ଦେଵ ଦ୍ଵାରି ମହାତେଜା ବାଲଭାସ୍କରଭାସ୍ଵରଃ । ଜ୍ଵାଲାରୁଣଜଟାଜୂଟଃ ପୁମାଞ୍ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଅଵସ୍ଥିତଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପୁରୁଷ ଦଢ଼ିଛନ୍ତି, ଯିଏ ତରୁଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଲାଲ ଜ୍ୱାଳା ପରି ଜଟା ଥିବା, ଏବଂ ବଡ଼ ତେଜସ୍ୱୀ।
ସଚାମରପତାକାଢ୍ଯଂ ସାଶ୍ଵେଭପୁରୁଷାଯୁଧମ୍ । କୃତଵାଂସ୍ ତଂ ପ୍ରଦେଶଂ ଯସ୍ ତେଜୋଭିଃ କୀର୍ଣକାଞ୍ଚନମ୍
ସେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ଚାମର, ପତାକା, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ମଣିଷ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ସହ ସୁଶୋଭିତ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତେଜରେ ସେଠା ସୁନା ପରି ଚମକୁଛି।
ଵକ୍ତ୍ଯ୍ ଅସ୍ମାନ୍ ଆଶୁ ଯାଷ୍ଟୀକା ନିଵେଦଯତ ରାଜନି । ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମୁନିଃ ପ୍ରାପ୍ତ ଇତ୍ଯ୍ ଅନୁଦ୍ଧତଯା ଗିରା
ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ନମ୍ରତା ସହ ରାଜାଙ୍କୁ ଖବର ଦିଅ, ଯେ ମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଆସିପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଇତି ଯାଷ୍ଟୀକଵଚନମ୍ ଆକର୍ଣ୍ଯ ନୃପସତ୍ତମଃ । ସ ସମନ୍ତ୍ରୀ ସସାମନ୍ତଃ ପ୍ରୋତ୍ତସ୍ଥେ ହେମଵିଷ୍ଟରାତ୍
ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମହାନ୍ ରାଜା ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ସାମନ୍ତମାନେ ସହିତ ସୁନା ମଞ୍ଚରୁ ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ପଦାତିର୍ ଏଵ ମହତାଂ ରାଜ୍ଞାଂ ଵୃନ୍ଦେନ ପାଲିତଃ । ଵସିଷ୍ଠଵାମଦେଵାଭ୍ଯାଂ ସହ ସାମନ୍ତସଂସ୍ତୁତଃ
ବଡ଼ ରାଜାମାନେ ପଦଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଏକ ଭାରି ଦଳ ସହିତ, ତାଙ୍କର ସାମନ୍ତମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବାବେଳେ, ଓ ବସିଷ୍ଠ ଓ ବାମଦେବଙ୍କ ସହ ଏହି ଯାତ୍ରା ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ଜଗାମ ତତ୍ର ଯତ୍ରାସୌ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋ ମହାମୁନିଃ । ଦଦର୍ଶ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲଂ ଦ୍ଵାରଭୂମାଵ୍ ଅଧିଷ୍ଠିତମ୍
ସେ ଯେଉଁଠାରେ ମହାମୁନି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ସଦୃଶ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରରେ ଦଢ଼ିଆ ଦେଖିଲେ।
କେନାପି କାରଣେନୋର୍ଵୀତଲମ୍ ଅର୍କମ୍ ଇଵାଗତମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମେଣ ତେଜସାକ୍ରାନ୍ତଂ କ୍ଷାତ୍ରେଣ ଚ ମହୌଜସା
କିଛି କାରଣରୁ, ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପୃଥିବୀକୁ ଆସିଥିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ତେଜ ଓ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଶକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଜରାଜରଢଯା ନିତ୍ଯଂ ତପଃପ୍ରସରରୂକ୍ଷଯା । ଜଟାଵଲ୍ଲ୍ଯା ଵୃତସ୍କନ୍ଧଂ ସସନ୍ଧ୍ଯାଭ୍ରମ୍ ଇଵାଚଲମ୍
ବୟସ ଓ ତପସ୍ୟାର ଦ୍ୱାରା ସଦା ଶୁଷ୍କ ହୋଇଥିବା ଜଟା ତାଙ୍କ ଦେହକୁ ଘେରି ରହିଥିଲା, ସେଠାରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ମେଘରେ ଢାକା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଉପଶାନ୍ତଂ ଚ କାନ୍ତଂ ଚ ଦୀପ୍ତମ୍ ଅପ୍ରତିଘଂ ତଥା । ନିଭୃତଂ ଚୋର୍ଜିତାକାରଂ ଦଧାନଂ ଭାସ୍ଵରଂ ଵପୁଃ
ସେ ଶାନ୍ତ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଅବିରୋଧ, ନିର୍ବିକାର ଓ ଗମ୍ଭୀର ରୂପରେ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ପେଶଲେନାତିଭୀମେନ ପ୍ରସନ୍ନେନାକୁଲେନ ଚ । ଗମ୍ଭୀରେଣାତିପୂର୍ଣେନ ତେଜସା ରଞ୍ଜିତପ୍ରଜମ୍
ସେ ମୃଦୁ ଏବଂ ଭୟଜନକ, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଗଭୀର, ଅତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ତେଜରେ ଜନମାନେ ଆକୃଷ୍ଟ ହେଉଥିଲେ।
ଅନନ୍ତଜୀଵିତଦଶାସଖୀମ୍ ଏକାମ୍ ଅନିନ୍ଦିତାମ୍ । ଧାରଯନ୍ତଂ କରେ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣାଂ ଵୀଣାମ୍ ଅମ୍ଲାନମାନସମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ହାତରେ ଏକ ମୃଦୁ ବୀଣା ଧରିଥିଲେ, ମନ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ ରହିଲା। ତାଙ୍କ ସହ ଥିଲେ ଏକ ନିର୍ମଳ ଓ ଅନନ୍ତ ଆୟୁଷ୍ୟ ନାମକ ମିତ୍ର।
କରୁଣାକ୍ରାନ୍ତଚେତସ୍ତ୍ଵାତ୍ ପ୍ରସନ୍ନମଧୁରେକ୍ଷିତୈଃ । ଈକ୍ଷଣୈର୍ ଅମୃତେନେଵ ସଂସିଞ୍ଚନ୍ତମ୍ ଇମାଃ ପ୍ରଜାଃ
ତାଙ୍କର ହୃଦୟ କରୁଣାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ମୃଦୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମନେ ହେଉଥିଲା, ସେ ନଜରରେ ଏହି ଲୋକମାନେ ଉପରେ ଅମୃତ ଛିଟାଉଛନ୍ତି।
ସିତାସିତତତାପାଙ୍ଗଂ ଧଵଲପ୍ରୋନ୍ନତଭ୍ରୁଵମ୍ । ଆନନ୍ଦଂ ଚ ଭଯଂ ଚାନ୍ତଃ ପ୍ରଯଚ୍ଛନ୍ତମ୍ ଅଵେକ୍ଷିତୁଃ
ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି କେବେ ଧଳା କେବେ କଳା, ଭୂଷିତ ଓ ଉଚ୍ଚ ଭୃକୁଟି ସହିତ, ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କର ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଭୟ ଦୁହିଁ ଦେଇଥିଲେ।
ମୁନିମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଭୂପାଲୋ ଦୂରାଦ୍ ଏଵାନତାକୃତିଃ । ପ୍ରଣନାମ ଗଲନ୍ମୌଲିମଣିମାଲିତଭୂତଲମ୍
ମୁନିଙ୍କୁ ଦୂରରୁ ଦେଖି, ରାଜା ନମ୍ର ଭାବରେ ଶିର ନମାଇଲେ, ତାଙ୍କର ମୁକୁଟର ମଣି ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁଗଲା।
ମୁନିର୍ ଅପ୍ଯ୍ ଅଵନେର୍ ଈଶଂ ଭାସ୍ଵାନ୍ ଇଵ ଶତକ୍ରତୁମ୍ । ତତ୍ରାଭିଵାଦଯାଂ ଚକ୍ରେ ମଧୁରୋଦାରଯା ଗିରା
ମୁନି ମଧ୍ୟ ଏଠି ଭୂମିର ନାଥଙ୍କୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କରନ୍ତି, ସେପରି ମଧୁର ଓ ଉତ୍ତମ କଥାରେ ଅଭିବାଦନ କଲେ।
ତତୋ ଵସିଷ୍ଠପ୍ରମୁଖାସ୍ ସର୍ଵ ଏଵ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ । ସ୍ଵାଗତାଦିକ୍ରମେଣୈନଂ ପୂଜଯାମ୍ ଆସୁର୍ ଆଦୃତାଃ
ତାପରେ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉଚିତ ଆଦର ଓ ସ୍ୱାଗତ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
ଅଶଙ୍କିତୋପନୀତେନ ଭାସ୍ଵତା ଦର୍ଶନେନ ତେ । ସାଧୋ ସ୍ଵନୁଗୃହୀତାସ୍ ସ୍ମୋ ରଵିଣେଵାମ୍ବୁଜାକରାଃ
ହେ ମହାନ, ଆପଣଙ୍କର ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ଦୀପ୍ତିମାନ ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଛୁ, ଯେପରି ରବିଙ୍କ ଆଲୋକରେ ପଦ୍ମଗୁଛି ଖୁସି ହୁଏ।
ଯଦ୍ ଅନାଦି ଯଦ୍ ଅକ୍ଷୁବ୍ଧଂ ଯଦ୍ ଅପାଯଵିଵର୍ଜିତମ୍ । ତଦ୍ ଆନନ୍ଦସୁଖଂ ପ୍ରାପ୍ତା ଅଦ୍ଯ ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନାନ୍ ମୁନେ
ଯାହାର ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ, ଯାହା ଅଚଞ୍ଚଳ ଏବଂ ଯାହାର କ୍ଷୟ ନାହିଁ, ସେଇ ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁଖ ଆମେ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ପାଇଛୁ, ହେ ମୁନି।
ଅଦ୍ଯ ଵର୍ତାମହେ ନୂନଂ ଧର୍ମ୍ଯାଣାଂ ଧୁରି ଧର୍ମତଃ । ଭଵଦାଗମନସ୍ଯେମେ ଯଦ୍ ଵଯଂ ଲକ୍ଷ୍ଯତାଂ ଗତାଃ
ଆଜି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆମେ ଧର୍ମିକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ମନାଯାଇଛୁ, କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ଆଗମନ ଆମ ପାଇଁ ହେବା ଧର୍ମର ଫଳ।
ଏଵଂ ପ୍ରକଥଯନ୍ତୋ ଽତ୍ର ରାଜାନୋ ଽଥ ମହର୍ଷଯଃ । ଆସନେଷୁ ସଭାସ୍ଥାନମ୍ ଆସ୍ଥାଯ ସମୁପାଵିଶନ୍
ଏପରି ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ, ରାଜାମାନେ ଓ ମହାର୍ଷିମାନେ ସଭାରେ ନିଜ ଆସନରେ ବସିଲେ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଜ୍ଵଲିତଂ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଭୀତସ୍ ତମ୍ ଋଷିମ୍ ଆଗତମ୍ । ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ରାଜା ସ୍ଵଯମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ଏକ ଭୟଭିତ ଋଷି ଆସୁଛନ୍ତି, ତେବେ ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ମୁହଁରେ ସ୍ୱୟଂ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ।
ସ ରାଜ୍ଞଃ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯାର୍ଘ୍ଯଂ ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ପ୍ରକୁର୍ଵନ୍ତଂ ରାଜାନଂ ପର୍ଯପୂଜଯତ୍
ସେ ରାଜାଙ୍କ ହାତରୁ ଶାସ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ସ ରାଜ୍ଞା ପୂଜିତସ୍ ତେନ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନସ୍ ତଦା । କୁଶଲଂ ଚାପ୍ଯଯଂ ଚୈଵ ପର୍ଯପୃଚ୍ଛନ୍ ନରାଧିପମ୍
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଇ, ମୁନି ଖୁସିରେ ଅନ୍ନଦାନ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ଓ ସୁରକ୍ଷା ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଵସିଷ୍ଠେନ ସମାଗମ୍ଯ ପ୍ରହସ୍ଯ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵଃ । ଯଥାର୍ହଂ ଚାର୍ଚଯିତ୍ଵୈନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛାନାମଯଂ ତତଃ
ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ସହିତ ମିଳି, ସେ ମହାମୁନି ହସି ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯଥ ଆଦର ଦେଲେ ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
କ୍ଷଣଂ ଯଥାର୍ହମ୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ସମେତ୍ଯ ଚ । ତେ ସର୍ଵେ ହୃଷ୍ଟମନସୋ ମହାରାଜନିଵେଶନେ
ଏକାପରେକା ଯଥାଯଥ ସମ୍ମାନ କରି, ସମସ୍ତେ ଏକଠା ହେଲେ ଏବଂ ଖୁସି ହୃଦୟରେ ରାଜମହଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯଥୋଚିତାସନଗତା ମିଥସ୍ ସଂଵୃଦ୍ଧତେଜସଃ । ପରସ୍ପରେଣ ପପ୍ରଚ୍ଛୁସ୍ ସର୍ଵେ ଽନାମଯମ୍ ଆଦରାତ୍
ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଆସନରେ ବସି, ପରସ୍ପର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ବଢ଼ାଇଲେ ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଏକାପରେକା ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ଉପଵିଷ୍ଟାଯ ତସ୍ମୈ ସ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାଯ ଧୀମତେ । ପାଦ୍ଯମ୍ ଅର୍ଘ୍ଯଂ ଚ ଗାଶ୍ ଚୈଵ ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ନ୍ଯଵେଦଯତ୍
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ବସିବା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଦଧୋଇ ପାଣି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ଗାଁ ବାରମ୍ବାର ଦାନ କଲେ।
ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ଚ ଵିଧିଵଦ୍ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରମ୍ ଅଭାଷତ । ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଯତୋ ଵାକ୍ଯମ୍ ଇଦଂ ପ୍ରୀତମନା ନୃପଃ
ବିଧିମତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି, ରାଜା ହସି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ମନେ ହାତ ଜୋଡି ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଯଥାମୃତସ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଯଥା ଵର୍ଷମ୍ ଅଵର୍ଷକେ । ଯଥାନ୍ଧସ୍ଯେକ୍ଷଣପ୍ରାପ୍ତିର୍ ଭଵଦାଗମନଂ ତଥା
ଯେପରି ଅମୃତ ମିଳିଲେ, ଯେପରି ଅବର୍ଷାରେ ବର୍ଷା ପଡ଼ିଲେ, କିମ୍ବା ଅନ୍ଧ ଲୋକ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଲେ, ସେହିପରି ଆପଣଙ୍କର ଆଗମନ ମୋ ପାଇଁ।
ଯଥେଷ୍ଟଧନସମ୍ପର୍କଃ ପୁତ୍ରଜନ୍ମାପ୍ରଜାଵତଃ । ସ୍ଵପ୍ନଦୃଷ୍ଟାର୍ଥଲାଭଶ୍ ଚ ଭଵଦାଗମନଂ ତଥା
ଯେପରି ଇଚ୍ଛିତ ଧନ ମିଳିଲା, ନିରସନ୍ତାନଙ୍କୁ ପୁଅ ହେଲା, କିମ୍ବା ସ୍ୱପ୍ନରେ ଦେଖିଥିବା ଜିନିଷ ଜାଗ୍ରତରେ ମିଳିଲା, ସେପରି ଆପଣଙ୍କର ଆସିବା।