ତ୍ରିଭୁଵନଭଵନାଭିରାମକୋଶଂ ସକଲକଲଙ୍କହରଂ ପରଂ ପ୍ରକାଶମ୍ । ଅଶରଣଶରଣଂ ଶରଣ୍ଯମ୍ ଈଶଂ ହରିମ୍ ଅଜମ୍ ଈଶ୍ଵରମ୍ ଅଚ୍ଯୁତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ
ତିନି ଜଗତର ଗୃହକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଦୋଷକୁ ଦୂର କରୁଥିବା, ପ୍ରକାଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାର, ଅଶରଣଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ଅଜନ୍ମା, ଅବିନାଶୀ, ମହାପ୍ରଭୁ ହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି।
କୁଵଲଯଦଲଶୈଲସନ୍ନିକାଶଂ ଶରଦମଲାମ୍ବରକୋଟରୋପମାନମ୍ । ଭ୍ରମରତିମିରକଜ୍ଜଲାଞ୍ଜନାଭଂ ସରସିଜଚକ୍ରଗଦାଧରଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ
ନୀଳ ପଦ୍ମ ପତ୍ର କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଶରତ ଆକାଶ ପରି ସ୍ଫଟିକ ଅମଳ ପୋଶାକ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମଧୁମକୁ ଝୁଣ୍ଡର ଅନ୍ଧାର କିମ୍ବା କଜଳ ରଙ୍ଗର ଦେହ, ହାତରେ ପଦ୍ମ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି।
ଵିଚଲଦଲିକଲାପକୋମଲାଙ୍ଗଂ ସିତଦଲପଙ୍କଜକୁଟ୍ମଲାଭଶଙ୍ଖମ୍ । ଶ୍ରୁତିରଣିତଵିରିଞ୍ଚଚଞ୍ଚରୀକଂ ସ୍ଵହୃଦଯପଦ୍ମଜଲାଶଯଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ
ଚଳିଥିବା ମଧୁମକୁ ତାନ ପରି କମଳ ଅଙ୍ଗ, ଶୁଭ୍ର କମଳ କୁଡ଼ିଆ ପରି ଶଂଖ, ବେଦର ମଧୁମକୁ ଝୁଣ୍ଡର ଧ୍ୱନିରେ ମନ୍ତ୍ର ଶୁଣୁଥିବା କାନ, ମୋ ହୃଦୟର କମଳ ଜଳରେ ବସିଥିବା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଚରଣରେ ଆଶ୍ରୟ ନେଉଛି।
ସିତମଣିଗଣତାରକାଵକୀର୍ଣଂ ସ୍ମିତଧଵଲାନନପୀଵରେନ୍ଦୁବିମ୍ବମ୍ । ହୃଦଯମଣିମରୀଚିଜାଲଗଙ୍ଗଂ ହରିଶରଦମ୍ବରମ୍ ଆତତଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ
ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ଶରତ୍ ଆକାଶରେ ଶରଣ ନେଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ଫଟିକ ରତ୍ନର ତାରାଗୁଡିକ ଚିତ୍ରିତ, ହସୁଥିବା ଧଳା ମୁହଁ ପରି ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ର ଚମକୁଛି, ଏବଂ ହୃଦୟର ରତ୍ନର ରଶିମାଳା ଏକ ନଦୀ ପରି ଭିତରେ ବହୁଛି।
ତ୍ରିଭୁଵନନଲିନୀସିତାରଵିନ୍ଦଂ ତିମିରସମାନଵିମୋହଦୀପମ୍ ଅଗ୍ର୍ଯମ୍ । ଜଡତରମ୍ ଅଜଡଂ ଚିଦାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଜଗଦଖିଲାର୍ତିହରଂ ହରିଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ
ମୁଁ ହରିଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି, ଯିଏ ତିନି ଜଗତର ପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଭା ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପ, ଅନ୍ଧକାର ଭ୍ରମକୁ ଦୂର କରିଥିବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ, ଜଡ ଓ ଅଜଡ ଦୁଇଁ ପ୍ରକୃତିର ଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରିଥିବା ମହାଶକ୍ତି।
ନଵଵିକସିତପଦ୍ମରେଣୁଗୌରଂ ସ୍ଫୁଟକମଲାଵପୁଷୋପରୂଷିତାଙ୍ଗମ୍ । ଦିନଗମସମଯାରୁଣାମ୍ବରାଭଂ କନକନିଭାମ୍ବରସୁନ୍ଦରଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ
ମୁଁ ତାଙ୍କ ଶରଣ ନେଉଛି, ଯିଏ ନବଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମର ରେଣୁରେ ଧଳା, ସ୍ପଷ୍ଟ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଶରୀର ରଖିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗ ନବପଦ୍ମ ରେଣୁରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୋଶାକ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳର ଲାଲ ଆକାଶ ପରି ଚମକୁଛି, ସୁନା ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ।
ଅଵିରତହତସୃଷ୍ଟସର୍ଗଲୀଲଂ ସତତମ୍ ଅଜାତମ୍ ଅଵର୍ଧନଂ ଵିଶାଲମ୍ । ଯୁଗଶତଜରଢାଭିଜାତଦେହଂ ତରୁତଲଶାଯିନମ୍ ଅର୍ଭକଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ
ମୁଁ ଏହି ଗଛତଳେ ଶୟନ କରୁଥିବା ଶିଶୁର ଶରଣ ନେଉଛି, ଯିଏ ସଦା ନିର୍ମାଣ ଲୀଳାରେ ଲିନ, ଅଜନ୍ମା, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ବିଶାଳ, ଏବଂ ଯାହାର ଦେହ ଶତାବ୍ଦୀର ଜରା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
ଦିତିସୁତନଲିନୀତୁଷାରପାତଂ ସୁରନଲିନୀସତତୋଦିତାର୍କବିମ୍ବମ୍ । କମଲଜନଲିନୀଜଲାଵପୂରଂ ହୃଦି ନଲିନୀନିଲଯଂ ଵିଭୁଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ
ମୁଁ ସେଇ ସର୍ବବ୍ୟାପୀଙ୍କୁ ଶରଣ ନଉଛି, ଯାହାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବସିବା ଏକ ପଦ୍ମପୁଷ୍କର ଝିଲିକ ଭଳି, ଦାନବମାନେ ପ୍ରସୂତି କରିଥିବା ପଦ୍ମରେ ହଲକା ହିମପାତ ଭଳି, ଦେବତାମାନେ ପ୍ରସୂତି କରିଥିବା ପଦ୍ମପାଇଁ ଚିରନବୀନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭଳି, ଓ ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପଦ୍ମକୁ ଜଳରେ ପୁରାଇଦେଇଥିବା ପ୍ରବାହ ଭଳି ଅଛନ୍ତି।
ଇତି ଗୁଣବହୁଲାଭିର୍ ଵାଗ୍ଭିର୍ ଅଭ୍ଯର୍ଚିତୋ ଽସୌ ହରିର୍ ଅସୁରଵିନାଶଶ୍ ଶ୍ରୀନିଷଣ୍ଣାଂସଦେଶଃ । ଜଲଦ ଇଵ ମଯୂରଂ ପ୍ରୀତିମାନ୍ ପ୍ରୀଯମାଣଂ କୁଵଲଯଦଲଦେହଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାସୁରେନ୍ଦ୍ରମ୍
ଏଭଳି ଅନେକ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବାଣୀରେ ଯେତେବେଳେ ଦେବୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପାଖରେ ବସିଥିବା ଦାନବନାଶକ ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଇଲା, ସେ ନୀଳ କମଳପତ୍ର ସଦୃଶ ଦେହଧାରୀ, ମେଘ ଦେଖି ମୟୂର ଯେପରି ଖୁସି ହୁଏ, ସେପରି ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଦାନବମୁଖ୍ୟଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଵରଂ ଗୁଣନିଧେ ଦୈତ୍ଯକୁଲଚୂଡାମହାମଣେ । ଗୃହାଣାଭିମତଂ ଭୂଯୋଜନ୍ମଦୁଃଖୋପଶାନ୍ତଯେ
ହେ ଗୁଣର ସାଗର, ଦାନବବଂଶର ମୁକୁଟମଣି, ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ତାହା ମାଗ; ପୁନର୍ଜନ୍ମର ଦୁଃଖ ଶାନ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବି।
ସର୍ଵସଙ୍କଲ୍ପଫଲଦ ସର୍ଵଲୋକାନ୍ତରସ୍ଥିତ । ଯଦ୍ ଉଦାରତମଂ ଵେତ୍ସି ତଦ୍ ଏଵାଦିଶ ଦେଵ ମେ
ହେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣକାରୀ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ତୁମେ ଯାହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଭାବେ ଜାଣ, ତାହା ମୋତେ ଆଦେଶ ଦିଅ, ମୁଁ ତାହା ପୂରଣ କରିଦେବି।
ସର୍ଵସମ୍ଭ୍ରମସଂଶାନ୍ତ୍ଯୈ ପରମାଯ ଫଲାଯ ଚ । ବ୍ରହ୍ମଵିଶ୍ରାନ୍ତିପର୍ଯନ୍ତୋ ଵିଵେକୋ ଽସ୍ତୁ ତଵାନଘ
ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ, ସମସ୍ତ ଚିଞ୍ଚଳତା ଶାନ୍ତି ପାଇବା ପାଇଁ ଏବଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଫଳ ଲାଗି, ବ୍ରହ୍ମରେ ପ୍ରଶାନ୍ତିକୁ ଉପଲବ୍ଧ କରାଏଥିବା ବିବେକ ତୁମ ପାଖରେ ଥାଉ।
ଇତ୍ଯ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ଦିତିପୁତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଅନ୍ତରଧୀଯତ । କୃତଘର୍ଘରନିର୍ହ୍ରାଦସ୍ ତରଙ୍ଗସ୍ ତୋଯଧେର୍ ଇଵ
ଏଭଳି କହି ଦିତିପୁତ୍ରଙ୍କର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ସମୁଦ୍ର ତରଙ୍ଗର ଗମ୍ଭୀର ଶବ୍ଦ ପରି ଏକ ଗଞ୍ଜନି ଶବ୍ଦ କରି।
ଵିଷ୍ଣାଵ୍ ଅନ୍ତର୍ହିତେ ଦେଵେ ପୂଜାଯାଃ କୁସୁମାଞ୍ଜଲିମ୍ । ପାଶ୍ଚାତ୍ଯଂ ଦାନଵସ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ମଣିରତ୍ନପରିଷ୍କୃତମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ଦେବ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେବା ପରେ, ଦାନବ ନିଜ ପୂଜା ପାଇଁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରଖାଯାଇଥିବା ମଣି ଓ ରତ୍ନରେ ସୁଶୋଭିତ ଫୁଲମାଳାକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କଲେ।
ପଦ୍ମାସନସ୍ଥୋ ଽଥ ମୃଦାଵ୍ ଉପଵିଶ୍ଯ ଵରାସନେ । ସ୍ତୋତ୍ରପାଠଵିଧାଵ୍ ଅତ୍ର ଚିନ୍ତଯାମ୍ ଆସ ଚିନ୍ତଯା
ତାପରେ ସେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସି, ମୃଦୁ ଭାବରେ ଉତ୍ତମ ଆସନ ଉପରେ ବସିଲେ ଏବଂ ସ୍ତୋତ୍ର ପାଠ କରିବା ଭାବରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ଲଗିଗଲେ।
ଵିଚାରଵାନ୍ ଏଵ ଭଵାନ୍ ଭଵତ୍ଵ୍ ଇତି ଭଵାରିଣା । ଦେଵେନୋକ୍ତୋ ଽସ୍ମି ତେନାନ୍ତଃ କରୋମ୍ଯ୍ ଆଶୁ ଵିଚାରଣାମ୍
ଭବସମୁଦ୍ରକୁ ନଶ୍ୱର କରିବାର ଶକ୍ତି ଥିବା ଦେବତା ମୋତେ କହିଛନ୍ତି, 'ତୁମେ ବିଚାରଶୀଳ ହେଉ।' ଏହିଠାରୁ ମୁଁ ଏବେ ମନରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତା କରିବି।
କିମ୍ ଅହଂ ନାମ ତାଵତ୍ ସ୍ଯାଂ ଯୋ ଽସ୍ମିନ୍ ଭୁଵନଡମ୍ବରେ । ଵଚ୍ମି ଗଚ୍ଛାମି ତିଷ୍ଠାମି ପ୍ରଯତେ ଚାହରାମି ଚ
ଏହି ବିଶାଳ ଜଗତରେ, ଯିଏ କହେ, ଚାଲେ, ଦଣ୍ଡାଏ, ପ୍ରୟାସ କରେ ଏବଂ ଖାଏ—ସେ କିଏ? ମୁଁ କିଏ ତାହା କେବେ ଭାବିଛି?
ଜଗତ୍ ତାଵଦ୍ ଇଦଂ ନାହଂ ସଵୃକ୍ଷଵନପର୍ଵତମ୍ । ଯଦ୍ ବାହ୍ଯଂ ଜଡମ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତଂ ତତ୍ ସ୍ଯାଂ କଥମ୍ ଅହଂ କିଲ
ଏହି ଗଛ, ଜଙ୍ଗଲ, ପାହାଡ଼ ସହିତ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଗତ ମୁଁ ନୁହେଁ। ଯାହା ବାହ୍ୟ ଏବଂ ଜଡ, ସେଥିରେ ମୋର କିଛି ଅଂଶ ନାହିଁ।
ଅସନ୍ନ୍ ଅଭ୍ଯୁତ୍ଥିତୋ ମୂକଃ ପଵନୈସ୍ ସ୍ଫୁରତି କ୍ଷଣମ୍ । କାଲେନାଲ୍ପେନ ଵିଲଯୀ ଦେହୋ ନାହମ୍ ଅଚେତନଃ
ଏହି ଦେହ ଜଡ, ମୁକ, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ପବନରେ ହଲେ ହଲେ ଚଳେ, ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ନଶ୍ୱର ହୁଏ—ମୁଁ ଏହି ଜଡ ଦେହ ନୁହେଁ।
ଜଡଯା କର୍ଣଶଷ୍କୁଲ୍ଯା କଲ୍ପ୍ଯମାନଃ କ୍ଷଣସ୍ଥଯା । ଶୂନ୍ଯାକୃତିଶ୍ ଶୂନ୍ଯଭଵଶ୍ ଶବ୍ଦୋ ନାହମ୍ ଅଚେତନଃ
ମୁଁ ସେଇ ଜଡ଼ ଧ୍ୱନି ନୁହେଁ, ଯାହା କାନର ନିଷ୍ପ୍ରାଣ ଛାଲି ଦ୍ୱାରା କ୍ଷଣିକ ଭାବେ ତିଆରି ହୁଏ, ଯାହାର ଆକୃତି ଶୂନ୍ୟ ଓ ମୂଳରେ କିଛି ନାହିଁ । ମୁଁ ଅଚେତନ ନୁହେଁ ।
ତ୍ଵଚା କ୍ଷଣଵିନାଶିନ୍ଯା ପ୍ରାପ୍ଯମ୍ ଅପ୍ରାପ୍ଯମ୍ ଅନ୍ଯଥା । ଚିତ୍ପ୍ରସାଦୋପଲବ୍ଧାତ୍ମ ସ୍ପର୍ଶନଂ ନାସ୍ମ୍ଯ୍ ଅଚେତନମ୍
ମୁଁ ସେଇ ସ୍ପର୍ଶ ନୁହେଁ, ଯାହା ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବା ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା କେବେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, କେବେ ନୁହେଁ । ମୁଁ ସେଇ ଅନୁଭୂତି ଯାହା ଚେତନାର ସ୍ପଷ୍ଟତା ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଏ, ମୁଁ ଜଡ଼ ନୁହେଁ ।
ଲବ୍ଧାତ୍ମା ଜିହ୍ଵଯା ତୁଚ୍ଛୋ ଲୋଲଯା ଲୋଲସତ୍ତଯା । ସ୍ଵଲ୍ପସ୍ପନ୍ଦୋ ଦ୍ରଵ୍ଯନିଷ୍ଠୋ ରସୋ ନାହମ୍ ଅଚେତନଃ
ମୁଁ ସେଇ ରସ ନୁହେଁ, ଯାହା ଚଞ୍ଚଳ ଓ ଅସ୍ଥିର ଜିହ୍ବା ଦ୍ୱାରା ମିଳେ, ଯାହା ତୁଚ୍ଛ ଓ ପଦାର୍ଥ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ମୁଁ ଅଚେତନ ନୁହେଁ ।
ଦୃଶ୍ଯଦର୍ଶନଯୋର୍ ଲୀନଂ କ୍ଷଯି କ୍ଷଣଵିନାଶିନୋଃ । କେଵଲେ ଦ୍ରଷ୍ଟରି କ୍ଷୀଣଂ ରୂପଂ ନାହମ୍ ଅଚେତନମ୍
ମୁଁ ସେଇ ରୂପ ନୁହେଁ, ଯାହା ଦେଖୁଥିବା ଓ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦୁଇଟି ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ ହେଉଥିବାରେ ଲୟ ହୁଏ, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ସାକ୍ଷୀ ମନେ ରୂପ ଶେଷ ହୁଏ । ମୁଁ ଜଡ଼ ନୁହେଁ ।
ନାସଯାତ୍ଯନ୍ତଜଡଯା କ୍ଷଯିଣ୍ଯା ପରିକଲ୍ପିତଃ । ପେଲଵୋ ଽନିଯତାଧାରୋ ଗନ୍ଧୋ ନାହମ୍ ଅଚେତନଃ
ମୁଁ ଗନ୍ଧ ନୁହେଁ, ଯାହାକି ସର୍ବଦା ଅଚେତନ ଓ ନଶ୍ୱର ନାକ ଦ୍ୱାରା କଳ୍ପିତ, ଯାହା ଦୁର୍ବଳ ଓ ନିଶ୍ଚିତ ଆଧାର ନାହିଁ। ମୁଁ ଅଚେତନ ନୁହେଁ।
ନିର୍ମମୋ ଽମନନଶ୍ ଶାନ୍ତୋ ଗତପଞ୍ଚେନ୍ଦ୍ରିଯଭ୍ରମଃ । ଶୁଦ୍ଧଶ୍ ଚେତନ ଏଵାହଂ କଲାକଲନଵର୍ଜିତଃ
ମୋର କିଛି ମମତା ନାହିଁ, ମୋର ମନ ଶାନ୍ତ, ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଭ୍ରମ ଶେଷ, ମୁଁ ପରିଶୁଦ୍ଧ ଚେତନା ମାତ୍ର, ସମସ୍ତ ଭେଦ ଓ ଭାବନା ରହିତ।
ଚେତ୍ଯଵର୍ଜିତଚିନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଅହମ୍ ଏଷୋ ଽଵଭାସକଃ । ସବାହ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଵ୍ଯାପୀ ନିଷ୍କଲାମଲସନ୍ମଯଃ
ମୁଁ କେବଳ ଚେତନା, ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା, ଜଣାପଡୁଥିବା ବସ୍ତୁ ରହିତ, ବାହାର ଓ ଭିତରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବ୍ୟାପି, ଅଖଣ୍ଡ, ନିର୍ମଳ ଓ ସତ୍ତାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ଆ ଇଦାନୀଂ ସ୍ମୃତଂ ସତ୍ଯମ୍ ଏତତ୍ ତଦ୍ ଅଖିଲଂ ମଯା । ନିର୍ଵିକଲ୍ପଚିଦାଭାସ ଏଷ ଆତ୍ମାସ୍ମି ସର୍ଵଗଃ
ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ସତ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରିଛି—ମୁଁ ଏହି ଆତ୍ମା, ନିର୍ଭେଦ ଚେତନାର ପ୍ରକାଶ, ସମସ୍ତ ଠାରେ ବ୍ୟାପି।
ଅନେନ ଚେତନେନେମେ ସର୍ଵେ ଘଟପଟାଦଯଃ । ସୂର୍ଯାନ୍ତା ଅଵଭାସନ୍ତେ ଦୀପେନୋତ୍ତମତେଜସା
ଏହି ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଘଡ଼ା, କପଡ଼ା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁ କିଛି ଏମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ, ଯେପରି ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୀପର ଆଲୋକରେ ସମସ୍ତ ବସ୍ତୁ ଦେଖାଯାଏ।
ଅନେନୈତାସ୍ ସ୍ଫୁରନ୍ତୀହ ଵିଚିତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯଵୃତ୍ତଯଃ । ତେଜସାନ୍ତଃ ପ୍ରକାଶେନ ଯଥାଗ୍ନିକଣପଙ୍କ୍ତଯଃ
ଏହି ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ କାର୍ଯ୍ୟ ଜଗତରେ ଦେଖାଯାଏ, ଯେପରି ଅଗ୍ନିରୁ ତାର ତାର ଚିଙ୍ଗାରି ଉଠେ।
ଅନେନୈତାସ୍ ସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯ୍ ଅନ୍ତର୍ ମନୋମନନଶକ୍ତଯଃ । ସର୍ଵଗେନ ନିଦାଘେନ ଯଥା ମରୁମରୀଚଯଃ
ଏହି ଚେତନା ଦ୍ୱାରା ମନ ଓ ଚିନ୍ତାର ଶକ୍ତିମାନେ ଭିତରେ ଉପଜିଥାନ୍ତି, ଯେପରି ଗ୍ରୀଷ୍ମର ତୀବ୍ର ରୂଦ୍ରତାରେ ମରୁଭୂମିରେ ମୃଗମରୀଚିକା ଦେଖାଯାଏ।