । ନିରାନନ୍ଦମ୍ ଅନାଭାସମ୍ ଇଵାଭାସପଦଂ ଗତଃ
ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଆନନ୍ଦର ଏକମାତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ପରିଣତ ହୋଇ, ଏମିତି ଏକ ଦଶାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ନ ଆନନ୍ଦ ନ ଆଭାସ ଥିଲା, ମାନେ ମାନେ ଏକ ମାତ୍ର ଭାସାମାନ ସ୍ଥାନ ପରି ଲାଗୁଥିଲା।
ଏତାଵତାଥ କାଲେନ ତଦ୍ରସାତଲମଣ୍ଡଲମ୍ । ବଭୂଵାରାଜକଂ ତୀକ୍ଷ୍ଣମାତ୍ସ୍ଯନ୍ଯାଯକଦର୍ଥିତମ୍
ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ରସାତଳ ମଣ୍ଡଳ ରାଜା ବିହୀନ ହୋଇଗଲା, ଏଠାରେ ବଳିୟା ଦୁର୍ବଳକୁ ଦମନ କରୁଥିବା ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲା।
ହିରଣ୍ଯକଶିପୌ କ୍ଷୀଣେ ସମାଧୌ ତତ୍ସୁତେ ସ୍ଥିତେ । ନ ବଭୂଵାପରଃ କଶ୍ଚିଦ୍ ରାଜା ଦନୁସୁତାଲଯେ
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରେ ଓ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ଦାନୁବଂଶୀମାନେର ଗୃହରେ ଆଉ କେହି ରାଜା ହେଲେ ନାହିଁ।
ଅସୁରେଶାର୍ଥିନାଂ ତେଷାଂ ଦାନଵାନାଂ ସମାଧିତଃ । ପରେଣାପି ପ୍ରଯତ୍ନେନ ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ନ ଵ୍ଯବୁଧ୍ଯତ
ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କର ନେତା ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କୁ ବଡ଼ ଚେଷ୍ଟା କରି ଖୋଜିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ସମାଧିରେ ଏତେ ଲୀନ ଥିଲେ ଯେ, କେହି ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଜଗାଇପାରିଲେ ନାହିଁ।
ନ ପ୍ରାପୁର୍ ଵିକସଦ୍ରୂପଂ ପତିଂ ତତ୍ରାମରାରଯଃ । ଲସତ୍ପତ୍ତ୍ରପ୍ରଭାଜାଲଂ ନିଶି ପଦ୍ମମ୍ ଇଵାଲଯଃ
ଦେବତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ଉନ୍ନତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପାଇପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ରାତିରେ ଘର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପତ୍ରର ଆଲୋକରେ ଖିଲିଥିବା ପଦ୍ମକୁ ପାଇପାରେ ନାହିଁ।
ସଂଵିଦ୍ଵାତୋ ନ ତସ୍ଯାନ୍ତର୍ ଅବୁଧ୍ଯତ ଵିଚେତସଃ । ଭୁଵଶ୍ ଚେଷ୍ଟାକ୍ରମ ଇଵ ପୌରୁଷୋ ଗତଭାସ୍ଵତଃ
ଯେଉଁଠାରେ ଜ୍ଞାନର ବାତାସ ବହୁନଥିଲା, ସେଠାରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦଙ୍କ ମନ ଅଚେତନ ରହିଲା; ଯେପରି ରବି ଅସ୍ତ ହେଲେ ପୃଥିବୀରେ ଲୋକମାନେ କାମ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତି।
ଅଥୋଦ୍ଵିଗ୍ନେଷୁ ଦୈତ୍ଯେଷୁ ଗତେଷ୍ଵ୍ ଅଭିମତା ଦିଶଃ । ଵିଚରତ୍ସୁ ଯଥାକାମମ୍ ଅରାଜନି ପୁରେ ପୁରେ
ତାପରେ ଦାନବମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ନିଜେ ନିଜେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଏକ ଶହରରୁ ଅନ୍ୟ ଶହରକୁ ଘୁରୁଥିଲେ, କାରଣ ତାଙ୍କଠାରେ ରାଜା ନଥିଲେ।
ପାତାଲମଣ୍ଡଲମ୍ ଅଭୂଦ୍ ଅଭୂପାଲତଯା ତଯା । ମାତ୍ସ୍ଯନ୍ଯାଯଵିପର୍ଯସ୍ତମ୍ ଅସ୍ତଙ୍ଗତଗୁଣକ୍ରମମ୍
ପାତାଳ ଦେଶ ନିୟମ ଓ ଶାସନ ବିନା ହୋଇଗଲା, ଏଠାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦୁର୍ବଳଙ୍କୁ ଖାଇଦେଉଥିଲେ, ନୀତି ଓ ଗୁଣର ଅନୁସାର ଅପସାରି ଯାଇଥିଲା।
ବଲିଭୁକ୍ତାବଲପୁରଂ ମର୍ଯାଦାକ୍ରମଵର୍ଜିତମ୍ । ସର୍ଵଗାଶେଷଵନିତଂ ପରସ୍ପରହତାସୁରମ୍
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଦାନବମାନଙ୍କ ନଗରକୁ ଦଳିଦେଲେ, ସେଠାରେ କୌଣସି ସୀମା ବା ନୀତି ରହିଲା ନାହିଁ, ସମସ୍ତଠାରେ ମହିଳାମାନେ ଥିଲେ, ଏବଂ ଦାନବମାନେ ପରସ୍ପରେ ମାରମାରି କରି ନଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ।
ପ୍ରଲାପାକ୍ରନ୍ଦପରୁଷଂ ଵିସଂସ୍ଥାନପୁରାନ୍ତରମ୍ । ଲୁଠଦୁଦ୍ଯାନନଗରଂ ଵ୍ଯର୍ଥାନର୍ଥକଦର୍ଥିତମ୍
ସେଠାରେ କେବଳ ଦୁଃଖର ଚିତ୍କାର ଓ କନ୍ଦନ ଶୁଣାଯାଉଥିଲା, ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳ ଭଙ୍ଗୁର ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଉଦ୍ୟାନ ଓ ସହର ଲୁଟିଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଅନେକ ଅନର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହେଉଥିଲା।
ଚିନ୍ତାପରାସୁରଗଣଂ ନିରନ୍ନଫଲବାନ୍ଧଵମ୍ । ଅକାଣ୍ଡୋତ୍ପାତଵିଵଶଂ ଧ୍ଵସ୍ତାଶାମୁଖମଣ୍ଡଲମ୍
ଦାନବମାନେ ଚିନ୍ତାରେ ଭାସୁଥିଲେ, ଖାଦ୍ୟ, ଫଳ ଓ ପରିବାର ବିନା ଥିଲେ, ଅଚାନକ ଦୁର୍ଘଟନା ଆଗରେ ଅସହାୟ ହୋଇଯାଉଥିଲେ, ତାଙ୍କର ନେତାମାନଙ୍କ ମୁହଁ ନିରାଶାରେ ଅବନମ୍ର ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ସୁରାର୍ଭକପରାଭୂତଂ ଭୂତୈର୍ ଆକ୍ରାନ୍ତମ୍ ଅନ୍ଯଜୈଃ । ଭୂତରିକ୍ତମ୍ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀକମ୍ ଉତ୍ସନ୍ନପ୍ରାଯକୋଟରମ୍
ଦେବତାଙ୍କର ସନ୍ତାନମାନେ ଯେଉଁଠି ଜିତି ନେଇଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ଜୀବମାନେ ଯେଉଁଠି ଆକ୍ରମଣ କରିଛନ୍ତି, ନିଜ ଲୋକମାନେ ଖାଲି ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଭାଗ୍ୟ ନାହିଁ, ଘରବାଡି ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରାୟ ଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି।
ଅନିଯତଵନିତାର୍ଥମତ୍ତଯୁଦ୍ଧଂ ହୃତଧନଦାରଵିରାଵିତଂ ସମନ୍ତାତ୍ । କଲିଯୁଗସମଯୋଦ୍ଭଟୋଦରାଭଂ ତଦ୍ ଅସୁରମଣ୍ଡଲମ୍ ଆକୁଲଂ ବଭୂଵ
ଅନିୟମିତ ମହିଳା ଲାଗି ମତାଳ ହୋଇ, ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲିପ୍ତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଧନ ଓ ଜନାନୀ ହରାଇ, କଳିଯୁଗର ଭୟଙ୍କର ପେଟ ଭଳି, ସେଇ ଅସୁରମଣ୍ଡଳ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଗଲା।
ଅଥାଖିଲଜଗଜ୍ଜାଲକ୍ରମପାଲନଦେଵନଃ । କ୍ଷୀରୋଦନଗରେ ଶେଷଶଯ୍ଯାସନଗତୋ ହରିଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନିୟମ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଦେବତା, କ୍ଷୀରସାଗର ନଗରରେ ଶେଷ ନାଗଙ୍କ ଶଯ୍ୟାରେ ବସିଥିବା ହରି ଥିଲେ।