ପରମା ପୂର୍ଣତା ଶାର୍ଵୀ ଜଯଲକ୍ଷ୍ମୀଶ୍ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୀ । ମାନସୀ ଶୀଘ୍ରଗମିତା ବଲଵତ୍ତା ତୁ ଵାଯଵୀ
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଶିବଙ୍କର ଶକ୍ତି, ବିଜୟ ଦେଇଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶକ୍ତି, ମନର ଶକ୍ତି, ତ୍ୱରିତ ଗତି, ଓ ବାୟୁର ଶକ୍ତି—
ଆଗ୍ନେଯୀ ଦାହକଲନା ପାଯସୀ ରସନିର୍ଵୃତିଃ । ମୌନୀ ମହାତପସ୍ସିଦ୍ଧିର୍ ଵିଦ୍ଯା ବାର୍ହସ୍ପତୀ ତଥା
ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ପୋଡ଼ିବାର କ୍ଷମତା, ଦୁଧର ଶକ୍ତି ହେଉଛି ରୁଚିର ଆନନ୍ଦ; ନିରବତା ମାନେ ମହାତପସ୍ୟାର ସାଧନା, ବ୍ରହ୍ମାସ୍ପତି ସମାନ ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ।
ଵୈମାନିକୀ ଵ୍ଯୋମଗତା ସ୍ଥିରତାପି ଚ ପାର୍ଵତୀ । ଗମ୍ଭୀରତାଥ ସାମୁଦ୍ରୀ ମୈରଵୀ ଚ ମହୋନ୍ନତିଃ
ଆକାଶୀୟ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଆକାଶରେ ଚଳାଚଳ, ପାହାଡ଼ୀ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଦୃଢତା; ସାଗରୀୟ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଗଭୀରତା, ମେରୁ ପର୍ବତ ସମାନ ହେଉଛି ଉଚ୍ଚତା।
ସମଶ୍ରୀସ୍ ସୌଗତୀ ସୋମ୍ଯା ମାଦନୀ ମଦଲୋଲତା । ମାଧଵୀ ପୁଷ୍ପମଯତା ଶାରଦୀ ଘନସସ୍ଯତା
ସମୃଦ୍ଧି ଅର୍ଥାତ ସମ ଭାଗ୍ୟ, ବୌଦ୍ଧ ଅର୍ଥାତ କୋମଳତା; ମଦ ଅର୍ଥାତ ଉତ୍କଳାନ୍ତିକ ଅସ୍ଥିରତା, ବସନ୍ତ ଅର୍ଥାତ ପୁଷ୍ପର ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣତା, ଶରତ ଅର୍ଥାତ ପକା ଧାନର ପ୍ରଚୁରତା।
ଯାକ୍ଷୀ ଚ ମାଯାମଯତା ନାଭସୀ ନିଷ୍କଲଙ୍କତା । ଶୀତତାପି ଚ ତୌଷାରୀ ନୈଦାଘୀ ତାପତପ୍ତତା
ଯକ୍ଷୀ ଅର୍ଥାତ ମାୟାର ଭ୍ରମ, ଆକାଶୀ ଅର୍ଥାତ ନିର୍ମଳତା; ଶୀତ ଅର୍ଥାତ ଠଣ୍ଡା, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅର୍ଥାତ ତିବ୍ର ତାପ।
ଏତାଶ୍ ଚାନ୍ଯାସ୍ ତଥା ବହ୍ଵ୍ଯୋ ଦେଶକାଲକ୍ରିଯାତ୍ମିକାଃ । ନାନାକାରଵିକାରୋତ୍ଥାସ୍ ତ୍ରିକାଲୋଦରସଂସ୍ଥିତାଃ
ଏଭଳି ଅନେକ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ଥାନ, ସମୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ, ବିଭିନ୍ନ ରୂପ ଓ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ସମସ୍ତେ ତିନି ସମୟର ଗର୍ଭରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଵିଚିତ୍ରାଶ୍ ଶକ୍ତଯସ୍ ସ୍ଵଚ୍ଛସମଯା ନିର୍ଵିକାରଯା । ଚିତା କ୍ରିଯନ୍ତେ ପରଯା କଲାକଲନମୁକ୍ତଯା
ଏହି ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତିମାନ୍ୟ, ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ଅପରିମିତ କଳା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ହିସାବ ଛାଡ଼ି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଵିକଲ୍ପହୀନା ଚିତ୍ ସର୍ଵପଦାର୍ଥଶତଦୃଷ୍ଟିଷୁ । ସମମ୍ ଏଵାଭିପତତି ପ୍ରଭା ପ୍ରାଭାକରୀ ଯଥା
ଯେପରି ଧୂପର ଆଲୋକ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଉପରେ ସମାନ ଭାବରେ ପଡ଼େ, ସେପରି ଭାବନାରୁ ମୁକ୍ତ ଚେତନା ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥକୁ ସମଭାବରେ ବ୍ୟାପି ରହିଥାଏ।
ସର୍ଵାଶାକୋଶଵିଶ୍ରାନ୍ତାଂ ପଦାର୍ଥପଟଲୀଂ ମହୀ । କାଲତ୍ରଯେହାକଲିତାଂ ଯଥାନୁଭଵତି କ୍ଷଣାତ୍
ସମସ୍ତ ଆଶାର ଭଣ୍ଡାରରେ ବିଶ୍ରାମ କରୁଥିବା ବସ୍ତୁମାନଙ୍କ ଏହି ଦଳ, ତିନି ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ, ପୃଥିବୀ ଏହାକୁ ଏକ ମହୁର୍ତ୍ତରେ ଅନୁଭବ କରେ।
ତଥା ସମସ୍ତସଂସାରବୃହଦ୍ଦୃଶ୍ଯଦଶାଶ୍ରିଯମ୍ । କାଲତ୍ରଯସ୍ଥାମ୍ ଅମଲା ଚିଚ୍ ଚିନୋତି ତତାତ୍ମିକା
ଏଭଳି ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ଯାହା ସମସ୍ତ ବିଶାଳ ସଂସାର ଦୃଶ୍ୟର ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିଥାଏ ଏବଂ ତିନି କାଳରେ କେବେ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ ରହେ, ସେଇ ସମସ୍ତ କୁ ନିଜ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଭାବରେ ଅନୁଭବ କରେ।
ତୁଲ୍ଯକାଲପରାମୃଷ୍ଟତ୍ରିକାଲକଲନାଶତା । ଅନନ୍ତାନୁଭଵାଭୋଗା ପରିପୂର୍ଣୈଵ ଶୁଦ୍ଧଚିତ୍
ଶୁଦ୍ଧ ମନ, ଯାହା ସଦା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ତିନି କାଳର ଭିନ୍ନତା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ସମୟର ହିସାବକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଏ।
ପରାମୃଷ୍ଟତ୍ରିକାଲାଯା ଦୃଷ୍ଟାନନ୍ତଦୃଶଶ୍ ଚିତଃ । ସମତାପରପର୍ଯାଯା ପୂର୍ଣତୈଵାଵଶିଷ୍ଯତେ
ଯେତେବେଳେ ଚେତନା ତିନି କାଳର ସ୍ପର୍ଶରୁ ଦୂରେ ରହି ଅସଂଖ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଦେଖେ, ସେତେବେଳେ ସମତା ନାମକ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ମାତ୍ର ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
ତୁଲ୍ଯକାଲାଵବୁଦ୍ଧେନ ମୃଦୁନା କଟୁନା ଚ ଚିତ୍ । ସମେନ ସମତାମ୍ ଏତି ମଧୁନିଷ୍ଠାନୁଭୂତିଵତ୍
ସମସ୍ତ କାଳରେ ସମଭାବରେ ଦେଖିପାରୁଥିବା ଚେତନା, ସେ ମୃଦୁ କିମ୍ବା କଠୋର ଯେହେଉଁଥିବି, ସମତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଯେପରି ମଧୁର ସ୍ୱାଦ ଅନୁଭବ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭଳି।
ତ୍ଯକ୍ତସଙ୍କଲ୍ପକଲଯା ସୂକ୍ଷ୍ମଯା ଚିଦଵସ୍ଥଯା । ସର୍ଵଭାଵାନୁଗତଯା ସତ୍ତାଦ୍ଵୈତୈକରୂପଯା
ଚିନ୍ତାର ଖେଳକୁ ଛାଡ଼ି, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଅବସ୍ଥାରେ ବସିଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ଅଦ୍ୱିତୀୟ ସତ୍ତାର ରୂପ, ସେଠାରେ ସମତା ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ।
ଵିଚିତ୍ରାପି ପଦାର୍ଥଶ୍ରୀର୍ ଅନ୍ଯୋଽନ୍ଯଵଲିତାନ୍ତରା । ତୁଲ୍ଯକାଲାନୁଭଵନାତ୍ ସାମ୍ଯେନୈଵାନୁଭୂଯତେ
ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥର ଶୋଭା ଏକାଉଠି ମିଶିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମୟ ସମୟରେ ସମ ଦୃଷ୍ଟି ରହିଲେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସମାନ ଭାବେ ଅନୁଭବ କରାଯାଏ।
ଭାଵେନ ଭାଵମ୍ ଆଶ୍ରିତ୍ଯ ଭାଵସ୍ ତ୍ଯଜତି ଦୁଃଖିତାମ୍ । ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଭାଵମ୍ ଅଭାଵେନ ଭାଵସ୍ ତ୍ଯଜତି ତୁଷ୍ଟତାମ୍
ଏକ ଭାବକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ ଅନ୍ୟ ଭାବ ଦୁଃଖକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ; ଏକ ଭାବକୁ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ ଦେଖିଲେ ଅନ୍ୟ ଭାବ ସନ୍ତୋଷକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ।
କାଲତ୍ରଯମ୍ ଉପେକ୍ଷିତ୍ର୍ଯା ହୀନାଯାଶ୍ ଚେତ୍ଯବନ୍ଧନୈଃ । ଚିତଶ୍ ଚେତ୍ଯମ୍ ଉପେକ୍ଷିତ୍ର୍ଯାସ୍ ସମତୈଵାଵଶିଷ୍ଯତେ
ତିନି ସମୟକୁ ଅନଦେଖା କଲେ ଏବଂ ଚିନ୍ତାର ବନ୍ଧନ କମିଗଲେ, ଚିତ୍ତରେ ପଦାର୍ଥକୁ ଅନଦେଖା କରିଲେ କେବଳ ସମତା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
ଯାତି ଵାଚାମ୍ ଅଗମ୍ଯତ୍ଵାଦ୍ ଅସତ୍ତାମ୍ ଇଵ ଶାଶ୍ଵତୀମ୍ । ନୈରାତ୍ମ୍ଯସିଦ୍ଧାନ୍ତଦଶାମ୍ ଉପଯାତେଵ ତିଷ୍ଠତି
ଏହା କଥାର ସୀମାକୁ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଏ, ଯେପରି ଏକ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ଅସ୍ତିତ୍ୱହୀନତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି ବୋଲି ଲାଗେ; ଏହା ନିଜକୁ ଏମିତି ଏକ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖେ, ଯେଉଁଠାରେ 'ନିଜତା ନାହିଁ' ବୋଲି ଧାରଣା ସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଛି।
ଭଵତ୍ଯ୍ ଆତ୍ମା ତଥା ବ୍ରହ୍ମ ନକିଞ୍ଚିଚ୍ ଚାଖିଲଂ ଚ ଵା । ପରମୋପଶମେ ଲୀନା ମୋକ୍ଷନାମ୍ନା ପରୋଚ୍ଯତେ
ଏହିପରି ଭାବରେ, ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମ ହୁଏ, କିମ୍ବା କିଛି ନୁହେଁ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ହୁଏ; ଶାନ୍ତିର ଶିରୋପରି ଏହା ଲୀନ ହେଲେ, ଏହାକୁ 'ମୋକ୍ଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସଙ୍କଲ୍ପକଲିତା ତ୍ଵ୍ ଏଷା ମନ୍ଦାଭାସତଯା ଜଗତ୍ । ନ ସମ୍ଯକ୍ ପଶ୍ଯତୀଦଂ ଚିଦ୍ ଦୃଷ୍ଟିଃ ପଟଲିନୀ ଯଥା
ଏହି ସଂସାର କେବଳ କଳ୍ପନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଏହା ମାତ୍ର ଏକ ମିଛ ଛବି ପରି ଦେଖାଯାଏ; ମନ ଭ୍ରମାଣ୍ଡରେ ଢାକାଯିବାରୁ, ଏହି ଚେତନା ଏହାକୁ ଠିକ୍ଭଳି ଦେଖିପାରେନାହିଁ, ଯେପରି ଚକ୍ଷୁ ଢାକାଯିବାରୁ ଠିକ୍ଭଳି ଦେଖିପାରେନାହିଁ।
ଈହାନୀହାମଯୈର୍ ଅନ୍ତର୍ ଯା ଚିଦ୍ ଆଵଲିତା ମଲୈଃ । ସା ହି ନୋତ୍ପତିତୁଂ ଶକ୍ତା ପାଶବଦ୍ଧେଵ ପକ୍ଷିଣୀ
ଇଚ୍ଛା ଓ ଅନିଚ୍ଛାର ମଳରେ ଭିତରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ଏହି ଚେତନା ସତ୍ୟରେ ଉଠିପାରେନାହିଁ, ଯେପରି ଏକ ପକ୍ଷୀ ଦୌଳିରେ ବାନ୍ଧାଯିବାରୁ ଉଡ଼ିପାରେନାହିଁ।
ସଙ୍କଲ୍ପକଲନେନୈଵ ଯେ କେଚନ ଜନା ଇମେ । ପତିତା ମୋହଜାଲେଷୁ ଵିନେତ୍ରା ଇଵ ପକ୍ଷିଣଃ
ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକେ ନିଜର କଳ୍ପନାର ଜାଲରେ ପଡ଼ି, ମନର ଭ୍ରମାଣ୍ଡରେ ଆଟକିଯାନ୍ତି, ଯେପରି ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଝାଲରେ ଧରାଯାଆନ୍ତି।
ସଙ୍କଲ୍ପଜାଲଵଲିତୈର୍ ଵିଷଯାଵଟପାତିଭିଃ । ପଦଵୀ ଗତବାଧେଯଂ ନ ଦୃଷ୍ଟା ମତ୍ପିତାମହୈଃ
କଳ୍ପନାର ଜାଲ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗର ପାହାଡ଼ିଆ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପଥ ଅଟକିଯାଇଛି, ଏହାକୁ ମୋର ପୂର୍ବଜମାନେ କେବେ ଦେଖିନଥିଲେ।
ଦିନୈଃ କତିପଯୈର୍ ଏଵ ସ୍ଫୁରିତ୍ଵା ଧରଣୀତଲେ । ଵରାକାସ୍ ତେନ ତେ ନଷ୍ଟା ମଷକାଃ କୁହରେଷ୍ଵ୍ ଇଵ
ମାତ୍ର କିଛି ଦିନ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ରହି, ସେମାନେ ଏହି ଭ୍ରମରେ ହେଲାଣି, ଯେପରି ଗୁହାରେ ମାଛିମାନେ ହେଲାଣ୍ତି।
ଅଜ୍ଞାସ୍ଯନ୍ ଯଦି ତେ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଭୋଗଦୁଃଖାର୍ଥିନସ୍ ତତଃ । ଭାଵାଭାଵାନ୍ଧକୂପେଷୁ ନାପତିଷ୍ଯନ୍ ହତାଶଯାଃ
ଯଦି ସେଇ ଭୋଗ ଓ ଦୁଃଖ ଚାହୁଁଥିବା ଲୋକେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଥାନ୍ତେ, ତେବେ ସେମାନେ ଆଶା ଭଙ୍ଗ ହୋଇ, ଭାବ ଓ ଅଭାବର ଅନ୍ଧକୁପରେ ପଡ଼ିନଥାନ୍ତେ।
ଇଚ୍ଛାଦ୍ଵେଷସମୁତ୍ଥେନ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵମୋହେନ ଜନ୍ତଵଃ । ଧରାଵିଵରମଗ୍ନାନାଂ କୀଟାନାଂ ସମତାଂ ଗତାଃ
ଇଚ୍ଛା ଓ ଦ୍ୱେଷରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଓ ମୋହରେ ପଡ଼ି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ମାଟିର ଗହ୍ୱରରେ ପଡ଼ିଥିବା ପୋକାମାନଙ୍କ ପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଈହିତାନୀହିତାକାରା କଲନାମୃଗତୃଷ୍ଣିକା । ସତ୍ଯାଵବୋଧମେଘେନ ଯସ୍ଯ ଶାନ୍ତା ସ ଜୀଵତି
ଯାହାଙ୍କର ମନର କଳ୍ପନା—କରାଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ଅକରାଯାଇଥିବା କାମ, ଏବଂ ଚିନ୍ତାର ମୃଗମରୀଚିକା—ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ମେଘରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଛି, ସେଠି ସେ ଏଠିକି ସତ୍ୟରେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
କୁତଃ କିଲାସ୍ଯାଶ୍ ଶୁଦ୍ଧାଯା ଅଵିଚ୍ଛିନ୍ନାମଲାକୃତେଃ । ଚନ୍ଦ୍ରିକାଯା ରୁଚଃ କୋଷ୍ଣାଃ କଲଙ୍କକଲନାଶ୍ ଚିତଃ
ଏହି ପବିତ୍ର, ଅଟୁଟ, ନିର୍ମଳ ଆଲୋକରେ—ଚନ୍ଦ୍ରମା ଆଲୋକ ପରି—କେମିତି କୌଣସି ଦାଗ କିମ୍ବା ତାପ ଭାବିତ ହୋଇପାରିବ? କେବଳ ଚିନ୍ତାର ମାନସିକ ଦାଗ ଅଟୁଟ ଶୁଦ୍ଧତାକୁ ଛୁଇଁପାରିନାହିଁ।
ଆତ୍ମନେ ଽସ୍ତୁ ନମୋ ମହ୍ଯମ୍ ଅଵିଚ୍ଛିନ୍ନଚିଦାତ୍ମନେ । ଲୋକାଲୋକମଣେ ଦେଵ ଚିରେଣାଧିଗତୋ ଽସ୍ଯ୍ ଅହୋ
ମୋ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ, ଅଟୁଟ ଚେତନାର ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର। ହେ ଦେବ, ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜଗତର ମଣି, ଅନେକ ଦିନ ପରେ ତୁମକୁ ପାଇଲି—ଏ କେତେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ!
ପରାମୃଷ୍ଟୋ ଽସି ଲବ୍ଧୋ ଽସି ପ୍ରୋଦିତୋ ଽସି ଚିରାଯ ଚ । ଉଦ୍ଧୃତୋ ଽସି ଵିକଲ୍ପେଭ୍ଯୋ ଯୋ ଽସି ସୋ ଽସି ନମୋ ଽସ୍ତୁ ତେ
ତୁମେ ଛୁଇଁ ଦେଖାଯାଇଛ, ମିଳିଛ, ଖୋଜାଯାଇଛ, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ସମସ୍ତ ସନ୍ଦେହରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଛ। ତୁମେ ଯେମିତି ଅଛ, ସେମିତି ଅଛ। ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।